Europa wordt door haar eigen beleidsmakers kapot gemaakt (17-07-2013)

U hebt het een beleidsmaker uit Brussel of Den Haag vast wel eens op radio of televisie horen verzuchten. Zij, de beleidsmakers, hebben afgelopen jaren veel meer voor elkaar gekregen dan menigeen ooit had durven te hopen. Ze hebben bijvoorbeeld zwakke lidstaten gered van de willekeur van de obligatiemarkten en de ECB heeft een ‘lender of last resort’ gelanceerd. In tijden van nood kan de bank op grote schaal staatsobligaties gaan opkopen.

Gekleurde bril
Kortom, de beleidsmakers hebben de problemen stuk voor stuk bij de kop gevat en met meer of minder succes opgelost. De problemen die er nu nog zijn, hebben een structureel karakter. Het is duidelijk dat deze lieden door een gekleurde bril naar de werkelijkheid kijken. Hun werkelijkheid wordt bepaald door de aanhoudende guerrilla-oorlogen tussen de verschillende Brusselse instellingen. Hun werkelijkheid draait om de loopgravenoorlog tussen bijvoorbeeld het Europese Parlement en de Europese Commissie om meer of minder zeggenschap en invloed. Niet de recessie staat bij deze beleidsmakers op de eerste plaats, maar veeleer de vraag wie de zwakke president Barroso gaat opvolgen. Dat moet wel een krachtfiguur zijn, die het verlies aan invloed kan compenseren.

Procedure
Deze beleidsmakers zijn ook niet geïnteresseerd in de dieper liggende oorzaken van de aanhoudende crisis. Ze hebben slechts oog voor de procedure, voor de technische, juridische en institutionele aspecten van het toe te passen beleid. Het huidige fiscale bezuinigingsbeleid moet, omdat dit beleid vastligt in een serie Europese verdragen. Dat dit beleid faalt, valt buiten hun aandachtsveld. Het gaat om het toepassen van de voorgeschreven regels. Niemand is er dan ook in geïnteresseerd om het falende beleid opnieuw op te tuigen, hoewel velen zich er terdege bewust van zijn, dat dit beleid faalt. Liever houdt men zich bezig met symboolbestrijding. Geld vrijmaken voor het bestrijden van de jeugdwerkeloosheid zonder daar een passend macro-economisch beleid bij te formuleren.

Bankenunie
Schrijnender is misschien nog wel het optuigen van de bankenunie. Het heeft overigens een eeuwigheid geduurd voordat beleidsmakers erkenden, dat een monetaire unie niet zonder bankenunie kan functioneren. Een bankenunie kwam niet voor in een of ander verdrag. Tot nu toe heeft het inrichten van de bankenunie meer weg van een stoelendans: wie gaat welke rol of functie vervullen. Daarnaast verliest men zich weer in juridische en institutionele haarkloverijen, die kenmerkend zijn voor ambtelijke loopgravenoorlogen. Maar het meest urgente thema wordt zorgvuldig vermeden. Een effectieve bankenunie heeft een sterke financiële achtervang nodig om zwakke banken te kunnen herkapitaliseren. Er is geen gemeenschappelijke verzekering tegen de dreiging van een te zwakke bankensector. Ja, er is een magere $ 60 miljard gereserveerd. Dat bedrag is zo klein, dat het een puur symbolische waarde heeft. Het is voor de bühne en meer niet.

Cynisch
En zo zijn er talloze voorbeelden van ambtelijke haarkloverij en wegkijken. Heeft Europa zo goed gefunctioneerd als Brussel zo graag claimt? Is de crisis dankzij hun dadendrang inderdaad nagenoeg opgelost? Je zou er haast cynisch van worden. Het is alweer vier jaar geleden dat de economieën van de perifere landen in de richting van de afgrond gleden. Is de redding nu nabij, zoals Brussel met graagte claimt? Het tegendeel lijkt eerder waar. De betreffende economieën krimpen nog steeds en de werkloosheid blijft maar oplopen.

Jaar in jaar uit beweerden beleidsmakers, dat de redding nabij was en jaar in jaar uit bleek dat valse hoop te zijn. Nu zal de redding zich in 2014 aandienen. Dat is dan voor het vijfde jaar op rij! Het is amper te geloven. Als de heren en dames beleidsmakers derhalve beweren dat ze zoveel tot stand hebben gebracht, dan bedoelen ze dat ze steeds meer achter de feiten aanlopen. Dat laatste betekent ook, dat de gang van zaken hen niet interesseert. Het gaat om de procedure, niet het resultaat.

Cor Wijtvliet

Bron: Wolfgang Münchau, the dangers of Europe’s technocratic busybodies. Financial Times, July 15 2013

>> Wilt u de dagelijkse column van Cor Wijtvliet zonder een dag vertraging ontvangen? Klik hier om u aan te melden voor de gratis Wijtvliets Investment Insider nieuwsbrief! <<

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.