Marketupdate

Categorie: Nieuws

  • Hoe ingrijpend is de fiscal cliff eigenlijk?

    Voor Amerikaanse begrippen zijn de bezuinigingsmaatregelen en lastenverzwaringen erg hoog, vandaar dat men besloot de naam 'fiscal cliff' te gebruiken. Alle maatregelen bij elkaar zouden de Amerikaanse overheid naar schatting $560 miljard besparen, waarmee het begrotingstekort over 2013 gehalveerd kan worden. Let wel, Amerika moet dan nog steeds honderden miljarden dollars blijven lenen om het gat in de begroting te dichten. Over 2012 heeft de Amerikaanse overheid zich naar schatting $1,1 biljoen dieper in de schulden gewerkt, waarmee dit jaar het vierde op rij is waarin het begrotingstekort groter is dan $1 biljoen.

    Als de bezuinigingen en de lastenverhogingen in de begroting voor 2013 volledig worden doorgevoerd zouden de totale opbrengsten ten opzichte van van 2012 stijgen met 19,6% en zouden de uitgaven met minder dan 1% verlaagd worden (Bron: Wikipedia). De belastingopbrengsten zouden in de begroting van 2013 weer in lijn worden gebracht met het historische gemiddelde, terwijl de uitgaven nog steeds boven dat gemiddelde zullen blijven.

    De omvang van de fiscal cliff zal pas aan het eind van dit jaar definitief vastgesteld worden. Als de bezuinigingen volledig worden doorgevoerd raakt dat volgens Barron's meer dan duizend verschillende overheidsprogramma's. Dat is ook precies wat de Republikeinen zeggen te willen bereiken; het terugbrengen van de overheidsuitgaven. De Democraten nemen een ander standpunt in, want die willen de bezuinigingen bij de overheid combineren met extra lastenverzwaringen.

    Gevolgen fiscal cliff

    De naam fiscal cliff suggereert dat Amerika in een diepe depressie gestort zal worden, maar feitelijk betekenen de bezuinigingen niet veel meer dan een verlaging van het GDP met ongeveer 4% in 2013. Door de bezuinigingen en lastenverzwaringen belandt de VS waarschijnlijk wel weer in een nieuwe recessie, omdat de koopkracht van de bevolking kleiner wordt. Naar verwachting zal de fiscal cliff de werkloosheid met één procentpunt doen oplopen, wat gelijk staat aan het verlies van ongeveer 2 miljoen banen. In een Wall Street Joual artikel van 16 mei wordt becijferd dat de nieuwe bezuinigingen en lastenverzwaringen in de begroting van 2013 zullen bijdragen aan 3,5% krimp in het GDP. De resterende 0,5% aan krimp zou gerelateerd zijn aan het wegvallen van oude belastingverlagingen die president Bush introduceerde en die Obama verlengde. Het volgende cirkeldiagram geeft weer op welke manieren bezuinigd zal worden (afbeelding 1).

    Afbeelding 1: De verschillende bezuinigingen die het begrotingstekort van 2013 moeten halveren (Bron: Wikipedia)

    Twee scenario's

    Het Congressional Budget Office (CBO) maakte een extrapolatie van de hoeveelheid schulden in handen van private beleggers onder het 'basisscenario' (minder tekort en een lagere staatsschuld, maar ook hogere belastingen en minder overheidsbestedingen) en onder het 'alteatieve scenario' (hogere tekorten en een hogere staatsschuld, lagere belastingen en hogere overheidsuitgaven). Daaruit blijkt dat de schulden onder het 'alteatieve scenario' snel zullen oplopen (zie afbeelding 3 en 4).

    Hieronder staat een infographic (afbeelding 2) waarin de gevolgen van de twee verschillende scenario's (wel bezuinigen versus op de oude voet doorgaan) becijferd worden. Als de VS niet bezuinigt zal het over het fiscale jaar 2013 waarschijnlijk $1,037 biljoen tekort komen, tegenover 'slechts' $641 miljard tekort onder het bezuinigingsprogramma. De infographic wekt misschien de indruk dat niet bezuinigen het beste is voor de economie, maar dat is slechts ten dele waar.

    Als de VS geen enkele intentie laat zien om iets te doen aan het schuldenprobleem zal het vertrouwen van obligatiebeleggers in de VS verder afnemen, met als gevolg dat Amerika haar staatsobligaties moeilijker kan slijten aan buitenlandse beleggers. Dit zal het vertrouwen in de Amerikaanse dollar en 'Treasuries' geen goed doen.

    Afbeelding 2: Infographic laat de scenario's voor wel of niet bezuinigen zien (Via Wikipedia)

    Afbeelding 3: Het Congressional Budget Office verwacht tekorten van slechts 2% tot en met 2022 (Bron: CBO)

    Afbeelding 4: Indien er niet bezuinigd wordt zal de schuldenberg in handen van belegger snel groeien (Bron: CBO)

    Conclusie

    De fiscal cliff zal een negatieve impact hebben op de groei van de Amerikaanse economie, maar een alteatief voor bezuinigen lijkt er niet te zijn. Als Amerika schulden blijft maken in het tempo van de afgelopen vier jaar (meer dan $1 biljoen tekort per jaar) zal het vertrouwen van buitenlandse beleggers in Amerikaanse staatsobligaties en de dollar snel afnemen. Door te bezuinigen kan Amerika haar luxe levensstijl nog iets langer volhouden, maar ook dan komt er vroeg of laat een moment waarin de steun voor de dollar en de Amerikaanse obligatiemarkt wegvalt.

    De bezuinigingen vertragen de schuldengroei van de VS, maar kunnen deze trend niet stoppen. De schuldenberg van de VS is inmiddels zo groot dat er geen mogelijkheid is om deze op een normale manier af te betalen. Met de geldpers van de Federal Reserve zal Amerika echter altijd nominaal haar schulden kunnen afbetalen, de vraag is alleen hoeveel waarde die dollars dan nog zullen hebben.

  • Nieuwe berekening banencijfer ADP: 365.000 minder banen in 2012

    De herziening van de banencijfers die het ADP verschaft brengt het totaal aantal nieuwe banen van januari t/m september dit jaar op slechts 1.172.000, oftewel 365.000 minder dan eerder werd aangenomen. Deze correctie van 30% maakt het verschil tussen een redelijk herstel van de arbeidsmarkt en een bijzonder zwak herstel. Vanwege de bevolkingsgroei in de VS moet het aantal banen maandelijks al met minstens 104.000 toenemen, maar om de officiële werkloosheid verder omlaag te krijgen en de 'labor force participation rate' terug te brengen naar het niveau van voor de crisis zouden er elke maand een paar honderdduizend nieuwe banen bij moeten komen.

    Onderstaande grafiek van Zero Hedge laat de oude en nieuwe banencijfers van het ADP zien over de eerste negen maanden van 2012. De zwarte lijn geeft het cumulatieve verschil aan tussen de twee cijfers, een verschil dat eind september al was opgelopen tot -365.000 banen. Zero Hedge merkt op dat, indien het ADP deze nieuwe berekening begin dit jaar al had ingevoerd, de banencijfers in vijf van de zeven gevallen slechter zouden zijn dan de verwachting van analisten op Wall Street.

    Nieuwe en oude ADP banencijfers VS naast elkaar geplaatst (Bron: Zero Hedge)

    Een ander interessant detail: in de oude berekening van de banencijfers becijferde het ADP over september een totale groei van 4.000 banen in de industrie. Maar met de nieuwe cijfers blijkt de banengroei in de industrie in deze maand -17.400 te zijn (zie tabel), een forse krimp dus. Aan cynische opmerkingen is er geen gebrek op Zero Hedge. Men grapt over de volgende herziening van de banencijfers, waarbij de resterende 1,1 miljoen nieuwe banen weggestreept zullen worden.

    Hoe dan ook, de cijfers spreken boekdelen. Amerika verkert nog steeds in een diepe crisis en wie verder kijkt dan de cijfers die in de media groot uitgelicht worden komt erachter dat er nog nauwelijks sprake is van een herstel op de arbeidsmarkt. De huizenmarkt heeft weliswaar een soort bodem bereikt, maar op de arbeidsmarkt is de situatie nog steeds uitermate slecht. Marketupdate heeft de banencijfers uit de VS eerder ook al eens onder de loep genomen. Lees hier de berichtgeving uit oktober en maart van dit jaar.

    Een segment van het laatste ADP banencijfer volgens de nieuwe rekenmethode: -17.400 banen in de industrie (Bron: Zero Hedge)

  • Deutsche Bank maakt ranglijst van beste beleggingen in oktober

    Naast zilver deed ook goud het in oktober wat minder dan gemiddeld, het gele edelmetaal werd in de afgelopen maand 2,9% goedkoper. De koperprijs zakte ook sterk in oktober, met een prijsdaling van 6,4% was dit metaal goed voor de tweede slechtste plek achter zilver. Staatsobligaties en aandelen van de perifere eurolanden deden het in oktober relatief goed, zoals de eerste grafiek laat zien. De tweede grafiek geeft de prestaties van de verschillende beleggingscategorieën sinds het begin van dit jaar. Hier zijn de uitslagen uiteraard wat groter.

    Ten opzichte van begin 2012 is de prijs van tarwe met meer dan 30% gestegen, maar deden ook verschillende aandelenmarkten het goed. De Duitse DAX steeg dit jaar al met 23,1%, de Hang Seng index won 21,6% en ook de Griekse aandelenbeurs ging met meer dan 20% omhoog. De Amerikaanse S&P 500 beursgraadmeter bleef iets achter met een winst van meer dan 14% over 2012. Obligaties van de grotere economieën waren dit jaar minder in trek, getuige de magere winsten van ongeveer twee procent voor Duitse 'bunds', Britse 'Gilts' en Amerikaanse 'Treasuries'. De markt voor deze obligaties lijkt enerzijds verzadigd en wordt anderzijds in twee van de drie gevallen 'gemanipuleerd' door aankopen van centrale banken.

    Prestaties van verschillende beleggingen in oktober 2012 (Bron: Deutsche Bank, via Zero Hedge)

    Prestaties van verschillende beleggingen over 2012 YTD (Bron: Deutsche Bank, via Zero Hedge)

    Goud en zilver in de middenmoot

    De zilverprijs ging in 2012 iets meer omhoog dan de goudprijs, maar beide kwamen dit jaar niet veel verder dan de middenmoot van alle beleggingen die Deutsche Bank selecteerde voor dit overzicht. Vooral de zomermaanden waren vrij zwak voor goud en zilver. In augustus en september gingen de prijzen van beide edelmetalen sterk omhoog, maar in de maand oktober verloren goud en zilver respectievelijk bijna 4% en 9% van haar waarde (uitgedrukt in USD). Vergeleken met de gemiddelde jaarlijkse prijsstijging van de afgelopen negen jaar loopt de goudprijs in 2012 nog wat achter met een plus van 9,3% in USD en 9,6% in EUR. Ook zilver heeft het in de eerste tien maanden van dit jaar nog niet zo goed gedaan als voorgaande jaren met een prijsstijging van 14% in USD en 15,5% in EUR.

  • Iraanse centrale bank beperkt export goud

    De export van goud en gouden muntstukken zonder goedkeuring van de centrale bank is hierdoor niet meer mogelijk. Munstukken die goud bevatten mochten voorheen zonder toestemming uitgevoerd worden, maar de huidige economische toestand zou de centrale bank ertoe aangezet hebben de export te limiteren. Als gevolg van het olie-embargo kan Iran minder olie exporteren, met als gevolg dat er minder Amerikaanse dollars het land in komen.

    De Amerikaanse dollar wordt in Iran beschouwd als een relatief sterke valuta, omdat die zijn koopkracht beter weet vast te houden dan de Iraanse rial. Door het tekort aan dollars worden deze steeds meer waard op de zwarte markt, waar de wisselkoers van de dollar met de rial inmiddels veel hoger is dan de officiële wisselkoers. In de afgelopen vijftien maanden heeft de rial al ongeveer tweederde van haar waarde verloren ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Als gevolg daarvan willen Iraniers hun spaargeld zoveel mogelijk veiligstellen, door rials die ze niet meteen nodig hebben om te zetten in andere valuta of in fysiek goud. Naast dollars zouden ook euro's erg populair zijn op de zwarte markt, zo schrijft Reuters. De euro is net als de dollar een breed gedragen valuta die zijn koopkracht relatief goed weet te behouden.

    Averechts effect

    De Iraanse overheid probeert mensen aan de rial vast te houden, door het aanbod van 'harde' buitenlandse valuta verder te beperken. Zo heeft de centrale bank van Iran beperkingen opgelegd aan de hoeveelheid rial die bedrijven en particulieren kunnen inwisselen voor Amerikaanse dollars. Ook wisselkantoren hebben de mogelijkheid om rials in te wisselen voor buitenlandse valuta beperkt.

    Het beperken van de toegang tot buitenlandse valuta moet Iraniers ontmoedigen om rials te 'dumpen', maar het tegenovergestelde effect wordt bereikt. Amerikaanse dollars en euro's worden op deze manier alleen maar schaarser, waardoor de wisselkoers van deze valuta ten opzichte van de rial waarschijnlijk nog verder zal oplopen.

    De restricties op de export van goud moet ervoor zorgen dat Iraniers minder buitenlandse valuta omzetten in goud in een poging spaargeld het land uit te krijgen. Het is niet duidelijk hoeveel goud de grens over is gegaan. De totale reserves van Iran – waaronder buitenlandse valuta en goud – hadden eind vorig jaar een waarde van $106 miljard, aldus het IMF. De Iraanse overheid heeft al een tijdlang geen nieuwe informatie gegeven over de omvang van haar buitenlandse reserves, volgens sommige analisten zouden die dit jaar al met enkele tientallen miljarden dollars geslonken zijn vanwege de sancties.

    De laatste tijd koopt Iran wel veel goud, vooamelijk via Turkije en Dubai. Deze stroom van goud richting Iran zou samenhangen met de export van olie richting Turkije. Nu Iran is afgesloten van het inteationale betalingssysteem lijkt goud een voor de hand liggend middel om olie mee af te rekenen.

    Gouden munten mogen zonder toestemming van de centrale bank Iran niet meer verlaten (Bron: Bullioncoinsandbars)

  • Grafieken: Maandelijkse ontwikkeling goudprijs over afgelopen dertig jaar

    Onderstaande grafieken zijn gebaseerd op de spotprijzen van goud, zilver, platina, palladium en koper en vatten de prijsontwikkeling over de afgelopen 30, 32 of 36 jaar samen. Vervolgens heeft Dimitri Speck van Seasonalcharts.com doorgerekend hoe deze verschillende (edel)metalen gemiddeld presteerden in alle maanden van het jaar. Uit deze informatie kunnen we een aantal interessante conclusies trekken.

    Goud

    Als eerste valt op dat de goudprijs historisch gezien vooral sterk stijgt in de tweede helft van het jaar, met een opvallende dip in oktober en halverwege december. Blijkbaar ging de goudprijs in deze periode van het jaar regelmatig wat omlaag. Maart en juni lieten over de afgelopen dertig jaar gemiddeld de laagste prijsstijging zien voor goud, terwijl de maanden november en december traditioneel het sterkst waren.

    Zilver

    Zilver wordt vaak gezien als het kleine broertje van goud, omdat het vaak in één adem met goud wordt genoemd en omdat het ook een rijke monetaire geschiedenis heeft. Maar vandaag de dag speelt zilver geen rol meer als geld en is het vooral een industrieel metaal geworden. Ruim tweederde van het totale aanbod van zilver wordt vandaag de dag gebruikt voor industriële toepassingen, ongeveer een derde wordt in de vorm van munten en baren gekocht door beleggers. De afwijkende fundamentals van zilver zien we ook terug in onderstaande grafieken, want dit edelmetaal blijkt qua timing meer overeenkomsten te hebben met koper en palladium dan met goud. Waar de goudprijs historisch gezien vooral in de tweede helft van het jaar stijgt zien we dat bij zilver, palladium en koper juist in de eerste helft van het jaar gebeuren.

    De prijsstijging van zilver was over de afgelopen dertig jaar het sterkst in april en mei. Soortgelijke resultaten krijgen we met de koperprijs van de afgelopen 36 jaar en de palladiumprijs van de afgelopen 30 jaar. In de tweede helft van het jaar stijgen deze drie metalen relatief iets minder sterk.

    Platina

    Hoewel platina vrijwel uitsluitend een industrieel metaal is (met een kleine beleggingscomponent) zien we dat de platinaprijs wat meer gespreid over het hele jaar stijgt. Historisch gezien bereikt de platinaprijs in november de hoogste niveaus, net als goud.

    Disclaimer

    Met deze grafieken in het achterhoofd is het interessant om in de gaten te houden hoe de verschillende metalen het in de laatste twee maanden van 2012 gaan doen. De geschiedenis wijst uit dat de goudprijs naar verhouding het meeste stijgt in deze periode, terwijl zilver het in november en december relatief wat minder goed doet. De grafieken zijn gebaseerd op historische informatie en geven daarom uiteraard geen enkele garantie voor de toekomst.

  • DNB: Kwaliteit crisisplannen pensioenfondsen voor verbetering vatbaar

    De Nederlandsche Bank schrijft dat het nut en de noodzaak van een kwalitatief goed crisisplan, gelet op de ontwikkelingen in de financiële sector, onverminderd hoog is. Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van alle onderzochte fondsen onvoldoende is voorbereid op een crisissituatie.

    De DNB schrijft op haar website het volgende: 

    ''In een financieel crisisplan staan maatregelen en procedures die worden ingezet in een crisissituatie. Daarmee geeft het bestuur vooraf aan zichzelf en aan de deelnemers duidelijkheid over wat er moet gebeuren in een crisissituatie. DNB heeft in 2011 haar beleid in een Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen uitgewerkt omdat bleek dat veel fondsen niet goed waren voorbereid op een diepe crisis. Fondsen hebben tot 1 mei 2012 de gelegenheid gehad een financieel crisisplan op te stellen. Nagenoeg alle fondsen hebben inmiddels een plan.''

    Onderstaand cirkeldiagram laat zien hoe de AFM en DNB de kwaliteit van de crisisplannen beoordelen. De helft presteert goed of voldoende, de andere helft onvoldoende of slecht. De kwaliteit van financiële crisisplannen zou op met name de volgende terreinen verbeterd kunnen worden, zo schrijft de DNB op haar website:

    • duidelijkere prioritering van de te treffen maatregelen
    • duidelijkheid over het moment van korten op pensioenen
    • het in besluitvormingsprocessen rekening houden met calamiteiten
    • duidelijkheid over wat het pensioenfonds richting deelnemers communiceert, op welk  moment, en hoe
    • de vraag hoe invulling wordt gegeven aan evenwichtige belangenafweging

    Kwaliteit crisisplannen  pensioenfondsen is voor verbetering vatbaar, zo concluderen DNB en AFM na onderzoek (Bron: DNB)

    Dekkingsgraad

    De DNB en de AFM hebben de onderzochte pensioenfondsen op de hoogte gebracht van de resultaten. Daarbij hebben ze als voorbeeld een goed en een slecht crisisplan naast elkaar gezet en aandachtspunten beschikbaar gesteld aan alle pensioenfondsen. Op dit moment is de dekkingsgraad van de pensioenfondsen bijzonder matig. Met een index van 100 punten lijkt men genoegen te nemen, maar om ook te kunnen corrigeren voor inflatie zouden pensioenfondsen eerder een dekkingsgraad van 150 moeten hebben om aan alle verplichtingen voor alle generaties te kunnen voldoen. Het ziet er vooralsnog niet naar uit dat een dergelijke dekkingsgraad snel bereikt zal worden.

  • Maakt schaliegas Amerika echt minder afhankelijk van het buitenland?

    Zo verzamelde een analist van de website The Oildrum data over de Amerikaanse productie van fossiele brandstoffen sinds 1975. Uit deze data blijkt dat de productie van fossiele brandstoffen de laatste jaren helemaal niet zo significant is gestegen. Weliswaar ging de totale energieproductie – uitgedrukt in BTU's – vanaf 2010 wat omhoog, maar de toename is allesbehalve substantieel te noemen. De productie van aardgas is sinds 2005 weliswaar met 5 quadriljoen BTU's gestegen, maar op een totale energieproductie van meer dan 60 quadriljoen is dat geen grote verschuiving. De laatste jaren werd de stijging van de productie van aardgas in de VS deels ongedaan gemaakt door een dalend volume van ruwe olie.

    Grafiek van Carpe Diem Blog suggereert aanzienlijke stijging van productie fossiele brandstoffen in de VS

    Quadriljoen BTU's

    In totaal kwam de energieproductie van fossiele brandstoffen in 2011 uit op 60,6 quadriljoen BTU's, 1,3 quadriljoen meer dan in 1998. Een quadriljoen BTU's is een standaard waarmee de energiewaarde van olie, gas en kolen samengevoegd kan worden. Een quadriljoen BTU staat gelijk aan bijna duizend miljard kubieke meter gas, 180.135.869 vaten ruwe olie of 35.999.350 short tons aan kolen.

    Onderstaande grafieken laten zien hoe de productie van olie, kolen en gas zich vanaf 1975 tot en met 2011 heeft ontwikkeld. Hieruit blijkt dat de productie van gas en kolen is opgeschroefd, maar dat die van ruwe olie juist is gedaald. In totaal bleef de energieproductie uit fossiele brandstoffen in de VS vanaf 1975 tot en met nu schommelen in een bandbreedte van 55 tot 60 quadriljoen BTU's, terwijl de energiebehoefte van de VS sinds 1980 weer is toegenomen.

    Totale energieproductie van olie, kolen en gas vanaf 1975 op een normale schaalverdeling

    'Schaliegas geen big deal'

    Hoogleraar Perry omschrijft de toegenomen productie van schaliegas als een 'big deal'. Hij stelt dat de VS momenteel dichter bij energie-onafhankelijkheid is dan in de afgelopen 22 jaar. Maar volgens de analist van The Oildrum ligt het energieprobleem van de VS niet in de totale energiehoeveelheid, want er zijn nog grote voorraden aan kolen en gas. Het probleem zit hem volgens The Oildrum in brandstof die makkelijk te transporteren is, want die is afkomstig van ruwe olie. De extra productie van gas uit gesteente is belangrijk en noemenswaardig, maar het brengt de productie van energie in het beste geval terug tot het niveau van 2003. En ook dat was aanzienlijk lager dan dat van 1951.

    De analist van The Oildrum stelt dat er niets gelogen is aan de gegevens die Perry heeft gebruikt op zijn blog, maar dat de conclusie die hij trekt bijdrage levert aan een verstoord beeld dat de VS spoedig onafhankelijk zal worden van energie uit het buitenland en dat het geen olie meer hoeft te importeren. De VS heeft in de afgelopen honderd jaar veel meer olie gebruikt dan dat het geproduceerd heeft. Sinds de Tweede Wereldoorlog importeert het land olie en sinds de piek van de binnenlandse olieproductie die in 1970 bereikt werd is de import van olie alleen maar verder toegenomen.

    De laatste jaren verbruikt de VS per dag ongeveer 9 miljoen vaten meer olie dan het kan produceren, een importvolume dat gelijk staat aan het totale volume van de binnenlandse olieproductie in 1970. De analist van The Oildrum concludeert dat de toename van olie- en gasproductie in de VS bemoedigend is, maar dat het onder de huidige omstandigheden vrijwel uit te sluiten is dat de VS weer onafhankelijk wordt van de invoer van olie uit het buitenland. In theorie kan ook gas worden gebruikt als een makkelijk te transporteren brandstof, maar voordat het zover is moeten er veel investeringen worden gedaan in de infrastructuur.

    VS importeert 9 miljoen vaten olie per dag, toename productie schaliegas maakt de VS niet veel minder afhankelijk van het buitenland

  • Werkloosheid eurozone stijgt naar 11,6%

    Eurostat schat in dat 25,75 miljoen mannen en vrouwen in de Europese Unie (EU27), waarvan 18,49 miljoen in de lidstaten van de eurozone (EA17), in september 2012 werkloos waren. Vergeleken met de maand augustus kwamen er 169.000 werklozen bij in de EU27-landen, waarvan 146.000 in de EA17-landen. Vergeleken met september 2011 steeg de werkloosheid in de EU27-landen met in totaal 2,15 miljoen personen. In de landen van de eurozone (EA17) steeg het aantal werklozen in een jaar tijd met 2,17 miljoen.

    De landen waar de werkloosheid het laagst was waren Oostenrijk (4,4%), Luxemburg (5,2%), Duitsland en Nederland (beide 5,4%). Het hoogst was de werkloosheid in Spanje (25,8%) en Griekenland (25,1% in juli). Vergeleken met een jaar geleden steeg de werkloosheid in twintig landen van de Europese Unie, in zeven landen daalde de werkloosheid. De grootste daling van de werkloosheid werd geregistreerd in Estland, Letland en Litouwen. De grootste stijging van de werkloosheid ten opzichte van september 2011 werd gemeten in Griekenland, Cyprus, Spanje en Portugal.

    Mannen versus vrouwen

    De werkloosheid onder mannen nam in een jaar tijd toe van 10,1 naar 11,5 procent in de eurozone en van 9,7 naar 10,6 procent in de Europese Unie. Onder vrouwen steeg de werkloosheid in de eurozone iets minder hard (van 10,6% naar 11,8%). In de hele Europese Unie steeg de werkloosheid onder vrouwen van 9,9% naar 10,7%.

    Jongeren

    Onder jongeren beneden de 25 jaar is de werkloosheid nog veel hoger. In de EU27-landen was die gemiddeld 22,8%, tegenover 21,7% een jaar eerder. In de eurozone was de jeugdwerkloosheid 23,3% in september van dit jaar, tegenover 21% een jaar eerder. De jeugdwerkloosheid was in september 2012 het laagst in Duitsland (8%), Nederland (9,7%) en Oostenrijk (9,9%) en het hoogst in Griekenland (55,6% in juli) en Spanje (54,2%). Voor de gedetailleerde cijfers per land kunt u hier de cijfers van Eurostat raadplegen.

    Werkloosheid in Europa blijft oplopen, klik voor grotere afbeeldingen (Bron: Eurostat)

  • Bank of China biedt boven de spotprijs op gouden munten

    Simon Black was begin 2011 ook al in Hong Kong en kocht daar met de lokale valuta een 1 troy ounce gouden Maple Leaf voor slechts 0,5% boven de spotprijs. Dat was al bijzonder laag, want doorgaans liggen de premies op de meest gangbare gouden munten van 1 troy ounce tussen de 4 en 6 procent. Inmiddels is die premie ook in Hong Kong weer gestegen, want bij zijn meest recente bezoek aan Hong Kong was het prijskaartje van een gouden Maple Leaf van 1 troy ounce in Hong Kong dollars 4,5% hoger dan de spotprijs.

    Daarmee lijkt Hong Kong minder interessant te zijn geworden voor goudhandelaren, maar dat is maar ten dele waar. Zo merkte Simon Black op dat ook de inkoopprijs van gouden munten flink was gestegen, tot bijna 4,4% boven de spotprijs bij het goudloket van de Bank of China. Dat is vrij zeldzaam, want elders in de wereld leveren gouden munten als de populaire en gangbare Canadese Maple Leaf bij inruil niet (veel) meer op dat de spotprijs van goud. Het verschil tussen de verkoop en inkoop van deze gouden munt was slechts 50 HKD, omgerekend bijna €5. Een dergelijk kleine spread tussen inkoop en verkoop was ook van toepassing op de gouden Chinese Panda munt van 1 troy ounce. Die werd volgens Black in Hong Kong aangeboden voor 4,1% boven spot en ingekocht voor 4% boven spot. Het verschil tussen aankoop en verkoop was daar slechts €4.

    Om dat in perspectief te plaatsen: wie in Nederland een gouden Maple Leaf munt van één troy ounce koopt en die vervolgens bij een gelijke spotprijs verkoopt bij een goudhandelaar is al gauw €40 kwijt aan de spread tussen inkoop en verkoop. Het minimale verschil tussen de inkoop- en verkoopprijs in Hong Kong ten opzichte van andere delen van de wereld suggereert dat de goudhandel in Hong Kong intensiever is en dat er in die regio meer vraag is naar goud ten opzichte van het beschikbare aanbod aan fysiek goud. Banken kopen graag gouden munten en zijn bereid daar bijna de verkoopprijs voor te betalen.

    Volgens Simon Black kan het lucratief zijn om in Hong Kong een aantal gouden Chinese Panda en Australische Kangaroo muntstukken te kopen voor 4 tot 4,5 procent boven de spotprijs en deze weer te verkopen in de VS, waar de premie op dit soort munten aanzienlijk hoger is. Amerikanen die een aanzienlijk hoeveelheid gouden munten willen verkopen zouden op diezelfde manier in theorie een reisje naar Hong Kong kunnen bekostigen door de gouden munten daar bij een bank te verkopen voor enkele procenten boven de spotprijs.

    Chinezen kopen gouden munten
    Chinezen kopen gouden munten

  • Vietnam wil goudrekeningen bij banken aan banden leggen

    De regering van Vietnam probeert de bevolking al langer te ontmoedigen om goud te kopen. Zo schreven we in april op Marketupdate al over de Vietnamese 'War on Gold' en gaven we dit artikel in augustus een vervolg. De Vietnamese centrale bank wil nu nog een stap verder gaan, door goud op dezelfde manier te behandelen als vreemde valuta. De centrale bank wil nu een einde maken aan de opslag van goud in Vietnam, omdat dat een riskante bedrijfsactiviteit zou zijn voor banken.

    De SBV stuurde eerder een brief uit naar alle Vietnamese banken om te stoppen met het faciliteren van de opslag van goud en het edelmetaal met ingang van 25 november terug te geven aan de eigenaren. Die datum is later verschoven naar 30 juni 2013. De Vietnamese banken geven een hoge rente op goudrekeningen, waardoor vermogende Vietnamezen veel buitenlandse reserves omzetten in goud dat wordt geïmporteerd en in de kluis bij de bank wordt opgeslagen.

    De centrale bank van Vietnam wil een einde maken aan de goudrekeningen bij banken, maar biedt klanten van banken nog wel de gelegenheid om goud op te slaan in een bankkluis. Het verschil is dat de eigenaar van het goud daarover kosten moet betalen, in plaats van dat het rente oplevert. Dat maakt het voor mensen minder interessant om goud te bezitten en bij de bank in bewaring te geven.

    Goudbaren in Vietnam (Bron: Bullionstreet)

  • Chinese centrale bank verschaft 385 miljard yuan aan liquiditeit

    Het bedrag is opgesplitst in twee verschillende soorten 'reverse repurchase agreements'. Hiermee koopt de centrale bank op de markt bezittingen (zoals bijvoorbeeld staatsobligaties), om die vervolgens op een afgesproken datum weer terug te verkopen. Het grootste gedeelte van de 395 miljard yuan aan liquiditeit komt via een 7-daagse reserse repurchase agreement op de markt, namelijk 290 miljard. De andere 105 miljard yuan blijft iets langer boven de markt hangen, dit bedrag wordt via een 30-daagse reverse repurchase agreement in de markt gebruikt. De 7-daagse reverse repo heeft een rente van 3,35% en de 30-daagse variant 3,6%.

    De centrale bank van China kan met deze interventies de hoeveelheid liquiditeit op de markt reguleren, en daarmee ook invloed uitoefenen op de rentetarieven. Naast geld injecteren haalt de People's Bank of China ook wel eens geld uit de markt, door middel van een normale repurchase agreement (bezittingen op de markt brengen in ruil voor geld). Dit was volgens Also Sprach Analyst de eerste liquiditeitsinjectie sinds de afgelopen twee weken, maar daarvoor zijn er velen geweest (zie grafiek).

    Omdat er deze week ook eerdere (reverse) repurchase agreements aflopen is de injectie van dinsdag netto wel iets lager, namelijk 206 miljard yuan. De Chinese economie heeft de laatste tijd te maken met een instroom van kapitaal vanuit het buitenland, daarom hielden sommige analisten juist rekening met een verkrapping van de liquiditeit door de centrale bank.

    Als gevolg van de injectie van 395 miljard yuan zakte de rente op een 7-daagse repurchase agreement van obligaties met 105 basispunten richting 3,27%. De 14-daagse repurchase agreement zakte van 4,793 naar 4,767 procent. De grootste daling in de rente was te zien bij de kortste repurchase agreement van 1 dag. Daar van ging de rente omlaag van 4,49% naar 3,078%, aldus de berichtgeving op Reuters.

    Chinese yuan stijgt ten opzichte van de Amerikaanse dollar

    Volgens Liu Yuhui, werkzaam bij het Finance Lab van de Chinese Academie van Sociale Wetenschappen, heeft de centrale bank onlangs de yuan laten apprecieren ten opzichte van de dollar. Afgelopen maandag stond de yuan op het hoogste punt sinds 1993. In de maand oktober is de yuan al met 0,7% aangesterkt ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Daarmee lijkt oktober de derde maand op rij te worden waarin de Chinese valuta aansterkt ten opzichte van de dollar. Door de yuan te laten aansterken beantwoordt China de kritieken vanuit de VS dat het haar munt kunstmatig goedkoop maakt. Mitt Romney heeft in de verkiezingsstrijd al meerdere malen gezegd dat hij China zou aanmerken als 'valuta manipulator'. We kunnen van Amerika en haar dollar overigens precies hetzelfde zeggen, aangezien het beleid van de Fed ervoor zorgt dat de dollar steeds minder waard wordt.

    Volgens Zhao Xijun, decaan bij de School of Finance van de Renmin University of China, heeft de Chinese centrale bank weer liquiditeit verschaft om te beantwoorden aan de vraag naar meer kredieten van commerciele partijen. De Chinese economie lijkt na een zwakke periode eerder dit jaar weer wat aan te sterken, waardoor de vraag naar kredieten toegenomen is. ''In het vierde kwartaal zal het aantal nieuwe leningen waarschijnlijk groter zijn dan in de periode van juli t/m september, omdat China nu veel meer investeert in projecten om de infrastructuur te verbeteren'', aldus Xijun.

    Xijun waarschuwt voor de instroom van speculatief geld uit het buitenland, dat een bedreiging kan vormen voor de stabiliteit van de economie. ''Als kapitaal uit het buitenland in bepaalde beleggingen stroomt die al aan het oververhitten zijn, dan kan dat de inspanning die de overheid heeft geleverd om de markt af te remmen ongedaan maken.''

    Omdat de Chinese centrale bank de komende twee maanden een grote instroom van geld uit het buitenland verwacht zal het nog minstens tot eind december wachten met een eventuele verlaging van de kapitaalratio voor banken.

    PBoC injecteerde deze week 395 miljard yuan in de economie vanwege beperkte liquiditeit (Data van PBoC, grafiek van Also Sprach Analyst)