Goud noteert op het moment van schrijven een winst van 0,07% op $1627,90 per troy ounce. Uitgedrukt in euro’s noteert goud een winst van 0,55% op €1294,03 per troy ounce.
Zilver noteert op het moment van schrijven een winst van 0,21% op $28,74 per troy ounce. Uitgedrukt in euro’s noteert zilver een winst van 0,69% op €22,83 per troy ounce.
Waar aanvankelijk wel eens vuurwerk verwacht kon worden vandaag, bleek het uiteindelijk een rustige dag te zijn op de goud en –zilvermarkt. Beide edelmetalen begonnen de dag rustig en toonden de gehele dag relatief zeer weinig volatiliteit.
Alle ogen ware gisterennacht gericht op de verkiezingen in Griekenland. De Griekse stemmers hebben uiteindelijk voor de conservatieve “Nieuwe Democratie” partij gekozen die samen met coalitiepartijen pro Europa is en zich zal houden aan de voorwaarden voor de Europese noodsteun. Met deze verkiezingsuitkomst zal Griekenland voorlopig niet uit de euro stappen, maar het om het land financieel gezien weer op de goede baan te krijgen blijft nog een grote opgave. Een overwinning van de extreem linkse en anti-Europese partij Syriza was waarschijnlijk gunstiger geweest voor goud en zilver aangezien centrale banken dan met interventies moesten komen.
Andere financiële markten reageerden aanvankelijk positief op de Griekse verkiezingsuitslag maar de winsten verdampten al snel toen bekend werd dat de rente op Spaanse staatsobligaties vanochtend een eurorecord bereikte van 7,3%. De ECB grijpt voorlopig niet in en heeft al 14 weken lang geen staatsobligaties opgekocht. Zulke acties van de ECB gaan vaak gepaard met een vorm van geldontwaarding en zouden daarom een positieve invloed op de goud en –zilverprijs kunnen hebben.
De verwachting dat de Fed woensdag met soortgelijke acties naar buiten komt lijkt echter steeds aannemelijker. In het weekend verklaarden veel analisten tegenover MarketWatch dat een 3e ronde van monetaire verruiming steeds aannemelijker wordt. “We verwachtend dat de Fed deze week met monetair verruimende acties zal komen, een heieuwing van Operation Twist lijkt ons dan ook een logische uitkomst”, was één de vele reacties die MarketWatch onder andere van Barclays Capital econoom Dean Maki ontving. Aankomende woensdag zal de Fed laat in de middag met een toelichting op de FOMC vergadering komen en zal duidelijk worden of er inderdaad actie ondeomen gaat worden. Wanneer dit inderdaad het geval is, zal dat de goud en –zilverprijs zeer waarschijnlijk ten goede komen.
Ten slotte kwam de CME Group vandaag met opvallend nieuws naar buiten. Vanaf 1 juli is het op de COMEX, de Amerikaanse beurs waar het meeste goud en zilver verhandeld wordt, mogelijk om de korte termijn opties op goud niet alleen met cash af te wikkelen, maar ook met fysieke uitlevering. Chris Gram van de CME Group vertelde aan Reuters dat dit initiatief vooral dankzij de vraag van klanten op touw is gezet.
Grieken gooien de eigen ruiten NIET in De Grieken hebben pro-Europees gekozen en hebben eieren voor hun geld gekozen. Wat mij betreft hebben de Grieken hun eigen ruiten niet ingegooid. Met de verkiezingswinst voor Nieuwe Democratie en een pro-Europese meerderheid in het Griekse parlement is een blauw-witte hobbel genomen. Europa is in feite terug bij het punt waar het steeds op spaak liep: het niet functioneren van de Griekse overheid. De vraag blijft of de Griekse overheid nu eindelijk wel gaat functioneren? Anders gezegd, gaat de Griekse overheid ongeïnde belastingen nu wel succesvol innen, zal zij ambtenaren zonder taken (lees: verborgen werklozen) van een nuttige taak voorzien dan wel naar huis sturen, en is de nieuwe regering in staat om af te rekenen met de “fakelaki” en andere vormen van onbehoorlijk bestuur en corruptie?
Om die blauw-witte hobbels te nemen moeten de Grieken letterlijk bergen werk verzetten. U snapt 't, voor de Griekse regering staat een lood en loodzware Alpenrit op de agenda en het is de vraag of de Grieken zich er niet aan zullen vertillen..
Meerderheid kiezers Griekenland willen niet weg uit euro (FD)
Red elephant Van onze SNS-correspondent. Die rode olifant:
Ons crisisteam heeft gisteren voor niets de veldbedjes op de dealingroom gezet want de verkiezingen in Griekenland zijn met een sisser afgelopen en Nederland is ook nog eens niet door in de EK. Hoewel extreem links in Griekenland 27% van de stemmen heeft gekregen worden de gemaakte afspraken over bezuinigen en zo door de combi Pasok en New Democracy (162 zetels) gehonoreerd, althans, verbaal. De beurzen zijn in ieder geval in jubelstemming en dat is de graadmeter. Vanuit Europese kringen komen geluiden die het meest op “stand by your friend” lijken. Er wordt openlijk gesproken over het verzachten van de voorwaarden van de (opgelegde) bezuinigingen en mogelijk aanpassen van de afgesproken rente.
Onze investering in rode vlaggen begint aardig rendement op te leveren want de socialisten in Frankrijk hebben nu de meerderheid in het parlement. Goed voor de Franse economie want er wordt 120Mrd geïnvesteerd. Daarvan moet 90Mrd uit Europese fondsen komen en de rest uit belasting op transacties in de kapitaalmarkt. Tuurlijk. Het is goed winkelen met de creditcard van een ander. We rest our case behalve dan te melden dat deze olifant blijkbaar te rood is om hem te kunnen zien. ————— Deze week staat er voor 17Mrd aan nieuwe leningen in de agenda terwijl er voor 1Mrd aan rente wordt betaald. Betaald is misschien een verkeerd werkwoord. In dit verband is “geschoven” of “geboekt” misschien beter. Frankrijk komt met een hele ketting leningen want 2,3,4,5,10,11 & 15 jaar. Voor ieder wat wils. Spanje komt met 3 leningen van 5 jaar of korter. Het slotrendement op vrijdag van 5 jaar Spanje was 6.14%. Voor de volledigheid hebben we de grafiek van dit rendement in de bijlage opgenomen.
S&P zegt dat de vastgoedcrisis in Spanje nog maar halverwege is en dat terwijl Spaanse banken 545Mrd aan leningen moeten doorrollen. Er staat niet bij in welke periode dit bedrag opnieuw geleend moet worden maar het is wel duidelijk dat er niet genoeg onderpand is om bij de ECB te lenen en van inteationale beleggers moet niet al te veel hulp verwacht worden maar als u daar anders over denkt dan horen we dat graag. —————
Zo, een heus crisis-team met veldbedjes en al! En dan verliest Oranje ook nog eens van Portugal. Zo'n camping-uitje op de eigen werkvloer past dan wel weer bij het karakter van het voetbal dat Oranje liet zien. Dat was van een nogal jammer niveua. Helaas, volgende keer beter.
Om eerlijk te zijn was ik gisteren meer geïnteresseerd in de Franse parlementsverkiezingen. Griekenland is uitgedraaid waar ik zo ongeveer van uitging, maar de de rode olifant in de Europese huiskamer is inderdaad Frankrijk. Met argusogen bekijk ik de “gekochte” verkiezingswinst van de Franse socialisten want die beloven van alles en financieren dat met geld van anderen. Dat president Hollande de verkiezingen heeft gewonnen omdat hij de pensioenmaatregelen onder Sarkozy heeft teruggedraaid, illustreert het Franse electorale faillissement.
Laat ik Margareth Thatcher quoten: “The problem with socialism is that eventually you run out of other people's money”. De Franse socialisten trekken zich er helemaal niets van aan en liggen daardoor op ram(p)koers. Dat ook zij te maken zullen krijgen met de Europese eis om het budgetrecht terug te geven aan de burger is kennelijk het ene oor ingegaan en het andere oor eruit.
De Fransen willen het liefst het hele jaar en in eigen land op vakantie, uiteraard op kosten van de staat en na hen de zonvloed. De Franse haan zal kaal geschoren moeten worden en daarmee hebben we de volgende Europese hobbel te pakken: wie vangt en scheert de Franse haan kaal?
Voortschrijdend inzicht.. Via NU.nl: [CU-Kamerlid Carola Schouten:] “Een eigen huis is een vermogen dat later als alteatief voor een pensioen kan worden gebruikt”..
Nee, je meent het!
Voortschrijdende inzichten verdienen bemoedigende woorden. Niettemin heb ik er een dubbel gevoel bij; 't is net alsof men afgelopen weekend bij de CU over het ei van Columbus iets heeft gelezen.
Eurobonds 'light' Der Spiegel berichtte afgelopen weekend over de plannen voor een lichte variant van eurobonds. Welke variant dit nu weer is? De kranten kunnen er weer een berichtje over schrijven en zo wordt de noodzaak voor een vorm van eurobonds er bij het publiek in gemasseerd. Via NU.nl lezen we:
Het idee is dat ieder land tot een bepaald afgesproken percentage van zijn economie kan financieren met behulp van eurobills. Wie zich niet aan de regels houdt, wordt een jaar later van de handel uitgesloten.
Als ik het woordje eurobills lees dan denk ik aan kortlopend schuldpapier met een Europees stempeltje. De voorwaarde zou betreffen dat als landen zich niet aan de afspraken houden zij geen Europees stempeltje krijgen en vrijwel gegarandeerd niet aan financiering kan komen. Ik waag te betwijfelen of dat nou zo handig is; de herfinanciering van bestaande schulden komt dan op losse schroeven te staan.
We wachten maar rustig af met welk plan Van Rompuy, Juncker, Barroso en Draghi komen; tot die tijd is het één en al speculeren..
U kunt een en ander ook (in het Duits) nalezen bij Spiegel; of u er veel wijzer van wordt: nee. U zult lezen waar de Duitse industriëlen echt bang voor zijn en dat is een terugkeer naar de D-Mark. Dat zou een rampscenario zijn (en dat ben ik met de Duitse industriëlen eens).
Neues Modell gegen die Krise EU-Strategen tüfteln an Euro-Bonds light (Spiegel)
OPEC: $110 per vat olie 'redelijk' Opmerkelijk berichtje zonder enige verdere toelichting: de Secretaris-Generaal van OPEC, Abudlah Al-Badry, stelt dat $110 (zo'n €87) een redelijke prijs is voor een vat ruwe olie. Die prijs zou geen negatieve invloed hebben op de wereldeconomie aldus de leider van het oliekartel.
Ga er maar vanuit: olie-exporteurs willen géén dollars voor hun olie, zij willen iets met die dollars kunnen aanschaffen dat haar waarde behoudt; niet verliest. Hoe het echte prijsmechanisme zit kan ik u niet voorrekenen maar denk bij een bericht als dit aan de relatie olie –> dollars –> goud..
OPEC ziet olieprijzen van 110 dollar per vat als 'redelijk' (NU.nl)
Europa stort geld in het crisispotje van het IMF Via RTL-Z:
Het crisispotje waarmee het IMF landen in nood wil helpen, lijkt er te komen. Er was al 340 miljard dollar (bijna 268 miljard euro) toegezegd. China zal ook een bijdrage doen. ''China heeft er vertrouwen in dat het IMF de 430 miljard dollar haalt, en China zal een duit in het zakje doen. Tijdens de G20-top wordt een bedrag bekendgemaakt'', zei de Chinese onderminister Zhu Guangyao (Financiën). De G20 komt maandag en dinsdag bijeen in het Mexicaanse Los Cabos. De grootste bijdrage voor het IMF-crisisfonds, een bedrag van 200 miljard dollar, komt van de landen in de eurozone. De Verenigde Staten doen niet mee.
Ik zal in de beschikbare bronnen moeten gaan spitten om uit te vogelen hoe Europa die $200 miljard heeft weten op te hoesten, maar het zal mij niets en dan ook helemaal niets verbazen als dit overtollige (en in de toekomst waardeloze) monetaire dolllarreserves zijn. Die dollarreserves worden aangehouden door de nationale centrale banken en daar kunnen we toch helemaal niks mee.
Dit is mijn eerste gedachte te meer ik niets hoor over eurolanden die dollars gaan lenen..
“We krijgen onze zin niet dus maken we raketten en die schieten we op de politie.” Dat hebben Spaanse mijnwerkers gedacht toen de subsidies op de Spaanse mijnbouw werden verlaagd. We hebben er weer een stuitend voorbeeldje van eigengericht te pakken..
Spaanse mijnwerkers schieten met zelfgemaakte raketten (Zie.nl)
In mijn eerste studiejaar in 1998 heb ik ooit een paper moeten schrijven over “Gated communities”. U zult denken, “gated wat?” Dat zijn gesloten woongemeenschappen die regels stellen aan wie er wel mag wonen en wie niet. Nu is Amerika het land van de onbegrensde mogelijkheden en dit is een fraai voorbeeld afkomstig uit de VS. In Amerika kunnen ouderen ervoor kiezen om in een woongemeenschap te gaan wonen waar je bijvoorbeeld ouder moet zijn dan 55 jaar. Het gevolg? Men hoeft geen belastingen te betalen om scholen te financieren. Politie? Men heeft eigen bewaking. Google maar eens op Sun City, Arizona of misschien leuker, lees het artikel bij de collega's van FTM over de pensionados in The Villages. Die woongemeenschap wordt beheerd door miljardair Gary Morse. De strekking van het artikel? Wie de mazen in de planeconomie weet te vinden kan grof geld verdienen; totdat de autoriteiten de mazen tegen je gaan gebruiken..
Robert Zoellick: 'Europa moet snel met plan komen' President van de Wereldbank Rober Zoellick uitte kritiek op Europa omdat het veel te lang duurt om tot een geloofwaardig plan te komen om de Europese problemen als gevolg van te grote schulden aan te pakken. Zoellick zei: Zoellick: “If Europe continues to falter, it will lose global influence. European leaders must be aware of that,” [..] adding that Germany should take a leadership role and keep pushing for fiscal and structural reforms.”
Als Robert Zoellick iets zegt dan luisteren wij. Als één van de weinige Amerikaanse bobo's vindt hij goud wél een belangrijk monetair element om rekening mee te houden. In november 2010 schreef Zoellick in een open brief in de Financial Times:
The system should also consider employing gold as an inteational reference point of market expectations about inflation, deflation and future currency values. Although textbooks may view gold as the old money, markets are using gold as an alteative monetary asset today.
The development of a monetary system to succeed “Bretton Woods II”, launched in 1971, will take time. But we need to begin. The scope of the changes since 1971 certainly matches those between 1945 and 1971 that prompted the shift from Bretton Woods I to II. Serious work should include possible changes in Inteational Monetary Fund rules to review capital as well as current account policies, and connect IMF monetary assessments with WTO obligations not to use currency policies to remove trade concessions.
In ieder geval snapt Zoellick dat goud nooit weg is geweest van het monetaire strijdtoneel en dat alleen al maakt hem geloofwaardig genoeg om naar te luisteren. Bretton Woods II is het huidige 'systeem' van vlottende wisselkoersen waarbij de Amerikanen hun tekorten afrekenen in papier. Papier dat zij printen.
Zoellick: Europe doing too little too late in crisis (Deccan Chronicle)
Risico-modellen en de Gaussian copula.. Voor de wiskundigen onder ons zal de term Gaussian copula een beter begrepen begrip zijn dan voor mij. Ik heb nu eenmaal een beperkte wiskundeknobbel. Gelukkig is er een eenvoudige conclusies voor wiskunde-analfebeten te geven: modellen slaan NOOIT terug op de werkelijkheid; modellen trachten een imperfecte werkelijkheid op perfecte wijze te simuleren; in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Wiskundige modellen zijn misbruikt als marketingsinstrument en die modellen verhulden dat financiële partijen de kredietrisico's vermeerderden. Zo werden winsten genomen die als verliezen naar de toekomst werden doorgeschoven.
De beruchtste methode maakte gebruik van de Gaussian copula functie; zie Wikipedia voor de wiskundige anotaties (hoofdpijn krijg je ervan..). FT Alphaville legt uit en dat zal allemaal minder moeilijk blijken te zijn dan u in eerste instantie misschien zou denken..
The formula that Wall Street never believed in (FT Alphaville)
Altijd leuk: hyperinflatie foto's uit Zimbabwe Zero Hedge neemt alvast een voorschot op de Amerikaanse toekomst. Laat ik er meteen bij zeggen dat ik hyperinflatie via geldpersfinanciering in Europa uit sluit: de geldpers kan in Europa niet aangezet worden om de onbetaalbare rekeningen van de politiek te financieren. Dat is het voordeel van een monetaire grondwet die dat verbiedt.
Dat Zero Hedge in eigen land een aardige bron weet te vinden voor een uitleg van de Zimbabwaanse hyperinflatie is erg saillant. De publicatie is afkomstig van de Dallas Fed..
President Obama Je kan veel zeggen over president Obama, maar hij is en blijft creatief als het op zijn eigen belangen (en de belangen van grote sponsors) aankomt: hij gaat proberen om buiten het congres om minderjarige illegale immigranten van een Amerikaans paspoort te voorzien. Twee vliegen in één klap: een nieuwe bron van electorale steun voor zijn herverkiezing en een manier om voorheen 'illegale' banen 'legaal' te maken. De werkgelegenheidsstatistieken kunnen wel wat doping gebruiken.
Obama houdt het er natuurlijk zelf op dat dit “het juiste is om te doen”. Maar welke president zou dat niet zeggen als die opnieuw herkozen wil worden. Kijk vooral ook even naar het videofragment waarbij Obama zijn nieuwe plan toelicht want de tegenspraak annex onverwachte interruptie van een kritische joualist is erg verfrissend. Deze change of attitude zint president Obama niet.
Ambrose Evans-Pritchard over de “Nederlandse ziekte“ Tja, we kennen Ambrose Evans-Pritchard als een erg goed ingevoerde joualist en euro-scepticus. Hij kreeg het rapport van Lombard Street over Nederland toegespeeld en neemt het Europese bezuinigingsbeleid op de korrel. Charles Dumas van Lombard Street kent u van het “gulden-rapport” van de PVV en de conclusie van Lombard Street is bekend: “De euro is een mislukking, geldpersfinanciering is de oplossing en de euro is een mislukking. Hogere begrotingstekorten gefinancierd met de geldpers is de juiste strategie en de euro is een mislukking. Nogmaals – voor het geval u het nog niet begrepen had – de euro is een mislukking”. Lombard Street, Ambrose Evans-Pritchard en alle andere cheerleaders van de geldpers – uit binnen- of buitenland – kunnen deze conclusie herhalen wat zij willen, het zal nooit waarheid worden.
Goud noteerde gisteren een winst van 0,38% en eindigde de week op $1628,10 per troy ounce. Zilver boekte vrijdag een winst van 0,21% en eindigde de week op een prijs van $28,74 per troy ounce. Voor goud was het maar liefst de 6e dag op rij dat het edelmetaal in waarde toenam, over de gehele week gezien steeg goud dan ook ruim 2,3% in waarde. Het zilveren broertje moest het met een wekelijkse winst van 0,9% doen.
Beide edelmetalen toonden vrijdag weinig volatiliteit, alleen bij de opening van de COMEX sprongen goud en zilver lichtjes omhoog maar hielden die stijgend lijn niet vast. Opvallend is echter dat de afgelopen 3 dagen de goud en –zilveprijs telkens bij de opening van de COMEX in enkele minuten tijd een 0,5% of meer in waarde stijgen, echter weten ze deze winst amper vast te houden.
De inteationale beurzen deden het vrijdag aanzienlijk beter dan goud en zilver. Dat kwam vooral omdat de beurzen zeer positief reageerden het nieuws dat de ECB heeft toegezegd om direct bij te springen wanneer de Griekse verkiezingen van zondag nadelig zullen uitvallen. Dit zou het geval zijn wanneer de linkse partij Syriza aan de macht komt. Deze partij heeft aangekondigd niet aan de voorwaarden voor inteationale noodsteun te willen voldoen.
Goud en zilver kunnen hier ook positief op reageren omdat beide edelmetalen baat hebben bij interventies van een centrale bank aangezien die vaak gepaard gaan met een vorm van geldontwaarding. Beleggers hebben hun ogen vooral gericht op de verkiezingen van morgen maar kijken ook uit naar de FOMC meeting van de Fed aankomende woensdag. Ook daar is de kans groot op hints die de goud en –zilverprijs positief kunnen beïnvloeden. Het is dan ook niet verassend dat 18 van de 23 respondenten van de wekelijkse rondvraag van Kitco de prijs van goud omhoog zien gaan volgende week. Drie respondenten verwachten lagere goudprijzen volgende week en twee zijn neutraal. Degene die de goudprijs zien dalen verwachten dat de eventuele onrust een vlucht naar de dollar als veilige haven zal stimuleren in plaats van goud en zilver.
Het zal naar alle waarschijnlijkheid een volatiele week worden voor goud en zilver. De Griekse verkiezingen van morgen en de FOMC meeting van woensdag zullen hier een sleutelrol in spelen.
Volgens S&P heeft de Spaanse huizenmarkt nog tenminste vier jaar nodig om te 'herbalanceren', zo schrijft ze in een nieuw rapport. De huizenprijzen in Spanje zijn al 22% gezakt tussen het eerste kwartaal van 2008 en het eerste kwartaal van 2012, aldus de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD). Op Ierland na kende Spanje de grootste daling van de huizenprijzen sinds het uitbreken van de crisis. Desondanks is de bodem nog niet in zicht, want S&P wijst op het gegeven dat de huizenprijzen in Spanje vanaf 2000 tot en met de piek in 2008 met maarliefst 150% zijn gestegen (tegenover 116% in Ierland en 60% gemiddeld in de eurozone). Er zit dus nog wat lucht in de markt, die onder de huidige economische omstandigheden verder zal ontsnappen. Vanaf dit punt kan de prijs van Spaanse woningen nog met 25% omlaag.
Die voorspelling baseert S&P op fundamentele factoren, zoals de huizenprijzen ten opzichte van het gemiddelde inkomen en de huizenprijzen ten opzichte van de gemiddelde huurprijs van Spaanse woningen. De investeringen in vastgoed hebben op dit moment een omvang van 12,7% ten opzichte van het Spaanse BBP, bijna een halvering ten opzichte van 2006 en 2007. Ook de werkgelegenheid in de Spaanse bouwsector is sterk teruggelopen, die zou nog maar 6,8% van het BBP bedragen. Opnieuw een halvering ten opzichte van vijf á zes jaar geleden.
Onderstaande grafiek laat zien hoe de huizenprijzen in Spanje zich hebben ontwikkeld ten opzichte van de inkomens en de huurprijs over de afgelopen 22 jaar. De onderbroken horizontale blauwe lijn vertegenwoordigt het gemiddelde van deze twee ratios over de langere termijn (van 1971 tot 2011) en laat zien dat het evenwicht in de huizenmarkt nog lang niet bereikt is.
Huizenprijzen in Spanje ten opzichte van inkomen en huurprijs
Spaanse economie krimpt
Volgens S&P zal de Spaanse economie in 2012 met 1,5% en in 2013 met 0,5% krimpen, als gevolg van dalende consumptie, bezuinigingen van de regering en een relatief zwakke vraag vanuit het buitenland naar Spaanse goederen. De hoge werkloosheid (bijna 25%) drukt ook op de consumentenbestedingen. Op het hoogtepunt van de vastgoedbubbel was bijna 14% van alle arbeidsplaatsen gerelateerd aan de bouwsector, in maart 2012 was dat nog maar 6,8%. Er zijn in de periode van begin 2008 tot en met maart 2012 ongeveer 1,5 miljoen banen in de Spaanse bouwsector verloren gegaan, zo schrijft S&P in haar rapport.
De gestegen werkloosheid ging hand in hand met de stijging in het aantal 'dubieuze leningen', zo werd in februari 2,8% van alle hypotheken aangemerkt als problematisch. Op dit moment staat de rente nog relatief laag, maar als die weer gaat stijgen komen meer Spaanse huizenbezitters in de problemen. Maarliefst 90% van alle hypotheken die in Spanje zijn afgesloten hebben een variabele rente, tegenover gemiddeld slechts 40% in de gehele eurozone.
Sinds 2008 is de werkloosheid sterk opgelopen, net als het percentage slechte hypotheekleningen
In tegenstelling tot goud heeft zilver een sterke industriële component, waar nog maar weinig over geschreven is. Het boek ‘Beleggen in zilver’ geeft aan de hand van tal van grafieken en tabellen inzicht in de zilvermarkt, maar ook de monetaire geschiedenis van dit edelmetaal komt in het boek ter sprake. In veel verschillende culturen werd zilver in het betalingsverkeer gebruikt in de vorm van muntstukken en tot op de dag van vandaag wordt in diverse talen hetzelfde woord gebruikt voor zowel geld als zilver.
In het boek ‘Beleggen in zilver’ worden de verschillende manieren om in dit edelmetaal te beleggen toegelicht. Daaaast is een heel hoofdstuk gewijd aan de termijnmarkt, waar zilvercontracten verhandeld worden en waar de feitelijke spotprijs voor het edelmetaal tot stand komt. Dit boek maakt de belegger ook bekend met de vermeende prijsmanipulatie op de zilvermarkt, die soms zorgt voor heftige koersbewegingen. Tenslotte werpt het zilverboek een blik in de toekomst. Wat verwachten de verschillende experts, hoe ver kan zilver nog in prijs stijgen en onder welke omstandigheden wordt het interessant om het zilver van de hand te doen?
Het boek Beleggen in zilver is vanaf volgende week te koop bij bol.com, managementboek.nl en in de boekenwinkels. Via Goudstandaard.com is het boek per direct te bestellen.
De zilvermarkt kenmerkt zich door dit soort opvallende koersbewegingen, die in gang worden gezet door een ongebruikelijk groot volume aan contracten dat plotseling verhandeld wordt. Ook in april was het raak, toen de zilverprijs als gevolg van een verkoopgolf van 9.000 contracten in 10 minuten tijd ook met ongeveer $0,60 omlaag ging. Door in een korte tijd veel beloftes op zilver aan te bieden worden de kopers overweldigd en blijft de prijs dalen tot er weer een steunpunt gevonden is waarop alle contracten een koper hebben gevonden.
Gisteren werden er tussen 9:30 en 9:40 Amerikaanse tijd in totaal 9.157 nieuwe contracten voor levering van zilver aangeboden, een veelvoud van het gemiddelde volume van 500 tot 700 contracten per 5 minuten gedurende de rest van de handelsdag (zie grafiek). Elk contract heeft betrekking op een belofte om 5.000 troy ounce aan zilver, dus een simpele rekensom leert ons dat er alleen in die tien minuten voor bijna 45,8 miljoen troy ounce aan beloftes op zilver werd uitgeschreven. Om dat in perspectief te plaatsen: de U.S. Mint verkocht over heel 2011 een recordhoeveelheid van bijna 40 miljoen 'Silver Eagle' muntstukken van 1 troy ounce en de jaarlijkse wereldwijde productie van fysiek zilver (inclusief recycling) ligt op iets meer dan 1 miljard troy ounce.
Vergelijkbare verkoopgolf in april
De verkoopgolf kwam in feite uit het niets, want voor zover wij weten was er op dat moment geen richtinggevend nieuws. Wel zagen we goud tegelijkertijd bijna een procent dalen, maar dat kan ook het gevolg zijn van arbitrage in computergestuurde handel. De verkoopgolf van iets meer dan 9.000 contracten was in omvang vrijwel gelijk aan die van 26 april en ook de koersdaling was toen ongeveer $0,60 groot. Een andere gelijkenis die we kunnen trekken is het overeenkomstige prijsniveau, maar dat kan natuurlijk ook toeval zijn. Op 26 april zakte de zilverprijs door de verkoopgolf van 9.000 contracten in tien minuten tijd van $28,90 naar $28,25, gisteren zakte de koers van $28,90 naar $28,30. Tenslotte viel het ons ook op dat de daling op hetzelfde tijdstip werd ingezet, namelijk om 9:30 (NYT).
Zoals we eerder al schreven is het niet logisch dat een verkopende partij zoveel zilvercontracten in een periode van slechts 10 minuten op de markt zet. Als er niet genoeg kopers te vinden zijn zakt de prijs en daarmee de uiteindelijke opbrengst. Iedere verkoper die een zo hoog mogelijke opbrengst wil halen uit het aanbieden van meer dan 9.000 contracten voor toekomstige levering van zilver zal deze gespreid over een langere periode aanbieden.
Zilverprijs zakte gisteren als gevolg van plotseling aanbod van ruim 9.000 contracten (Bron: SilverDoctors)
PIMCO: <> 'adviseert klanten Europa te verlaten' 's Werelds grootste obligatiefonds PIMCO heeft haar klanten een brief gestuurd waarin zij aangeeft dat de crisis niet zo kan blijven doormodderen. PIMCO schrijft:
“Het is geen optie optie dat de huidige status quo over drie tot vijf jaar nog bestaat. Het meest waarschijnlijke scenario is dat de eurozone dan minder landen dan nu omvat, met een sterkere regulering en betere coördinatie.
[..] “PIMCO acht de kans dat Griekenland op korte termijn uit de eurozone verdwijnt groter dan dat het land in de euro blijft. Een Grieks vertrek zal heel rommelig verlopen en veel volatiliteit veroorzaken.”
PIMCO vervolgt haar verwachtingen door te stellen dat de eurozone wel blijft bestaan maar in een verder afgeslankte vorm inclusief Duitsland, Ierland, Frankrijk en Spanje. Daarbij verwacht PIMCO een “een veel sterkere begrotingsunie met ondersteuning voor het bankensysteem en schulden met een meer gemeenschappelijk karakter om de risico's van kapitaalvlucht in te perken. De rol van de ECB zal dan veranderen, met meer grensoverschrijdende verantwoordelijkheden.”
Interessant wordt het wanneer PIMCO zich uitlaat over de beleggingsrisico's want PIMCO wijst beleggers erop zich in te dekken tegen staartrisico's. En zoals we gewend zijn van PIMCO (evenals heel veel andere financials) is het woordje “goud” o-zo moeilijk om neer te pennen. We zullen maar denken dat “een goed verstaander maar een half woord nodig heeft”:
[..] “PIMCO selecteert liever op risicocategorieën dan op beleggingscategorieën, en probeert zich zoveel mogelijk te beschermen tegen het risico op confiscatie en financiële repressie door overheden. De vermogensbeheerder waarschuwt tegen passieve strategieën en beleggen in traditionele benchmarks. Wel vindt PIMCO het verstandig als beleggers op extreme scenario's afdekken, de zogeheten staartrisico's, en raadt aan om fysieke beleggingen zoals grondstoffen te overwegen als bescherming tegen inflatie op de langere termijn.”
Waarvan akte.
Saillant is wederom de tekst in het bericht en de kop: die kloppen mijn inziens niet. Ik controleer dit soort dingen bij de bron omdat ik zeker wil zijn wat er nou precies gesteld wordt. En dan gebeurt het mij te vaak dat het toch net iets anders blijkt te zitten dan wordt gesuggereerd. De kans op een kleinere eurozone die de ANP-joualist aan PIMCO toeschrijft komt niet terug in het stuk van Pimco. En niet alleen komt deze kansberekening niet terug in de vertaalde tekst van de Nederlandse tak van Pimco, ook op de website van Pimco op de pagina van Andrew Balls aan wie deze uitspraak wordt toegeschreven valt niet terug te vinden. Eén voorbehoud: misschien dat men hem gesproken heeft, via telefoon dan wel e-mail.
Q: How should investors be thinking about and investing in Europe in their portfolios?
Balls: We are focused on defending our clients against the risks of eurozone debt contamination, default and burden sharing. In our European portfolios, we look globally for exposure to strong sovereign balance sheets and solid growth, including high-quality emerging market exposures. And we suggest investors consider smarter global benchmarks that focus on a country’s contribution to global productivity (GDP) rather than the amount of debt outstanding (sovereign bond market capitalization) relative to other nations. Such an approach should help reduce or avoid exposure to weaker European sovereigns.
Ok, je kan hieruit de interpretatie distilleren dat beleggers er verstandig aan doen om in slimmere benchmarks elders in de wereld te beleggen, met name daar waar de productiviteit stijgt in plaats van waar de uitstaande hoeveelheid schulden relatief laag is. Perifeer Europees papier is een risico waar beleggers zich tegen moeten indekken en dat doet men door elders te beleggen. Dat staat er. Nu kun je dat natuurlijk opblazen en een kop het inteet op slingeren die stelt dat PIMCO klanten oproept hun beleggingen uit Europa terug te trekken, maar dat staat er gewoon niet.
Het vervolg van de Q&A:
And as investors navigate the secular outlook, they may benefit from a focus on the nitty-gritty details of cash and collateral management, and more broadly, being prepared for adverse outcomes in the eurozone.
These challenges in Europe are contributing to a blurring of lines between credit and interest rate risks, as well as between so-called developed and emerging markets. As part of our global approach, we carefully consider exposure to interest rate and credit risks as well as seek to guard against confiscation risk and financial repression.
Als de kop zou luiden: “Pimco waarschuwt voor confiscatie en financiële repressie”, dan had ik geen enkele kritiek gehad. Maar ja, dat is gemiste kans.
Collega van Balls vult aan:
Amey: While also targeting exposures to strong balance sheets, within the U.K. respect the fact that real rates are likely to remain negative throughout much of the secular horizon but that longer-term inflation risks remain. For U.K. investors, that speaks to considering shorter-dated high quality nongovement securities and longer-dated inflation-linked bonds.
Dit zou ook een aardige krantenkop zijn: “PIMCO waarschuwt uit Brits staatspapier te stappen”.
Hoe dan ook heb ik de kansberekening op een kleinere eurozone niet terug kunnen vinden bij PIMCO. Het advies om geld uit Europa terug te trekken is mijn inziens ook schromelijk overdreven en schetst een beeld dat niet bepaald ongevaarlijk is. Dat u wat fysiek goud in bezit zou moeten hebben heb ik nu wel vaak genoeg gezegd, maar ik verbaas me nogal over hoe de berichtgeving op dit moment verloopt. Zegt u het maar, maar ik heb zo mijn bedenkingen bij..
Afwaardering Nederlandse banken Van onze SNS-correspondent..
Moody's heeft de rating van 5 banken verlaagd. ING, Rabo, ABN Amro, Leaseplan gingen alle vier twee stapjes achteruit en SNS met één stap, de schatten. “Dutch banks will face difficult operating conditions throughout 2012 en possibly beyond”. “The Netherlands is affected by the ongoing euro area debt crisis and regional economic weakness” zo meldt het bureau. Rabobank is nu AA2, ING Groep krijgt een A3 ING bank een A2, net als ABN Amro. SNS en Leaseplan staan nu op Baa2. —————– Ook Frankrijk is in rating verlaagd want het kreeg een BBB+ rating staat er in de headlines. Huh? Het was een lekker lange nacht, maar zo lang toch ook weer niet? Bij het slapen gaan had Frankrijk een AAA ratring van Moody's en Fitch en een AA+ stempeltje bij S&P. Aangezien het hier niet om verpakte hypotheken gaat zal de kredietstatus niet zonder een ingelast jouaal van AA+ naar BBB+ gaan in 1 nacht.
Het blijkt dan ook een rating van Egan-Jones te zijn. Dit bedrijf werd in 1995 opgericht en volgt meer dan 2000 bedrijven/leningen. We melden het omdat Egan-Jones volledig wordt ondersteund door beleggers die zodoende tegenstrijdige belangen proberen te vermijden. Van de SEC heeft het bedrijf een NRSRO (nationally recognized statistical rating organisation) status gekregen. Er zijn nu 9 bedrijven die deze status hebben. Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede….. ————- Fujimaki is voormalig adviseur van Soros maar heeft nu zijn eigen beleggingsbedrijf, Fujimaki Japan genoemd. Hij is wat creatiever in zijn voorspellingen dan het bedenken van een bedrijfsnaam want hij zegt dat Japan in 2017 zal defaulten. We willen graag een exacte datum en of het dan voorbeurs of nabeurs is, maar voorlopig voldoet 2017. In zijn voorspelling zal de Yen verzwakken tot 4 a 500 tegen de dollar (we zijn ca 78 doende) en het rendement (voor zover daar dan sprake van kan zijn) op JGB's zou boven de 80% uit kunnen komen. Eerst maar eens met een dik doelsaldo van Portugal winnen, dan gaan we ons daaa wel zorgen over Japan maken. De markt is blijkbaar ook met andere dingen bezig wat de Nikkei is onveranderd en de Yen is zelfs wat sterker (grafiek).
We waren natuurlijk wel nieuwsgierig wat er met de prijs van de huidige 1% 10 jarige Japanse obligatie gebeurt als morgen het rendement 80% moet zijn. Dat gaat nooit met zo'n klap, maar evengoed hebben we het even snel uitgerekend: de prijs zakt naar 12.5%
U kunt de volledige motivering van Moody's bij Zero Hedge erop nalezen:
Moody's Downgrades Five Dutch Banks By 1-2 Notches (Zero Hedge)
In de mail kreeg ik het volgende grafiekje van een vriend aangeleverd en dit laat in één oogopslag zien dat de crisis in het bankwezen na vier jaar verre van opgelost is. De afwaardering moet dan ook niemand verrassen..
Jaco, Ik heb dit trio, met de info van Beurs.nl, eens voor je 'samen gepakt' in het bijgevoegde plaatje (5 jaars overzicht).[Grafiek d.d. 13-6-2012]
Ach en wee. A glimpse of a cloaked economic crisis: Schrödinger's dead cat bounce phenomenon.
Grieks drama Als ik media moet geloven dan is de situatie in Griekenland nijpend en staat het land op rand van de afgrond. Dat mensen daar de hoop aan het verliezen zijn, dat kan ik mij voorstellen, maar de sensatiezucht zit mij dwars. Dat er een Griekse apocalypse aanstaande is, waag ik te betwijfelen (ik steek hier mijn nek uit..). Het punt voor mij is dat men eraan voorbij gaat dat de ECB in staat is om een (“kleine”) bankrun op te vangen. Bovendien verwacht ik ook niet dat de Grieken uit de euro of de eurozone stappen: het is niet in hun eigen belang.
De angst voor wat er gaat komen vind ik allemaal wel begrijpelijk, maar de sensatie wordt wel heel erg overdreven. De ECB heeft zonder enige moeite €100 miljard aan liquiditeiten beschikbaar gesteld aan Griekenland om de “paniek” die bij een bankrun hoort op te vangen. Dat de Griekse banken dit geld lenen (en dus niet zo maar krijgen via monetaire financiering) komt omdat zij een Griekse staatsgarantie meenemen.
Nu zult u vast en zeker denken, “da's lekker, zo'n Griekse belofte.” En die gedachte is uiteraard hartstikke terecht. Natuurlijk verschaft de ECB geen €100 miljard aan liquiditeiten met een loze Griekse belofte; daar moet een onderpand aan ten grondslag liggen die de ECB keihard indekt. Ik kan wel raden wat dat is: goud. Denkt u echt dat de ECB genoegen neemt met een loze belofte? Ik niet.
De sensatie is mijn inziens daarom ook overdreven. Sterker, stel dat de Griekse overheid failleert, dan kan de ECB het Griekse bankwezen overeind houden. Dat behoort gewoon tot de mogelijkheden.
En natuurlijk ziet dit alles er allesbehalve fraai uit, maar de aangewakkerde paniek en alle angstpraat? Ik maak me eerder ongerust over de volstrekt bizarre wijze van berichtgeving. Ik bedoel, ik hoor Hans de Geus bij RTL-Z oproepen tot geldpersfinanciering door de ECB; hij is de weg kwijt. Onder druk wordt alles vloeibaar wordt wel eens gezegd; kennelijk geldt dat ook voor het gezonde verstand. Kennelijk geldt er ook voor het verstand dat het te voet komt en ter paard vertrekt. Gelukkig is hij slechts een beurscommentator en geen centrale bankier bij de ECB.
Enfin een overzichtje Griekse ellende:
Verkiezingen Griekenland: kleine bankrun en hamsteren (Z24)
Fitch: verdere daling huizenprijzen met 7% (RTL-Z)
Oops: nog een woningcorporatie met verlieslatende renteswaps. Dank u wel Den Haag, u heeft de Nederlandse belastingbetaler genadeloos hard blootgesteld aan compleet onzinnige en onnodige risico's.
Het gerucht dat centrale banken gecoördineerd zullen interveniëren is aanleiding voor de beurzen om positief gestemd te zijn. Tja. Kikkers houden nu eenmaal van warm water en als centrale banken interveniëren dan zou dat betekenen dat zijn het vuurtje iets hoger zetten en daar worden kikkers blij van!
Anders dan de kop doet vermoeden, doet Angela Merkel een beroep op de ECB bij het toezicht op banken. De stresstesten van het EBA zijn gewoon een wassen neus geweest. Spaanse banken die nu steun ontvangen slaagden voor die stresstest. Alsof we dat nog niet wisten; dit moet Merkel ook geweten hebben..
Veiling Amerikaans 30-jaars staatspapier doorgestoken kaart? Wat moeten er nog over zeggen? Nou misschien is het aardig om eens te vertellen over een artikel dat ik jaren geleden gelezen heb van Antal Fekete. Hij schreef over de mogelijkheid dat het vertrouwen van beleggers verdwijnt zodra de Federal Reserve en de US Treasury zonder tussenkomst van de markt direct zaken doen. Indien dat daadwerkelijk gebeurt dan hebben marktpartijen geen enkele invloed op de prijs die door de Amerikaanse overheid betaald moet worden over haar leningen omdat die direct gefinancierd worden door de Federal Reserve. En dan zal de markt concluderen dat men belegd heeft in iets dat wij een doorgestoken kaart noemen; een soort van mega piramidespel.
Welnu, Zero Hedge meldt:
Yesterday we noted the supreme absurdity of having the Fed buy 10 year Bonds two hours before the Treasury sold 10 year bonds (which obviously priced at terrific terms as there was a $4 billion hole created courtesy of the Fed if only for 2 hours). Today, the lunacy continues. The Fed has just bought $2 billion in 30 year bonds just two hours before the Treasury sells $13 billion in 30 year paper. The ponzi has become so glaring they don't even care to hide it any longer.
Zegt u het maar: hoe dichtbij zijn we bij het moment dat iedere belegger snapt dat de veilingen van Amerikaanse staatsobligaties volledig doorgestoken kaart is.
Bron: The Absurdity Continues: Fed Buys 30 Year Bonds Two Hours Before Treasury Sells 30 Year Bonds (Zero Hedge)
Jim Rogers: “Als u niet ongerust bent voor 2013, alstublieft maak u zorgen”
Jim Rogers: ‘If You Are Not Worried About 2013, Please — Get Worried’ (Money News)
De Zwitserse centrale bank zag de waarde van de Zwitserse franc vorig jaar sterk oplopen als gevolg van de Europese schuldencrisis. Door de vlucht naar veiligheid werd de Zwitserse valuta steeds duurder ten opzichte van de euro en de dollar, met als gevolg dat het voor Zwitserse bedrijven moeilijker werd om goederen te exporteren naar andere Europese landen. Ook werd het land duurder voor toeristen uit het buitenland. Het dilemma tussen het handhaven van een sterke valuta en het ondersteunen van de de eigen economie werd uiteindelijk in het voordeel van het laatste beslecht. De SNB besloot in september 2011 dat de Zwitserse franc niet verder mocht stijgen dan 1,20 tegenover de euro.
Om deze koppeling in stand te houden moest de SNB meer francs in omloop brengen en deze direct op de valutamarkt inwisselen voor andere valuta. Door het aanbod van de eigen munt te vergroten zou de waarde ervan dalen, waarmee de koers op 1,20 bleef liggen. Door een plafond ten opzichte van de euro te hanteren maakt de Zwitserse centrale bank zich wel kwetsbaar, want elke keer als de euro wegzakt ten opzichte van de Amerikaanse dollar moet ook de SNB haar munt goedkoper maken door meer buitenlandse reserves te kopen en op haar balans te plaatsen.
Interventie SNB: 60 miljard franc in mei
Gedurende de maand mei zakte de EUR/USD weg van 1,32 naar 1,23, een daling die ook bij de Zwitserse centrale bank hard aankam. De SNB had 60 miljard franc nodig om de koers van 1,20 per euro te handhaven (omgerekend dus €50 miljard), aldus Businessinsider. Het grootste gedeelte van de interventies vond plaats tijdens Europese handelsuren, waarin de SNB stelselmatig aankopen deed van Australische, Canadese en Singaporese dollars en Zweedse en Deense kronen. Met ingang van het eerste kwartaal van 2012 begon de de SNB ook met aankopen van de Zuid-Koreaanse won, aldus de Wall Street Joual.
Door de aankopen van buitenlandse valuta groeit de balans van de SNB. In mei groeide deze met 28%, onder druk van de sterk verzwakte EUR/USD koers. De SNB kocht ook Japanse yen om de waarde van haar eigen munt te onderdrukken, een actie waar de Japanse centrale bank eigenlijk niet op zat te wachten. De Japanse collega's spannen zich juist in om de yen goedkoper te maken ten opzichte van andere valuta. Wat we zien is een typische valuta-oorlog, met alle onbedoelde neveneffecten die daarbij komen kijken. Op de korte termijn kan het goedkoper maken van je eigen munt de lokale economie stimuleren, maar over de langere termijn brengt het alleen maar verstoringen in de (inteationale) markt. Jim Rickards bracht vorig jaar het boek 'Currency Wars' uit, een aanrader voor wie meer wil weten over hoe valuta-oorlogen werken en welke impact deze (kunnen) hebben.
SNB blijft standvastig
Het is de vraag hoe lang de Zwitserse centrale bank nog kan vasthouden aan de koppeling van haar eigen munt met de euro. Thomas Jordan, de voorzitter van de SNB, verklaarde deze week tegenover de pers dat de SNB haar koers niet zal wijzigen. Ook houdt ze de rente voor 3-maands leningen de komende tijd op het lage niveau van 0% tot 0,25%. Jordan verdedigt het beleid van de SNB door te stellen dat de een stijging van de waarde van de franc “een substantiele bedreiging zal vormen voor de Zwitserse economie en het risico van deflatie zal verhogen''. Als gevolg daarvan is het volgens Jordan noodzakelijk om de groeiende balans van de SNB te accepteren.
Zwitserse centrale bank koopt veel buitenlandse valuta om deze lijn vlak te houden
Goud noteert op het moment van schrijven een winst van 0,18% op $1620,50 per troy ounce. Uitgedrukt in euro’s noteert goud een winst van 0,03% op €1284,55 per troy ounce.
Zilver noteert op het moment van schrijven een verlies van 0,69% op $28,66 per troy ounce. Uitgedrukt in euro’s noteert zilver een verlies van 0,81% op €22,72 per troy ounce.
Goud doet net als gisteren vrijwel niets, zilver daalde vandaag echter wat forser dan gisteren en moest vandaag een gematigd verlies noteren. De prijzen van beide edelmetalen begonnen de dag rustig maar klapten om klokslag half 4, vlak na de opening van de Amerikaanse beurzen, beiden naar beneden. Uiteindelijk toonden goud en zilver een aardig herstel en staan nu respectievelijk op gematigde winst en verlies.
Niet alleen goud deed het zowel gisteren als vandaag relatief gezien rustig aan, de inteationale beurzen toonden voor de tweede dag op rij kleine winsten of verliezen. Het ziet er momenteel naar uit dat de beleggers op alle markten in afwachting zijn van de belangrijke Griekse verkiezingen die zondag zullen plaatsvinden. Na de verkiezingen zal er meer duidelijkheid komen over de koers die Griekenland wil gaan varen en zal de kans op een eventueel vertrek uit de eurozone beter in te schatten zijn. Goud en zilver hebben nog een tweede belangrijk evenement in aantocht waardoor beleggers wellicht een afwachtende houding aannemen. Aankomende woensdag is namelijk de maandelijkse meeting van het FOMC en zal de Fed kenbaar kunnen maken of er binnenkort een nieuwe ronde van monetaire verruiming komt. Aangezien er de afgelopen tijd steeds meer negatieve cijfers over de Amerikaanse economie naar buiten komen is de kans dat de Fed woensdag zal hinten op “QE3” aannemelijk, zo vinden ook de analisten van Goldman Sachs. De prijs van goud en zilver zullen positief reageren op eventuele hints die wijzen in de richting van een nieuwe rond monetaire verruiming.
Het feit dat zilver vandaag relatief veel meer daalde dan goud is vrij opvallend. Het zilveren broertje van goud toont vrijwel altijd een sterkere volatiliteit dan goud. Vandaag begon zilver echter in de Aziatische handel met een dikke plus en is de fysieke vraag naar zilver volgens The Economic Times momenteel erg groot. Een waarschijnlijke reden is de relatief kleine zilvermarkt die vooral beheerst wordt door enkele grote spelers.
Moody's waardeert Spanje af; wij het Nederlands elftal Niet dat het ons expertise-gebied is, maar zodra we als voetballiefhebbers op dezelfde manier als een kredietbeoordelaar de kansen van het Nederlands elftal moeten waarderen, dan krijgen we nagenoeg dezelfde uitkomst als de afwaardering van Spanje door Moody's: één stap verwijderd van junk. Het Nederlands elftal speelde als een imploderende huizenmarktzeepbel.
Zoals voor Nederland een vroegtijdige uitschakeling op het EK dreigt, lezen we in het FD dat Moody's Spanje nog een extra stapje dichterbij het renteravijn heeft geduwd en daarmee dreigt voor Spanje uitsluiting van de financiële markten:
Woensdag maakte het Amerikaanse bureau bekend dat het zijn waardering voor Spaanse staatsschulden verlaagt van A3 (laag risico) naar Baa3 (gematigd risico). Dit is de laagste waardering die Moody’s nog ziet als investeringsmateriaal. De kredietbeoordelaar waarschuwde dat de waardering de komende drie maanden nog verder zou kunnen dalen. De volgende stap omlaag zou het Spaanse papier in de speculatieve (junk) categorie brengen.
Moody's motiveert de afwaardering met de Europese miljardensteun aan het Spaanse bankwezen. Die brengt de schuldenlast van Spanje omhoog en derhalve ondervindt Spanje meer moeite om geld op kapitaalmarkten op te halen. Tja, dat is een open deur die in getrapt wordt; iedereen met een rekenmachine en gezond verstand kon dit uitrekenen.
Vertrouwen in Spanje tanende.. De rente blijft gestaag oplopen en dat is zorgwekkend: de rente kruipt richting de zeven procent en dat maakt de Spaanse overheidsbegroting onhoudbaar. De geldpers aanzetten is kansloos: als dat wordt gedaan, dan volgen Italië en ook Frankrijk snel. De Europese politiek is aan zet: zij moeten nu drastisch gaan hervormen. Of dat nu linksom of rechtsom gaat, de politiek moet hervormen.
JP Morgan's Jamie Dimon moet stof happen Het FD leidt het senaatsverhoor van CEO van JP Morgan Jamie Dimon als volgt in:
Jamie Dimon is ‘een schurk’ die thuishoort in de gevangenis. Op deze wijze werd de topman van zakenbank J.P. Morgan gisterochtend in Washington welkom geheten door een activist op de publieke tribune van de Amerikaanse Senaat.
Het is “gestuurde woede” als je het mij vraagt. De Amerikaanse politiek krijgt de kans om te doen alsof zij 'tegen' bankiers zijn; Dimon verweert zich door te stellen dat hij wel voor hervormingen is, maar dat de bureaucratie toeneemt en daarmee deed iedereen zijn plas en bleef alles bij hoe het was.
Als er al één lichtpuntje is te ontwaren dan betreft dat de bankenlobby tegen de Wall Street hervormingen. Die zou wel eens een deukje hebben gekregen. Maar om Jean-Claude Trichet ietwat te parafraseren: “cynicism is warranted”*; verwacht er niet te veel van.
* Trichet verwoordde steevast het ECB-standpunt ten aanzien van hogere inflatieverwachtingen met de woorden: “vigilance is warranted” (lees: “waakzaamheid is geboden”).
Van onze SNS-correspondent: Wie is nou wie
– “Spain is not Greece.” Elena Salgado, Spanish Finance minister, February, 2010.
– “Portugal is not Greece.” The Economist, April 2010.
– “Greece is not Ireland.” George Papaconstantinou, Greek Finance minister, November, 2010.
– “Spain is neither Ireland nor Portugal.” Elena Salgado, Spanish Finance minister, November 2010.
– “Ireland is not in 'Greek Territory.'”Irish Finance Minister Brian Lenihan. November 2010.
– “Neither Spain nor Portugal is Ireland.” Angel Gurria, Secretary-general OECD, November, 2010.
Discussie over artsensalaris bedreigt zorgplannen (FD)
ING wil in 2012 nog deel staatssteun aflossen (NU.nl)
Spookcijfer: de 'machtigste' accountants (Jules Muis; Accountant)
Gemeenten legden 675 miljoen toe op bijstand (NU.nl)
Nieuws uit buitenlandse media
Griekse lichtpuntjes Is er hoop voor Griekenland? Natuurlijk: de wereld draait gewoon door en dat geldt ook voor handel en investeringen. Griekenland krijgt steun van de vele Grieken die in het buitenland wonen. Niet in de laatste plaats Grieken in Australië. Bloomberg wijdde er een heel artikel aan waarbij zij Australische Grieken interviewden die investeren in Griekenland en huizen kopen in de plaatsen waar hun 'roots' liggen.
Down-Under Greeks Send Money as Crisis Stirs Homeland Ties (Bloomberg)
Overigens wil ik daaraan toevoegen dat hulp ook andere positieve vormen kan aannemen: arbeidsmobiliteit. Afgelopen zondag was ik met Georg Schmidt Weijmans (Geopolist) op de borrel van Sander Boon voor zijn nieuwe boek en aten Georg en ik na afloop wat bij een Grieks restaurant. Daar serveerde een Griekse jongedame die haar best deed om in het Nederlands onze bestelling te noteren. Naast een prima hap eten leverde dat een leuk gesprek op over Griekenland: zij vertelde dat de Grieken klaar zijn met de “fakelaki” en de corruptie van de poltiek en ambtenarij. De Grieken zijn niet tegen Europa; zij zijn helemaal klaar met de poltieke incompetentie om orde op zaken te stellen. Voor haar is het vertrek uit Griekenland een kans want via familie-contacten wordt niet alleen werk gevonden, er is weer een persectief voor de toekomst.
Quote! Van “Jesse” van Jesse's Café Américain. Heel erg scherp!
Popular resistance against the decline of freedom and opportunity is often thwarted by the foolish self-interest of many who believe that they themselves have the ability to benefit from and become a part of the predator class, although they would never call it by that name. After all, they are successful, they have money and wealth, and they think they have the power to stand alone, but want more.
Weak and amoral people rationalize their service to what they come to realize, over time is objectively evil in a thousand different ways. The most common is the expediency of a career, going along to get along.
“His success alone proved that I should subordinate myself to this man.”
And frequently, if only in the back of their minds, is the thought that they too could be as gods. What they do not yet realize is that to the ubermensch they and their children are no different from the illegal immigrants and the poor, fit only for exploitation, who will do as they are told, until their time comes.
Must read: “Charles Ferguson: Predator Nation, Global Predator Class” (Jesse's Café Américain)
ECB-beleid: “Pijn is de agenda” Net na de wedstrijd Nederland-Duitsland kreeg ik een mailtje met de volgende analyse die veel van het verdriet van gisteravond goed maakte (héél véél dank aan Gert). De auteur J.W. Mason is mij geheel onbekend, maar wat hij in zijn artikel helder maakt, is dat zeker niet. Mason beschrijft de motivering achter de strategie van de ECB op een zeer heldere wijze. Gelukkig lopen er nog economen annex analisten rond die verder kijken dan hun figuurlijke neus lang is; mensen die het beleid van de ECB herkennen voor wat het is: de kans om af te rekenen met de politieke onwil om structureel te hervormen. Mason citeert in zijn analyse ECB-bestuurder na ECB-bestuurder en slaagt daarbij in zijn opzet om het ECB-beleid in de juiste context te trekken. Twee (lange) passages wil ik er graag uitlichten:
I'm sure there are plenty of people at the ECB who think along the same lines as the former Fed Vice-Chair. Indeed, that central banks want what's best for everyone is practically an axiom of mode economics. Still, it's funny, isn't it, that “structural reform” so consistently tus out to mean lower wages?
Martin Wolf's stuff on the European crisis has been essential. But it has one blind spot: The only conflicts he sees are between nations. What perplexes him is “the riddle of German self-interest.” But maybe the answer to the riddle is that national interests are not the only ones in play.
It's hard not to think here of Perry Anderson's thesis, developed (alongside other themes) in The New Old World, that the EU project is fundamentally a response by European elites to their inability to roll back social democracy at the national level. The new supra-national institutions of the EU have allowed them to bypass political cultures that remain stubboly (if incompletely) egalitarian and solidaristic. In Alain Supiot's summary:
In Anderson’s view, the European project has engendered neither a federation nor an intergovemental organization; rather it is the most fully realized form of Hayek’s ultraliberal ‘catallaxy’. … Like a secular version of faith in divine providence, belief in the spontaneous order of the markets entails a desire to protect it from the untimely interventions of people seeking ‘a just distribution’ which, according to Hayek, is nothing more than ‘an atavism, based on primordial emotions’. Hence the need to ‘dethrone the political’ by means of constitutional steps which create ‘a functioning market in which nobody can conclusively determine how well-off particular groups or individuals will be’. In other words, it is necessary to put the division of labour and the distribution of its fruits beyond the reach of the electorate. This is the dream that the European institutions have tued into a reality. Beneath the chaste veil of what is conventionally known as the EU’s ‘democratic deficit’ lies a denial of democracy.
De reden dat ik zo gepakt werd door deze analyse is hetgeen wat met de term “catallaxy” samengevat wordt. Deze term is mij ontzettend dierbaar en dat komt omdat het een veel nauwkeurigere omschrijving geeft van wat mijn vakgebied feitelijk bestudeert. Economie betekent letterlijk “de kunst van het huishoudboekje“. Daarmee wordt bijvoorbeeld het eindsaldo van de overheidsbegroting bedoeld. Echter, als econoom èn geograaf bestudeer ik iets dat veel breder is: de (ruimtelijke) interactie tussen economische agenten in een zeker organisatorisch verband op samenlevingsniveau.
Dat is nagenoeg dezelfde invulling die Friedrich Hayek gaf aan de term “catallaxy”: the order brought about by the mutual adjustment of many individual economies in a market. Zie overigens Wikipedia voor een zeer leerzame en uitgebreide toelichting: catallaxy en catallactics. Als uw tijd beperkt is; het gaat om de wijze waarop individuen door middel van hun “economische” interacties tot een verbetering van de welvaart in een samenleving komen en waarbij iedereen erop vooruit gaat.
De quote van Supiot vat heel simpel samen wat het wereldwijde probleem is: het electoraat intervenieert in de verdeling van de vruchten van arbeid en in plaats dat de welvaart toeneemt, is het gevolg het tegenovergestelde: onze welvaart is op het spel komen te staan.
Terug naar Mason want hij sluit zijn toelichting over het gevoerde ECB-beleid af met een hele belangrijke vraag: ga je door met interveniëren en herdistribueren of breek je met de oorzaken van een scheve verdeling? En dat laatste bereik kan alleen als electoraat verhinderd wordt – om via de politiek – door te gaan op de oude onhoudbare voet:
It seems to me that what would really be bizarre, would be if European capitalists did not see the crisis as a once-in-a-lifetime opportunity. They'd be crazy — they'd be betraying their own interests — if, given the ECB's suddenly increased power vis-a-vis national govements, they didn't insist that it extract all the concessions it can.
Isn't that what they're doing? Moreover, isn't it what they say they're doing? When the “Global Head of Market Economics” at the world's biggest banksays that the ECB should only cut rates “as part of a quid pro quo with govements agreeing to more far-reaching structural reform,” what do you think he means?
Hieraan wil ik één zaak toevoegen: deze crisis biedt een “eens-in-je-leven-kans” om fundamenteel af te rekenen met de politieke onwil om orde op zaken te stellen: dat is waarom de euro er is gekomen.
Zonder euro was er geen herkapitalisatie op systeemniveau mogelijk geweest met geherwaardeerd goud. Bovendien geldt dat er zonder euro dat de geldpersen in Zuid-Europa onder electorale en politieke druk al lang en breed was aan gegaan. Keynesianen en monetaristen zijn vast wel bekend met de term “competitieve devaluatie”: het zou een herhaling zijn geweest van de fouten uit het protectionistische verleden. Onthoudt bijvoorbeeld dat pas in de jaren '80 van de vorige eeuw de inteationale handel terug was op het niveau van eind negentiende eeuw: de periode van de klassieke goudstandaard.
Het punt? De Duitsers en Nederlanders hadden zonder euro een giga-recessie (zo niet depressie) gehad omdat de valuta uit de markt zou zijn geprijst; Zuid-Europa zou doorgegaan zijn op de oude en corrupte voet en via inflatie hebben verhuld dat zij hun schulden niet kunnen afbetalen; en de eindconclusie zou zijn geweest dat er helemaal niets ten positieve zou zijn veranderd. De euro voorkomt al deze problemen.
De Europese crisis – zoals ik wel vaker roep – is er één van insolvabele banken en overheden; niet één van een falende munteenheid. Misschien moet ik wijlen Wim Duisenberg quoten uit zijn inauguratiespeech als ECB-president want dan heeft u meteen een idee voor wie de ECB werkt: u!
That the euro has economic origins does not reduce its significance as a social contract. However, its success as a social contract is only possible because it is rooted in a second accord, a constitutional contract, between the citizens who own it and the institution to which they have assigned the task of protecting it.
Nog één quote:
The euro, probably more than any other currency, represents the mutual confidence at the heart of our community. It is the first currency that has not only severed its link to gold, but also its link to the nation-state. It is not backed by the durability of the metal or by the authority of the state. Indeed, what Sir Thomas More said of gold five hundred years ago – that it was made for men and that it had its value by them – applies very well to the euro.
Let wel, de euro kan niet worden bij geprint om de problemen van de politiek en banken op te lossen. De “grondwet” van de ECB heeft de “vijfde functie” van geld uitgesloten: de inflatiebelasting kan niet vanuit overheidswege geheven worden. Dat betekent dat de ECB niet de tekorten van politici kan printen. Tekorten van politici die onder electorale druk pijlsnel geneigd zijn om terug te grijpen naar de weg van de minste weerstand.
Dit electoraal-politiek probleem is mijn inziens hetgeen wat Duisenberg bedoelt met de zin dat de euro de eerste munt is die ontkoppeld is van zowel goud als de natie-staat. En dat is belangrijker dan menigeen denkt. De euro kan niet ondermijnd worden door de natie-staat: de grondwet van de ECB verhindert dat.
De reden dat de euro niet “vast” gekoppeld is aan goud heeft een andere reden: de goudprijs is te allen tijde fluctuerend ten opzichte van fiat-geld. Die is niet houdbaar in een vaste pariteit.
Praktisch gezien komt daarbij dat toen de euro geïntroduceerd werd, de fysieke goudprijs door al het papieren goud ondergewaardeerd was; net zoals nu. Stel dat de papieren goudmarkt breekt en dat de euro een vaste dekking met goud had gehad (op de huidige prijsniveaus). In dat geval zou er nooit genoeg goud zijn geweest in Europa om de euro te kunnen dekken. Dit probleem is verholpen door de euro en goud niet aan elkaar te koppelen in een vaste parititeit. En dat levert een belangrijke gevolgtrekking op: fysiek goud biedt in alle vrijheid op papier. En dat is het paradigma waarop de euro is gebaseerd: het heeft goud als activa-bezitting “ontketend”*.
Zolang het mandaat van de ECB gehandhaafd blijft en de ECB geen euro's print om de tekorten van overheden op te kopen, dan wordt door de ECB afgedwongen dat overheden en bankiers gaan hervormen. Dat dit proces moeilijk zou worden, was ook bekend. En dat veel nuances en details in het geweld van de financiële berichtgeving verloren gaan; helaas, dat blijft iets van alle tijden.
Laat ik nog één quote van Wim Duisenberg geven:
“We know that such a bold step as the single currency was conceived as part of a wider process of uniting Europe not only economically but also politically. Today, a new path is being explored: the Convention on the Future of Europe has been established. Its task is to make proposals on furthering the construction of a united Europe as well as on streamlining and democratising the structure of the Union.
If it succeeds in this task, the Convention will help to complement the existing economic constitution with effective and transparent political structures and processes. In the same way that the economic constitution, because it is based on sound principles, is capable of meeting the challenges of the future, so will Europe as a whole be better equipped to meet its citizens' expectations. So will Europe as a whole be better able to meet the challenges it faces, be they from within or from without, and to assume the inteational responsibilities commensurate with its size and its importance.”
Laat ik deze reflectie afsluiten met een voor euro-sceptici onder de 'gold bugs' contraire conclusie: zonder ECB, geen democratisch toekomstperspectief en geen vrijheid van welvaart. De ECB is de reden dat ik er nog vertrouwen in heb want anders waren wij overgeleverd aan de eerlijkheid en de competentie van onze overheden.
Waar een analyse je allemaal aan doet denken. Een absolute MUST READ!
Pain Is the Agenda: The Method in the ECB's Madness (JW Mason; Slackwire Blog)
*Voor meer informatie, lees het boek van Sander Boon De Geldbubbel!!
In ander nieuws:
Een aardige analyse over olie. De verdeeldheid binnen Opec neemt toe..
Why Saudi Arabia wants to bathe the world in affordable oil (FT Alphaville)
Het lijkt wel alsof er sprake is van een “monetaire zonsopkomst” die de nachtelijke schaduw van de fiat geldillusie met het nodige zonlicht vervangt zodat alles dat het daglicht niet kan verdragen te voorschijn komt. Met een zeker gevoel voor ironie kan het volgende bericht getypeerd worden als een “goddelijke” interventie.
Former 'God’s Banker' could blitz Vatican with cache of secret documents (Russia Today)
Laat deze man alsjeblieft eens keer zijn waffel houden. De Britse agenda is om Europa verdeeld te houden. 't Is de enige manier waarop de Britten kunnen heersen. Dat is de Britse insteek al meer dan duizend jaar. De Britse minister van Financiën zit te stoken met zijn uitspraak dat Griekenland uit de euro gezet moet worden..
Kijk niet verbaasd op als blijkt dat de Amerikanen ook Syrische bankbiljetten printen. Ik heb ooit eens gehoord dat de Amerikanen dat ook deden ten tijde van de eerste Golfoorlog..
Exclusive – Syria prints new money as deficit grows – bankers (Reuters)
Tot slot.
In Groot-Brittanie, met name London, hangen overal camera's. Dat Britse camera-systeem wordt “CCTV” genoemd. De (wereld) beroemde graffiti-artist Banksy had daar zo zijn ideeën over:
In de VS is men nogal van de “innovativiteit”. In plaats van camera's laten zij onbemande vliegtuigjes de bevolking spioneren. Niet zonder risico's naar nu blijkt.. Via BrasscheckTV:
De nieuwste data van de Spaanse bankensector is hier te vinden, terwijl de Italiaanse centrale bank haar nieuwste cijfers hier publiceert. De data werd door Zero Hedge samengevat in onderstaande grafiek, die in één oogopslag laat zien hoe de bankensector in Spanje en Italië is verzwakt. Vooral ded ontwikkelingen in Spanje trekken de laatste tijd veel aandacht. Onderstaande grafiek laat zien hoe de Spaanse banken gezamenlijk inmiddels voor in totaal €287,8 miljard hebben geleend bij de ECB, een toename van €24 miljard tussen april en mei.
De Italiaanse bankensector heeft in totaal €272,2 miljard geleend bij het loket van de ECB, een toename van slechts €2 miljard ten opzichte van een maand eerder. Zoals onderstaande grafiek laat zien hebben Spaanse banken nu, voor het eerst sinds juni vorig jaar, meer geleend van de ECB dan de Italiaanse banken. Destijds hadden we het nog over over bedragen van ongeveer €50 miljard, nu praten we over ruim het vijfvoudige.
Terwijl in Spanje vooral de private schulden (vooamelijk hypotheken) een probleem vormen op de balans van de banken kent Italië juist een zeer hoge staatsschuld. De staatsschuld van Spanje is momenteel ongeveer 69% ten opzichte van het BBP, terwijl Italië met een totale publieke schuld van €1.950 miljard (+120% BBP) zeer kwetsbaar is voor verder stijgende rentes op de obligatiemarkt. Maar ook beleggers weten dat de overheid zal moeten ingrijpen om de problemen bij de banken het hoofd te bieden. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat de rente op Spaanse 10-jaars leningen momenteel hoger ligt dan de Italiaanse obligaties met dezelfde looptijd (6,92% versus 6,16%).
Spaanse banken lenen nu meer bij ECB dan Italiaanse (Via Zero Hedge)
