Marketupdate

Categorie: Nieuws

  • EU voert olie-embargo uit tegen Iran, economische oorlogsvoering begonnen

    Het is misschien flauw om te spreken over bommen, maar het geeft wel een accurate beschrijving van de economische impact die het embargo zal hebben op de Iraanse economie. In samenwerking met Amerika besloten ook de Europese ministers van Buitenlandse Zaken afgelopen maandag dat het beter is om Iran economisch te isoleren van het Westen. Een grootschalig embargo kan worden gezien als een oorlogsdaad, die gerechtvaardigd zou moeten worden door de mogelijk kwade bedoelingen die Iran heeft met haar nucleaire installaties. Of die bedoelingen echt zo kwaad zijn weten we nog niet, daarvoor is nog onvoldoende bewijs geleverd. Desondanks lopen Amerika en de Europa alvast op de zaken vooruit, waarschijnlijk onder het mom van ''voorkomen is beter dan genezen''. De deur naar onderhandelingen blijft overigens open staan voor Iran.

    Weten de volksvertegenwoordigers van de 27 EU-landen gewoon meer dan wij weten over de Iraanse plannen? Of dansen ze naar de pijpen van Amerika, dat koste wat kost Israel zal beschermen in het onrustige Midden-Oosten? Wij als Europese burgers hebben er in elk geval niets over te zeggen. Of we nou links of rechts stemmen, het maakt niks uit. Ook blijft het onduidelijk waarom deze economische oorlogsvoering Iran op andere gedachten zou moeten brengen. Als Iran haar olie kan verkopen aan andere landen (Rusland, India, China, Japan bijvoorbeeld) blijft de impact van het embargo immers beperkt. Toch zijn Amerika en Europa ervan overtuigd dat een olie-embargo kan helpen om de geldkraan dicht te draaien die Iran nodig heeft voor de ontwikkeling van het nucleaire programma.

    Naast het embargo op Iraanse olie komt er ook een soort handelsblokkade voor de Iraanse centrale bank en tenminste één private bank uit Iran. Die zullen worden afgesloten van het Amerikaanse financiële systeem, waardoor het betalingsverkeer voor Iran ook wordt gefrustreerd. Het olie-embargo houdt in dat er met onmiddelijke ingang geen nieuwe oliecontracten met Iran mogen worden afgesloten door Europese landen en dat de nog lopende contracten per ingang van 1 julie nietig worden verklaard. Volgens Westerwelle, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, zijn de sancties een reactie op de stelselmatige overschreiding van de verzoeken tot transparantie omtrent het nucleaire programma door Iran.

    Deur voor onderhandelingen blijft open

    Zowel Amerika als Europa hebben benadrukt dat een diplomatieke oplossing binnen handbereik is, mits Iran bereid is mee te werken aan serieuze onderhandelingen die een bevredigend resultaat zullen opleveren voor Europa en Amerika. In de persverklaring onderaan dit bericht (eerste filmpje) wordt duidelijk gemaakt dat Europa en de VS absoluut willen voorkomen dat Iran een nucleaire macht met atoomwapens wordt. Dat is niet alleen om Israel te beschermen, maar ook om de algehele stabiliteit in de regio te behouden. Of Amerika en Europa meer stabiliteit in de regio hebben gebracht door de invasie van Irak en Afghanistan is een vraag die we hierbij in ons achterhoofd moeten houden. Westerwelle beargumenteert ook dat een Iran met atoomwapens in strijd is met het non-proliferatieverdrag, dat het wereldwijde bezit van kewapens aan banden moet leggen. Dit verdrag is door 189 landen ondertekend, waaronder ook Iran.

    Voor 1 mei zullen de effecten van het olie-embargo worden bekeken door de EU, maar voordat het embargo opgeheven wordt is opnieuw een unanieme goedkeuring van alle 27 EU-landen nodig. Europa sluit zich aan bij Amerika in haar economische sancties tegen de Iraanse centrale bank. Het isoleren van Iran moet de premier Ahmadinejad ervan weerhouden verder te werken aan haar nucleaire programma, maar of het de gewenste uitkomst zal hebben is nog maar de vraag.

    Volgens Ron Paul is een olie-embargo een 'Act of War', die snel kan escaleren in een echte oorlog (zie tweede filmpje onder bericht). De Iraanse dreiging op de Straat van Hormuz te blokkeren is volgens hem niets meer of minder dan een logische reactie op de dreiging van het Westen om Iran economisch te isoleren. Ron Paul vind het vreemd dat landen als Israel, Pakistan en India het non-proliferatieverdrag niet hebben ondertekend en niet worden aangekeken op het hebben van atoomwapens. Ron Paul vergelijkt de lastercampagne die nu tegen Iran gevoerd wordt met die tegen Irak in 2001 en 2002. Irak zou veel massaveietigingswapens hebben, waardoor een inval gerechtvaardigd zou zijn. Die wapens werden uiteindelijk niet in die mate gevonden dat het een oorlog zou kunnen rechtvaardigen. Het Amerikaanse volk (en de regering) werden destijds dus verkeerd voorgelicht door Rumsfeld.

    Uiteindelijk werd in Iran een regering in het zadel geholpen die in meerderheid was vertegenwoordigd door de Sjiieten, een bevolkingsgroep die volgens Ron Paul nauwe banden heeft met Iran. De sancties tegen Iran zullen het land in de armen van China drijven, zo verwacht Ron Paul. Dat land is volgens hem bereid met iedereen te handelen, in tegenstelling tot de Amerikanen die een mercantilische aanpak kiezen van bezetting en sancties.

    De ministers van Buitenlandse Zaken Clinton (VS) en Westerwelle (Duitsland) over Iran

    Ron Paul over de sancties tegen Iran, video uit april 2010

  • India wil Iraanse olie afrekenen met goud in plaats van US Dollar

    In het strategische schaakspel rondom Iran spelen veel verschillende factoren mee. Het nuclaire programma van Iran, de Iraanse olie, de Straat van Hormuz, de Amerikaanse dollar en goud lijken allemaal een belangrijke rol te spelen in dit conflict. Eerder vandaag werd bekend werd dat Europa een olie-embargo zal uitoefenen tegen Iran, waarin ook sancties zijn opgenomen tegen de Iraanse centrale bank. Die zal namelijk worden afgesloten van de financiële markten, waardoor de export van olie voor Iran verder bemoeilijkt wordt. Even later werd ook duidelijk dat Europa de handel in goud met Iran zal blokkeren (zowel export als import), waaruit maar weer eens blijkt dat goud meer is dan zomaar een reserve of een reliek uit het verleden.

    Olie voor goud

    Ondertussen zag Iran deze bui al zag hangen en nam het achter de schermen maatregelen om de negatieve gevolgen van het olie-embargo te minimalsieren. Zo lezen we op DEBKA file dat India vanaf nu haar olie-import uit Iran gaat afrekenen met goud in plaats van met Amerikaanse dollars. Dit bericht DEBKA file aan de hand van niet nader gespecificeerde bronnen uit Iran. Diezelfde bronnen spraken ook de verwachting uit dat China zich spoedig zal aansluiten bij het initiatief van India om Iraanse olie in goud af te rekenen. India en China zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor een dagelijkse import van 1 miljoen vaten olie uit Iran, ongeveer 40% van de totale Iraanse olie-export. Zowel China als India hebben sinds het uitbreken van de financiële crisis veel goud gehamsterd, waardoor ze deze strategische zet kunnen maken.

    Iran schuift Amerikaanse dollar opzij

    Door de olie met de twee grootste afnemers in goud af te laten rekenen slaat Iran twee vliegen in één klap. Ten eerste passeren ze op deze manier de Westerse sancties tegen de Iraanse centrale bank, omdat die sancties vooral effect hebben op de oliehandel in Amerikaanse dollars. Ten tweede weet Iran op deze manier de Amerikaanse dollar onder druk te zetten, door aan de wereld te laten zien dat olie letterlijk goud waard is. De Amerikaanse dollar is nog altijd de wereldreservemunt, maar we hebben in de afgelopen weken al diverse berichten geschreven over landen die hun onderlinge handel niet meer in Amerikaanse dollars willen afrekenen (Japan met China, China met Rusland, Rusland met Iran). Deze diversificatiestrategie zet de Amerikaanse dollar verder onder druk, want als er minder vraag naar deze valuta is in het inteationale handelsverkeer zal ook de waarde van de dollar afnemen.

    De maatregel van India om Iraanse olie in goud af te rekenen zal naar verwachting een positief effect hebben op de goudprijs en een negatief effect op de waarde van de Amerikaanse dollar. We zullen de US Dollar index en de goudprijs de komende dagen dus goed in de gaten houden, net als de olieprijs. India voert op jaarbasis voor $12 miljard aan Iraanse olie in, wat zich laat vertalen naar ongeveer 12% van de totale jaarlijkse olieconsumptie van India. Uitgedrukt in goud is $12 miljard overigens gelijk aan 7,27 miljoen troy ounce of 226 metrische ton, een aanzienlijke hoeveelheid. India zal de transacties met Iran uitvoeren via twee staatsbanken, namelijk de in Calcutta gelegen UCO Bank en de in Turkije gelegen 'Halk Bankasi' (Peoples Bank), de zevende grootste bank van Turkije.

    Iraanse olie-export (bron: Global Trade Atlas)

    India en Iran voerden vorige week al overleg

    Een delegatie uit India kwam vorige week al op bezoek in Teheran, de hoofdstad van Iran, om de betalingsopties in het licht van de toen nog dreigende Europese sancties te bespreken. De twee partijen brachten toen gezamenlijk een persverklaring naar buiten waarin ze kenbaar maakten de olie te zullen verrekenen in 50% yuan en 50% Indiase roepies. De mogelijkheid tot transactie met goud als betaalmiddel werd vakkundig stil gehouden door de onderhandelaars. India gaat net als China dus niet mee in de door Amerika en Europa gewenste sancties op Iran, integendeel. Ook Turkije maakte vorige week kenbaar het olie-embargo en de sancties tegen de Iraanse centrale bank niet te zullen steunen.

    Door het olie-embargo kan Iran geen nieuwe contracten meer afsluiten met Europese landen voor levering van olie, terwijl de nog lopende contracten per 1 juli nietig zullen worden verklaard. Zo lang Iran genoeg bondgenoten heeft in Azie is het maar beperkt van Europa afhankelijk voor haar olie-export. Voor de invoering van het olie-embargo exporteerde Iran ongeveer 20% van haar olie naar Europa, met name naar landen als Griekenland, Italië en Spanje.

    Iran heeft tevens een alteatief financieel mechanisme opgezet, waardoor het geen hinder ondervindt van de Westerse sancties bij haar olie-export naar Rusland en China. Volgens de bronnen van DEBKA file houden zowel de beleidsmakers in Moskou als in Beijing de werking van dit alteatieve betalingssysteem volstrekt geheim.

    Goud = geld

    Deze ontwikkelingen in het Midden-Oosten laten opnieuw zien dat goud prima gebruikt kan worden als alteatief voor geld. Daar komt nog eens bij dat goud zich niet laat tegenhouden door sancties en door een blokkade van het digitale betalingsverkeer. Eerder maakte de Libische kolonel Gaddafi nog dankbaar gebruik van de nationale goudreserve om de huurlingen te betalen, terwijl zijn bankrekeningen al lang bevroren waren door Europese en Amerikaanse banken.

    We zijn benieuwd hoe andere olieproducerende landen zullen reageren op deze zet van Iran, want we kunnen ons voorstellen dat ook die landen hun olie liever betaald zien in goud dan in ongedekte Amerikaanse dollars die elk jaar wat minder waard lijken te worden.

  • Amerikaanse banken willen afschrijven op 1 miljoen hypotheken

    Reuters berichtte eerder deze week dat Amerikaanse banken van plan zijn om ongeveer 1 miljoen Amerikaanse huiseigenaren tegemoet te komen door een gedeelte van hun hypotheeklening af te schrijven. Daarmee proberen de banken gehoor te geven aan de kritiek op de soms frauduleuze praktijken bij de hypotheekverstrekking. Vooral Bank of America zou zich hier schuldig aan hebben gemaakt (zoeken op Robosigning geeft meer informatie), maar ook veel andere grote hypotheekverstrekkers zoals J.P. Morgan Chase, Ally Financial/GMAC, Bank of America en Wells Fargo zouden in dit schandaal betrokken zijn. Nadat de fraudeleuze praktijken omtrent huisuitzettingen aan het licht kwamen durfden de banken geen huisuitzettingen meer te doen.

    Om de hypotheeknemers die moeite hebben met de betaling van hun hypotheeklasten tegemoet te komen en huisuitzetting te voorkomen besloten de banken gezamenlijk om met de klanten om tafel te zitten om tot een oplossing te komen. Naast de grote landelijke banken kwamen ook twee grote regionale Amerikaanse banken met het bericht dat ze geld opzij hadden gezet voor afschrijvingen op hypotheken, zo lezen we op Reuters.

    Afschrijvingen van in totaal $20 tot $25 miljard

    De regeling om de hypotheeklasten van huizenbezitters te verlichten zou bijna rond zijn, met als resultaat dat ongeveer 1 miljoen huizenbezitters een stevige korting krijgen op hun hypotheeksom. In totaal zouden de banken Bank of America Corp, Wells Fargo & Co, JPMorgan Chase & Co, Citigroup en Ally Financial Inc. gezamenlijk voor $20 tot $25 miljard opzij hebben gezet, wat zich laat vertalen naar een afschrijving van gmiddeld $20.000 tot $25.000 op elke hypotheek die onder de regeling valt. Door deze reductie gaan de maandlasten van de huizenbezitters wat omlaag, maar daaaast wordt ook het negatieve vermogen van veel huizenbezitters op deze manier verkleind of weggestreept.

    Uit sommige staten, zoals Califoie en New York, komen kritische geluiden op deze tegemoetkoming van de banken. De afschrijvingen zouden te klein zijn en zouden daarmee onvoldoende verlichting geven aan de hypotheeknemers, aldus de critici. Volgens de regering van Obama is deze deal met de banken een stap in de goede richting, omdat het huizenbezitters met betalingsproblemen wat meer lucht geeft. ''De afschrijvingen van in totaal $20 tot $25 miljard op de portefeuille van ongeveer 1 miljoen hypotheken heeft een substantieel effect op de huizenmarkt'', aldus Shaun Donovan van het Amerikaanse ministerie van vastgoed en stedelijke ontwikkeling.

    Huizenprijzen 30% lager vergeleken met 2007

    De huizenprijzen in Amerika zijn sinds de top in 2007 bereikt werd al met 30% gezakt, terwijl er nog steeds veel huizen op de markt komen. Volgens data van Corelogic rust op ongeveer 22% van alle Amerikaanse huizen een negatief vermogen (meer hypotheeklast dan waarde). Het totale negatieve vermogen in de Amerikaanse vastgoedmarkt zou vandaag de dag ongeveer $750 miljard groot zijn.

    Volgens Shaun Donovan is deze maatregel met afstand de grootste reductie van de schulden in deze financiële crisis en zullen veel gezinnen direct effect merken van de compensatieregeling.

    Beperkte impact

    De grootste hypotheekverstrekkers in de VS, de door de staat overeind gehouden Fannie Mae en Freddie Mac, zullen niet meedoen aan de afschrijvingen. De toezichthouders die deze twee hypotheekgiganten in de gaten houdt houdt een afschrijving op de hypotheekportefeuille tegen, omdat het dan in feite belastinggeld kost. Dat is volgens de toezichthouder in elk geval niet de goedkoopste optie. Toch zouden er binnen de Amerikaanse regering geluiden rond gaan dat ook Freddie en Fannie uiteindelijk niet onder afschrijvingen op hypotheken uitkomen. Op woensdag zetten democraten druk op de toezichthouder van Fannie en Freddy, de Federal Housing Finance Agency, om haar berekeningen te onderbouwen die suggereren dat afschrijven op hypotheken nu niet de beste optie is.

    De Federal Reserve heeft in een 26 pagina's tellend document kenbaar gemaakt dat het een actieve rol verwacht van de overheid om de huizenmarkt te stabiliseren. Dit rapport bevatte echter geen concrete voorstellen of plannen omtrent de hypotheekportefeuilles van Fannie Mae en Freddie Mac.

    Creatieve oplossingen

    De Obama regering zal volgens Shaun Donovan een actieve rol innemen om de huizenmarkt weer op de been te helpen. Zo zijn er voorstellen om koopwoningen om te zetten in huurwoningen in het  geval van een huisuitzetting. De regering zou ook zoeken naar een manier om de grote voorraad van onverkochte en leegstaande huizen te bestrijden. Er zijn plannen om deze huizen te bundelen in financiële producten en die te verkopen aan grote investeerders. Die moetne vervolgens proberen om op één of andere manier mensen in de huizen te krijgen die daarvoor huur willen betalen.

    Obama ziet ook een actieve rol voor de overheid weggelegd als het gaat om het scheppen van werkgelegenheid. Zo heeft Obama een 'Project Rebuild' plan opgenomen in haar grote banenprogramma. Dit project moet bouwvakkers aan het werk zetten, door ze leegstaande en verlaten huizen op te laten knappen. De centrale economische planning van de Obama regering mag wat kosten, want er zou $15 miljard gereserveerd zijn (omgerekend is dat $48 per Amerikaan) om leegstaande panden in heel Amerika weer op te lappen. Dit zou 200.000 banen moeten opleveren, aldus Shaun Donovan van het Amerikaanse ministerie van vastgoed en stedelijke ontwikkeling.

  • Amerikaanse huizenverkoop trekt aan, hoogste niveau sinds 11 maanden bereikt

    De National Association of Realtors maakte afgelopen vrijdag bekend dat de verkoop van bestaande woningen in december was toegenomen tot 5%, wat zich op jaarbasis vertaalt naar 4,61 miljoen verkochte woningen. In alle vier regio's waarin Amerika wordt verdeeld was een stijging in de huizenverkopen te zien. De uiteindelijke cijfers lagen iets beneden de verwachtingen van economen en analisten, maar de derde maand op rij van stijgende verkopen laat zien dat er weer enig herstel op de Amerikaanse huizenmarkt zichtbaar is.

    Officiële woningvoorraad krimpt, geen herstel bij nieuwbouw

    De officiële voorraad van onverkochte woningen zakte tegelijkertijd tot het laagste punt sinds maart 2005 en kwam uit op 2,38 miljoen stuks. Dat is goed voor 6,2 maanden aan voorraad, uitgaande van de laatste verkoopaantallen van december. Met een voorraad van 6,2 maanden is ook weer het laagste niveau sinds april 2006 bereikt. In november van 2011, een maand eerder dus, was de huizenvoorraad nog 7,2 maanden groot, afgezet tegen de verkoopaantallen van november. Volgens Reuters wordt een woningvoorraad van 6 maanden als ideaal gezien, een grotere voorraad zal de huizenprijzen verder onder druk zetten.

    Prijzen dalen verder

    De verkoopaantallen zijn natuurlijk maar de helft van het verhaal, want ook de prijzen spelen natuurlijk een rol in de cijfers. Hieruit bleek dat de mediaan van de huizenprijzen met 2,5% was gezakt ten opzichte van een jaar eerder, tot een niveau van $164.500. Over heel 2011 zakten de huizenprijzen in de VS met 3,9% tot een gemiddeld niveau van $166.100, het laagste prijspunt sinds 2002.

    Huizenmarkt VS nog lang niet gezond

    Er zit nog meer neerwaartse druk op de prijzen, want naar verwachting zullen er nog veel huisuitzettingen plaatsvinden in de komende maanden. Hierdoor komen er nog meer huizen op de markt, die vaak voor een zeer lage prijs in de markt worden gezet. Dat de huizenmarkt nog niet gezond is blijkt uit drie verschillende cijfers. Als eerste valt op dat van alle verkochte woningen in december maarliefst 32% afkomstig was van een huisuitzetting, wat aangeeft dat er voorlopig nog veel huizen op de markt zullen blijven komen en dat de algehele economie nog steeds niet optimaal functioneert.

    Ten tweede valt op dat de verkoop van nieuw gebouwde huizen nog helemaal niet aantrekt, zoals onderstaande afbeelding laat zien. Het aantal nieuwbouwwoningen dat in 2010 en 2011 verkocht werd is nog maar een kwart van het aantal verkochte nieuwbouwwoningen in 2004 en 2005, toen de huizenmarkt nog volop in bloei stond. Doordat er sinds de uitbraak van de crisis nog maar weinig vraag is naar nieuwbouw zijn ook veel goedbetaalde banen in de bouw komen te vervallen.

    Als derde punt moeten we opmerken dat er naast de genoemde woningvoorraad van 2,38 miljoen stuks ook nog een groot aantal woningen van de markt worden gehouden in een schaduwvoorraad. Deze voorraad telde in oktober van 2011 volgens Corelogic 1,6 miljoen huizen. De verborgen voorraad zal gaan concurreren met de verkoop van nieuwbouwwoningen, waardoor het plaatje er nog altijd vrij somber uitziet voor de Amerikaanse huizenmarkt. Veel goedbetaalde banen in de constructie zullen in de komende jaren immers niet meer terugkomen als de huizenmarkt in dit tempo uit het dal klimt. De verkoop van bestaande woningen kwam over heel 2011 uit op 4,26 miljoen stuks, een stijging van 1,7% ten opzichte van heel 2010.

    Het vierde, en misschien wel moeilijkste probleem op de Amerikaanse huizenmarkt is de onduidelijkheid die is ontstaan omtrent de eigendomsrechten, want die blijken niet zo makkelijk te traceren. Dat komt omdat veel hypotheken (eind 2010 waren het er ongeveer 66 miljoen) zijn afgesloten via MERS (Mortgage Electronic Registration System). Dit bedrijf, dat fungeert als een soort bewaarder voor hypotheekpapieren, werd in de jaren '90 in het leven geroepen door de voormalige CEO's van Fannie Mae, Freddie Mac, Indy Mac, Countrywide, Stewart Title Insurance en de American Land Title Association. Deze rijke en machtige personen legden met het MERS registratiesysteem het fundament voor ene ongecontroleerde groei aan derivatenproducten, zoals de mortgage-backed securities (MBS). De Amerikaanse wetgeving in de vijftig staten legt immers adminstrateive beperkingen op aan het doorverkopen van hypotheken, die via het MERS systeem omzeild konden worden. Via MERS konden de hypotheeknemer en verstrekker van elkaar worden ontkoppeld, waardoor de hypotheken herverpakt konden worden in financiële derivatenproducten die in verschillende soorten en maten weer werden doorverkocht aan beleggers wereldwijd. Onder andere pensioenfondsen, beleggingsfondsen en rijke investeerders hebben deze derivaten gekocht, ook omdat ze door de kredietbeoordelaars werden bestempeld als AAA. Dat kredietbeoordelaars door de verkopers van deze hypotheekderivaten werden betaald voor het geven van een hoge beoordeling werd jarenlang weggecijferd als een onbelangrijk detail.

    Hoe dan ook, door de crisis op de Amerikaanse huizenmarkt en de vele huisuitzettingen die het gevolg zijn van de economische crisis komen er steeds meer problemen aan het licht. In veel gevallen blijkt niet meer te traceren welke huizen bij welke hypotheken horen, waardoor de wettelijke bevoegdheid om huisuitzettingen te doen op losse schroven is komen te staan. De eigendomstitels bieden door de inmenging van MERS, en door diens onzorgvuldigheid in de verwerking van de documenten die horen bij de hypotheken en het onderpand, geen zekerheid meer. Daardoor blijven grote investeerders voorlopig weg van de Amerikaanse huizenmarkt en is ook het vertrouwen onder huizenbezitters en potentiële huizenkopers afgenomen.

    Stimulering door de Federal Reserve?

    Er gaan geruchten dat de Federal Reserve de Amerikaanse woningmarkt opnieuw wil ondersteunen door een nieuwe geldinjectie in de grote hypotheekverstrekkers Freddy Mac en Fannie Mae te stoppen, zodat die soepeler worden met het verstrekken van nieuwe hypotheken. Op dit moment worden er nog relatief veel (ongeveer 30%) hypotheekaanvragen geweigerd omdat banken hun risico willen verkleinen. Ook gaan er geruchten dat de Federal Reserve meer verpakte hypotheekleningen op haar balans wil stallen, zodat banken makkelijker hun hypotheken (en het risisco)  kunnen doorverkopen.

    Op Schwab.com kwamen we een paar interessante grafiek over de Amerikaanse huizenmarkt tegen. Die schetsten een duidelijk beeld van hoe de huizenmarkt er feitelijk voor staat.

    Geen herstel bij verkoop nieuwbouw woningen

    Housing Market Index suggereert krachtig herstel

    Woningbezit onder Amerikanen zakte de laatste jaren weer

    Huren inmiddels weer populairder dan kopen

  • Mike Maloney te gast bij Capital Account op Russia Today

    Mike Maloney is al jaren actief in de goud- en zilvermarkt en heeft voor zijn boek Guide to Invest in Gold and Silver heel veel onderzoek gedaan naar de monetaire geschiedenis en de werking van ons huidige geldsysteem. Daarom is het interessant om zijn mening op de huidige economische ontwikkelingen te horen. Het programma Capital Account, gepresenteerd door Lauren Lyster, geeft een prettig tegengeluid aan de reguliere media in de VS, zoals FOX News, CBS, CNBC en dergelijke.

    Geld als schuld

    Mike Maloney legt in het programma uit (hij begint bij 3:45 in onderstaand videofragment) dat ons huidige geldsysteem is gebaseerd op het creëeren van schulden en dat de rente die daarop betaald moet worden niet gecreëerd wordt. Er is daardoor een alsmaar groeiende schuld nodig op elk niveau (individu, bedrijf, gemeente, overheid) om dit geldsysteem draaiende te houden. Zou iedereen stoppen met lenen en beginnen met het afbetalen van de schulden, dan zou er helemaal geen geld meer overblijven (monetaire deflatie). Volgens Maloney blijkt uit de monetaire geschiedenis dan ook keer op keer dat een op schulden gebaseerd geldsysteem eindigt, terwijl een geldsysteem op basis van 'degelijk geld' kan blijven bestaan. Toch moet daarbij worden opgemerkt dat ook 'degelijk geld', ondersteund door bijvoorbeeld een goudstandaard, kwetsbaar kan zijn voor economische crises. Waarschijnlijk bedoelt Mike Maloney met degelijk geld fysiek goud en zilver, dat altijd waarde behoudt, ook als het niet meer de status van wettig betaalmiddel heeft.

    De status quo

    Mike Maloney gaat verder door te stellen dat de status quo in onze economie is gebaseerd op onwetendheid, ook onder de hoger opgeleide bevolking. Maar heel weinig mensen snappen hoe het geldsysteem precies werkt en wat geld het eigenlijk is. Ook in de politiek is er weinig kennis over het werking van ons geldsysteem, met als gevolg dat er vaak niet de juiste maatregelen worden genomen in een economische crisis. Door nieuwe schulden te creëeren en mensen aan te moedigen om meer te lenen (kunstmatig lage rente) proberen we collectief de onvermijdelijke implosie voor ons uit te schuiven.

    Slaveij

    Ons geldsysteem heeft volgens Maloney veel weg van slaveij. De bankiers hebben het privilege om nieuw geld te creëeren en hebben daarmee heel veel macht in handen. Over al deze leningen moeten mensen rente afdragen aan de bank, geld dat alleen beschikbaar is als er nieuwe leningen worden afgesloten bij de banken. In feite zijn we dus volledig afhankelijk van de banken voor de werking van ons geldsysteem, terwijl het vooral de banken zijn die er goed aan verdienen. Maloney maakt de vergelijking met de Middeleeuwen, toen de kastelen van de landheren de grootste gebouwen waren. De grootste gebouwen vandaag de dag zijn die van de banken en verzekeraars.

    Occupy

    Toen Mike Maloney ging praten met verschillende mensen die actief zijn in de Occupy beweging viel het hem op dat veel mensen wel de grootste problemen met onze huidige maatschappij weten te benoemen, maar dat ze de vinger vaak niet op de zere plek kunnen leggen. Er komt al wel steeds meer aandacht voor de Federal Reserve en het geldsysteem, maar velen weten nog steeds niet precies hoe het geldsysteem in elkaar zit en hoe het de huidige crisis kan verklaren.

    Ongelijkheid

    Door banken het privilege te geven om geld uit te lenen en een centrale bank in staat te stellen om met de waarde van het geld te knoeien wordt er een inkomensongelijkheid gecreëerd. Wie dicht bij het proces van geldcreatie zit kan heel veel geld verdienen en dat er door de inflatie veel koopkracht verloren gaat bij de middenklasse en het lager opgeleide deel van de maatschappij. Een systeem gebaseerd op door de markt gekozen geld (goud en zilver), dat vrij is van schulden, levert volgens Maloney meer welvaart op voor de maatschappij als geheel. Het geld krijgt steeds meer koopkracht en het blijft ook altijd in circulatie, in tegenstelling tot geld dat als schuld in de economie komt en dat ooit weer afgelost moet worden.

    Doordat geld als schuld wordt gecreëerd is er altijd een zeer wankel evenwicht in de economie. Wordt er netto meer geleend dan afbetaald dan voelen we ons welvarend en geven mensen meer geld uit dan ze hebben. Ook maken ze dan soms verkeerde investeringen, met als gevolg dat ze teveel schulden aangaan en dat er bubbels kunnen ontstaan in de prijzen van vastgoed, aandelen of grondstoffen. Betalen mensen netto meer schulden af dan ze lenen, dan krimpt de geldhoeveelheid. Het gevolg daarvan is zichtbaar in minder bestedingen, een negatief eigen vermogen voor velen (doordat schulden blijven staan en het bezit in waarde daalt), een hogere werkloosheid en meer faillisementen.

    Elke 30 tot 40 jaar een nieuw geldsysteem

    In het onderzoek dat Mike Maloney deed voor zijn boek 'Guide to Invest in Gold and Silver' viel het hem op dat geldsystemen vaak maar een levensduur van 30 tot 40 jaar hebben en dat de meeste mensen zich daar niet eens bewust van zijn. In de 20e eeuw kenden we een aantal duidelijk te definiëren fasen. Voor de Eerste Wereldoorlog was er de klassieke goudstandaard, gevolgd door de goudwisselstandaard tussen WO I en II, het 'Bretton Woods' systeem met gouddekking via de Amerikaanse dollar tegen $35/oz van 1944 tot 1971 en tenslotte de ongedekte dollarstandaard sinds 1971. Een geldsysteem loopt op een gegeven moment tegen zijn beperkingen aan, omdat er zwakheden in zitten die steeds meer problemen veroorzaken. De klassieke goudstandaard was op een gegeven moment niet hanteerbaar, want toen de oorlog uitbrak was er snel meer geld nodig om soldaten te betalen en een wapenindustrie op te zetten om oorlog te voeren. De goudstandaard maakte dat onmogelijk en werd toen overboord gegooid. In 1971 verbrak Nixon de belofte om elke $35 op verzoek van het buitenland om te ruilen voor een troy ounce goud, omdat er steeds meer goud werd opgevraagd en Amerika al haar goud dreigde te verliezen.

    De volgende valutacrisis is wereldwijd

    Mike Maloney verwacht dat een crisis in de Amerikaanse dollar wereldwijd effect zal hebben, omdat 50% van alle dollars in circulatie buiten de VS liggen in de vorm van buitenlandse reserves. Als deze reserves waarde verliezen heeft iedereen een probleem. De dollar functioneert als wereldreservemunt en is daardoor de meest liquide reserve die overal gebruikt kan worden. Als dat wegvalt kan er veel instabiliteit komen, ook bij andere valuta.

    Wealth Cycles

    Doordat beleggers continu geld heen en weer schuiven tussen verschillende beleggingscategorieen (vastgoed, aandelen, obligaties, grondstoffen, edelmetaal, enz) en dat vaak in grote massa's tegelijk doen raken bepaalde activa overgewaardeerd ten opzichte van anderen. Maar doordat er tegelijkertijd zoveel geldgroei was leek het in de laatste decennia alsof alles in waarde steeg. Dit verbloemt het feit dat bepaalde beleggingen het toch veel slechter doen dan anderen. De activa die minder hard stijgen in prijs dan anderen dalen dus in waarde, omdat je er minder mee kunt kopen dan met die andere belegging. We hebben de gewoonte om de waarde van alle beleggingen uit te drukken in valuta, maar deze meetlat is er één die geen vaste waarde kent. Zo kunnen prijzen van iets stijgen, maar kan de waarde ervan dalen. Ook het omgekeerde is mogelijk. Als iets daalt in prijs kan de waarde ervan toch stijgen, simpelweg omdat andere dingen harder in prijs dalen.

    Door op het juiste moment in de juiste beleggingscategorie te zitten en er weer uit te stappen kan men volgens de theorie van Maloney enorm veel welvaart vergaren. Alle beleggingen zitten volgens hem gevangen in een bandbreedte, waarin ze niet eeuwig kunnen blijven stijgen in waarde maar altijd weer terugkeren naar een soort evenwicht.

    Eerst deflatie, dan hyperinflatie

    Mike Maloney verwacht eerst een grote deflatie, doordat er veel schulden afgebouwd moeten worden en veel beleggingen te ver in prijs zijn gestegen. De centrale banken zullen hier wereldwijd op reageren door veel nieuw geld in de economie te pompen. Dit gaat ten koste van de waarde van het geld, met als gevolg dat goud en zilver in prijs zullen stijgen en dus zullen corrigeren voor het waardeverlies van geld.

  • Dagelijkse kost 20 januari 2012

    Nieuws uit Nederland:

    • Schuilen in dividend, goud & dollar (IEX Profs)
    • De lafaard en de held (Weblog Anrea Vreede over Italië; NOS)
    • Voortslepende pensioenpijn (FD)
    • Nibud: koopkrachtdaling voor iedereen (FD)
    • Huizenprijzen op laagste punt in 6 jaar (RTL-Z)
    • 'Voorstel lage hypotheek funest voor starter' (NU.nl)
    • Hedgefondsen blokkeren redding Griekenland en dreigen met een rechtszaak (FTM)

    Nieuws uit buitenlandse media:

    • I Spent The Night In A Homeless Shelter Last Week — Here's What It Was Like (Business Insider)
    • Canada Pledges to Sell Oil to Asia After Obama Keystone Denial (Bloomberg)
    • China No Match for Dutch Plants as Philips Shavers Come Home (Bloomberg)
    • U.S. Charges Programmer With Stealing Code (New York Times)
    • Price Manipulation: Look for Motive (Huffington Post)
    • Chase Accused of Brazen Bankruptcy Fraud (Courthouse News)
    • Class Action Lawsuit Alleges JP Morgan Engaged in Systematic Document Fabrication to Move Mortgage Losses from Its Books into Mortgage Backed Securities (Naked Capitalism)
    • Our Morally Bankrupt Govement, Justice Part II: Defending the Rule of Law (Abigail Field)
    • How Banks Cheat Taxpayers (Matt Taibbi; Rolling Stone)
    • The EBA 9% rule and the Eurozone crisis (FT Alphaville)
    • Iran oil, gold and banks on EU hitlist (EU Observer)
    • Premature Obituaries for the U.S. Dollar (Antal Fekete; Financial Sense)
    • One million homeowners may get mortgage writedowns: U.S. (Reuters)
    • In MF Global, JPMorgan again at center of a financial failure (Reuters)
    • Finland Derides Crisis as Excuse for Eroding Sovereignty (Bloomberg)
    • Jim Sinclair – There Will Be a Run on Gold Stored in the US (King World News)
    • Bending the Rule of Law to Help the Banks: Effort to Draft a National Foreclosure Statue Underway (Naked Capitalism)
    • Call Your Attoey General Today to Oppose Big Obama Push to Get Mortgage Settlement Deal Done (Naked Capitalism)

    Spiegel schonk aandacht aan het verhaal van Ahmad Tourson, een Oeigoer uit China die naar Afghanistan vluchtte met zijn vrouw en baby. Toen hij in Afghanistan was, werd hij opgepakt nadat Afghanen hem in ruil voor $5.000 tipgeld als vijand hadden gemeld bij Amerikaanse troepen. Het ontluisterende verhaal dat Spiegel optekende is een must read. In het westen wordt vaak gedacht dat wij geciviliseerd zijn; het verhaal van Tourson toont aan dat daar – om het zacht uit te drukken – de nodige kanttekeningen bij te plaatsen zijn:

    • From Guantánamo to Palau – Exchanging One Prison for Another (Spiegel)

    Tot slot.

    Obama wordt voor de rechter gedaagd omdat hij de NDAA heeft ondertekend en die wet kan de grondwettelijke toets niet doorstaan. Via Washington's Blog het interview van inteet TV-zender Democracy Now! met Chris Hedges die voor zijn werk voor de New York Times verslag deed over de oorlog tegen het terrorisme en hiervoor de Pullitzer Price won. Hedges legt gewicht in de schaal en beargumenteert zijn stellingname tegen deze absurde wet:

    Pulitzer-Prize Winning Reporter Sues Govement Over Indefinite Detention Bill

  • Canada richt ogen op China na uitstel Amerikaanse Keystone XL pijpleiding

    Het besluit van de Amerikaanse president Obama om de pijpleiding nog even in de wacht te zetten heeft de relatie tussen de VS en Canada geen goed gedaan. De Canadese overheid had blijkbaar ingecalculeerd dat deze pijleiding er snel zou komen, maar door de toegenomen onzekerheid zoekt het land nu naar diversificatie. Volgens de Canadese minister van grondstoffen, Joe Oliver, versterkt Canada haar financiële zekerheid als het haar afhankelijkheid van de VS weet te verkleinen.

    Momenteel exporteert Canada 99% van al haar olie naar de VS, een percentage dat volgens de minister-president Stephen Harper omlaag moet worden gebracht om Canada weer in de markt te zetten als 'supermacht' in de globale energiemarkt. De tegenslag in de ontwikkeling van de 'Keystone XL' pijpleiding door de VS heeft duidelijk gemaakt dat Canada haar klantenbestand moet diversificeren en uitbreiden naar andere gebieden, inclusief de groeiende Aziatische markt. Het is voor Canada natuurlijk het makkelijkste om naar haar buurland te exporteren, maar ook aan de andere kant van de Stille Oceaan zou het land haar olie makkelijk kunnen verkopen.

    Canada heeft grootste oliereserve van niet-OPEC landen

    Canada vertegenwoordigd meer dan 90% van alle bekende oliereserves buiten de OPEC-landen om, zo blijkt uit data van het 'BP Statistical Review of World Energy'. De meeste olie in Canada komt van teerzanden, die met name te vinden zijn in Alberta. De olieproductie in dit gebied zal in de komende acht jaar naar verwachting verdubbelen, aldus de Canadese associatie van olieproducenten. Het bedrijf Enbridge Inc. heeft al een voorschot genomen op het vooemen van de Canadese regering, want die zijn bereid een pijpleiding aan te leggen van het olieproducerende Alberta naar de westkust van het land. Daar kan de olie vervolgens in schepen worden getankt die het naar de Aziatische markt kunnen brengen.

    Het uitstel van de plannen voor de 'Keystone XL' pijpleiding door de VS werd door milieuactivisten als een overwinning gezien, omdat een dergelijke pijpleiding tot gevolg kan hebben dat de olieproductie uit teerzanden sneller wordt uitgebreidt. En dat is bijzonder schadelijk voor het milieu, omdat er voor olieproductie uit teerzanden veel natuur opgeofferd wordt (de olie zit aan de oppervlakte, zie onderstaande afbeelding) en omdat het enorm veel energie kost om de olie uit de teerzanden te koken. De energie van één vat olie zou naar verluid maar drie vaten olie uit teerzand opleveren, een zeer laag rendement vergeleken met de olie die in het Midden-Oosten uit de grond komt.

    Amerikaans banenprogramma was ongunstig voor Canada

    De economische verhoudingen tussen Canada en de VS werden al op scherp gezet door het banenprogramma dat president Obama vorig jaar wilde doorvoeren, maar dat er uiteindelijk niet is gekomen. In dit programma was namelijk een 'Buy American' provisie opgenomen, die een negatieve effect zou hebben op de hoeveelheid handelsverkeer tussen de twee landen. Ook was er in het voorgestelde $447 miljard grote banenprogramma een heffing van $5,50 opgenomen voor Canadezen die naar Amerika zouden reizen.

    En terwijl Canada de mogelijkheden verkent om een deel van haar olieproductie naar Azië te exporteren blijft het natuurlijk nog steeds achter de bouw van de Amerikaanse 'Keystone XL' pijpleiding staan. De Canadese minister van Buitenlandse Zaken verklaarde immers dat de bouw van deze pijleiding door de VS in het belang is van zowel de VS als Canada.

    Grootschalige verwoesting van het landschap om olie uit het teerzand te halen. Een lucratief bedrijfsmodel bij olieprijs van $100 per vat

    Interessante video over Canadese olieproductie uit teerzanden

    Het aantal vaten olie dat uit de grond kan worden gehaald met de energie van één vat olie. Een dalende lijn die de gestegen olieprijs kan verklaren

  • Goud en zilver daily report [20-01-2012]

    Op moment van schrijven staat de goudprijs op $1.663 en €1.285 per troy ounce en noteert zilver $31,70 en €24,55. Daarmee houdt goud stand boven haar 200-daags gemiddelde en is zilver overtuigend door een belangrijk weerstandsniveau van $30,50 gebroken. Volgens Phil Streible, grondstoffenhandelaar bij RJO Futures, vond er vandaag veel technische handel plaats. Rond deze prijsniveau's voor goud en zilver zijn er veel short posities die gedekt worden, waardoor de prijs makkelijker kan stijgen. Meer handelaren nemen nu posities in, waardoor de prijs stijgt.

    Verder valt op dat de EUR/USD wisselkoers niet meer verder lijkt te zakken, waardoor de goudprijs weer wat steun vindt. Op momenten dat de Amerikaanse dollar relatief sterk staat tegenover de andere ongedekte valuta staat goud en zilver vaak wat onder druk. Dat de dollar niet meer verder aansterkt tegenover de euro geeft dus een positief signaal af aan goud. Volgens Jon Nadler, een goud- en zilveranalist die regelmatig schrijft voor Kitco en die zich vooral bezighoudt met technische analyse, is het belangrijk dat goud de stijging vast weet te houden tot boven de $1.700. Als we dat niveau niet weten te doorbreken kunnen we volgens hem weer terugzakken tot $1.400.

    Volgende week zal de Chinese markt gesloten zijn vanwege de viering van het Chinese nieuwjaar, waardoor er wat minder handel zal zijn in goud. Ook in India is de vraag naar goud iets teruggezakt, veroorzaakt door een zwakkere roepie die het goud voor Indiërs relatief duur maakt. Volgende week zouden de prijzen van beide metalen hierdoor weer iets kunnen zakken, al zal effect hiervan volgens HSBC niet zo heel groot zijn.

    De olieprijs zakte vandaag juist wat terug, want WTI olie zakte met 1,92% tot $98,61. De Brent olie werd 1,19% goedkoper en staat op moment van schrijven op $110,11. Samen met de iets aansterkende euro betekent dat minder druk op de bezineprijs, die eerder deze week nog richting een recordprijs van $1,75 per liter ging.

    Uit de wekelijkse Kitco News Gold Survey bleek dat 9 van de 23 ondervraagden rekening houdt met een stijgende goudprijs, terwijl er eveneens 9 rekening hielden met een daling en 5 een neutrale positie innamen. Onder deze ondervraagden zitten bullion dealers, investeringsbanken, futures handelaren, fondsbeheerders en technische analisten.

    Goud in dollars, ten opzichte van het slot van gisteren ongeveer 0,7% hoger

    Goud in euro's liet hetzelfde beeld zien

    Zilver steeg 4% in dollars

    En in euro's steeg de zilverprijs nog iets meer

    Enquête van Kitco onder professionals geeft verdeelde meningen weer over verwachtte goudprijs

  • Dagelijkse kost 19 januari 2012

     

    Nieuws uit Nederland:

    • Kortetermijncasino (Alexander Sassen van Elsloo; IEX)
    • ‘Beeld van luie Griek klopt van geen kant’ (FD)
    • Bundesbank bezorgd over begrotingsverdrag (NU.nl)
    • ECB-bestuurslid: begrotingspact niet afzwakken, snel invoeren (RTL-Z)
    • Kabinet installeert Bouwteam tegen crisis (NU.nl)
    • ABP: korten reële optie; beslissing uitgesteld (RTL-Z)
    • ABP-pensioen mogelijk iets verlaagd (NOS)
    • Zwitserse frank tuimelt vanwege menselijke handelsfout (RTL-Z)
    • Hongaarse winter (Redactioneel; FD)

    Uit buitenlandse media:

    Obama zit in de zak van Wall Street en staat op het punt om Larry Summers als kandidaat naar voren te schuiven als kandidaat om Robert Zoellick op te volgen als baas bij de Wereldbank. Summers was het brein onder president Clinton die aan de wieg stond om Wall Street te dereguleren.

    In de Verenigde Staten is een duidelijk patroon te herkennen als het aankomt op banken die fraude, valsheid in geschrifte, doelbewust verkeerd informeren van klanten en soortgelijke praktijken die klanten verliezen opleveren waarvan banken weet hebben. Dat patroon komt er heel simpel op neer dat er geschikt wordt. Uiteraard wordt nooit schuld erkend, zijn de overeengekomen afspraken over de afwikkeling “sealed” en niet publiek toegankelijk en staan de schikkingsbedragen in schril contrast met de geleden schade. Een drietal voorbeelden:

    • U.S., Banks Near 'Robo-Signing' Settlement  (Wall Street Joual)
    • BNY Mellon Settles Part of Foreign-Exchange Trade Suit With U.S. (Business Week)
    • Leestip! In Citi appeal, who will speak for Rakoff? (Reuters legal)

    Dat de Verenigde Staten en China verwikkeld zijn in meer dan een dialoog blijkt uit de recente handelssancties en de absurde nieuwe wetten omtrent intellectueel eigendom:

    • China: US sanctions on Chinese oil firm unreasonable (China Daily)
    • China urges U.S. to evaluate its efforts on IPR protection more objectively  (China Daily)

    In ander nieuws:

    • MF Global Told JP Morgan That Using Customer Funds Was Totally Okay (Business Insider)
    • Easte Europe Swings Right (Spiegel)
    • Southgate pawnbroker says woman offered herself, daughter to pay debt (Detroit Free Press)
    • IMF seeks $600 billion in new funds, G20 to discuss (Reuters)
    • World Bank was on risk of global recession (CNN Money)
    • “No Deal” – Greek Bondholders Do Not Think Agreement Can Be Reached Before “Crunch Date” (Zero Hedge)
    • Numbers Cited By SOPA Supporters May Be Fictitious (Zero Hedge)

    Tot slot.

    President Obama krijgt vanwege het tekenen van de National Defense Authoritization Act (NDAA) veel kritiek. In navolging van de NDAA komt er een nieuwe wet ter stemming die erin voorziet dat Amerikanen het Amerikaanse staatsburgerschap ontnomen kan worden. De Enemy Expatriation Act voorziet er in dat Amerikanen die deelnemen in of steun geven aan vijandigheden jegens de Verenigde Staten onder deze wet hun paspoort en hun rechten kwijt raken. Feitelijk worden Amerikanen daarmee statenloos gemaakt en kunnen daardoor niet terugvallen op hun rechten waaronder onafhankelijke toetsing van de rechter. 

  • Wat de Chinese GDP cijfers u niet vertellen: De vastgoedbubbel die gaat leeglopen

    Chinezen worden soms bekritiseerd om hun kopieergedrag en gebrek aan originaliteit, maar kunnen wij ze dat wel verwijten? Veel Chinezen dromen immers van het welvaartsniveau dat we in Europa en Amerika hebben bereikt en grijpen daardoor alle kansen aan die zich voordoen om welvarender te worden. De jeugd trekt nog steeds massaal naar de stad, op zoek naar werk dat meer oplevert dan het werk op het platteland of een studie die ze meer kansen geeft op de arbeidsmarkt. Door de enorme economische groei die China doormaakt hebben Chinezen ook meer geld te besteden, geld dat in de afgelopen jaren vooamelijk richting de huizenmarkt stroomde. Daar komt nog eens speculatief geld uit het buitenland bij, van beleggingsfondsen die mee wilden profiteren van de stijgende huizenprijzen in China.

    De investeringen in de vastgoedmarkt werden ook ondersteund door de hoge inflatie, die het gevolg is van de koppeling aan de Amerikaanse dollar. De dollars die Chinezen bedrijven ontvangen voor hun export moeten ze immers bij hun bank omwisselen voor Chinese yuan, waardoor de munt elk jaar minder waard wordt. Vastgoed wordt, net als in Europa en in de V.S., beschouwd als een investering die zich weet te corrigeren voor inflatie. Chinezen begonnen dus steeds meer geld in huizen te stoppen, gefinancierd met een hypotheek van de bank en met het kleine beetje spaargeld dat ze hadden verzameld. Als gevolg daarvan gingen de prijzen stijgen en begon de markt speculatieve vormen aan te nemen. Net als in Amerika trokken de stijgende huizenprijzen in China speculanten aan, mensen die een huis of appartement kochten met als enige doel om dat later weer door te verkopen voor een hoger bedrag.

    De projectontwikkelaars deden hier net zo goed aan mee, want het leverde geld op en het was goed voor de werkgelegenheid. Complete steden werden uit de grond gestampt, met nieuwe woonruimte die was afgestemd op de speculatieve vraag. Er werden daarom ook veel teveel luxe appartementen gebouwd, die veel te duur waren ten opzichte van het gemiddelde inkomen van de Chinezen die deze appartementen zouden moeten kopen.

    Er zijn inmiddels verschillende signalen dat het einde van de huizenmarktbubbel nabij is. Zo verschenen er op het blog van FT Alphaville verschillende artikelen die hier aandacht aan besteden (1 / 2 / 3), publiceerde de website chovanek.wordpress.com een tweedelig artikel over de Chinese vastgoedmarkt (deel 1 / deel 2) en zijn er YouTube tal van video's te vinden over onbewoonde steden en compleet lege winkelcentra en wegen.

    De Chinese economie laat nog wel een sterke groei zijn, want met 8,9% groei ten opzichte van een jaar geleden overtreft het cijfer de groeiverwachting van 8,7%. Andere cijfers laten een heel ander beeld zien. Zo berichtte Reuters eerder deze week over de jaarlijkse investering in vastgoed in China, die in december 2011 maarliefst 40% lager was dan een maand eerder. De vastgoedinvesteringen groeien nog wel, maar december was met 12,3% een stuk slechter dan november, toen de groei van investeringen op 20,2% lag. Volgens Yao Wei, een econoom die werkzaam is bij Societe Generale in Hong Kong, geeft dit aan dat de Chinese groeicijfers van het eerste kwartaal van 2012 wel eens erg zouden kunnen tegenvallen. Wei houdt zelf rekening met een lagere groei van 8,3 procent in de eerste drie maanden van dit jaar.

    Leegstand in nieuw gebouwde flats, de toegangswegen blijven daardoor leeg

    Dat de huizenprijzen te hard zijn gestegen in verschillende grote steden blijkt uit de een artikel dat Bloomberg vorig jaar publiceerde. Vastgoedhandelaren zouden de prijzen van bepaalde appartementen flink hebben verlaagd, tot woede en frustratie van vroege kopers die met veel moeite het geld bij elkaar kregen om de koop te sluiten. Deze huizenbezitters betalen soms wel de helft van hun inkomen aan een hypotheek van de bank, terwijl ze ook nog eens spaargeld van zichzelf en van familie hebben ingelegd. Als projectontwikkelaars vervolgens de prijzen met 25% verlagen doet dat pijn. Zeker als huiseigenaren ontdekken dat de projectontwikkelaars en makelaars veel winst maken op de verkopen. De Chinese overheid probeert de stijgende huizenprijzen al wat af te remmen, door de banken te verplichten minder geld uit te lenen en meer inleg van de huizenkoper te vragen. In Beijing zouden huizenkopers nu al 30% aan eigen geld moeten inleggen om een hypotheek te krijgen op een huis of appartement. Een daling van de huizenprijzen zou goed zijn om de markt weer in evenwicht te brengen, maar een harde en verwoestende crash met de omvang van de vastgoedbubbel in de V.S. is nog steeds niet uit te sluiten.

    In heel China zijn de huizenprijzen in de afgelopen tien jaar met gemiddeld 155% gestegen, maar in stedelijke gebieden was de stijging nog veel groter. In Shanghai verviervoudigden de huizenprijzen in tien jaar tijd. In november 2011 zakten de huizenprijzen in 33 van de 70 gemeten steden ten opzichte van een maand eerder. Volgens analisten van Credit Suisse zullen de huizenprijzen in China dit jaar met 10% zakken, maar volgens de econoom Huang Yiping die werkzaam is bij Barclays in Hong Kong kunnen de vastgoedprijzen wel 10 tot 30% zakken in 2012. Als er een serieuze daling komt van de huizenprijzen heeft de grootste bank uit China ook een groot probleem, want dan wordt volgens het IMF het onderpand onder 40% van alle uitstaande leningen geraakt.

    Volgens het OECD (Organization for Economic Cooperation and Development) overschaduwd de vastgoedzeepbel in China de economische vooruitzichten. Naast de financiële problemen die voortvloeien uit dalende huizenprijzen kan er ook sociale onrust ontstaan, iets waar de Chinese overheid zich de meeste zorgen over maakt.

    De website Business China bracht naar buiten dat er eind november 22% minder huizen verhandeld werden dan diezelfde periode een jaar geleden. De data zou ook laten zien dat er in 80% van de 35 grootste steden in China in november minder transacties waren dan een jaar geleden in diezelfde maand. In de Zuid-Chinese stad Shenzhen werden slechts 294 flats verkocht, een halvering ten opzichte van eenjaar eerder. Er zijn nog veel meer cijfers om op te noemen, maar daarvoor verwijzen we graag naar het uitgebreide verslag van Patrick Chovanec. Vaak weten beelden in één oogopslag een bepaalde trend te vatten, zoals onderstaande afbeelding. Deze troffen we aan op FT Alphaville en laat zien hoe de Chinese huizenprijzen veranderd zijn over de eerste tien maanden van 2011. De trend is duidelijk: in meer steden beginnen de prijzen te dalen, terwijl prijsstijgingen aan het eind van 2011 niet meer zo vanzelfsprekend waren als aan het begin van dat jaar.

    Huizenprijzen stijgen in steeds minder Chinese steden, terwijl de dalingen steeds meer zichtbaar worden (bron: Bloomberg)

    Een andere factor die gekoppeld is aan de vastgoedmarkt en die ook een rol kan gaan spelen is de verkoop van de grond. Volgens Patrick Chovanec heeft de Chinese regering onderzoek laten doen naar de opbrengsten die gemeenten opstrijken uit de handel in grond. Dat blijkt maar liefst 40% te zijn, een inkomstenbron die ook zal opdrogen als de vastgoedbubbel uiteenspat en projectontwikkelaars stoppen met bouwen. In het tweede deel van zijn analyse schrijft Chovanec over de omvang van de Chinese vastgoedsector, die minimaal 10% van het Chinese GDP vertegenwoordigd. De vastgoedsector groeide in 2010 met 30%, maar als die sector een jaar helemaal niet zou groeien zou dat ook een negatief effect hebben op het totale GDP. Dat zou kunnen zakken tot 5,5%, een waarde die door veel analisten en beurscommentatoren gezien zal worden als een 'harde landing'. En dan houden we nog niet eens rekening met een krimp van de werkgelegenheid in de Chinese vastgoedsector, want als dat gebeurt worden de cijfers nog veel slechter.

    We hebben in de V.S. al gezien dat de totale schade aan de economie vele malen groter was dan louter de cumulatieve waardedaling van het vastgoed. Ook banken kwamen in de problemen, de werkloosheid begon te stijgen en aandelen van andere bedrijven begonnen ook te dalen. De schade die voort zal vloeien uit het knappen van de Chinese vastgoedbubbel mag dan ook niet gebagatelliseerd worden.

    De Chinese huizenmarkt begint buitenproportionele vormen aan te nemen ten opzichte van de eigen economie (bron: HSBC)

    De tragische documentaire van de Australische zender SBS Dateline. Deze hebben we eerder al eens laten zien op Marketupdate, maar voor wie dat bericht gemist heeft is de video absoluut het kijken waard!

  • Eric Sprott werkt aan platina en palladium ETF

    Het investeringsfonds van Eric Sprott gaat een nieuw exchange-traded fund (ETF) lanceren dat volledig gedekt zal worden met fysiek platina en palladium. Er zullen 11,5 miljoen aandelen van $10 worden uitgegeven, waardoor het investeringsfonds $115 miljoen binnenhaalt om fysiek platina en palladium mee te kopen. Het nieuwe ETF zal op dezelfde manier gestructureerd worden als het bestaande PSLV, het zilverfonds dat Eric Sprott eind 2010 opzette en dat ook een volledige dekking met het edelmetaal kent.

    Het nieuwe ETF voor platina en palladium is gericht op beleggingsfondsen en institutionele beleggers en moet het voor hen makkelijker maken om blootstelling te krijgen aan de prijsontwikkeling van deze metalen. Via het nieuwe ETF van Eric Sprott zitten beleggers immers wel dicht op het metaal, maar hebben ze geen omkijken naar de bezorging en opslag ervan. De aandelen van het nieuwe platina en palladium ETF zijn immers vrij verhandelbaar, waardoor ze in principe net zo liquide zijn als aandelen.

    Het fonds focust zich op de lange termijn en zal dus niet laten leiden door prijsontwikkelingen op de korte termijn, dat maakte het beleggingsfonds van Eric Sprott immers bekend aan de US Securities and Exchange Commission. De prijs van platina is op moment van schrijven $1523, terwijl palladium voor $666 per troy ounce verhandeld wordt. Ten opzichte van tien jaar geleden staat platina drie keer zo hoog, terwijl palladium is verdubbeld in prijs. De twee edelmetalen zijn minder bekend dan goud en zilver, omdat ze geen monetaire functie hebben (gehad). In plaats daarvan kennen beide metalen veel industriële toepassingen, waardoor de koers ervan meer beweegt zoals die van een andere industrieel metaal zoals koper. Echter zijn palladium en platina zeer schaars, waardoor ze ook voor beleggers erg interessant kunnen zijn.

    Door de uitgifte van 11,5 miljoen aandelen in het nieuwe ETF kan Eric Sprott in totaal $115 miljoen aan platina en palladium van de markt halen. Met de huidige dagkoers is $115 miljoen goed voor ruim 75.000 troy ounce aan platina of ruim 172.000 troy ounce aan palladium. Volgens data van Johnson Matthey staat 10.000 troy ounce aan palladium en platina gelijk aan respectievelijk 0,13 en 0,11 procent van het totale aanbod in beide edelmetalen over heel 2010. Daardoor zal het nieuwe ETF van Eric Sprott maar een marginale invloed hebben op de prijs van het metaal op de termijnmarkt.

    Beleggers die aandelen kopen in het nieuwe platina en palladium ETF kunnen, mits ze minimaal 25.000 aandelen in bezit hebben, ook elke maand fysiek metaal opvragen uit de kluizen van Sprott Asset Management. De koers van het ETF zal meebewegen met de onderliggende waarde van het edelmetaal en met de wet van vraag en aanbod, waardoor alle aandelen uit het ETF samen meer waard kunnen zijn dan de onderliggende waarde op zichzelf (in dit geval de baren van platina en palladium in de kluis). Het PSLV zilverfonds van Eric Sprott wordt momenteel ook al voor 30% boven de onderliggende waarde verhandeld, waarmee beleggers aangeven een meerprijs te willen betalen om een positie in het ETF van Eric Sprott te krijgen.

    Platina en palladium reageren door hun industriële toepassing sterker op de toestand van de economie dan goud en zilver, de edelmetalen die ook een monetaire functie hebben (gehad). Begin 2008 bereikte platina nog een hoogtepunt van $2252 per troy ounce, maar toen de crisis eind 2008 en begin 2009 in de meest kritieke fase zat daalde de prijs van dit edelmetaal tot slechts $800. Beleggers die in een ETF voor platina en palladium stappen moeten dus voorbereid zijn op de grote volatiliteit van de koersen.

    Het platina en palladium ETF kent een managementvergoeding van 0,5 procent en er zullen ook kosten in rekening worden gebracht als een investeerder besluit aandelen van het ETF in te ruilen voor fysiek metaal. Dat zijn trouwens baren die voldoen aan de ‘Good Delivery Standard’ van de Londen Platinum and Palladium Market. Het edelmetaal zal worden opgeslagen bij de Royal Canadian Mint, een logische keus gezien het feit dat Canada het belangrijkste handelspunt is voor grondstoffen en daarvan afgeleide beleggingsinstrumenten. Morgan Stanley en RBC Capital Markets zullen de aandelen uitbrengen op de Amerikaanse beurs, terwijl Morgan Stanley met RBC Dominion Securities zal samenwerken om de aandelen van het ETF op de Canadese markt uit te geven.

    Helaas is momenteel nog niet duidelijk wanneer dit nieuwe fonds daadwerkelijk opgestart zal worden. Gezien de details die nu al bekend zijn zal dit waarschijnlijk niet lang meer duren.