Categorie: Nieuws

  • Dagelijkse kost 13 december 2011

    Nieuws uit Nederlandse media:

    • ‘Debat over extra slot bij Nederlandse banken’ (FD)
    • 'Nederland is in recessie' (NU.nl)
    • Teulings: nu bezuinigen niet goed voor groei (RTL-Z)
    • Begrotingsverdrag volgens Van Rompuy in maart (NU.nl)
    • Moody's waarschuwt Spaanse banken (RTL-Z)
    • PVV & Telegraaf: handen af van de hypotheekaftrek (Welingelichte Kringen)
    • 'Commerzbank praat over staatssteun' (FD)

    Uit de reeks Merkozy..

    Uit buitenlandse media:

    • Euro zone fiscal pact fails to restore confidence (Reuters)
    • Guest Post: The Ghost Of The Bundesbank Haunting The Halls Of Brussels (Zero Hedge)
    • Has Cameron killed the City? (Greg Pytel)
    • OECD: “The Social Contract is Unravelling” (Washington's Blog)
    • “Financial repression” part I: a recap (FT Alphaville)
    • “Financial repression” part II: a critique (FT Alphaville)
    • How dealers may have exacerbated the funding crisis (FT Alphaville)
    • Goldman Punk'd Clients Yet Again (Zero Hedge)
    • It's So Secret, Even the Fed Does Not Know Who It's Lending To (Mike Shedlock)
    • NPR Reports that Debtors' Prisons Are Alive and Well (Credit Slips)
    • Advisers' green light to ABN Amro deal (Telegraph)

    Wederom een greep uit de berichtgeving over het faillissement van MF Global..

    Barack Obama met oud-CEO van Goldman Sachs en CEO van MF Global Jon Corzine.

    • A Romance With Risk That Brought On a Panic (New York Times)
    • Exclusive – Jim Rogers: “MF Global to Help Push Commodities Business Away from Chicago and Towards Asia.” (Bull Market Thinking)
    • CME to Customers: Drop Dead (Naked Capitalism)
    • Unambiguous Wealth 2 – The MF Global Chronicles (FOFOA)

    Tot slot de aandacht van KRO's Brandpunt voor de verwevenheid van Goldman Sachs en haar alumni en de politiek; de Europese editie. Eén punt van kritiek: de genoemde credit default swaps (CDS) hadden weliswaar iets te maken met de wijze waarop Griekenland met behulp van Goldman Sachs €5,4 miljard aan schuld buiten de Griekse balans hield, maar niet op directe wijze zoals wordt gesuggereerd. De constructie verliep langs Titlos Plc en dat was een Special Purpose Vehicle (SPV) en daarbij kwamen in de constructie wel CDSs aan te pas. Wie de exacte details er op na wil lezen, zie hier, hier, hier, en hier

    Get Microsoft Silverlight
    Bekijk de video in andere formaten.

  • Goud en zilver daily report

     

    Goud sloot vandaag licht in de min met een daling van 0,12% $1662,98 per troy ounce. Hoogste dagkoers: 1.678,10. Laagste dagkoers: 1.651,35. Uitgedrukt in euro's behaalde goud een kleine winst van 0,51% op €1269,32 per troy ounce.

     

     

     

     

     

     

     

    Zilver sloot vandaag met een kleine plus van 0,07% op $31,33 per troy ounce. Hoogste dagkoers: 31,98. Laagste dagkoers: 30,91. Uitgedukt in euro's noteerde zilver een grotere winst van 0,71% op €23,91 per troy ounce.

     

     

     

     

     

     

     

    Na het forse verlies van gisteren deden goud en zilver het vandaag beduidend rustiger aan. Beide koersen deden heel weinig en sloten de dag dan ook af op ongeveer de koers waarmee ze begonnen waren. Uitgedrukt in euro’s noteerden zowel goud als zilver een bescheiden winst. Reden hiervoor is de zwakke euro die zich op zijn laagste punt in 11 maanden bevind.

    Net als de Europese beurzen reageerden goud en zilver lichtelijk positief op het nieuws dat vandaag naar buiten kwam. Zo verliep een veiling van Spaanse obligaties succesvol en verbeterde het sentiment voor de Duitse economie vandaag. De rest van de dag kwam er geen nieuws naar buiten dat voor hevige koers dalingen of stijgingen zorgde. Wel was er om half 4 Nederlandse tijd een kleine spurt omhoog van zowel goud als zilver. De hoge opening van Wall Street was hier de oorzaak van, helaas konden de edelmetalen de winst niet vasthouden.

  • Europese banken nog niet voorbereid op financiële storm

    Vorige week berichtte MarketUpdate er al over, Europese banken komen ten minste €114,7 miljard kapitaal tekort om voldoende buffers te hebben die hen in staat stelt om nieuwe schokken te kunnen opvangen. We schreven:

    “Het bedrag van €114,7 miljard moet met een korreltje zout worden genomen in vergelijking met andere prognoses. Volgens een berekening van het IMF hadden Europese banken in oktober al €200 miljard extra kapitaal nodig om aan de nieuwe kapitaaleisen te voldoen. Credit Suisse stelde in een rapport dat in oktober verscheen dat volgens hun berekeningen 66 banken zouden falen bij een nieuwe stresstest en dat er €400 miljard extra kapitaal nodig was om aan de strengere eisen te voldoen. Als laatste stelde Goldman Sachs dat de Europese banken €1.000 miljard nodig hebben om door de strengere test te komen. Het relatief lage bedrag van €114,7 miljard is daarom aan de erg lage kant.”

    Je zou het de omgekeerde kaasschaafmethode kunnen noemen: er moet steeds een kapitaalplakje bij komen. Het eerste plakje is slechts zo'n €115 miljard groot. Echter, het Europese bankwezen heeft miljarden aan financiële actica waarvan iedereen weet dat die niet de waarde heeft waarvoor die in de boeken staan. Om afschrijvingen übehaupt te kunnen opvangen is er dus meer kapitaal nodig. Héél véél meer kapitaal en dat kan op meerdere manieren bewerkstelligd worden. Het probleem is echter dat aan alle manieren grote nadelen kleven en dat houdt ook Spiegel aan Andrea Enria voor. Via Spiegel de vertaling van een zeer boeiend interview met Andrea Enria van de Europese Bankautoriteit:

    Een stress-test die vorige week is uitgevoerd door de Europese Bankautoriteit (EBA) heeft uitgewezen dat banken ongeveer 115 miljard euro tekort komen. In een interview met SPIEGEL, verdedigt het hoofd van de Europese Bankautoriteit Andrea Enria de beslissing om de stress test uit te voeren en bespreekt hij de grote uitdagingen voor de Europese bancaire sector.

    SPIEGEL: De heer Enria, de Europese Bankautoriteit is opgericht met het doel van stabilisering van de bancaire systeem. Heeft dat plan gewerkt?

    Andrea Enria: Het is veel te vroeg om [daar iets over] te zeggen. We zijn begonnen in januari, in zeer moeilijke marktomstandigheden. Het is alsof we ons huis bouwen en er in leven, terwijl het buiten stormt. Maar er zijn een aantal zeer positieve indicaties: één van de belangrijkste tekortkomingen vóór de oprichting van de EBA was het onvermogen om te beslissen en beleidsmaatregelen te coördineren binnen de Europese Unie. Al in de eerste maanden van haar activiteiten, heeft de EBA aangetoond dat dit nu anders is.

    SPIEGEL: Op dit moment lijkt het erop dat het Europese bancaire systeem kwetsbaarder dan ooit is. Wat ging er mis?

    Enria: De bancaire sector heeft belangrijke inspanningen geleverd om zich te versterken na de ineenstorting van Lehman Brothers. Maar nu zet de soevereine schuldencrisis een grote druk op de de financiering van banken, vooral in landen onder stress. Sinds juli zijn er slechts een paar banken in staat geweest om hun activiteiten te financieren, en alleen tegen zeer hoge prijzen. Als banken geen financiering hebben, dan zullen ze niet uitlenen, en dat beïnvloedt de reële economie. We zijn opgesloten in een vicieuze cirkel, en we moeten proberen om daaruit te breken.

    SPIEGEL: Toch lijken de stress-test van vorige week met de nieuwe kapitaaleisen de situatie nog verder te hebben gedestabiliseerd.

    Enria: Het probleem is dat iedereen lijkt te kijken naar de exercitie alsof het een soort van schoonheidswedstrijd is: zijn Duitse banken beter dan Italiaanse banken of dan Britse? Maar dat is niet het punt. We moeten kijken naar wat nodig is voor de Europese bancaire sector. We moeten genoeg kapitaal in de Europese banken brengen om ervoor te zorgen dat zij schokken kunnen weerstaan ​​en zij door kunnen gaan om de economie te ondersteunen. De crisis heeft een systeem niveau bereikt. Dit gaat niet om het met de vinger aanwijzen van zwakke banken.

    SPIEGEL: Duitse banken klagen over hoe het is gedaan. Zij zeggen dat uw acties [doelend op die van EBA] chaotisch zijn geweest en dat de criteria voortdurend zijn gewijzigd.

    Enria: Tot op zekere hoogte, begrijp ik de klachten van banken over de door ons gecreëerde onzekerheid en het veranderen van regels, maar dit is nodig door de noodzaak om een gelijkwaardig speelveld te garanderen. Elke keer als wij beginnen met een exercitie [doelend op de stresstesten], realiseren we ons hoe divers de verschillende regelgeving is. Dus moeten wij ons aanpassen naar gelang we verder gaan, [en] geven [we] instructies geven die voor elke bank in de Europese Unie hetzelfde zijn.

    SPIEGEL: Is het [niet] te veel gevraagd van u en uw kleine team om de Europese bancaire systeem te reguleren?

    Enria: Het is heel moeilijk. Echter, het Europees systeem voor financieel toezicht is de EBA en de nationale toezichthouders. We hoeven niet in ons eentje het hele systeem te controleren. Ons mandaat is er om ervoor te zorgen dat de autoriteiten samenwerken op een gecoördineerde manier.

    SPIEGEL: Het hoofd van CONSOB, de Italiaanse Securities and Exchange Commission, heeft u beschuldigd van het handelen alsof u de autocratische Ayatollah Khomeini van Iran bent.

    Enria: Ondanks al deze berichten over de onenigheden is de samenwerking met de nationale autoriteiten zeer goed. Maar in september was er een fundamentele verandering: de crisis verergerde. En tijdens een crisis is er een natuurlijke reactie om nationale barrières op te werpen. Overheden concentreren zich meer op de bescherming van hun nationale banken, er is te veel ongecoördineerd optreden.

    SPIEGEL: De resultaten voor de Duitse banksector waren schokkend: Uw berekeningen voor kapitaaleisen in Duitsland groeide van € 5 miljard naar € 13,5 miljard. Is het Duitse bankwezen echt zo zwak?

    Enria: Hoge cijfers betekenen niet noodzakelijkerwijs dat de banken in slechte staat zijn.

    SPIEGEL: Maar dat is precies hoe dergelijke cijfers worden geïnterpreteerd.

    Enria: Met betrekking tot het moeilijkste probleem voor de banken – het probleem van financiering – zijn Duitse banken beter af dan anderen. Dat betekent niet dat zij uit de storm zijn. Zij moeten ook hun kapitaal versterken.

    SPIEGEL: Politici, toezichthouders en bankiers hebben u ervan beschuldigd om hardnekkig vast te houden aan formaliteiten. Bijvoorbeeld: Helaba en NordLB zakten beide voor de test omdat zij uw deadline misten met een aantal van de afspraken.

    Enria: Ik heb begrepen dat NordLB en Helaba momenteel nog niet het proces hebben afgerond om hun stille deelnemingen om te zetten of te versterken. De eerste deadline was eind april, maar de conversie is niet gebeurd. Toen werd een nieuwe datum vastgesteld, op 1 december. Maar BaFin (redactionele opmerking: Duitsland 's financiële toezichthouder) informeerde ons dat beide banken ook deze termijn niet zouden halen. Op het moment dat we alle benodigde documenten hebben, dan zullen zij worden beoordeeld door een groep van toezichthouders en niet alleen door de slechte jongens in Londen [MU: hoofdkantoor van EBA is in London]. Deze procedure is de enige manier om ervoor te zorgen dat er consistentie is in de intee markt.

    SPIEGEL: Zoals de zaken er nu voor staan, moeten banken miljarden aan vers kapitaal zien te vinden voor het einde van juni, ondanks dat de markten praktisch zijn bevroren. Waarom een ​​dergelijke extreem tijdschema?

    Enria: Er zijn grote risico's in de Europese financiële markten die elke dag kunnen materialiseren. We kunnen gewoon niet langer meer wachten om de banken hierop voor te bereiden.

    SPIEGEL: Maar u kunt veel banken hierdoor dwingen om publiek geld te vragen.

    Enria: Er zijn andere manieren om het kapitaal ratio te verhogen: Banken kunnen nieuwe aandelen uit te geven …

    SPIEGEL: … die niemand zal kopen.

    Enria: … en ze kunnen winst inhouden …

    SPIEGEL: … die niet al te hoog zijn in een moeilijk jaar zoals 2011.

    Enria: De eerste helft van het jaar was niet slecht. Maar er zijn nog andere manieren, zoals de uitgifte van voorwaardelijk kapitaal of de verkoop van bedrijfsonderdelen.

    SPIEGEL: Banken als Commerzbank hebben duidelijk gemaakt dat ze hun bedrijf en hun kredietportefeuilles zullen inkrimpen. Bent u de economie door het aanscherpen van de kapitaalvereisten aan het verstikken?

    Enria: Wij zullen niet toestaan ​dat ​banken de kredietverlening zullen verminderen.

    SPIEGEL: U kunt hen dit nauwelijks verbieden dit niet te doen.

    Enria: Zeker niet, we zijn niet Big Brother. Maar banken moeten plannen aan de nationale toezichthouders presenteren waarin zij uitleggen hoe ze het gat gaan dichten die wij gedetecteerd hebben. Het [kapitaals]tekort is een vast bedrag en dat kan gevuld worden door de verkoop van een branche of een dochtermaatschappij; echter als een bank bijvoorbeeld de kredietverlening vermindert aan kleine en middelgrote ondeemingen, dan zal dit niet worden meegeteld bij het bereiken van onze doelstelling.

    SPIEGEL: Is het bijvoorbeeld mogelijk om krediet-portefeuilles te verkopen aan hedgefondsen?

    Enria: Ja, want als je iets verkoopt aan een andere financiële instelling, dan is het krediet er nog steeds …

    SPIEGEL: … maar dan ben je niet het financiële systeem veiliger aan het maken. Risico's worden alleen herverdeeld.

    Enria: We moeten banken veiliger maken. Dat is een duidelijk politiek besluit van de Europese Raad en de G-20. Banken moeten meer kapitaal en minder schulden hebben. Hoe dan ook moet je altijd kijken naar het hele pakket: zodra er een oplossing voor de staatsschuldencrisis is, zullen banken beter af zijn.

    SPIEGEL: Publieke verontwaardiging gericht tegen het bankwezen is groeiende. Hebben bankiers geen lessen uit deze crisis getrokken?

    Enria: Banken veranderen hun gedrag en hun bedrijfsmodellen veel meer dan algemeen erkend wordt. Ik heb momenteel een tegenovergestelde zorg: Het probleem nu is dat banken steeds meer risico-avers worden. Dit kan er uiteindelijk toe leiden dat er een estige credit crunch ontstaat.

    Interview onder leiding van Martin Hesse en Anne Seith

  • Strategy Metals Bulletin (54)

     

    Aims to update investors on developments in the world of strategy metals – crucial inputs to industry, defense and technology innovation

    Terence van der Hout, december 4 – 10, 2011

    This week’s bulletin is the final set of commentaries on the Hong Kong Rare Earth Conference, and covers the REE processing steps as described by ANSTO, summarizes the Ferro Corp presentation, and makes some concluding remarks on the conference.

    ANSTO

    The processing of rare earths (REE) into a product worth selling is, due to its complex nature and subsequent impact on operational costs, the make-or-break for a junior. Although I have touched on the topic of processing a lot in the past, I feel I should summarize the points laid out to us by Karin Soldenhoff from the Australian Nuclear Science and Technology Organisation (ANSTO), the institute that has been involved in designing and testing the processing flowsheets for Lynas, Arafura and Alkane.

    Dr. Soldenhoff identifies five stages in coming to a viable REE concentrate:

    1. Batch testing small volumes of REE helps understand the mineralogy and determines what is gangue material.
    2. Designing a conceptual flowsheet, including various sub-stages through bench scale testing. This also helps in making preliminary cost assessments with regard to chemical agents. Chemical agents can contribute two-thirds of the operational costs of REE processing, so this is a crucial step.
    3. In a mini pilot plant, the continuous processing of the flowsheet is tested, and scale-up issues identified. Data is collected that is used for a Preliminary Feasibility Study.
    4. In a subsequent pilot plant, volumes testing is done in combination with the testing of different feeds. First steps are made in integration of various steps in processing.
    5. Continuous testing of the fully integrated circuit at higher volumes is done in a demonstration plant. This delivers end-products for client testing.

    Dr. Soldenhoff was there are numerous considerations to make during testing, and each will have impact on economics. These pertain to whether the mineralogy is well known, whether there is just one mineral or many, whether REE is a by-product or not, whether the processing is complex or not, where does the thorium/ uranium get separated, and whether a mixed concentrate will be produced or separated into individual elements.

    Dr. Soldenhoff concluded that REE processing is NOT simple, and is not amenable to short cuts. As a reference, Lynas has taken over 10 years to get past this stage, and Alkane has needed 7 years to define a process for extracting two REE concentrates from their fine-grained zirconium-containing minerals.

    Ferro Corp

    In what was possibly the most interesting presentation in Hong Kong, Jai Subramanian of Ferro Corp introduced us to the world of polishing powders and ceramics.

    Mr. Subramanian looked at strategies for coping with the price explosions for cerium in the glass polishing sector, and in ceramics. Glass polishing is highly sensitive to price. Where in the past cerium, at $7 per kg, was a low cost input, it has now become an input subject to efficiencies. In the polishing of flat glass, cerium has been eliminated completely. In other applications such as LCDs and camera lenses where replacement of cerium is not feasible (both price and performance are critical), manufacturers have been forced to improve upstream processes, reduce cerium usage to the benefit of zirconium, extend the life of polishing slurries, and take more liberties in what previously were the cost bottlenecks in the process. In all, the added processing costs that are the consequence of these measures are more than off-set by the reduction in cerium costs that are achieved.

    In the world of ceramics (capacitors used in virtually every electronic device), Mr. Subramanian said cost is a very important factor. Because of innovation advancing towards further miniaturization, tiny volumes of material are needed to manufacture something which is a low cost high performer. Raising the price of an input ten-fold has severe consequences for the price of the end-product. Mr. Subramanian distinguishes between various classes of capacitors, ranging from those where performance is critical and the REE content is largest, to those where the input of REE does not constitute a necessary improvement to the operation of the capacitor. In the former, neodymium will remain a necessary element because of its properties of remaining stable in a range of temperatures. In the lesser performance-oriented capacitors, the usage of neodymium is more one of accidental development. Palladium was originally used, and when that got too expensive, a mixture of nickel, copper and neodymium was applied. Should neodymium remain too expensive or supply-constrained, Mr. Subramanian predicts that it will be engineered out of these capacitors, possibly replaced by magnesium. This would take two to three years of innovation, but once it is out, it will not retu.

    Hong Kong conclusions

    The sum of the Hong Kong Rare Earth presentations leads me to conclude that the application of REE will become more selective. REE production is destined to shift towards a split into two worlds. One route leads up the commodity path, where the input of REE is conditional on low pricing. We have seen that in the big (in REE terms), cost-driven markets for low performance capacitors, glass polishing of flat screens and the low performance magnets, the current pricing of REE is much too steep to be sustainable. It is here that REE will eventually be engineered out of the products, in favour of lower cost inputs with similar characteristics. Innovation in this commoditized section is already in full swing, and whether the prices of rare earths drop or not, I would assume that given the insecurities involved as well as the politicization that has become inherent in REE, this development will continue, leading to a sustainably lower demand in these sub-sectors. If the REE isn’t price-competitive, it’s out. It is here that large volumes of future REE demand will probably be lost.

    The second route that REE will take, is where performance is a precondition for the quality of the end-product. Where the product is subject to harsh environmental conditions such as high temperatures, corrosion, etc. This is where REE are irreplaceable. Rising costs are considered a nuisance, and may lead to reduction strategies and other efficiencies, but REE will be needed for an indefinite period. Particularly in high performance magnets and phosphors, demand will remain strong and may even strengthen given the particular unique characteristics of some elements. And despite current market conditions that see speculators offloading their stocks and lower demands due to unsure global economic conditions, supply is not likely to keep up for such elements as dysprosium, europium and terbium for a while.

    It is these sectors that presentors at the conference refer to when they say that there will be no new and high technology without rare earths. Period. A few of these technologies, such as magneto resistance and magnetic refrigeration have the potential to tap into multi-billion dollar markets. Other markets have yet to be discovered. All it takes is a steady supply of a specific set of rare earth elements, and this is where the challenge lies for juniors: find and develop deposits containing these elements, preferably economically, and don’t get too distracted by the mixed signals that are currently being sent out to confuse uninformed investors.

    Terence van der Hout

    Twitter: @GoldDiscFund

    www.gdfund.com

     

    Disclaimer: The author is a researcher for the Gold&Discovery Fund, and neither he nor the Gold&Discovery Fund has commercial ties to, or shares in, the companies reviewed, unless explicitly stated in the text. The information in this bulletin is the author’s independent opinion of developments in markets and at companies, and hence may contain factual errors, and may not reflect the opinions of the Gold&Discovery Fund. The content of this bulletin is not intended as an investment recommendation.

     

    Copyright: The information in this bulletin can be forwarded, cited or used otherwise, but only within the context as intended by the author, and with complete reference to the source.

  • Vergelijkend warenonderzoek: de verhoren van de commissie De Wit & de congresverhoren in Amerika

     

    De parlementaire enquêtecommissie De Wit heeft vorige week haar openbare verhoren voor deel twee van haar onderzoek naar de gebeurtenissen rondom het uitbreken van de kredietcrisis afgerond. De NOS heeft een puntsgewijze samenvatting gemaakt van de onderzoeksvragen van de commissie De Wit. Via NOS.nl:

    Onderzoeksvragen
    Vragen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: Was het ingrijpen nodig, hoe zijn de crisismaatregelen tot stand gekomen, waren er andere oplossingen, zijn de problemen erdoor opgelost en waren de financiële risico's niet te groot?

    Het onderzoek richt zich op de volgende ingrepen:

    • Op 3 oktober 2008 koopt de staat Fortis Bank Nederland, ABN Amro Nederland en de Nederlandse verzekeringsactiviteiten van Fortis voor in totaal 16,8 miljard euro.
    • Op 9 oktober 2008 stelt de staat 20 miljard euro staatssteun beschikbaar voor banken en verzekeraars. ING leent 10 miljard, Aegon 3 miljard en SNS 750 miljoen. Het grootste deel van deze bedragen is inmiddels terugbetaald.
    • Op 23 oktober 2008 wordt een garantieregeling voor banken in het leven geroepen. Die houdt in dat de overheid tegen betaling garant staat voor onderlinge leningen tussen de banken. LeasePlan was de eerste die van deze regeling gebruik maakte. Uiteindelijk is in totaal voor 50 miljard euro aan garanties verleend.
    • Op 7 oktober 2008 wordt het depositogarantiestelsel verhoogd tot 100.000 euro. Dat betekent dat als een bank failliet gaat, spaarders 100.000 euro van hun geld terug zullen krijgen. Voor de crisis bedroeg het maximum nog 38.000 euro van het spaargeld. De regeling geldt nog steeds.
    • Op 9 oktober 2008 besluit het kabinet dat Nederlandse spaarders bij de Icesave-bank linksom of rechtsom hun geld terugkrijgen, tot een maximum van 100.000 euro. Nederland schiet 1,3 miljard voor aan de Icesave-spaarders en wacht nog op terugbetaling.
    • Op 26 januari 2009 krijgt ING voor de tweede keer staatssteun. De overheid geeft een garantie af voor 80 procent van de Amerikaanse 'rommelhypotheken' van de bank. Hiermee zou een bedrag van 22 miljard euro gemoeid zijn.

    De Nederlandse financials, of het nu om banken of verzekeraars gaat, hadden iets te veel hooi op hun vork genomen en met excessief veel geleend geld risicovol belegd. De miljardendans met de financiële sector waarin de Nederlandse belastingbetaler gezogen werd, leidde tot een miljarden toename van de Nederlandse staatsschuld en betekende dat privaat genomen risico's gedeeltelijk werden verplaatst naar de publieke balans van Nederlandse belastingbetalers die op hun beurt de rekening hebben doorgeschoven naar toekomstige generaties. 

    Als vanzelfsprekend zag Nout Wellink de “systeem-crisis” in 2008 niet aankomen. Wel heeft hij in het verleden gewaarschuwd voor exotische derivaten, maar een crisis met de omvang zoals die in 2008 zich voordeed, hadden alleen “profeten” kunnen voorzien. Wellink kan moeilijk anders beweren. Immers, als hij zou zeggen dat hij het wel had zien aankomen, dan opent hij Pandorra's Box van vragen waarom hij dan niet getracht heeft om te voorkomen dat deze systeemcrisis zou plaatsvinden. Waarom had hij niet kunnen voorkomen dat deze crisis de Nederlandse belastingbetaler miljarden zou gaan kosten? Die vraag wil je natuurlijk niet voorgelegd krijgen als je aangeeft dat je het wel hebt zien aankomen.

    Gezegd moet worden, dat Wellink wel degelijk via meerdere mededelingen in diverse media gewezen heeft op een verslechtering van de financiële crisis in 2008. De crisis die in Amerika toen al in alle hevigheid was losgebarsten zou ook voor Nederland gevolgen hebben. Zoveel had hij laten doorschemeren, maar een systeem-crisis waarbij van alles mis zou gaan, had volgens Wellink niemand kunnen voorzien. Kennelijk had Wellink wel vermoedens dat het niet heel erg verstandig is dat de Nederlandse grootbanken 4,5 keer de Nederlandse economie hadden geleend en hadden belegd in beleggingen waarvan de liquiditeit gedeeltelijk of volledig opdroogde, maar een systeemcrisis? Nee, dat kan niemand uit dergelijke macro-prudentiële kengetallen opmaken.

    Nout Wellink die in 1997 als opvolger van Wim Duisenberg aantrad als president van De Nederlandsche Bank hield toezicht op de Nederlandse banken die in steeds excessievere mate krediet zijn gaan verlenen. Wellink zegt zelf dat met de kennis achteraf makkelijk praten is, maar dat was het vooraf ook. Dat komt omdat wereldwijd de geld- en kredietexpansie een exponentiële groeivoet volgde. Ook in Nederland. De statistieken zijn er helaas alleen niet op ingericht om dit in één oogopslag zichtbaar te maken. Niemand kan er om heen dat in Nederland de geaggregeerde hypotheekschuld van €138 miljard in 1996, naar €644 miljard in 2011 steeg. Dat is bijna een vervijfvoudiging in 15 jaar tijd; een periode waarin Nout Wellink toezicht hield op het reilen en zeilen van de Nederlandse grootbanken.

    En DNB zou geen aanleiding hebben gezien om rekening te houden met een systeemcrisis? DNB heeft wat ons betreft of bewust niet gekeken naar systeemrisico's of heeft dit wel zien aankomen, maar kan dit onmogelijk toegeven. Met een dergelijke insteek bezien, is de ondervraging van de parlementaire enquêtecommissie op de conclusie van Wellink wel heel erg volgzaam geweest. Wellink sprak en de commissie accepteerde de antwoorden als voldoende. Wellink vertelde de commissie: “De Nederlandsche Bank, maar ook de Nederlandse overheid heeft de systeemcrisis niet gezien. Niemand wereldwijd, behalve wat onheilsprofeten, heeft het gezien.” Enfin, Wellink aan het woord:

    “Ziende blind en horende doof”, is het gezegde wat ons betreft altijd aan Nout Wellink zal blijven kleven want zo makkelijk kan je er als eindverantwoordelijke niet van afkomen.

    Zodra de commissie De Wit een derde deel zal gaan toevoegen aan haar onderzoek naar de totstandkoming en de gebeurtenissen van deze systeemcrisis (een derde deel dat iedereen nu al zou moeten kunnen voorzien), dan lijkt het ons geen onverstandige zet te zijn om in de voorbereiding eens lering te trekken uit de wijze waarop congresleden aan de andere kant van de oceaan de financiële kopstukken in Amerika ondervragen. Al deed de commissie De Wit dit alleen maar om de schijn van belangenbehartiging van de Nederlandse belastingbetaler op te houden.

    Ter vergelijking met de ondervragingstechnieken van de commissie De Wit, congreslid Marcy Kaptur die in 2010 oud-president van de Federal Reserve New York en huidig minister van Financiën van Amerika ondervraagt, “Marcy Kaptur chews up Tim Geithner:


     

  • Nederlandse staat krijgt rente op kortlopende staatsobligaties

    Deze opmerkelijke gebeurtenis staat in schril contrast met de stijgende rentes die we de afgelopen maanden hebben gezien in Italië, Frankrijk, Spanje en België. Blijkbaar prefereren beleggers in deze onzekere tijden de goede reputatie van de Nederlandse overheid om haar schulden terug te betalen. Dat ze bereid zijn daar geld voor bij te leggen is veelzeggend. Niet alleen geeft het aan dat er onder beleggers en vermogensbeheerders ongekend veel belangstelling is voor deze obligaties, ook laat het zien dat de banken minder vertrouwd worden. Beleggers laten immers een positieve rentevergoeding liggen door het geld niet simpelweg op een bankrekening te stallen of door obligaties te kopen van grote en stabiele bedrijven.

    De negatieve rente van 0,007% kan ook worden uitgelegd als een renteloze lening, ware het niet dat het rendement ook nog eens door de inflatie wordt aangevreten. Volgens het CBS kwam de inflatie in Nederland, omschreven als de consumentenprijsindex (CPI), in november uit op 2,60% (geannualiseerd). Daarmee is de reëele rente op deze kortlopende staatsobligatie duidelijk negatief, ongeveer -0,07% over de gehele looptijd.

    Beleggers die primair op zoek zijn naar veiligheid, en daarvoor zelfs bereid zijn geld bij te leggen, hebben gek genoeg de gunstige eigenschappen van fysiek goud en zilver nog niet en masse ontdekt. Deze bieden automatisch een correctie voor inflatie en hebben daaaast ook door de hele geschiedenis waarde behouden. Weliswaar fluctueren de koersen van goud en zilver soms sterk, maar in het geval van fysiek goud en zilver is geen zogeheten counterparty risk in het spel. Beleggers die zich dus meer zorgen maken over de dalende waarde van de belegging zelf dan over de toekomstige cashflows die eruit voortvloeien zouden hieruit hun conclusies kunnen trekken.

    Het is overigens al eens eerder voorgekomen dat een land een negatieve rente kreeg op haar staatsobligaties, namelijk Zwitserland. In augustus registreerde men daar ook een negatieve rente op kortlopende staatsobligaties. Izabella Kaminska van FT Alphaville schreef hier destijds een artikel over, waarin ze uitlegde dat staatsobligaties van sterke landen zich in crisistijd als een Giffen Good gaan gedragen. Een Giffen Good is iets waar mensen meer van willen hebben als de prijs ervan stijgt, een irrationeel fenomeen dat in strijd is met de bekende wet van vraag en aanbod (dalende prijzen = meer vraag en vice versa).

    Vooral in crisistijd, als er angst is voor deflatie (door grote koersdalingen van aandelen, vastgoed, grondstoffen en staatsobligaties van zwakke landen), blijken beleggers te zoeken naar een veilige haven. Daardoor vluchten ze vaak massaal in beleggingen met het laagste vermeende risico, zoals staatsobligaties van de sterkere landen, geld op een bankrekening, goud en zilver. Wanneer die in prijs stijgen neemt de angst onder beleggers toe, met als gevolg dat meer beleggers willen instappen en de prijzen nog verder omhoog stuwen.

    Op de korte termijn kan de negatieve rente op de kortlopende staatsobligaties worden uitgelegd als een positief fenomeen voor de Nederlandse staat, omdat het de rentelasten voor de staat omlaag brengt. Echter is het tegelijkertijd een indicator voor een veel groter probleem, namelijk dat beleggers erg weinig vertrouwen hebben in de economie en zich terugtrekken tot obligaties en cash. Dit versterkt het proces van deflatie, waarin beleggers op hun geld gaan zitten en banken niet meer willen uitlenen. De Europese Bankenautoriteit (EBA) ziet dit probleem ook en gaf in haar persverklaring dan ook te kennen dat banken hun kapitaalbuffers niet moeten verhogen door de kredietverlening aan het midden- en kleinbedrijven af te knijpen.

  • Goud en zilver daily report

     

    Goud eindigde vandaag, Nederlandse handelstijd, dik in de min met – 2,41% op $1667,35 per troy ounce. Hoogste dagkoers: 1.715,02. Laagste dagkoers: 1.657,32. Uitgedrukt in euro's noteerde goud een veel kleiner verlies van 1,29% op €1260,53 per troy ounce.

     

     

     

     

     

     

     

    Zilver eindigde vandaag, Nederlandse handelstijd, ook dik in de min met -3,01% op $31,26 per troy ounce. Hoogste dagkoers: 32,28. Laagste dagkoers: 30,88. Ook zilver noteerde uitgedrukt in euro's een veel kleiner verlies van 1,71% op €23,76 per troy ounce.

     

     

     

     

     

     

     

    Goud en zilver eindigden vandaag met flink verlies. Uitgedrukt in euro’s was het verlies aanzienlijk kleiner. Dit komt doordat de dollar vandaag 1,30% ten opzichte van de euro won en daardoor goud en zilver uitgedrukt in euro’s goedkoper wordt.

    De reden dat goud en zilver, net als alle beurzen, vandaag flink terrein moesten inleveren komt door het afnemende vertrouwen in de eurocrisis. Afgelopen vrijdag hadden wij in het daily report al onze twijfels over de effectiviteit van het nieuwe akkoord en beleggers delen nu al die mening.

    Moody’s kwam vanochtend vroeg met het bericht dat de kredietbeoordelingen van de EU-landen onder druk blijven staan doordat er een gebrek aan voldoende maatregelen is tegen de eurocrisis. Dit nieuws zette de toon van de dag en er kwam alleen maar meer negatief nieuws omtrent de eurocrisis.

    Zo liet de directeur van het IMF, Olivier Blanchard, weten dat het nieuwe EU-akkoord geen gehele oplossing voor de eurocrisis biedt. Daaaast maakte de ECB bekend dat Europese banken weer voor miljarden aan euro’s hadden gestald bij de centrale bank. Dit is een teken van veel wantrouwen onderling aangezien banken tegen een hogere rente het geld bij elkaar kunnen onderbrengen.

    Ten slotte werd ook nog bekend gemaakt dat India in de maand oktober maar liefst 5,1% minder industriële productie had dan dezelfde maand een jaar geleden. Aangezien India een belangrijke speler op de goud en zilvermarkt is had dit direct een drukkend effect op de goud en zilverprijs.

  • Dagelijkse kost 12 december 2011

    Uit de Nederlandstalige media:

    • Schäuble: akkoord lost eurocrisis op (FD)
    • Tissen: Het is oneerlijk verdeeld in Europa (RTL-Z)
    • 'Run' op Zweedse bank door onjuiste geruchten (Nu.nl)
    • 'Oeso waarschuwt voor financieringsproblemen' (RTL-Z)
    • RBS bijna omgevallen door slechte besluiten (Nu.nl)
    • IMF: Akkoord EU-top maar deel van oplossing (Z24)
    • ING doet bod op schulden van 5,8 miljard euro (RTL-Z)

    De terechte vraag die Gerard Driehuis van Welingelichte Kringen als onderschrift geeft bij het fascinerende interview van Mariëlle Tweebeeke met Ronald Plassterk, is de spijker op de kop: “Is de PvdA nou voor vervroegde verkiezingen of tegen?”

    Een nieuwe cartoon uit de reeks “Merkozy”..

    Nieuws uit buitenlandse media:

    • Rumor Of Swedbank Failure Results In Second Latvian Bank Run In One Month (Zero Hedge)
    • Bundesbank Cools ECB Bond-Buying Talk as EU Leaders Promote Fiscal Accord (Bloomberg)
    • Europe's blithering idiots and their flim-flam treaty (Ambrose Evans-Pritchard; Telegraph)
    • Why Merkel's Triumph Will Come at a High Price (Spiegel)
    • Forget Copper: Steel Is The True Indicator Of The Chinese Hard Landing (Zero Hedge)

    Een greep uit de vele berichten afgelopen weekend ten aanzien van het meervoudig herhypotheciseren van onderpanden dat aan het licht is gekomen na het faillissement van MF Global. Naar nu blijkt heeft MF Global niet alleen de rekeningen van klanten tegen alle regels in geplunderd, maar heeft zij ook in een meervoud bezittingen van klanten gebruikt om via exotische financiële constructies meervoudig te hebben ingebracht als “hypotheek” in andere financiële transacties. Let op indien u in papieren goudposities handelt (lees de voorwaarden heel nauwkeurig en denk aan het adagium “BUYER BEWARE”): HSBC is naar de rechter gestapt omdat het goud van één van haar klanten kwijt is!!

    • Jon Corzine Dodges the Fraud Question (Janet Tavakoli; Huffington Post)
    • MF Global Disaster (Martin Armstrong; pdf)
    • HSBC Sues MF Global Over $850,000 of Gold (Bloomberg)
    • The Gold “Rehypothecation” Unwind Begins: HSBC Sues MF Global Over Disputed Ownership Of Physical Gold (Zero Hedge)
    • CFTC Issues A Clear Statement: MF Global Customers Have Priority In This Bankruptcy (Jesse's Café Américain)
    • Shadow Rehypothecation, Infinite Leverage, And Why Breaking The Tyranny Of Ignorance Is The Only Solution (Zero Hedge)

    Tot slot in het rijtje MF Global, hyper herhypothecisering, het papieren piramide-spel van goud en zilver, de reactie van Interactive Brokers op de vragen die zijn ontstaan naar aanleiding van het artikel waar het vorige week allemaal mee begon (zie: Reuters):

    • The Denials Begin: Interactive Brokers Is First To Claim It Has Not Engaged In Commingling Rehypothecation (Zero Hedge)

    Als u bovenstaande artikel leest, lees dan ook de comments, en met name comments van:

    Tot slot: zilver!! In een vier en halve minuut durend filmpje gaat Future Money Trends in op de prijsdruk op de papieren zilvermarkt. Terwijl zilver geconfronteerd wordt met een toenemende vraag en verbruik van het fysieke edelmetaal in productie, daalt het aanbod ervan. Future Money Trends stelt dat een nieuwe neerwaartse prijscorrectie tot een explosie in de vraag kan leiden en dan blijft het de vraag of die papieren markt de fysieke voorraden heeft om aan die vraag te kunnen voldoen..

    If Silver Goes Down All Hell Will Break Loose In The Physical Market: Silver Investment Update

     

  • Correcties op de goud- en zilverprijzen in perspectief geplaatst

    Dat was de vraag waarmee Jeff Clark van Casey Research aan de slag is gegaan. Hij pakte de grafieken van goud en zilver over de afgelopen tien jaar en registreerde de grootste correcties die er gedurende die periode zijn geweest. Vanaf het dieptepunt van elke correctie rekende hij door hoeveel de koersen stegen vanaf dat moment tot het moment drie maanden later. Clark registreerde in de goudprijs – die toch een vrij gelijkmatige trend laat zien – een vijftal correcties van 15,6 tot 27,7 procent. Na elke correctie bleek de koers zich te herstellen, al was een periode van drie maanden vaak onvoldoende om de volledige correctie ongedaan te maken.

    De meest recente correctie van de goudprijs, van boven de $1900 naar ongeveer $1600, was ook aanzienlijk met 15,6 procent. Als we de lijn doortrekken zal het ons niet verbazen dat de koersen zich ook deze keer weer zullen herstellen, want de fundamentele reden om goud te kopen (het minder waard worden van papiergeld in een valuta-oorlog tussen verschillende machtsblokken) zijn sterker dan ooit. Daaaast heeft goud een zekere premium boven zilver als het in de toekomst weer een rol krijgt in ons monetaire systeem. In dat geval zal goud tegen een ongekend veel hogere koers gewaardeerd moeten worden.

    Correctie goud- en zilverprijzen

    Correctie goud- en zilverprijzen

    Zilver heeft naast een monetaire ook een industriële component, waardoor de prijsontwikkeling van dit edelmetaal veel meer fluctuaties laat zien. De papieren zilvermarkt (SLV) is daaaast ook heel veel kleiner dan de papieren goudmarkt (GLD), waardoor grote spelers de koersen sterk omhoog of omlaag kunnen laten bewegen. Kijken we naar de ontwikkeling van de zilverprijs over het jaar 2011, dan is het uiteindelijke rendement met 3,7 procent in zowel USD als EUR ietwat teleurstellend geweest. Zilver heeft dan ook flinke klappen te verwerken gehad, waarbij de koers tot twee maal toe met 33 procent inzakte in een zeer korte tijd. Rond deze correcties gebeuren veel verdachte dingen (in één dag de jaarproductie van zilver aanbieden op de papieren zilvermarkt, terwijl die dag veel belangrijke exchanges gesloten zijn én meerdere margin verhogingen van de CME nadat de koersen gezakt zijn (het financiële equivalent van natrappen)), maar dat is stof voor een ander artikel.

    Kijken we naar de zilverprijs over de afgelopen tien jaar, dan zien we toch een zeer indrukwekkend rendement van ongeveer 660 procent. Kabbelde de koers tot begin 2004 nog rond de $5, inmiddels staat de koers al rond de $30. Een geweldig rendement voor de beleggers die al wat langer in de markt zitten, maar voor nieuwe beleggers die het afgelopen jaar zijn ingestapt zou het tot enige frustratie hebben kunnen leiden. Jeff Clark heeft zeven verschillende correcties geregistreerd, variërend van 22 tot 53 procent in omvang. In de drie maanden na elke correctie wist de koers te herstellen, al zjn ze vaak niet genoeg gebleken om het verlies goed te maken.

    Correctie goud- en zilverprijzen

    Als we kijken naar het sterkste herstel van de zilverprijs tussen 2009 en 2010 (waarin de koers met 44,3% steeg) en dat doorrekenen naar de huidige correctie, zouden we binnenkort maximaal een koers van $40 tot $46 kunnen verwachten. Daarmee blijft de oude top van ruim $49 van eind april 2011 buiten schot, maar het is onmogelijk om op basis van deze gegevens een beleggingsstrategie toe te passen. Door de volatiliteit van de papieren goud- en zilvermarkten lijkt het de beste strategie te zijn om inderdaad te kopen in zwakte en een lange termijn perspectief te houden. Daarvoor moeten we niet teveel blijven staren naar dagkoersen, maar vooral kijken naar de fundamenten van de goud- en zilvermarkt. Beleggers moeten de redenen om edelmetaal in de portefeuille te nemen kennen en de vraag en aanbod dynamiek in de markt in de gaten te houden.

  • Eric Sprott roept zilvermijnen op om zelf zilver aan te houden als cash

    De oproep van Eric Sprott is te lezen in het artikel 'Silver Producers: A Call to Action' (klik voor PDF) en lijkt ingegeven te zijn door frustratie van Eric Sprott over de manier waarop de zilverprijs tot stand komt en de verdachte handelingen die de volatiliteit van de zilverprijs op de termijnmarkt vergroten. Sprott wijst daarbij op de twee grote koersdalingen die we dit jaar hebben gezien (die van mei en die van september), waarop de spotprijs van het edelmetaal in beide gevallen ruim 30% omlaag werd gebracht. Deze dalingen waren volgens de investeerder in scene gezet, omdat er in zeer korte tijd ongebruikelijk veel zilvercontracten op de markt werden gedumpt. Aansluitend kwamen de CME (en in september ook de Chinese tegenhanger, de Shanghai Gold Exchange) met hogere margeverplichtingen voor de long posities, waardoor beleggers die al een verlies te verwerken hadden helemaal uit hun positie werden gedrukt.

    Volgens de CME zijn de verhogingen van de marges nodig om speculatie binnen de perken te houden en de volatiliteit van de koersen te minimaliseren, maar door de margeverplichtingen na een grote koersdaling te verhogen krijgen de long posities een tweede klap te verwerken. Het resultaat is dat nog meer 'zwakke handen' uit de markt worden gedrukt en dat de spotprijs van zilver daardoor nog verder zakt. Dit lokt weer een nieuwe verkoopgolf uit, waardoor de grote dalingen zoals we die dit jaar al twee keer hebben gezien mogelijk zijn.

    Termijnmarkt versus fysiek markt

    Volgens Eric Sprott is de papieren zilvermarkt, omschreven als de markt van termijncontracten op zilver, inmiddels compleet losgezongen van de fysieke zilvermarkt. Zo worden veel termijncontracten op de markt gekocht op marge (met geleend geld) en wordt er maar in een beperkt aantal gevallen werkelijke levering van fysiek zilver gevraagd. Daardoor kon de papieren markt niet alleen veel groter worden dan de fysieke markt, ook werd het een interessant stuk gereedschap voor zakenbanken als JPMorgan en HSBC om beleggers te ontmoedigen en geld afhandig te maken. Deze banken hebben een grote shortpositie in zilver en kunnen daarmee de koers in een bepaalde richting duwen. Er werd dan ook een zaak tegen deze banken aangespannen vanwege een verdenking van marktmanipulatie. Het onderzoek naar de vermeende manipulatie wordt uitgevoerd door de CFTC, maar daar zijn vooralsnog geen tastbare resultaten uit voortgekomen.

    Het frustrerende is volgens Eric Sprott de onbalans tussen de papieren zilvermarkt en de fysieke markt. De grote volatiliteit op de papieren zilvermarkt staat volgens hem haaks op de alsmaar groeiende vraag naar fysiek zilver, die na elke correctie van de spotprijs juist een stijging laat zien. De zwakte die wordt gesuggereerd door de kwakkelde koersen op de termijnmarkt voor zilver staan dan ook in groot contrast met de ongekende vraag naar het fysieke metaal door beleggers wereldwijd. Zo verkocht de US Mint, producent van de populaire 1 troy ounce Silver Eagle munten, nog nooit zoveel munten als in de maand september van dit jaar. Daarvan werd de meeste afzet in de tweede helft van de maand geregistreerd, na de grote koersdaling van ruim 30%.

    Ook in India was er veel vraag naar het fysieke edelmetaal, want volgens berichtgeving van begin oktober was er onvoldoende transportcapaciteit om aan de vraag naar zilver te voldoen. Ook China kocht massaal fysiek zilver in de maand september, namelijk 264,69 ton (7,7 miljoen troy ounce). Al deze signalen geven aan dat de vraag naar zilver onverminderd sterk blijft, terwijl de spotprijs dit jaar netto weinig gestegen is.

    Zilvermarkt kreeg dit jaar twee grote correcties te verwerken, vraag naar fysiek bleef onverminderd groot

    1,03 miljard troy ounce

    De totale hoeveelheid zilver die in 2011 op de markt komt wordt door de CPM Group geschat op 1,03 miljard troy ounce. Daarvan is 767 miljoen troy ounces nieuwe productie, de rest komt weer terug op de markt via recycling en 'sloopzilver' dat bijvoorbeeld wordt opgekocht van particulieren. Vermenigvuldigd met een spotprijs van $31 per troy ounce rekent Sprott uit dat een totale marktwaarde van de jaarlijkse zilverproductie $32 miljard is. In 2010 werd er voor 777,4 miljoen troy ounce aan zilver gebruikt in de industrie en voor andere categorieën zoals fotografie en juwelen. Zou de vraag naar zilver voor de industrie met 10% dalen door de econmische crisis, dan blijft er nog maar 300 miljoen troy ounce over voor beleggers, zo legt Sprott uit. Tegen een spotprijs van $30 is de totale marktwaarde van al het zilver dan beleggers kunnen kopen slechts $9 miljard, een fractie van de bedragen die omgaan in de aandelen- en obligatiemarkten.

    Zilvermijnen als kopers van zilver

    Dat biedt volgens Eric Sprott kansen voor zilvermijnen, want die kunnen het aanbod van fysiek zilver kleiner maken door zelf wat zilver aan te houden als reserve. In plaats van alle opbrengsten op de bank te zetten zouden zilvermijnen er goed aan doen om bijvoorbeeld een kwart van hun reserves in te ruilen voor fysiek zilver. Daarmee verkleinen zilvermijnen niet alleen hun risico aan het banksysteem, ook zetten ze daarmee extra druk op met name de papieren zilvermarkt. Als alle grote zilvermijnen een kwart van hun reserves zouden omzetten in fysiek zilver zou dat zich vertalen naar een 21% kleiner aanbod van fysiek zilver voor investeerders. Dat zal de prijs van zilver verder opdrijven, waardoor de short posities in de papieren zilvermarkt in de problemen komen.

    Eric Sprott blijft benadrukken dat geld op een bank minder veilig is dan men denkt, omdat er weldegelijk een risico is dat de bank het geld niet meer terug kan geven in een systeemcrisis. Daaruit spreekt ook gelijk de kracht van fysiek goud en zilver, want deze kennen geen tegenpartij die zich aan een belofte moeten houden. Het verbaast Eric Sprott dan ook dat zilvermijnen het waardevolle edelmetaal uit de grond halen en dat vervolgens op de markt verkopen voor dollars die weer op een bankrekening terechtkomen.

    Banken lopen leeg

    Volgens Eric Sprott is het risico van het omvallen van een bank nog steeds erg groot, omdat spaarders de laatste tijd veel geld bij hun banken hebben weggehaald. In augustus en september werd er in Italië voor in totaal meer dan €80 miljard van de banken gehaald door spaarders en in Griekenland is er sinds het begin van 2010 al voor €50 miljard uit het banksysteem onttrokken. Europese banken zijn in groeiende mate afhankelijk van de ECB, een situatie die uiteindelijk niet houdbaar is. Daarom doen zilvermijnen (en andere bedrijven) er volgens de zilverinvesteerder Sprott goed aan om een gedeelte van hun reserves aan te houden in fysiek edelmetaal. Bedrijven zouden dezelfde waarde moeten hechten aan het edelmetaal die beleggers er al een langere tijd aan hechten, zo concludeert Sprott in zijn rapport.

    Eric Sprott is van mening dat zilvermijnen hun eigen product aan moeten houden als reserve

  • Amerikaanse studenten diep in de schulden, maar zonder goedbetaalde baan

    Bloomberg kwam onlangs met een uitgebreid artikel over dit probleem, dat eigenlijk al langer speelt dan de afgelopen jaren. Het waren echter de ineenstorting van de huizenbubbel en de diepe financiële crisis die de omvang van de problemen aan het licht hebben gebracht. Veel studenten werd voorgespiegeld dat ze betere kansen zouden hebben op de arbeidsmarkt met een bachelor of master diploma op zak en dat ze daarmee de schulden zouden kunnen afbetalen. Voor sommige studenten zal dat inderdaad het geval zijn, maar anderen komen na het behalen van een diploma niet aan de goed betaalde baan. Ze vinden uiteindelijk werk dat ver onder hun opleidingsniveau ligt en waarvoor ze het diploma niet eens nodig hadden. Studenten die zijn afgestudeerd in bepaalde 'zachte wetenschappen' zoals sociologie, psychologie, kunst en cultuur komen het moeilijkst aan een baan, maar ook opleidingen die zijn gerelateerd aan de vastgoedmarkt leveren vaak geen goedbetaald werk meer op.

    Het artikel van Bloomberg noemt een aantal voorbeelden van studenten die zich diep in de schulden hebben gestoken. Zo was Laura Sayer, die in 2006 haar bachelor diploma haalde met $5.000 aan schuld, begonnen aan een master opleiding om haar kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Het leek haar een 'veilige gok', maar nu is ze met het master diploma in handen ook $50.000 aan schuld verder. Ze werkt als administratief medewerkster voor een non-profit organisatie, waar ze $45.000 per jaar verdient. Voor dit werk had ze het master diploma, en de lening die ze daarvoor moest afnemen, helemaal niet nodig.

    Een andere voorbeeld is Gerrald Ellis, een 28-jarige jongeman die een master diploma van Fordham Law School op zak heeft. Hij nam een lening van in totaal $160.000 om zijn studie te bekostigen, maar was na zijn afstuderen nog een jaar aan het zoeken naar werk. Dat heeft hij wel gevonden bij een klein advocatenbureau, waar hij werk doet om consumenten juridisch bij te staan. Vanwege zijn enorme schuld heeft hij weinig bewegingsruimte, want hij is van plan om deel te nemen aan een traject waar hij 25 jaar lang 15% van zijn inkomen moet afdragen om de lening terug te betalen. Na die 25 jaar wordt de mogelijk resterende schuld weggestreept, maar dan is hij in een compleet andere fase van zijn leven. Een hypotheek nemen is vrijwel onmogelijk met zo'n schuldenlast. Ook kan Ellis nog niet denken aan kinderen nemen, omdat hij daar op dit moment gewoo niet genoeg inkomsten voor heeft. ''De schuld heeft invloed op alle grote beslissingen die ik wil nemen, zoals het besluit waar ik wil ga wonen, welk werk ik kan doen'', aldus de afgestudeerde jongeman. Als we het probleem vertalen naar de grote groep studenten die zo diep in de schulden zitten wordt de omvang van het probleem duidelijk.

    Nieuwe wetgeving

    In ons land is het mogelijk om een huis voor 100 procent te lenen, maar in de VS kunnen studenten bijna hun volledige studie bij elkaar lenen. Door nieuwe wetgeving uit 2006 kunnen studenten door de overheid gegarandeerde leningen opnemen die even groot zijn als de volledige kosten van de master opleiding. Voor studenten in de bachelorfase is de leensom per jaar beperkt tot $27.000. Het aantal studenten dat een master opleiding volgt is gestegen tot 1,7 miljoen (exclusief rechten en geneeskunde), een 33% toename sinds 2000 volgens statistieken van de Council of Graduate Schools.

    De studentenleningen zijn door de versoepeling van de regels en door de nieuwe instroom van studenten sinds 2000 gegroeid tot meer dan $1.000 miljard, waarmee deze schuldenpost groter is dan de totale creditcardschulden van Amerikanen. Het niveau van wanbetaling is inmiddels ook gestegen en staat volgens het ministerie van Onderwijs op het hoogste niveau sinds 1997. Studenten die doorleren voor recht, geneeskunde of bedrijfskundige nemen de meeste schulden op zich. Studenten geneeskunde staan gemiddeld voor $161.290 in het krijt, een toename van 55 procent sinds 2002 (niet gecorrigeerd voor inflatie), zo blijkt uit data van Association of American Medical Colleges. Voor private universiteiten zijn de studiekosten voor rechtenstudies van 1999 tot 2009 met 73 procent gestegen en bedragen ze nu gemiddeld $35.743 per jaar. Ook de lesgelden voor bedrijfskunde studies zijn enorm gestegen in de VS: van het schooljaar 2000-2001 tot 2010-2011 steeg het lesgeld met in totaal 66% naar een niveau van gemiddeld $49.500 per jaar, zo blijkt uit data van Association to Advance Collegiate Schools of Business.

    Tegenover de hoge studieschuld die studenten opnemen om hun master te halen staan weliswaar hogere inkomsten, maar die blijken slechts een gemiddelde te zijn die ook veel informatie niet zichtbaar maken. Mannen met een master diploma verdienen gemiddeld $14.500 meer per jaar dan afgestudeerden zonder master, bij vrouwen is het verschil $10.000 in het voordeel van de masters.

    De totale kosten voor het behalen van een master zijn, inclusief andere kosten die studenten maken ongeveer $40.000 per jaar, aldus Stacy Kerr van Georgetown University. Afhankelijk van hun situatie doen ze 1 tot 5 jaar over het afstuderen, waarvoor ongeveer de helft een lening moet afsluiten. De gemiddelde leensom is dan $21.000 per jaar.

    ''Studie is de schuld waard'

    Volgens Robert Manuel, decaan bij Georgetown’s School of Continuing Studies, is de master studie de schuld wel waard. De universiteit waar hij lesgeeft biedt zes master programma's aan, waaronder sport en vastgoedmanagement. De decaan zegt een transformatieproces waar te nemen onder studenten die de master programma's volgen die elke dollar waard is. Volgens Debra Stewart, directrice van de Council of Graduate Schools in Washington, is ook overtuigd van het nut van het halen van een master titel. Ze stelt dat ''een geavanceerde opleiding de weg naar succes is in de modee economie''. Een hoge opleiding geeft volgens haar nog altijd een hoger aanzien op de werkvloer. Volgens John Beckman van de New York University tonen de cijfers aan dat een investering in een master diploma betere carrière perspectieven en een hoger inkomen geven.