Marketupdate

Categorie: Economie

Economisch Nieuws

  • Troika: Griekenland gezakt voor tweede tranche

    Het Griekse probleem blijft onopgelost: Griekenland kan haar schulden niet financieren, de economie krimpt en zij is voorlopig afgesloten van de kapitaalmarkten en afhankelijk van noodsteun van het IMF en Europa. Vorige week leek het er even op dat Griekenland de tweede tranche van de noodlening overgemaakt zou krijgen, maar dat bleek een voorbarige conclusie te zijn. Voordat het IMF (en de EU) geld kan overmaken, moet er een garantie zijn dat Griekenland over twaalf maanden haar schulden kan herfinancieren, anders mag het IMF volgens haar eigen regels geen geld overmaken.
    De troika van het IMF, de EU en de ECB is tot de conclusie gekomen dat Griekenland “onder gefinancierd” is. Dat betekent dat de garantie die voor het IMF noodzakelijk is om een noodlening te verstrekken niet afgegeven kan worden tenzij er een oplossing gevonden wordt om dit financieringsgat te vullen. Aangezien een herstructurering geen optie is voor de ECB en de EU, is een tweede Griekse bailout dus onvermijdelijk. De enige vraag is hoe die tweede bailout ingevuld wordt en of de private sector daarbij betrokken wordt.  
    Sinds Griekenland onder een veel strenger Europees toezicht is geplaatst en er niet meer met de statistieken geknoeid kan worden blijkt dat de Griekse economie er dramatisch voorstaat. De eerste bailout was erop gericht Griekenland “liquiditeit” te verschaffen zodat zij naast saneren voldoende financiële middelen had om uit de schulden te groeien. Het tegenovergestelde is gebeurd: de schulden zijn toegenomen en de economie is enorm gekrompen. De financiering van de Griekse overheid is nog steeds een probleem.    
    De door Europa opgelegde Griekse privatiseringen zouden ongeveer €50 miljard moeten gaan opleveren, maar experts twijfelen eraan of dat überhaupt mogelijk is. Der Spiegel schetste een onthutsend beeld hoe het er in Griekenland aan toe gaat met staatsdeelnemingen.

  • Een tweede Griekse bailout, maar hoe?

    De vraag hoe nu verder houdt de Europese regeringen evenals de ECB flink bezig. Frankrijk wil niets weten van een eventuele herstructurering. Duitsland heeft via een brief van minister Wolfgang Schäuble laten weten dat zij alleen akkoord kan gaan met een nieuwe bailout als ook de financiële sector meewerkt. In de brief die Schäuble aan zijn Europese ambtsgenoten stuurde, stelt Duitsland voor om private houders van Griekse staatsobligaties deze te laten inruilen voor nieuwe Griekse staatsobligaties met het verschil dat die pas over zeven jaar worden afgelost. 
    De ECB zou – volgens bronnen van Bloomberg – de mogelijkheden hiertoe aan het onderzoeken zijn. Het probleem is dat kredietbeoordelaars een dergelijke vrijwillige deelname van de private sector zullen bestempelen als een “default”. Volgens de bronnen van Bloomberg zou de ECB de kredietbeoordelaars erop aansturen om de kredietwaardigheid van Griekenland in een speciale quasi-tijdelijke “faillissement status” te zetten. Zo kunnen de kredietbeoordelaars enerzijds Griekse schulden afwaarderen conform de regels, en anderzijds de  ECB de ruimte geven om onder een speciaal programma het Griekse bankwezen van liquiditeiten te voorzien.
    Dit is voor de ECB bijzonder belangrijk omdat zij Griekse staatsobligaties van de lijst van legitieme onderpanden (waartegen banken geld lenen bij de ECB) moet schrappen. Met andere woorden, een Griekse “default” heeft een liquiditeitscrisis in het Griekse bankwezen tot gevolg. Dat kan niet anders dan resulteren in een financiële chaos in Griekenland, en daar buiten. Bovendien geldt dat wanneer deze weg bewandeld wordt, de risico's zich niet alleen beperken tot het Griekse bankwezen. Financiële markten zullen namelijk meteen de ogen richten op de Ierse en Portugese overheid.
    Hieronder een greep uit de vele berichten over de verschillende overwegingen van regeringen, de ECB, kredietbeoordelaars en het bankwezen. Niets staat nog vast, maar uit de berichtgeving blijkt dat Europa alles uit de kast trekt om zichzelf door middel van een tweede Griekse bailout te beschermen voor erger. Hoe een tweede bailout er precies uit zal zien, is nog onduidelijk, maar de eerste signalen wijzen op nog eens een slordige €100 tot €120 miljard. Over een bodemloze put gesproken.. 
    Door alle onzekerheid zijn de Grieken er niet gerust op dat Griekenland en daarmee ook de Griekse banken gered worden. Zoveel valt af te lezen uit de cijfers van spaartegoeden die opgenomen worden. In 2010 haalden Grieken al zo'n €30 miljard weg. In 2011 is de uitstroom er niet minder op geworden en brengt het totaal inmiddels op ruim €195 miljard. Ook de Griekse overheidstegoeden worden opgenomen; of deze naar Zwitserland gaan zoals Zero Hedge suggereert? We houden het erop dat het spaargeld bij Griekse banken wordt weggehaald. En dat is geen goed teken.. 

  • Spaanse huizenverkopen ingestort: -30%

    In Spanje ligt de vastgoedmarkt zoals bekend op zijn gat. De situatie is er na het hervormen van de Spaanse variant van de hypotheekrenteaftrek nog slechter op geworden..

    http://www.rtl.nl/components/financien/rtlz/nieuws/2011/23/spaanse-huizenverkopen-ingestort.xml

    Volgens berekeningen van het Japanse financiële conglomeraat Nomura stonden er eind 2009 700.000 woningen in Spanje te koop en sindsdien zijn de verkopen van nieuwe huizen alleen maar gekelderd. Er is dus veel meer aanbod dan vraag. Nomura ging nog een stap verder. Zij berekende aan de hand van de cijfers van Spaanse banken dat zij – naast alle te koop staande woningen – nog eens zo'n 24 tot 36 jaar (afhankelijk van de aannames in de berekening) aan jaarlijkse nieuwbouwhuizen hebben gefinancierd. Met andere woorden, Spaanse banken hebben fors geïnvesteerd in bouwprojecten die op het huidige niveau van huizenverkopen het aanbod de komende jaren alleen maar doet toenemen. Dat belooft weinig goeds voor de prijsontwikkeling van Spaanse huizen en voor de kapitaalpositie van Spaanse banken.  

    http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/06/09/589196/nomura-says-spanish-banks-are-funding-24-years-worth-of-housing/

    Dat dalende huizenprijzen een gigantisch probleem voor banken is blijkt in Ierland. In Ierland dreigt 40% van de hypotheekgevers onder water te komen staan; de hypotheekschuld is hoger dan de waarde van hun huis. De overvloed aan aanbod zorgt voor een zichzelf versterkende prijsontwikkeling en dus steeds lagere prijzen. Sinds het pieken van de Ierse huizenprijzen in 2007 zijn de prijzen al met maar liefst 40% gekelderd en de verkopen ingestort.
    Zo is in het eerste kwartaal van 2011 het aantal nieuwe hypotheken met 53% gedaald. Ten opzichte van de omzet van hypotheken ten tijde van de piek is de hypotheekomzet zelfs met 95% gedaald! In Ierland zoekt men nu naar oplossingen, maar of de voorgestelde financieringsconstructies het antwoord zijn, kan zonder veel moeite worden betwijfeld. 

  • George Osborne’s spending cuts win IMF backing – for now

    Het IMF heeft de groeiverwachting van de Britse economie naar beneden bijgesteld. Daarbij heeft het IMF ook haar zorgen kenbaar gemaakt over de tegenvallende begrotingscijfers. Groot-Brittannië bezuinigt maar ziet de tekorten niet genoeg afnemen omdat de geraamde economische groei achterblijft. Opmerkelijk is de formulering van het IMF ten aanzien van het Britse financiële stelsel dat zij als een “wereldwijd publiek goed” typeert en nauwlettend in de gaten moet worden gehouden. Dat is een eufemisme voor het wereldwijde financiële gevaar van een failliet Brits bankwezen.  

    http://www.guardian.co.uk/business/2011/jun/06/imf-uk-economy-george-osboe

    Kredietbeoordelaar Moody's waarschuwt de Britse overheid dat als zij – ondanks de tegenvallende economische groei – niet de bezuinigingen realiseert die ten doel zijn gesteld, dat zij de Britse kredietwaardigheid mogelijk zal afboeken. 

    http://noir.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=avkFvm.TI1vA

    Dat dit slechts een kwestie van tijd is, blijkt wel uit de analyse van Dr. Tim Morgan, hoofd research van Britse handelshuis Tullet Prebon. Hij stelt – op basis van berekeningen – dat de Britse sectoren die samen verantwoordelijk zijn voor 60% van de Britse economie erg afhankelijk zijn van financiering met schulden. Wanneer in deze sectoren op de rem wordt getrapt om de schuldquote omlaag te krijgen, waar komt dan de economische groei vandaan?

    http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/05/26/578626/why-the-british-economy-is-in-very-deep-trouble/

  • How China Just Implemented A Stealth Bailout Bigger Than One And A Half TARPs

    In China zijn er ook problemen en wel met lokale overheden. Die overheden hebben een bailout van $463 miljard gekregen van de centrale overheid. Dylan Gryce van Société Générale kan zijn verbazing over de wijze waarop niet onder stoelen of banken schuiven..  

    http://www.zerohedge.com/article/how-china-just-implemented-stealth-bailout-bigger-one-and-half-tarps

  • De Griekse tragedie: een existentiële crisis?

    Er is nog steeds geen oplossing gevonden voor het Griekse probleem. De ke van het probleem is dat het land onmogelijk uit de schulden kan groeien. Een afstempeling op de schulden is voor de Grieken eigenlijk de enige oplossing. Maar bij een herstructurering implodeert het bankwezen en de Griekse economie. Daaaast geldt dat een herinvoering van de Griekse drachme het land financieel en economisch zal isoleren. Om nog maar niet te spreken van de politieke consequenties van een dergelijke armoedeval. Het Duitse dagblad Bild kwam zelfs met het bericht dat de CIA vanwege de onrust een militaire coup niet langer durft uit te sluiten.
    De ke van het probleem voor de rest van Europa is dat men koste wat het kost een herstructurering van Griekse schulden moet voorkomen, omdat dit anders het begin van het einde voor de euro in zal luiden. Als de euro uiteenspat komt de Europese samenwerking estig in gevaar en dat brengt weer het risico met zich mee dat oude vetes nieuw leven in worden geblazen. 
    Met dit scenario in het achterhoofd, is de troika van financieel experts van de EU, het IMF en de ECB (ook al gaat de ECB formeel niet over de bailout) in Griekenland bezig om de Griekse boekhouding te onderzoeken. Hierbij kijkt men met name naar de mogelijkheden om Griekse staatsbezittingen te verkopen. Naar verluid zal de Griekse overheid, naast nieuwe bezuinigingen van ruim €6 miljard dit jaar, zo'n €50 miljard aan bezittingen moeten gaan verkopen.
    Deze verkopen moeten voorkomen dat Griekenland nog dieper in de schulden wegzakt en ertoe leiden dat een nieuwe bailout zo laag mogelijk uitvalt. Bovendien zijn er plannen om de Griekse belastingdienst onder inteationaal toezicht te plaatsen. De Financial Times zette de ontwikkelingen op een rij.
    De manier waarop Griekenland geholpen kan worden is, zoals uit het bovenstaande bericht van de Financial Times blijkt, een institutioneel drama. Geen enkele partij zal gelukkig worden van de uitkomst. De ECB wil ten koste van alles een herstructurering voorkomen, ook al weet men bij de ECB dat de verkopen van Griekse staatseigendommen het schuldenprobleem niet zal oplossen. Geen herstructurering, maar wel een nieuwe bailout gefinancierd met belastinggeld is voor de Europese politiek electoraal onverkoopbaar. Maar dat is niet het enige probleem. 
     
    De Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker wees op een ander probleem: het IMF mag volgens haar statuten een land niet voorzien van noodleningen zonder dat er een garantie ligt dat het geld na twaalf maanden geherfinancierd kan worden. Indien het IMF niet betrokken is bij een nieuwe bailout, dan zal Europa het zelf moeten oplossen. Dan is het de vraag of in het Duitse, Finse en Nederlandse parlement de bereidheid bestaat om de Grieken toch van noodkrediet te voorzien.
     
     
    Naast de bereidwilligheid van de Europese partners en het IMF, is er voor de voorwaarden van een nieuwe bailout brede steun nodig in de Griekse politiek. Maar alsof de situatie nog niet estig genoeg is, wordt premier Papandreou in het Griekse parlement beschuldigd van landverraad.
     
    Volgens de Griekse oppositie was premier Papandreou – net na zijn verkiezingsoverwinning in december 2009 – persoonlijk betrokken bij de verkoop van een pakket credit default swaps (CDS) van de overheidsbank Hellenic Postbank aan het in Genève gevestigde IJ Partners. Die CDSs bij de Hellenic Postbank vormde een verzekering voor mogelijke verliezen op Griekse staatsschuld. Hieruit blijkt dat men bij de Griekse overheidsbank wist hoe slecht Griekenland ervoor stond.
     
    De eigenaren van IJ Partners zijn volgens het parlementslid Panos Kammenos, die de beschuldiging deed, hooggeplaatste Griekse insiders die goed op de hoogte waren van de problemen. Deze insiders zijn volgens hem goede bekenden van premier Papandreou.
     
    Kammenos wijst er op dat de verkoop plaatsvond op het moment dat Papandreou met het IMF onderhandelde over mogelijke noodsteun en dat Papandreou wist dat de waarde van deze credit default swaps enorm zou stijgen. Met andere woorden: de Griekse premier zou willens en wetens vrienden geholpen hebben om te verdienen aan publieke bezittingen. Hierbij zou ook de Griekse centrale bank een handje geholpen hebben terwijl Papandreou in de media keihard uithaalde naar speculanten met credit default swaps.  
     
    De onderbouwing van de beschuldiging is moeilijk te verifiëren. Documenten en verklaringen zijn uiteraard in het Grieks en daaaast bestaan er de nodige onduidelijkheden omtrent de bedragen die gemoeid zijn. Bovendien ontkent IJ Partners in alle toonaarden. Niemand kan echter om het effect van de beschuldiging heen. De zaak houdt in Griekenland de gemoederen flink bezig. De mensen die gehoor hebben gegeven aan inteetoproepen om te gaan protesteren, scanderen niet voor niets “dieven” richting het parlementsgebouw. 
     
     

    Tegen deze achtergronden, maakte kredietbeoordelaar Moody's donderdag bekend dat zij de Griekse kredietwaardigheid verder afboekt. Zij achten een Griekse schuldherstructurering zeer aannemelijk en wachten de uitkomsten van de troika niet af. De Griekse regering is hierover uiteraard zeer ontstemd..  
     
     
    Het laatste nieuws is dat de troika hun besprekingen met de Griekse overheid positief hebben afgesloten. Griekenland krijgt de volgende tranche van de bailout overgemaakt op voorwaarde van nieuwe bezuinigingen en de verkoop van overheidsbezittingen. Dit jaar gaat Griekenland voor nog eens €6,4 miljard bezuinigen en daar komt nog eens €22 miljard bij over de periode tot aan 2015. Of de Grieken hier blij mee zijn, valt te betwijfelen. Vakbondsleden hebben eerder vandaag het ministerie van Financiën bezet. 
     
     
     
     

  • Portugal betaalt recordrente op obligaties

    Hoewel Portugal financiële noodsteun van het IMF en de EU ontvangt en voorlopig de rekeningen kan betalen, zijn beleggers niet bereid om een lagere rente op kortlopend Portugees schuldpapier te rekenen. Voor Portugal geldt dezelfde vraag als voor Griekenland: kan het land uit de schulden groeien door te bezuinigen en de economie te hervormen?   

    http://www.rtl.nl/components/financien/rtlz/nieuws/2011/22/portugal-betaalt-recordrente-op-obligaties.xml

    Bij de aankomende Portugese verkiezingen lijken de “centrum-rechtse” Sociaal Democraten de meeste stemmen te zullen krijgen. De vraag is echter of in Portugal een meerderheidsregering gevormd kan worden. De gewone Portugezen zijn – zoals de Grieken en Ieren – hun vertrouwen in de politiek kwijtgeraakt. 

    http://www.reuters.com/article/2011/06/02/us-portugal-election-idUSTRE7513G120110602

  • Spanish ire against bankers spills over in city center protests

    In Spanje zijn na de regionale verkiezingen de demonstraties niet opgehouden. In Spanje richt de woede zich met name op de banken die verantwoordelijk worden gehouden voor de problemen van het land. De woede wordt mede ingegeven door problemen met zogenaamnde interest rate swaps die gewone Spanjaarden de nodige financiële ellende bezorgen.

    Bij het afsluiten van hypotheken zijn klanten onvolledig geïnformeerd over de risico's van dergelijke kredietderivaten. Deze interest rate swaps werden verkocht om klanten te beschermen tegen een hogere rente. Maar omdat de rente daalde, werden klanten geconfronteerd met een hogere rekening omdat zij bij een dalende rente de bank moeten compenseren. Dat hebben banken niet altijd goed uitgelegd. Rechters in Spanje hebben in het merendeel van de rechtszaken, 247 van 302, klanten in het gelijk gesteld. 

  • Factory growth slows in Europe, U.S. as global economy ebbs

    Dat het economische “herstel” dat na 2008 plaatsvond eerder een schijnherstel dan een reëel herstel betrof, is iets waar veel economen aan voorbij gaan. Het herstel werd gekocht met een grotere schuldenlast in de hoop dat de economie vanzelf uit de schulden zou groeien. Er is voor gewaarschuwd dat het lage rentebeleid gecombineerd met overheidsstimulering niet zou werken.
    Deze week viel in opvallend veel berichten te lezen dat wereldwijd de economische groei terugloopt. In de VS, China en Europa vertraagt de industriële productie, maar ook uit Japan, Australië, India en Oost-Europa kwamen soortgelijke berichten. Uiteraard speelt het probleem met de Japanse rol in wereldwijde “supply-chains” mee, maar ook de hogere olieprijs. Dit laatste is zeker ook het gevolg van het gratis geldbeleid van centrale banken die speculatie met olie-futures in de hand spelen.

  • Trichet voorstander van een Europees ministerie van Financiën

    Jean-Claude Trichet ontving de Karlsprijs 2011. In zijn toespraak in Aachen liet hij weten dat Europa moet overwegen om een Europees ministerie van Financiën op te richten. Dat ministerie moet vergaande controle krijgen op de nationale overheidsbegrotingen inclusief een vetorecht om nationale begrotingen die niet aan de Europese regels voldoen tegen te houden. Bovendien zou dit ministerie volgens hem direct verantwoordelijk gesteld kunnen worden om een situatie als Griekenland op te lossen.
    De geest van de Trichet's speech is overduidelijk die van de Europese gedachte van vrede en samenwerking. De woordkeuze (vet gedrukt) van Trichet in de onderstaande passage zet aan tot denken. Hij zei namelijk dat  “dit ministerie niet noodzakelijkerwijs een groot federaal budget beheert”. Met andere woorden, een Europees ministerie van Financiën hoeft niet automatisch te betekenen dat Europa ook een fiscale unie wordt, want dat is iets waar de politiek en uiteindelijk de Europese burger over moeten beslissen.
    Trichet heeft het onderwerp hoog op de Europese politieke agenda gezet. Als het niet anders kan, moet Europa volgens hem deze weg kan bewandelen. 

  • De wereld was nog nooit zo rijk

    ..en de welvaartsverdeling nog nooit zo scheef. Nooit eerder werd er zoveel geld bijgedrukt. 

    http://www.nu.nl/economie/2529923/wereld-was-nog-nooit-zo-rijk.html

    Dat die welvaartsgroei een gevolg van geld- en kredietcreatie is, wordt met de wereldschuldklok van de Economist geïllustreerd. De schulden van vrijwel alle overheden zijn bij elkaar opgeteld ruim $42 biljoen. Private schulden en -ongedekte- toekomstige financiële verplichtingen zijn hierbij niet meegeteld..   

    http://www.economist.com/content/global_debt_clock