Goud noteert op het moment van schrijven een winst van 0.94% op $1676,30 per troy ounce. Uitgedrukt in euro’s noteert goud een winst van 0,40% op €1264,54 per troy ounce.
Zilver noteert op het moment van schrijven een winst van 2,44% op $32,38 per troy ounce. Uitgedrukt in euro’s noteert zilver een winst van 1,83% op €24,08 per troy ounce.
De edelmetalen deden het goed vandaag, vooral de zilverprijs schoot omhoog. De winsten voor goud en zilver lagen vandaag in de trend met die van de inteationale beurzen die vandaag allemaal ruime plussen noteerden. Beleggers waren vandaag wereldwijd goed gestemd door een succesvolle obligatieveiling uit Italië, de Amerikaanse export die in februari een recordhoogte bereikte en ander positief nieuws.
Het negatieve nieuws over de verslechterde arbeidsmarkt in Amerika had juist een positieve invloed op de goud en –zilverprijs. De president van de Fed in New York zei woensdagavond dan ook dat de Amerikaanse economie nog niet sterk genoeg is. Zo’n verslechtering kan voor de Fed juist een aanwijzing zijn voor een derde ronde monetaire verruiming, beleggers reageerden hier dan ook op.
Normaal gesproken toont zilver vrijwel altijd grotere winsten of verliezen dan zijn gouden broer. Vandaag was dit ook het geval, maar dan vrij extreem. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat China morgen groeicijfers over de economie bekend maakt. Er wordt verwacht dat deze positief uitvallen. Zilver profiteert hier extra van aangezien het edelmetaal veel gebruikt wordt in de Chinese industrie, ook de mijnaandelen in Londen schoten vandaag al fors omhoog.
Ten slotte won de euro vandaag ongeveer 0,5% tegenover de dollar. Een zwakkere dollar is gunstig voor de prijzen van goud en zilver, uitgedrukt in euro’s zijn de winsten voor beide edelmetalen juist weer kleiner.
Commissie De Wit: Oud-minister Bos handelde alsof er geen parlement bestond Van de zes onderzochte crisismaatregelen die genomen werden in 2008 en 2009 om Nederlandse financiële instellingen te redden, heeft oud-minister Bos van Financiën telke malen de Tweede Kamer niet of niet volledig geïnformeerd. Dat concludeert de parlementaire enquêtecommissie De Wit.
De Volkskrant sprak met De Wit en tekende het volgende antwoord op: 'En wanneer de Kamer dan achteraf wordt geïnformeerd, is dat niet tijdig en ook nog eens onvolledig geweest.' Kortom, stelt De Wit vast: 'De controlemogelijkheden van de Tweede Kamer zijn door de minister belemmerd.'
Crisismaatregelen: onder druk barst de democratische legitimatie De zes crisismaatregelen betreffen 1) een bijdrage van €4 miljard om Fortis te redden; 2) de nationalisatie van het Nederlandse deel van Fortis/ABN-Amro voor €16,8 miljard; 3) de eerste kapitaalsteun (lees: lening) aan ING in oktober 2008 van €10 miljard; 4) de tweede steunoperatie die de Alt-A hypotheek portefeuille van ING voor 80% garandeerde; 5) de verhoging van het gegarandeerde spaargeld van 40.000 naar €100.000 onder het depositogarantiestelsel en 6) garanties van de Nederlandse Staat voor Nederlandse banken voor leningen tot €200 miljard via de garantiefaciliteit.
Bij elk van deze crisismaatregelen haperde de communicatie met de Kamer, maar ook onderling. De acute noodzaak tot handelen werd aangedragen als reden om de Kamer niet te informeren. De uitgaven van de diverse steunoperaties, met name die van de kapitaalsteun aan ING en de nationalisatie van ABN-Amro/Fortis, werden zonder raadpleging van de Kamer gedaan. De commissie De Wit concludeert dat de minister van Financiën daarmee het budgetrecht van de Kamer heeft overtreden en dat kan eigenlijk helemaal niet. Nood breekt wetten en commissie De Wit heeft vastgesteld dat de wet is overtreden ondanks dat er begrip bestaat voor de getroffen maatregelen.
Dit moet in de toekomst anders en de commissie De Wit komt met het voorstel om protocollen op te stellen zodat de Kamer in de toekomst wel geïnformeerd wordt. De commissie De Wit concludeerde ook dat de Kamer zelf te weinig initiatief heeft genomen om haar controletaken ten uitvoer te brengen terwijl zij hiervoor instrumenten heeft. Het meest in het oog springende gebrek is de prijs die betaald werd om het Nederlandse deel van ABN-Amro/Fortis te nationaliseren. De commissie De Wit schat dat de Nederlandse belastingbetaler tenminste €4 tot €5 miljard te veel betaald heeft.
De conclusies van de commissie De Wit zijn binnen de huidige kaders van het financiële bestel voor de hand liggende conclusies. Men heeft onderzocht hoe het fout is gegaan en daarbij hoefde men niet te kijken hoe het echec voorkomen had kunnen worden. Voor de geschiedschrijving biedt het onderzoek een feitenrelaas en dat is het zo ongeveer wel. Het onderzoek zal voor het voorkomen van toekomstige noodmaatregelen niets betekenen; er zal hooguit in het proces tot het nemen van crisismaatregelen marginaal iets veranderen.
Een overzicht van de berichtgeving:
Het eindrapport van de parlementaire enquêtecommissie financieel stelstel (Tweede Kamer)
Commissie-de Wit: de politieke geschiedenis neemt een raar loopje (Volkskrant)
Commissie-De Wit: oud-minister Bos maakte grote fouten bij bankensteun (Volkskrant)
Aanbieding eindrapport aan Kamervoorzitter Gerdi Verbeet (Commissie De Wit)
Sfeer van geheimhouding rond banken steeds meer onder vuur (FD)
PvdA en CDA verwijten elkaar miljardenverspilling (Elsevier)
Nederlandse nieuwbouwwoning 'onverkoopbaar'; huizenprijzen dalen drastisch De cijfers worden steeds slechter: in het eerste kwartaal van 2012 zijn er slechts 1100 nieuwbouwwoningen per maand verkocht. Met 3.300 woningen zijn dat een flink aantal minder woningen. Voor de crisis werden er per kwartaal 12.000 nieuwbouwwoningen verkocht. Dat betekent dat de daling 72,5% is. Het Financieele Dagblad interviewde directeur Nico Rietdijk van de Nederlandse vereniging van ontwikkelaars en bouwondeemers (NVB) en hij verwacht dat het dieptepunt nog niet bereikt is. Daar twijfelen wij al een aantal jaren geen moment aan.
Ook de huizenprijs daalt en doet dat drastisch. Volgens de cijfers van de NVM is in het eerste kwartaal de prijs met bijna 6% gedaald ten opzichte van vorig jaar. Dat is op een gemiddelde prijs van €214.000 euro niet niks. Het totaal aantal verkochte woningen (bestaande en nieuwbouw woningen) betrof in het eerste kwartaal 18.500; een daling van 15%. Uit deze cijfers blijkt dat de verbeterende omstandigheden waar in het verleden mee werd geschermd, complete onzin was.
De verslechtering van de Nederlandse huizenmarkt gaat maar door en maatregelen zoals het afschaffen van de overdrachtsbelasting veranderen daar helemaal niets aan. In 2008 vergeleek ik de huidige problemen al met een lawine: die houd je niet tegen. Het enige dat je kan doen is om die gecontroleerd naar beneden laten komen. Dat dit politiek gezien vrijwel onmogelijk is, komt doordat de hypotheekrenteaftrek ervoor heeft gezorgd dat de bankbalansen een intergraal onderdeel zijn geworden van de Nederlandse inkomens- en herverdelingspolitiek. Bovendien kun je gerust stellen dat het Nederlandse financiële stelsel als het ware is 'opgehangen' aan de vastgoedmarkt en dat dit buitengewoon onverstandig is, dat blijkt.
Consumptief krediet: noodklok wordt geluid Dat wat we in Amerika zien, gebeurt ook in Nederland. Ook hier wordt er op krediet geleefd. Nu heeft Nederland een debetcard-cultuur, maar rood staan op een debetcard is hetzelfde als uitgaven doen met een creditcard. En dat is een groot probleem aan het worden. Via Nu.nl:
Uit cijfers van het CBS blijkt dat dat de gemiddelde roodstand per maand (3.800 euro) structureel hoger is dan het maandelijkse modale netto inkomen (gemiddeld 1.800 euro). De schuld in de roodstand is de afgelopen vijf jaar gestegen van 7,8 miljard euro naar 10,1 miljard, een toename van 29,5 procent. De NVF stelt dat de banken te weinig actie ondeemen om dit terug te dringen.
Carel in der Hees, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Financieringsadviseurs (NVF) zegt verder tegen NU.nl dat banken het klantbelang over het hoofd zien en komt met een redelijk simpele oplossing: zet een limiet op rood staan dat gelijk is aan het maandelijkse inkomen. Persoonlijk zou ik zeggen, zorg gewoon dat je niet rood kan staan. De broekriem aanhalen is nu eenmaal de meest simpele en goedkoopste oplossing.
Klaas Knot: Spanje grootste probleem eurozone Klaas Knot stelde gisteren dat Spanje er niet in is geslaagd de noodzakelijke hervormingen door te voeren en als gevolg daarvan momenteel het grootste risico vormt binnen de eurozone en daarmee geeft hij een signaal af aan Spanje: hervormen en bezuinigen om het vertrouwen terug te krijgen.
Knot: Spanje momenteel grootste probleem eurozone (RTL-Z)
Overigens gaan er geruchten dat de ECB mogelijk het Securities Markets Program zal gebruiken om de ontstane onrust ten aanzien van Spanje de kop in te drukken. Uitsluiten kan ik het niet, maar vooralsnog wordt er slechts mee geschermd. ECB-bestuurder Benoit Coeure hintte gisteren op de mogelijkheid. Hij zei:
“The political will is there, which makes me think that what is happening at the moment in the market does not reflect the fundamentals. There is no reason why the situation does not normalise in Spain as well. “We have an instrument for intervention, the SMP, which has not been used recently but which exists.”
De volgorde lijkt te zijn dat de ECB dreigt om middels het SMP de Spaanse rente te stabiliseren zodat het Europese noodfonds niet gebruikt hoeft te worden. Het is immers apart dat terwijl het Europese noodfonds (EFSF) geratificeerd is deze geruchten de suggestie wekken dat de ECB in plaats van het noodfonds gaat interveniëren. Dat kan maar één ding betekenen en dat is dat men keihard aan het bluffen is om te voorkomen dat er door Spanje een beroep moet worden gedaan op het noodfonds. Vergelijk dat met een enkele reis naar het ziekenhuis: eenmaal erin, komt men er niet uit.
ECB hints at use of bond-buy scheme to aid Spain (Business Report)
Een permanente roze zonnebril Coé van Zeijl heeft figuurlijk gesproken zijn roze zonnebril bij de plastisch chirurg aan zijn hoofd laten monteren. Zijn en mijn perceptie van de realiteit kunnen niet meer verschillen. Onnavolgbaar optimisme..:
Iran stelt handelsverbod in tegen 100 EU-bedrijven (NU.nl)
Nieuws uit buitenlandse media
Staatsbezoek Brazilië aan VS De Braziliaanse president Dilma Rousseff is op bezoek bij president Obama. Zij heeft bij hem haar zorgen kenbaar gemaakt over de monetaire expansie die nadelige effecten heeft voor Brazilië. Wie de diplomatiek verwoorde onvrede vertaalt naar jip-en-janneke taal leest dat zij het Amerikaanse beleid een dikke onvoldoende geeft: “Brazil zal alles blijven doen om de nadelige effecten van kwantitatieve verruiming tegen te gaan”. Dat is een zeer begrijpelijk standpunt..
Brazil president Dilma Rousseff blasts Weste QE as 'monetary tsunami' (Telegraph)
Derivaten, Iksil & JPMorgan Het probleem van de derivatenpositie van Bruno Iksil van JPMorgan wordt fantastisch uitgelegd door Christoper Whalen. De strekking is eenvoudig. Door de gigantische dominantie van de vijf grootste Amerikaanse zakenbanken in de derivatenhandel hebben zij met hun marktmacht een volledige controle over deze markt. Een marktaandeel van meer dan 95% door vijf banken zegt genoeg. JPMorgan is een van de belangrijkste spelers en dat geldt niet alleen voor de derivatenhandel.
Het draait allemaal om informatie, wat kun je allemaal doen met de kennis die je hebt van verschillende markten? JPMorgan is ook de grootste financier van gesyndiceerde leningen en heeft een goed inzicht in welke bedrijven kopje onder dreigen te gaan en welke niet. Nu zijn deze twee aparte takken van sport in gescheiden divisies in de bank georganiseerd. Echter, dat is theorie. De praktijk is weerbarstiger. Wanneer de linkerarm met de rechterarm gecoördineerd gaan opereren dan kan de handelstak (derivaten) gebruik maken van de kennis van kredietverstrekkingstak (leningen). En dat noemt men handel met voorkennis. Whalen vat het probleem treffend samen:
BUT WE ALL KNOW THAT BY ITS CONTROL OF SYNDICATED LOANS, JPM CONTROLS WHEN ANY MAJOR ENTITY FILES CH. 11 (by controlling when the debtor-in-possession financing syndication will close). Thus the real question regarding Iksil and all large banks that trade CDS is whether the lending side of the house is speaking to the trading side of the house. My guess is “yes” based on observation of many default events and also conversations with people inside the largest banks.
Bruno Iksil, JPMorgan and the Real Conflict with Credit Default Swaps (Zero Hedge)
Lees ook de uitleg van Peter Tchir over de positie van Bruno Iksil:
Behind 'The Iksil Trade' – IG9 Tranches Explained (Zero Hedge)
Wetenschappelijke integriteit onder grote druk Als econoom weet ik als geen ander dat er veel schort aan ecomisch onderzoek en de daarbij behorende validering van economische theorie. Mijn vakgebied is hierop geen uitzondering; het geldt ook voor andere vakgebieden. Dat empirische verzamelde onderzoeksdata (uit de realiteit afkomstige en geobjectiveerde data) meer en meer arbitrair en kunstmatig bewerkt wordt om tot een gewenste conclusie te komen is een groot probleem.
Binnen de Ivoren torens van de academische wereld is daar wel degelijk erkenning voor, maar het probleem is niet eenvoudig op te lossen. Mijn inziens zit het probleem in de afhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek van extee financiering. Bovendien zijn politieke interventies en politieke benoemingen en opdrachten aan wetenschappelijk instituties een bijkomstig probleem. Om het rijtje af te sluiten is er nog een probleem aan te wijzen: om publicaties in wetenschappelijke tijdschriften te krijgen is conformisme aan de bestaande opvattingen een vereiste. Wijkt men af van de conventiele visies dan is kans groot dat artikelen worden geweigerd.
De aanleiding dat ik hierover begin zijn de aanhoudende stroom berichten van wetenschappers die in opstand komen tegen de onhoudbaarheid van bepaalde politiek gevoelige onderwerpen. Een nieuw voorbeeld kan gegeven worden: 49 voormalige NASA-wetenschappers en astronauten hebben hun bezwaren kenbaar gemaakt ten aanzien van de activistische houding van NASA over klimaatverandering. De wetenschappelijke tak van NASA stelt dat CO2 de oorzaak is, terwijl die conclusie is gebaseerd op modellen die de toets van de empirie niet kunnen doorstaan. Anders gezegd, de kritiek van deze wetenschappers is dat de bewijsvoering ondergeschikt wordt gemaakt aan de (politiek) gewenste conclusie. Dat brengt niet alleen de reputatie van NASA in gevaar, ook de integriteit van wetenschappelijk onderzoek in het algemeen wordt daardoor in gevaar gebracht. En bij die waarschuwing sluit ik mij volledig bij aan.
49 Former NASA Scientists Send A Letter Disputing Climate Change (Business Insider)
Intee machtsstrijd Deutsche Bank Spiegel kwam met een heel lang artikel over de intee machtsstrijd bij Deutsche Bank. Spiegel beschrijft hoe bankiers van Deutsche Bank (letterlijk) met elkaar vochten om het stokje van CEO Josef Ackerman over te kunnen nemen. De strijd werd gewonnen door Anshu Jain en Jürgen Fitschen en terwijl de aandeelhouders van Deutsche Bank zich verlekkeren aan de beloofde rendementen, kijken Duitse toezichthouders en politici met argusogen naar de ontwikkelingen bij Deutsche Bank. Zij vrezen dat onder leiding van het oud-hoofd van de zakenbanktak Anshu Jain, Deutsche Bank onverantwoorde risico's gaat nemen om de rendementen waar te maken.
Trench Warfare in Frankfurt – Conflict Erupts as Deutsche Bank Charts Its Future (Spiegel)
Systeemrisico's lopen weer op De dertig meest belangrijke financiële instellingen in het wereldwijde financiële systeem zijn sinds 2008 in een index gestopt op basis van de kosten voor 5-jaars credit default swaps. Op basis van die index kan men aflezen wat de perceptie is van de bestaande systeemrisico's. Nu zegt deze index niet alles, maar het geeft een idee wat het sentiment is. De index wijst uit dat de perceptie is dat de systeemrisico's weer toenemen..
Bron: Global Systemic Risk Is Rising Rapidly Again (Zero Hedge)
Is Pimco de Federal Reserve aan het “front-runnen”?! Pimco stapt uit US Treasuries en stapt in hypotheekgedekte obligaties (zogenaamde Mortgage Backed Securities). Dat is een signaal dat Pimco rekening houdt met een nieuwe ronde van monetaire financiering die erop neerkomt dat vers geprint geld aangewend zal worden door de Fed om hypotheekpakketjes te kopen.
Let wel, deze verruiming werkt door in Amerikaanse staatsobligaties omdat banken aan de Fed een deel van hun portfolio aan MBSs verkopen in ruil voor cash, waaa zij deze liquide middelen herbeleggen in 'veilig' en renderende Amerikaanse staatsobligaties. Bill Gross verwacht dus kennelijk dat de Fed QE1 gaat herhalen (QE2 was gericht op Treasuries; QE1 op hypotheekbeleggingen) en als hij gelijk krijgt dan pakt Pimco een winstmarge op de verkoop van deze hypotheekgedekte beleggingen aan de Fed.
Pimco Takes Record MBS Position Even Higher, Dumps Treasurys (Zero Hedge)
Deze stap lijkt samen te hangen met verslechterende cijfers omtrent de Amerikaanse overheidsbegroting. Het saldo aan belastinginkomsten en uitgaven lijkt definitief uit het lood geslagen te zijn. Van elke dollar die de Amerikaanse overheid uitgeeft, wordt inmiddels 50 cent geleend! Onhoudbaar maar het gebeurt. Dat ziet er als volgt uit:
Credits overigens voor Zero Hedge voor het samenstellen van deze grafiek. Sinds oktober 2008 is er geen enkele maand geweest met overschot in de liquide middelen van de Amerikaanse overheid. In andere media wordt er niet of nauwelijks aandacht geschonken aan de deplorabele staat van het huishoudboekje van de Amerikaanse overheid. Dit is bloedlink aan het worden want het tempo waarop de overheidsbegroting gefinancierd moet worden aan de hand van de geldpers is bepalend voor het ontstaan van hyperinflatie. In de theorieboeken wordt dit de “rate of debt monetization” genoemd: het tempo waarmee de tekorten via de geldpers worden gefinancierd. Blijkt dat tempo oncontrolleerbaar te stijgen dan moet met voor het ergste vrezen. Deze grafiek wijst op één element van dit gevaar: grotere tekorten die met leningen gefinancierd moeten worden. Het andere element zijn de aankopen van schulden door de Federal Reserve..
Het rapport, dat hier te downloaden is (PDF), vat in 41 pagina’s de toekomstverwachting van de World Bank voor de Chinese economie samen. In 2011 was de groei van de Chinese economie al wat lager dan in het jaar daarvoor. In 2011 kwam de groei uit op 9,2%, een jaar eerder was dan nog 10,4%. Omdat de groei cumulatief is zijn de absolute verschillen een stuk minder groot, maar desondanks lijkt de groei van de economie in China toch echt af te zwakken. Vooral de zwakke economische situatie in de VS en in Europa drukken op de Chinese exporteconomie, met als gevolg dat er ook in China minder werkgelegenheid is en er minder investeringen worden gedaan. De export viel harder terug dan de import, waardoor het handelsoverschot van China zelfs even omsloeg in een handelstekort.
Als gevolg van de vertragende economie werden er ook minder investeringen gedaan in vastgoed en infrastructuur, zo schrijft de World Bank in haar nieuwste rapport over China. Het consumentenvertrouwen bleef stabiel en het inkomen per huishouden nam iets toe, waardoor de consumentenbestedingen op peil bleven. De hoge inflatie die in 2011 voor problemen zorgde is weer wat teruggevallen en is nu in een neergaande trend terechtgekomen. Tegenover de hogere inkomens stond ook een hogere productiviteit van de Chinese werknemers, waardoor de arbeidskosten effectief juist omlaag gingen.
Lagere groei
De zwakke economische omstandigheden wijzen op een lagere economische groei in 2012 en 2013, waarin de economische groei in China volgens de World Bank respectievelijk 8,2 en 8,6 procent zal zijn. De groei zal volgens de World Bank gedragen worden door binnenlandse consumptie, want de export naar andere landen zal naar verwachting blijven krimpen. De krimp zal niet groot zijn, maar het kan wel een bedreiging vormen voor de toekomstige economische groei van het land. Een verslechtering van de economische toestand in afzetmarkten van China (specifiek Europa en de VS) is één van de twee significante ‘downside risks‘ die de World Bank noemt in haar rapport. China produceert veel goederen die bedoeld zijn voor de export, goederen die niet meer gemaakt hoeven te worden als economische situatie in Europa en de VS verder verslechtert.
In China zelf ziet de World Bank het tweede grote risico, namelijk de vastgoedmarkt. We hebben er op Marketupdate al vaker over geschreven. De steden die uit de grond zijn gestampt en waar niemand woont en appartementen die de gemiddelde Chinees niet eens kan betalen, het zijn allemaal tekenen van een markt die uit zijn voegen is gebarsten. Een correctie op de vastgoedmarkt is aanstaande, maar vooralsnog verloopt de correctie op de huizenmarkt volgens de World Bank nog zeer geleidelijk.
Toekomst
De World Bank zegt dat de economische groei van China op de langere termijn vooral van China zelf moet komen. De exportmotor zal minder hard draaien door de grote schuldenproblemen in de VS en in Europa, terwijl de grootste voordelen van de urbanisatie en industrialisatie inmiddels al wel behaald zijn. Demografische veranderingen, zoals een naar verhouding krimpende beroepsbevolking en een groeiende groep ouderen, zullen ook voor de nodige uitdagingen zorgen. De productiviteit per werknemer groeit nog steeds, maar de kloof in productietechnologie tussen de ontwikkelde landen en landen als China wordt volgens de World Bank ook steeds kleiner.
De World Bank gelooft dat de industrie in China in de toekomst een kleinere portie van het totale BBP zal vertegenwoordigen en dat consumptie en de dienstensector verder zal groeien. Het rapport bevat verder tal van grafieken die de ontwikkelingen in China in beeld brengen.
Er was vandaag geen groot nieuws dat de goud- en zilvermarkten in beweging kon krijgen. De prijzen bleven gedurende de dag in een smalle bandbreedte, waarbij de goudprijs op moment van schrijven vrijwel onveranderd staat op $1.658 per troy ounce. De zilverprijs ging netto een paar tienden van een procent omlaag en staat op moment van schrijven op $31,55. In euro's zijn de actuele prijzen voor goud en zilver respectievelijk €1.265 en €24,07 per troy ounce. Het grootste nieuws op het gebied van goud en zilver was wellicht de publicatie van de laatste voorraadcijfers op de COMEX. Die cijfers lieten zien dat er in de kluis van Brink's ongeveer 1,5 miljoen troy ounce zilver is overgebracht van de beschikbare voorraad naar één van de klanten. Hiermee zakte de beschikbare voorraad voor het eerst sinds september vorig jaar weer onder de 30 miljoen troy ounce.
De aandelenmarkten veerden vandaag weer een klein beetje op, nadat de verschillende Europese en Amerikaanse beurzen gisteren flink lager waren gesloten. De olieprijs zakte een klein beetje weg, maar de daling van 0,14% voor WTI olie en 0,17% voor Brent olie mag eigenlijk geen naam hebben. De actuele prijzen voor vaten WTI en Brent zijn respectievelijk $102,56 en $119,98. Daarmee staan we pakweg $6 onder de recordniveaus van kort geleden.
Op de obligatiemarkt zagen we gedurende de dag een kentering in het sentiment. Tegen de verwachting in gingen de rentes op Spaanse en Italiaanse obligaties weer wat omlaag, terwijl de rente op Amerikaans en Duits schuldpapier met een looptijd van 10 jaar juist steeg. De actuele rentestanden voor de 10 jaars obligaties van deze landen zijn in de hierboven gepresenteerde volgorde respectievelijk 5,87%, 5,53%, 2,03% en 1,78%. Hieronder ziet u het koersverloop van de dag, met als afsluiting een infographic over de markt van goudopslag.
Goudprijs in USD
Zilverprijs in USD
Infographic over opslag van goud (via SilverDoctors)
In plaats van te protesteren tegen alles wat er op sociaal-economisch gebied niet klopt in de samenleving (Occupy beweging anyone?) zijn er ook jongeren die met ideeën komen. Zo kwamen studenten in de Amerikaanse staat Califoië met het idee om de kosten van het studeren op een andere manier af te dragen. In plaats van geld te lenen om de jaarlijkse collegegelden en benodigdheden te bekostigen stelden de studenten voor om 5% van hun toekomstige inkomen af te dragen aan de universiteit waar ze hun diploma gehaald hebben. Het zou gaan om het inkomen wat de studenten verdienen in de eerste twintig jaar na het behalen van hun diploma.
Het voorstel heeft tal van randverschijnselen die de hele dynamiek van het studeren kunnen veranderen. Omdat het collegegeld in dit voorstel wordt uitgedrukt als een percentage van het inkomen (met een bovengrens van $200.000 per jaar), betalen studenten die een goedbetaalde baan hebben gevonden naar verhouding meer dan studenten die het met een lager inkomen moeten stellen. Daar zit een sociaal aspect in dat conformeert aan het reeds bestaande principe dat studenten met rijke ouders meer voor dezelfde studie betalen dan studenten met minder rijke ouders.
Verder worden studenten op deze manier minder kwetsbaar, want ze gaan hun collegegeld pas betalen zodra ze een diploma en een inkomen hebben. Op dit moment kunnen veel studenten alleen rondkomen door extra leningen aan te nemen, waar ze later wellicht spijt van krijgen. Het is bijvoorbeeld niet makkelijk om een huis te kopen of om überhaupt op jezelf te wonen als de eerder opgebouwde schuldenlast een grote hap uit je maandelijkse inkomen neemt.
Voor universiteiten brengt deze 5% regel ook de nodige veranderingen met zich mee. Zo zullen universiteiten meer gestimuleerd worden om hun studenten snel af te laten studeren, zodat ze inkomsten gaan genereren en voor hun studie gaan betalen. Daaaast moeten universiteiten meer gaan nadenken over de studies die ze aanbieden, want als die geen opstapje bieden naar een goedbetaalde baan (of überhaupt een baan) zullen die ook niet rendabel zijn voor de universiteit. Het dwingt universiteiten dus om een andere aanpak te kiezen en hun aanbod van studies meer af te stemmen op de markt.
Ook worden universiteiten op deze manier meer gestimuleerd om gedisciplineerde studenten af te leveren, die waarschijnlijk meer kansen hebben op de arbeidsmarkt. Het inkomen van de universiteit wordt dan immers afhankelijk gemaakt van de inkomsten die hun studenten krijgen na het behalen van het diploma.
Beperkingen
Helaas kent het plan ook de nodige haken en ogen. Hoe stel je het inkomen van een oud-student vast en hoe controleer je dat? Wat als een student aan twee universiteiten heeft gestudeerd (meerdere masters of gemengde bachelor-master)? En wie betaalt de studie als de student zijn studie afbreekt of zijn studie niet afrondt? En wat zijn de gevolgen als niet elke universiteit mee gaat in de voorgestelde 5% regeling? En kunnen studenten zelf kiezen om wel of niet deel te nemen aan de 5% regeling? En misschien nog wel belangrijker: Is het ethisch wel verantwoord om 5% van het inkomen af te dragen aan de universiteit? Heeft het niet iets weg van modee slaveij? Hier het commentaar van een lezer op Zero Hedge:
''cant wait to see the banksters trading kids on the NYSE. oh and the derivatives will be interesting. want to buy a call option on a valedictorian? or a put on freshman skipping out on class to do drugs?
or pool these bitches up. maybe they can sell shares and tranches on the Harvard class of 2012?
Now the banksters will literally own kids. any parent out there that allows there kid to sell “equity” is fucking crazy. this is a BIG sign of a breakdown in society''
Hoewel het plan in theorie verschillende voordelen biedt denken we dat de praktische bezwaren toch te groot zijn om het succesvol te introduceren. Amerikaanse studenten worden steeds dieper in de schulden gedrukt, maar kunnen onder de huidige economische omstandigheden erg moeilijk aan een baan komen. Het gevolg is een gebrek aan doorstroming, want afgestudeerden zonder werk en met een torenhoge schuld zullen financieel niet zelfstandig kunnen leven.
Historisch record Via RTL-Z lezen we dat het laagste aantal bouwvergunningen worden verleend sinds 1953. Dat is een hele tijd geleden. Het hele probleem van de woningmarkt kan wat mij betreft met één woord worden samengevat: onderinvestering. En dat is een probleem dat vanzelf ontstaat indien er jarenlang sprake is geweest van overinvestering. Jarenlange kredietexpansie heeft ertoe geleid dat de hypotheekmarkt verzadigd is geraakt en dat raakt de woningprijs. De prijzen zijn de pan uit gerezen en zijn niet marktconform. Bovendien overtreft het aanbod de vraag en dat verdwijnt vanzelf en alleen wanneer de prijzen dalen. Of dat nu goedschiks of kwaadschiks gebeurt..
Laagste aantal bouwvergunningen sinds 1953 (RTL-Z)
Vastgoedbeleggers: sloop winkels onvermijdelijk De bovenstaande titel is de krantenkop zoals die in het FD vandaag verscheen. Mijn eerste reactie was: “Nee, dit meen je niet”. Het sluipt er zo makkelijk in: private verliezen afwentelen op de belastingbetaler.
In het bericht wordt duidelijk dat vastgoedbeleggers rekening houden met sloop in het uiterste geval en dat maakt de kop ietwat gechargeerd. Dat sloop altijd tot de mogelijkheden behoort lijkt mij afhankelijk van de bouwkundige staat, maar het mag nooit een stelregel worden om vraag- en aanbodverhoudingen te beïnvloeden*.
De rode draad in het bericht is dat de vastgoedsector huurcontracten zo willen aanpassen dat winkeliers die hen niet bevalt, sneller uit een winkelpand kunnen worden gezet. Dat moet de kwaliteit van winkelstraten ten goede komen. Met de botte bijl wordt met deze wens gestreden om bevoegdheden waar ik heel veel vraagtekens bij zet. Immers, winkeliers investeren in hun winkelpand en dat zijn verzonken kosten die men in één klap kwijt is als men uit hun winkelpand wordt geknikkerd.
Averechtse effecten moeten niet eenzijdig worden neergelegd bij één partij: de winkelier. Dat betekent niet dat ik voorstander ben van 'rigiditeit' in (huur)contracten, integendeel. Echter, men kan niet tijdens het spel de spelregels in het voordeel van één partij aanpassen. Dit voorstel afkomstig van de vastgoedlobby is niet zonder meer aan te bevelen.
De vastgoedlobby heeft overigens nog meer wensen, want in het FD lezen we:
Ook stelt de IVBN [de vereniging voor institutionele vastgoedbeleggers] dat gemeenten moeten investeren in het winkelgebied in het centrum, in plaats van steeds nieuwe winkelgebieden buiten de stad te plaatsen. De vereniging is tegen de komst van nog meer meubelboulevards en grote bouwmarkten en elektronicazaken aan de rand van de stad.
Dit is een illustratie hoe de overheid voor het karretje wordt gespannen van een lobby: de overheid als verlengstuk van gevestigde belangen. De eerste vraag die mij zeer relevant lijkt is de vraag waarom gemeenten moeten investeren in het winkelgebied van hun stadscentrum? Moeten gemeenten deze panden soms opkopen? De andere wens is ook opmerkelijk want gemeenten moeten om de sector te helpen herstellen, de concurrentie beperken door een restrictief beleid te voeren voor alteatieve locaties. Dit soort symptoombestrijdingsmaatregelen werken allemaal averechts..
* Als sloop de oplossing is om het aanbod te verminderen en zodoende de prijzen te ondersteunen dan zou het einde zoek zijn. Onnodige sloop is de meest grove vorm van kapitaalveietiging. Lagere vastgoedprijzen en dus lagere (huur)kosten vergroten via alle schakels in de economie de koopkracht van de consument. Sloop zou dat verhinderen en de koopkracht onnodig verkleinen. De consument betaalt dus de eindafrekening van een dergelijk beleid.
Commissie De Wit Een voorschot van Jules Muis op het rapport van Commissie De Wit dat vandaag uitkomt. Hij grijpt het boek “Struikelbank” van Sybren Kalkman aan als aanleiding voor een prachtige column.
Eindrapport 'commissie De Wit' avant la lettre (Jules Muis; Accountant)
Zojuist binnen: 'Staat faalde bij redding banken' (NU.nl)
Spaanse benauwdheid: rente boven de 6% Vorige week liep de druk op Spaans schuldpapier op en is vandaag gestegen tot boven de 6%. Spanje is en blijft zorgelijk..
Via het FD lezen we dat ze in Italië niet blij zal zijn met de heieuwde zorgen over Spanje: De Italiaanse beurs ging met 5% onderuit, terwijl de tienjaarsrente van dat land met 23 basispunten steeg naar 5,66%.
Niet alleen de schulden stapelen zich op, de zorgen doen dat ook (en misschien nog wel veel sneller dan men door heeft).
Japanse fin-min houdt bewegingen yen in de gaten (RTL-Z)
Uit buitenlandse media
Obama's JOBS-act President Obama zaait de volgende zeepbel met de JOBS-act: onder de noemer van het creëren van banen worden nieuwe bedrijven in de technologiesector vrijgesteld van regels die fraude moeten voorkomen.
De gedachte is dat wanneer bedrijven bomen beloven die tot in de hemel reiken, beleggers sneller hun geld zullen steken in nieuwe bedrijven en dat is positief voor de werkgelegenheid. Dat de bestuurders van bedrijven alle ruimte en mogelijkheden krijgen om beleggers voor te liegen en kunnen oplichten is echter de kostprijs. Dat is een recept voor ellende. Matt Taibbi legt uit..
Alvast één treffende quote: The “Jumpstart Our Business Startups Act” (in addition to everything else, the Act has an annoying, redundant title) will very nearly legalize fraud in the stock market. In fact, one could say this law is not just a sweeping piece of deregulation that will have an increase in securities fraud as an accidental, ancillary consequence. No, this law actually appears to have been specifically written to encourage fraud in the stock markets.
Why Obama's JOBS Act Couldn't Suck Worse (Matt Taibbi; Rolling Stone)
10-jaars rente Amerikaanse staatsobligaties onder de 2% Dit gaat tegen de intuïtie in, maar de rente op Amerikaans 10-jaarsschuldpapier duikt onder de 2%. Let wel, de 10-jaars staatsobligatie is de 'proxy' voor de inflatieverwachting van de markt.
In het huidige tijdsgewricht is deze proxy waardeloos geworden. En dat heeft maar één reden: interventies van de Amerikaanse overheid en de Federal Reserve. Die interventies lokken marktpartijen in Amerikaanse staatsobligaties omdat de monetaire stimulering ogenschijnlijke veiligheid biedt. Immers, als de rente zou stijgen, dan zal de Fed via monetaire verruiming de lage rente steunen en koopt men Amerikaanse staatsobligaties. En daarmee zijn Amerikaanse staatsobligaties de belegging die het snelst 'liquide' kunnen worden gemaakt en dat biedt grote voordelen omdat die mogelijkheid ervoor zorgt dat geld snel herbelegd kan worden. Ondertussen wordt de zeepbel in Amerikaans schuldpapier groter en groter, ondanks dat dit niet blijkt uit het prijssignaal (lees: rente).
Zero Hedge heeft twee mooie grafieken en wijst op het verkoopadvies (annex shortselling advies) van Goldman Sachs van 20 maart j.l.. Sindsdien is de waarde van Amerikaanse staatsobligaties toegenomen in plaats van afgenomen.
Bron: Muppets Skewered: 10 Year Treasury At 1.999% (Zero Hedge)
Rick Santorum is uit de race gestapt en daarmee lijkt Mitt Romney de beste kaarten te hebben aldus media. Gezien de uitslagen zit daar iets in. Maar het is zo treurig dat media daar zelf aan bijdragen door één kandidaat pertinent de zendtijd niet te geven. Terwijl de zalen vol zitten, zien we er niets van terug op TV.
De New York Times berichtte gisteren over de opleving van de zogeheten 'subprime' leningen, kredieten die verstrekt worden aan consumenten met een zwakke kredietstatus. Het gaat hier om mensen die nog schulden open hebben staan, een betalingsachterstand hebben opgelopen, geen inkomen hebben om de leningen af te lossen of die al eens door de schuldsanering zijn geweest. In het dieptepunt van de crisis waren banken en andere kredietverstrekkers opeens erg terughoudend met leningen aan deze risicovolle doelgroep, maar nu komen de leningen aan minder kredietwaardige Amerikanen weer terug.
Verliezen uit eerdere subprime leningen zijn doorverkocht aan beleggers of afgewenteld op de belastingbetalers (bijvoorbeeld via het TARP programma), waardoor de weg weer open ligt voor nieuwe leningen aan deze lucratieve en riskante doelgroep. Lucratief, omdat de rente op dergelijke leningen veel hoger is dan die op leningen aan kredietwaardige klanten (tot 29% is mogelijk). Aan het woord komt Annette Alejandro, een Amerikaanse die werkloos is en die vorig jaar haar auto in moest leveren om een schuld af te lossen. Mevrouw Alejandro ontvangt desondanks nog steeds stapels met creditcards en aanbiedingen voor autoleningen, leningen waarvoor ze alleen maar hoeft te tekenen. Over haar eigen situatie is ze duidelijk: “als ze in de voeten van die bedrijven zou staan zou ze nooit geld aan haar uitlenen”.
Subprime leningen in de lift
In het dieptepunt van de crisis werd mevrouw Alejandro vrijwel volledig uitgesloten van traditionele geldverstrekkers, net als andere Amerikanen met een zwakke kredietscore. Maar vandaag de dag staan aanbieders als Capital One, GM Financial, HSBC en JP Morgan alweer in de rij om geld uit te lenen aan de 'subprime' markt. In december vorig jaar wisten creditcardmaatschappijen gezamenlijk 1,1 miljoen nieuwe creditcards te activeren, een stijging van 12,3% ten opzichte van december 2010. Dat blijkt uit het 'credit trends report' van Equifax dat in maart gepubliceerd werd. Uit onderzoek van een ander bureau kwam ook naar voren dat mensen in de subprime categorie in het laatste kwartaal van 2011 veranwoordelijk waren voor 23% van alle autoleningen, tegenover slechts 17% in het vierde kwartaal van 2009.
Consumentenorganisaties maken zich zorgen over deze trend, omdat mensen met een lage kredietstatus kwetsbaar zijn en graag nieuwe leningen willen accepteren, ook als ze daar een zeer hoge rente over moeten betalen. Deze mensen zijn verslaafd aan kredieten en de banken geven het, aldus curator Charles Juntikka uit Manhattan. Sommige voormalige toezichthouders uit de financiële wereld waarschuwen dat deze vorm van leningen, zelfs in een vroeg stadum, kunnen leiden tot dezelfde riskante praktijken die hielpen bij de totstandkoming van de kredietcrisis. De geldverstrekkers zeggen dat ze van het verleden hebben geleerd en dat ze nu wel het onderscheid kunnen maken tussen de chronische wanbetalers en de groep die liefkozend ''fallen angels'' wordt genoemd.
De New York Time schrijft dat het aantal wanbetalingen op creditcards en autoleningen flink is gezakt ten opzichte van de recordniveaus in het heetst van de crisis. Volgens Michael Binz van Standard & Poor's durven banken hun regels te versoepelen, omdat ze denken dat ze hun activiteiten weer veilig uit kunnen breiden. Deron Weston van Deloitte's banking practice stelt dat banken en andere geldverstrekkers “dit segment [subprime klanten] niet meer kunnen negeren”. De geldverstrekkers zouden veel potentiële klanten missen als ze zich alleen maar richten op Amerikanen met een goede kredietscore.
De behoefte om weer nieuwe leningen te verstrekken aan mensen met een slechte kredietstatus werkt nog niet door op de Amerikaanse huizenmarkt. Daar blijft men nog altijd terughoudend en heeft verzekeraar FHA (Federal Housing Administration) voorstellen gedaan om de eisen verder aan te scherpen. De FHA is de grootste verzekeraar van hypotheekleningen in de VS en heeft op dit moment 4,8 miljoen hypotheekleningen verzekerd. Een groot deel daarvan is voor hypotheken van starters op de woningmarkt.
$12,5 miljard aan creditcard leningen
Over heel 2011 werd voor $12,5 miljard aan creditcardschuld opgenomen door de subprime categorie, volgens Equifax en Moody's is dat een stijging van 54,7% ten opzichte van 2010. Geldverstrekkers adverteren ook weer meer, zo concludeerde onderzoeksbureau Synovate. Ook komen er steeds meer financiële producten op de markt die zich specifiek richten op klanten met een zwakke kredietscore. Zo heeft Capital One een nieuwe lening ontwikkeld waarvan de rente zakt als klanten langdurig op tijd betalen. Ook autoleningen zijn populair, omdat de regels hiervoor veel minder zijn aangescherpt sinds de uitbraak van de financiele crisis.
Tegelijkertijd neemt ook de markt voor derivaten en andere beleggingsinstrumenten op basis van subprime autoleningen een grote vlucht. Deze herverpakte schuldbewijzen werden in 2009 nog en masse vermeden door beleggers, maar nu komt er weer handel in deze markt. Afgelopen jaar kochten beleggers voor $11,7 miljard aan afgeleide schuldpapieren, tegenover slechts $2,17 miljard in 2008. Toch worden er procentueel minder autoleningen herverpakt tot financiële producten. Vandaag de dag zou dat ongeveer 30% zijn, tegenover 60% in de jaren voorafgaand aan de crisis.
Net als Annette Alejandro spreekt ook Shauna Ames (41) haar verbazing uit over de leningen die ze aangeboden krijgt. Ames was eerder nog wanbetaler bij Capital One en verloor een rechtszaak tegen dat bedrijf, maar nu komt datzelfde bedrijf weer bij haar terug om een nieuwe creditcard aan te bieden.
Creditcards via de post, de normaalste zaak van de wereld in de VS
Via DNB uit het bericht “Uitzettingen van de Nederlandse financiële sector op het eurogebied gedaald“:
In het vierde kwartaal van 2011 is de marktwaarde van de buitenlandse uitzettingen van de Nederlandse financiële sector op het eurogebied met 4% gedaald. Daarbij zijn met name uitzettingen op Frankrijk (-16%), Italië (-9%) en België (-4%) afgenomen, hoofdzakelijk ten gunste van de uitzettingen op Duitsland (+3%) en de Verenigde Staten (+2%).
Dit is geen kattenpis: -16% voor Frankrijk. Dat betekent dat Nederlandse financiële instellingen naast bescheiden afwaarderingen van hun Franse staatsobligaties, de nodige staatsobligaties van de hand hebben gedaan. In plaats daarvan zijn financiële partijen meer in Duits staatspapier gaan beleggen en is er sprake geweest van een lichte toename in Amerikaans schuldpapier. De uitstroom van 'Nederlands' kapitaal uit Frankrijk komt neer op zo'n €26 miljard euro en dat is met -16% significant. Momenteel hebben Nederlandse financiële instellingen nog steeds een slordige €145 miljard in Franse staatsobligaties uitstaan.
In de onderstaande grafiek zijn de beleggingen van Nederlandse financiële instellingen uitgesplitst in beleggingen in banken, overheden en bedrijven (aandelen en leningen). Met name de verdeling van gelden in de Verenigde Staten springen in het oog: Nederlandse financiële instellingen hebben niet meer dan zo'n €25 miljard aan Amerikaanse staatsobligaties. Een iets kleiner bedrag is gestoken in de financiering van Amerikaanse banken. Het overgrote deel van Nederlands kapitaal zit hem in Amerikaanse bedrijvigheid.
Bloomberg presenteerde haar grafiek van de dag, met in de hoofdrol Apple. Het bedrijf dat met een handvol aan producten een grote doelgroep weet aan te spreken en daar goede winstmarges uit haalt. Met de actuele aandelenkoers van Apple (ticker: AAPL) is het bedrijf wat marktkapitalisatie betreft nu even groot als alle beursgenoteerde bedrijven in Spanje, Portugal en Griekenland bij elkaar!
AAPL versus market cap Spaanse, Portugese en Griekse aandelenbeurzen
Aims to update investors on developments in the world of strategy metals – crucial inputs to industry, defense and technology innovation
Terence van der Hout Apr 1 – 7, 2012 Gold&Discovery Fund
Lynas nearly set for historic production Lynas has announced it is 3 weeks away from completing its processing factory in Malaysia. Construction in Malaysia has been ongoing intermittedly for four years, and completion is a gigantic milestone for non-Chinese REO processing, as it is the first new non-Chinese separation facility that will come online in a number of decades.
The announcement does not mean that processing is imminent. As we have covered previously, Malaysian public protests against alleged radioactive waste produced at the plant is continuing to frustrate production timelines at the plant. The company was issued a temporary operating license in January, but has not yet received it. The company has stated that any further delay will impact operations and specifically spells a loss to Malaysian suppliers.
It is still difficult to judge the outcome of the political process, in terms of time. Lynas will probably get the go-ahead eventually, given its economic contribution. But politics first needs to get sufficient guarantees in order to satisfy its respective constituents before a positive outcome is announced. This may even be drawn out beyond the elections that are due sometime this year.
Tasman Metals shows value Tasman Metals has released its long-awaited Preliminary Economic Analysis (PEA) on the Norra Kärr heavy rare earth deposit in Sweden. At relatively conservative product prices, Tasman calculated a Net Present Value (NPV – reflection of the current economic value of the company) of $1.4 billion. The total value of metal in the ground is roughly $10 billion, and matches the top segment of world class gold deposits around the world.
The project is conveniently situated in Sweden, which is part of the European Union. We have covered the activities of both public and private initiatives relating to the EU securing supply of rare metals, previously. The German chemical, automobile and electronics industries in particular should be expected to take a long look at the value of Tasman’s products, as it is capable of producing large volumes of the scarce HREE for at least 40 years.
Disclosure: The Gold&Discovery Fund holds shares of Tasman Metals.
Mitsubishi secures supplies of palladium Mitsubishi Corp. has announced its intention to take a 25% stake in Stillwater Mining’s Marathon project, intending to secure future supplies of palladium through guaranteed off-takes. Situated in Ontario Canada, Marathon contains substantial amounts of Platinum Group Metals (PGM – platinum, palladium and rhodium), and the project may start mining operations in 2015.
Mitsubishi has historically been very active upstream in various mining sectors. It owns stakes in a number of uranium projects, and has been one of the most active participants in the REE sector over the past two years. Understandable because it is one of the main beneficiaries of Chinese heavies, a flow which is expected to be stemmed as a consequence of the crackdown on smuggling and Chinese policies.
Mitsubishi had a Memorandum of Understanding (MOU) with Neo Material to further develop Neo’s share in the Brazilian Pitinga REO Mine. It has been active in developing technologies to recycle REE from household appliances. It has invested fairly heavily in Australian pending rare earth producer Lynas. And it is involved in a joint venture with the other REE hopeful Molycorp in order to develop NdFeB high performance magnet production facilities.
Now Mitsubishi is taking a strategic approach to palladium. As you can see from the pie chart (courtesy of Stillwater Mining), the auto industry, and catalytic converters in particular, form the largest part of palladium demand by far. Despite the economic down-tu in the west, global annual growth of the auto industry is set at a robust 4.5%, at least until 2020.
The second graph below, also from Stillwater, is more intriguing. This depicts the supply and demand balance for palladium for the same period. As you can see, deficits are already apparent, and are expected to accelerate over the period until at least 2020.
In a recent bulletin we noted that platinum is supplied primarily from South Africa, Zimbabwe and Russia, not countries known for their reliable politics. Given that palladium is always found and therefore mined together with platinum (and rhodium), the same security of supply issues apply to palladium.
The palladium investment in Marathon is yet another strategic spoke in the Mitsubishi wheel, and is further proof that the Japanese are the most advanced in their efforts to secure rare metal supplies outside of China. Obviously, the Japanese high tech and automobile companies are the ones feeling the supply constraints directly, being large users of REO (and other scarce metals) for their proprietary and often secretive innovative processing methods and technologies. This has prompted an approach to scarce metals I hope European counterparts will emulate. They are aggressively securing future supplies, going as far upstream as they can in acquiring stakes in mining projects and operations.
I have not reviewed companies in this sector other than Stillwater and Prophecy Platinum, but I will leave you with the following comment from Pope Company:
The coming deficit in PGM production will lead to higher PGM prices. There are few PGM producers outside of southe Africa and Russia. North American Palladium (PDL: TSX) and SWC are two primarily PGM producers located in North America. Colossus Minerals (CSI: TSX), Magma Metals (MMW: TSX), and Prophecy Platinum (NKL: TSX-V) have PGM Resources. Some of the mining companies exploring for PGMS in Canada are Mustang Minerals (MUM: TSX-V) and Pacific Northwest Capital (PFN: TSX).
Disclaimer: The author is a researcher for the Gold&Discovery Fund, and neither he nor the Gold&Discovery Fund has commercial ties to, or shares in, the companies reviewed, unless explicitly stated in the text. The information in this bulletin is the author’s independent opinion of developments in markets and at companies, and hence may contain factual errors, and may not reflect the opinions of the Gold&Discovery Fund. The content of this bulletin is not intended as an investment recommendation.
