Blog

  • Roel Janssen over ‘Fout Goud’

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten de Duitsers veel goud buit om de oorlog te financieren. Toen de Duitsers ons land binnenvielen was 80% van de goudvoorraad al veilig overgebracht naar Londen, New York en Ottawa, maar het achtergebleven edelmetaal werd in beslag genomen en overgebracht naar Duitsland. Volgens Roel Janssen, auteur van een nieuw boek getiteld “Fout Goud“, ging het in totaal om 146 ton. Daarmee is het de grootste goudroof geweest uit de Nederlandse geschiedenis.

    Fout Goud

    De Duitsers verkochten het metaal aan Zwitserland, terwijl men ook daar ongetwijfeld wist dat het om gestolen goud ging. Ook wisten de Zwitsers dat de Duitsers de opbrengst van het gestolen goud gebruikten om de oorlog voort te zetten. Nederland heeft dankzij bemiddeling van de Amerikanen een deel van het gele metaal teruggekregen, maar er ligt volgens Roel Janssen nog altijd 61 ton in Zwitserland opgeslagen dat aan de Nederlanders toe behoort.

    Roel Janssen

    Roel Janssen is financieel-economisch journalist en schrijver. Hij heeft ruim dertig jaar gewerkt voor NRC Handelsblad en heeft verschillende non-fictieboeken geschreven, zoals "Grof Geld", "Wellink aan het Woord" en "De Euro". Zijn nieuwste boek over het gestolen goud ligt vanaf 27 februari in de boekhandel en is onder meer te bestellen bij Bol.com. We bedanken lezer Floesh voor de tip! De video is van MeJudice.

  • Hoeveel is Olympisch goud waard?

    Nederland domineert het onderdeel schaatsen tijdens deze Olympische Winterspelen in Sochi. Afgelopen zondag wist Nederland op de 1.500 meter voor de dames het goud, zilver én het brons te bemachtigen. Ook bij de heren werden er al veel medailles binnengehaald op de 5 kilometer en de 500 meter. Op het moment van schrijven staat ons land tweede op de medaillespiegel met vijf keer goud, vijf keer zilver en zeven keer brons. Duitsland wist meer gouden plakken te behalen, maar heeft in totaal minder medailles binnengehaald dan Nederland. Maar wat is de intrinsieke waarde van deze medailles?

    Olympisch goud

    De Olympische medailles worden steeds groter, maar worden ze ook meer waard? De gouden medailles die in Sochi worden uitgereikt bevatten 525 gram zilver en zijn verguld met slechts 6 gram goud. Met de goudprijs en de zilverprijs van vandaag de dag heeft deze medaille een intrinsieke waarde van €452. Daarvan is €186,36 goud en €266,45 zilver. De zilveren medailles wegen 525 gram en hebben dus een intrinsieke waarde van iets meer dan €266. Het brons bestaat uit een mix van koper, zink en tin en heeft een smeltwaarde van minder dan drie euro. De medailles zijn nog groter dan die van de Zomerspelen van 2012, maar door de daling van de goudprijs en de zilverprijs was de intrinsieke waarde van de 2012 medailles op dat moment bijna gelijk aan die van de 2014 medailles nu.

    Puur goud

    Tussen 1904 en 1912 waren de Olympische medailles nog van massief goud. Vanzelfsprekend waren ze niet zo groot en zwaar als nu, maar met een gewicht van 53 gram zijn deze oude medailles veel meer waard dan de medailles die vandaag de dag worden uitgegeven. Omgerekend naar de goudkoers van dit moment is een massief gouden medaille van meer dan honderd jaar geleden €1.648 waard. Dat is 3,5 keer zo veel als de gouden medaille van nu. Dat er minder goud in de medailles verwerkt wordt dan honderd jaar geleden is goed te begrijpen, want er zijn steeds meer onderdelen waarop prijzen verdiend kunnen worden. Tijdens de Zomerspelen van 2012 waren er 102 onderdelen waarop men goud, zilver en brons kon winnen. Tijdens de Olympische Winterspelen in Sochi worden er ongeveer 1300 medailles uitgedeeld. Vergeleken met de vorige Winterspelen zijn er twaalf nieuwe disciplines toegevoegd.

    Prijzengeld

    Gelukkig gaat er met een podiumplaats ook prijzengeld gemoeid. Er is een bonus van $25.000 voor een gouden medaille, $15.000 voor zilver en $10.000 voor brons. Sommige landen betalen hun atleten zelfs een bonus voor het behalen van Olympisch goud. Die bonus bedraagt meer dan $100.000 in Rusland en $250.000 in Kazachstan. Atleten uit de Verenigde Staten moeten een deel van hun prijzengeld aan de belastingdienst afdragen, omdat het prijzengeld volgens hun belastingwetten onder het reguliere inkomen uit het buitenland valt.

    Slechts 6 gram goud in Olympische medaille

    Slechts 6 gram goud in de 2014 Olympische medaille

  • Opinion on capital flows

    It are the flows of economic & financial capital that say who is poor or rich (prosperous) at any given moment. Capital, travels around the world in search for profits and always comes back home. Let us focus on one particular aspect of this economic & financial capital in the financial globalization. There is too much capital for too little physical economy. This disproportion rises systemically just like the growing mismatches of global debt (and stock markets capitalization) versus GDP. These masses (XX trillions) of debt capital (hot money) are systemically backed by less economy and more finance. High Net Worth Individuals have to manage a fast rising volume of already +/- $ 50 trillion.

    Today, there is a massive flight to liquidity, driven by the fears of capital safety. For the time being, the dollar capital flows are not yet showing any signs of loss of confidence, when leaving fertile grounds and coming back home. The $ bonds are not yet declining! Forward guidance is still in control of dangerous volatility and debasement risks (expectations). The world’s gigantic capitals can still move (refuge) into the ever expanding $ debt paper. $-bonds can keep up the appearances of quality.

    Financial capital

    Economic capital is still increasingly flowing into the giant pool of financial capital! Evidence that there’s something rotten in the global debt-driven economy. We are heading for a depression if this has to continue. All the exuberant monetary expansions never fully reached the physical economies. Confidence in the pool of finance capital has to remain in high spirits, because there is no alternative. A very uncomfortable and depressive catch-22 situation. The more so as the volume of finance capital is growing (inflating) disproportionally versus tangible real assets. Where will the next capital flows go to !? At present goldprices, the physical goldmarket is much too small to receive any inflow from the enormous volume of finance capital. How can finance capital possibly buy significant amounts of physical gold if China is accumulating the scarce available metal. Finance capital is forced to stay in finance (financial industry) and remain confident that this market stays liquid and safe. The exact name for the present situation is SYSTEMIC DEBT CRISIS. How long can the present liquidity-confidence and safety beliefs in economy & finance, possibly be maintained? The enormous mismatches are not declining...

    No escape route

    The relentless rising mismatches and disproportions will non-stop erode and undermine the much needed confidence in the system. All capital will increasingly feel unsafe and experience it the hard way, without any possible escape route. What if the goldprice rises significantly ($ xx.xxx/oz) and the physical goldmarket becomes an alternative for 1% of financial capital inflow… Then a GOLD VALUE STANDARD is born and maturing. Will the gold paper market soon become too small for financial capital to flow through… Written by: 24 carat

    Global money supply

    Global money supply (Source: Dollardaze)

  • Goud en Zilver report (Week 7)

    Zowel de goudprijs als de zilverprijs bereikten afgelopen week het hoogste niveau in drie maanden tijd. De prijs van goud steeg van €929,49 naar €963,09 per troy ounce (+3,6%), terwijl het grijze metaal de grens van €500 per kilo wist te doorbreken. De prijs van zilver steeg van €472,20 naar €504,27 per kilogram, een winst van 6,79%.

    Goud ging dit jaar al goed uit de startblokken, terwijl zilver meer moeite had om de weg naar boven te vinden. Eind januari stond het gele metaal al op een plus van 5%, terwijl de zilverprijs weer was weggezakt tot het niveau van rond de jaarwisseling. Waar de stijging opeens vandaan komt is moeilijk te zeggen. Mogelijk reageert de markt op een doorbraak van de negatieve trendlijn voor edelmetalen, wat voor technisch analisten een duidelijk koopsignaal is. Al een jaar is de prijs niet meer aan de bovenkant door het 200-daags gemiddelde gebroken.

    Zwakkere dollar

    In dollar steeg de goudkoers van $1.266,62 naar $1.318,79 per troy ounce, een winst van 4,12%. De zilverprijs steeg in deze valuta van $20,02 naar $21,48 per troy ounce, een plus van 7,29%. De hogere winst in dollars weerspiegelt een stijging van de EUR/USD. De wisselkoers steeg met bijna een cent van $1,3592 naar $1,3695 (+0,75%).

    Goudprijs in euro per troy ounce

    Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

    Zilverprijs in euro per kilogram

    Zilverprijs in euro per kilogram (Bron: Goudstandaard)

     GLD weer boven de 800 ton goud

    In het verleden hebben we meerdere keren geschreven over het leeglopen van de goudvoorraad van GLD, het grootste goud-ETF ter wereld. De uitstroom van goud ging hand in hand met een daling van de goudprijs en vorig jaar was de daling van de goudprijs procentueel ongeveer even groot als die van de goudvoorraad in dit ETF. Nu de goudprijs weer uit een dal lijkt te klimmen is het een goed moment om de balans op te maken. Wordt GLD weer gekocht door beleggers? De eerste grafiek laat de prijsontwikkeling en de goudvoorraad in het ETF zien sinds begin 2013, de tweede grafiek loop van begin november 2013 tot en met 14 februari 2014 en zoomt dus in op de laatste drie maanden. Wat valt ons op: terwijl de goudprijs weer terug is op het niveau van drie maanden geleden is de goudvoorraad van het ETF nauwelijks hersteld. Vergeleken met begin november zit er ruim 60 ton minder goud in.

    Ontwikkeling voorraad GLD sinds begin 2013

    Daling goudvoorraad in GLD is voorlopig een halt toegeroepen...

    Goudvoorraad GLD sinds november 2013

    ... maar de animo voor goud-ETF's als GLD komt nog niet terug!

    Economische cijfers

    Of de stijging van de goudprijs en de zilverprijs zal aanhouden zal mede bepaald worden door macro-economische cijfers. Aankomende dinsdag krijgen we inflatiecijfers uit het Verenigd Koninkrijk en cijfers over het economisch sentiment in de Eurozone, woensdag komen cijfers over de Amerikaanse huizenmarkt en worden de notulen van de laatste FOMC vergadering van de Federal Reserve vrijgegeven. Donderdag komen inflatiecijfers uit de VS en op vrijdag komt er opnieuw een cijfer over het herstel van de Amerikaanse woningmarkt. Hoewel deze cijfers geen directe invloed hebben op de prijsontwikkeling van goud en zilver kunnen ze wel de verwachtingen die de markt heeft over het monetaire beleid van de Amerikaanse centrale bank bijsturen. En wat de Federal Reserve doet heeft doorgaans wel invloed op de prijzen van beide edelmetalen.

  • Hypotheekrenteaftrek maakt huizen onbetaalbaar

    De hypotheekrenteaftrek, een riante subsidie op schulden, heeft een prijsopdrijvend effect. Hoewel de maatregel bedoeld was om koopwoningen voor meer mensen betaalbaar te maken, blijkt deze in de praktijk alleen maar hogere maandlasten op te leveren. Hoe groter de rentesubsidie, hoe hoger de woonlasten in verhouding tot het inkomen van het huishouden. Op de verticale as ziet u het percentage van het huishoudinkomen dat op gaat aan woonlasten en op de horizontale as ziet u de rentesubsidie. De omvang van de bollen weerspiegelt de omvang van de schulden van huishoudens in verhouding tot het bbp.

    Hypotheekrenteaftrek maakt huizen onbetaalbaar

    Hypotheekrenteaftrek maakt huizen onbetaalbaar (h/t: @Bubbelonia)

  • Technologie-aandelen zijn het nieuwe goud?

    Amerikaanse technologie-aandelen zijn de nieuwe veilige haven voor beleggers, zo schrijft Marc Fiorentino op het Franse Monfinancier.com. Jarenlang heeft goud deze rol gespeeld, maar daar is de laatste weken volgens Fiorentino geen sprake meer van. Het afgelopen jaar is de goudprijs sterk gedaald, terwijl de grote Amerikaanse technologie-aandelen nauwelijks getroffen werden door de financiële crisis.

    Blijkbaar denken beleggers dat deze bedrijven beter bestand zijn tegen negatieve invloeden als een crisis in opkomende markten, groeivertraging in China, deflatie in de Eurozone en de afbouw van het Amerikaanse stimuleringsprogramma. In elk geval zijn de grote technologische bedrijven minder afhankelijk van geldschieters, omdat ze op een grote berg cash zitten. Apple ($146 miljard), Microsoft ($80 miljard), Google ($56 miljard) en Verizon ($54 miljard) hoeven voorlopig geen nieuwe aandelen uit te geven of te lenen bij een bank. Daardoor zitten deze bedrijven in een comfortabele positie, ook in crisistijd. Wat denkt u? Zijn de genoemde technologie-aandelen inderdaad een veilige haven voor uw vermogen? Of geeft u toch liever de voorkeur aan edelmetalen?

    Zijn technologie-aandelen het nieuwe goud?

    Zijn technologie-aandelen het nieuwe goud?

  • Steve Keen: “QE is niet hetzelfde als geld drukken”

    Veel economen zagen de financiële crisis van 2008 niet aankomen. Dat kwam omdat er in veel gangbare economische modellen geen rekening werd gehouden met het effect van schulden in ons geldsysteem en omdat veel modellen zich baseerden op de gedachte dat de economie een evenwicht kan bereiken.

    De Australische econoom Steve Keen heeft uitvoerig onderzoek gedaan naar bestaande economische modellen en heeft er zijn werk van gemaakt om de zwakheden en tekortkomingen hiervan aan te tonen. Ook bouwt hij alternatieve economische modellen, die gebaseerd zijn op de aanname dat de economie cyclisch beweegt en niet naar een zogenaamd evenwicht terugkeert.

    In deze context kunnen we het volgende college van Steve Keen u van harte aanbevelen. In deze video van iets meer dan een half uur legt Keen uit waar de tekortkomingen zitten bij veel economische modellen en legt hij zijn alternatieve modellen uit. Ook legt Steve Keen in deze video uit waarom het QE programma van de Amerikaanse centrale bank niet gelijk staat aan 'geld drukken'. Door simpelweg de geldstromen en de mutaties in de bankbalansen te volgen kan iedereen binnen een paar minuten tot dit inzicht komen. Dit hebben we ook al eens uitvoerig behandeld in het artikel "Banken lenen geen reserves uit!"

  • Technologie ondermijnt de democratie

    Onlangs vond in het Zwitserse Davos weer het World Economic Forum plaats, de jaarlijkse praatsessie van de Groten der Aarde. Tijdens één van de vele bijeenkomsten liet Eric Schmidt, de ceo van Google, zich ontvallen, dat er een wedstrijd gaande is tussen computers en mensen. Voor hem was het uiterst noodzakelijk, dat de mensen deze wedren winnen. Zo niet, dan leidt de overwinning van de technologie op de mens tot de destructie van de wereld zoals we die nu kennen. Dat legt de bijl aan de wortels van de Westerse democratie.

    Schmidt staat niet alleen in zijn opvatting dat de huidige snelle technologische ontwikkeling grote gevaren in zich bergt. Ook de bekende Amerikaanse econoom Lawrence Summers vraagt aandacht voor de donkere kanten ervan. Ook voor hem is dat in de eerste plaats grootschalige vernietiging van werkgelegenheid en banen. Het is volgens hem daarom een dure plicht voor overheden ervoor te zorgen, dat de hele maatschappij kan genieten van de voordelen van de technologische revolutie.

    Summers betwijfelt echter of de huidige generatie politici daar wel de kwaliteiten voor heeft. Hij doet dat met een verwijzing naar politieke grootheden uit het verleden. Mannen als de Brit Gladstone, de Amerikaan Teddy Roosevelt en de Duitser Bismarck waren politiek leider in een tijd van de industriële revolutie. Telefoon, telegraaf, elektriciteit en de verbrandingsmotor zette de wereld van eind 19e eeuw totaal op zijn kop. Genoemde politici hebben niet gepoogd de revolutie van hun dagen de kop in te drukken. Integendeel, maar ze beseften wel, dat ze de werkende klasse van die dagen deelgenoot moest laten worden van die revolutie. Zo niet, dan zou die zich weleens kunnen afkeren van de bestaande maatschappij en zodoende de legitimiteit van het systeem aantasten. Om de hele maatschappij te laten delen in de voordelen van de industriële revolutie was het nodig om de macht van baronnen en kartels te breken. Democratie, de politieke macht van velen, moest het antwoord worden op de economische macht van de enkeling.

    Voor mensen als Summers en Eric Schmidt is de uitdaging van de 21e eeuw opnieuw het bevorderen van zowel technologische innovatie als democratische vrijheden en verworvenheden. Voor de Victorianen van de 19e eeuw was de staat bedoeld om de vrije markt niet te laten ontsporen ten behoeve van de enkeling. De ideale staat in hun ogen was de nachtwakerstaat, niet de politiestaat. De nieuwe technologische revolutie dreigt niet alleen een economische elite te scheppen, die opnieuw de vrije markt wenst te vervangen door kartels en monopolies. Ze bergt ook het gevaar in zich de staat onbeperkte mogelijkheden te geven om in het leven van de gewone burger te snuffelen en zijn vrijheden geleidelijk in te perken. De schandalen rondom de Amerikaanse NSA en de Nederlandse AIVD onderstrepen, dat dit geen denkbeeldig verhaal is. Het is al bijna de realiteit van alledag. We hebben al te maken met een paranoïde overheid, die steeds meer controle wenst uit te oefenen over alledag. Tegelijkertijd zien we, dat het vertrouwen van de westerse burger in de democratische instituties naar een bedenkelijk laag niveau is gezakt. We hebben geen vertrouwen meer in onze politici, maar evenmin in, bijvoorbeeld, onze rechterlijke macht die moet toezien op het naleven van het democratisch spel. Gevraagd: een nieuwe generatie ‘Victorianen’ die de technologische revolutie weet te verankeren in een vitale democratische samenleving. De macht van velen moet opnieuw het antwoord worden op de ongecontroleerde macht van de enkeling.

    Cor Wijtvliet BronMichael Ignatieff, We need a new Bismarck to tame the machines. Financial Times, February 11 2014 Vragen en opmerkingen kunt u richten aan [email protected]

  • Miljarden aan goud en zilver zitten in ons afval

    Ieder jaar brengen we wereldwijd miljarden euro’s aan goud en zilver naar de vuilstort. Afgeschreven computers, telefoons, toetsenborden, printers, televisies en computerschermen bevatten nog zoveel edelmetaal dat recycling uitermate lucratief is. Bedrijven als Umicore hebben zich gespecialiseerd in wat ook wel ‘urban mining’ genoemd wordt: de scheiding van goud, zilver, platina en andere waardevolle metalen uit het afval.

    De volgende infographic laat zien dat er ieder jaar al voor $21 miljard aan goud en zilver wordt verwerkt in elektronica. Tegelijkertijd is er per jaar ongeveer 50 miljoen ton elektronisch afval, dat potentieel 300 tot 400 gram goud en een veel grotere hoeveelheid zilver bevat. Om dat in perspectief te plaatsen: goudmijnen halen in het beste geval slechts enkele grammen van het gele metaal uit een ton aan materiaal.

    En waar edelmetaal is, daar zijn ook Chinezen... Zo vinden we het grootste verwerkingscentrum ter wereld voor elektronica in de Chinese stad Guiyou. Dat bedrijf verwerkt jaarlijks anderhalf miljoen ton elektronisch afval, een bezigheid die jaarlijks $75 miljoen oplevert.

    Urban Mining: Veel goud en zilver in oude elektronica

    Urban Mining: Veel goud en zilver in oude elektronica

  • Video: Josef Stiglitz over de toekomst van Europa

    Veel Europese landen verkeren in een depressie. Een depressie die nog ernstiger is dan die van de jaren dertig. Het GDP per hoofd van de bevolking is in bijna alle Europese landen, met uitzondering van een land als Duitsland, lager dan vijf á zes jaar geleden. Er is helemaal geen economische groei meer, er is economische neergang. En zelfs in Duitsland, dat de klap nog redelijk goed heeft weten te doorstaan, is de onderste 40% van de bevolking (gemeten naar inkomen) erop achteruit gegaan. Stiglitz verbaasde zich dan ook over het optimisme dat begin dit jaar werd uitgesproken in Davos tijdens het World Economic Forum. Bekijk de hele speech van Stiglitz over de toekomst van Europa (duur: 53 minuten).

    We danken MK10 voor de tip!

  • Grafiek: Verborgen werkloosheid

    De arbeidsmarkt in de VS herstelt snel, indien we het werkloosheidspercentage mogen geloven. Maar geeft dat percentage wel een goede weerspiegeling van de werkelijkheid? Het is bekend dat werklozen die enige tijd niet meer naar werk zoeken niet meer als werkloos worden aangemerkt. Dit is de groep die gedefinieerd wordt als ‘Not in Labor Force‘ en waar op dit moment bijna 91,5 miljoen Amerikanen onder vallen.

    Met de Civilian Employment-Population ratio worden de niet-werkzoekende werklozen wél meegerekend. In onderstaande grafiek weerspiegelt de blauwe lijn deze ratio, terwijl de oranje lijn het officiële werkloosheidspercentage laat zien. De Employment-Population ratio is omgekeerd en over het werkloosheidspercentage gelegd. U ziet dat de twee cijfers vanaf 1994 behoorlijk in de pas lopen, maar dat er omstreeks 2010 wat veranderd is. Sindsdien daalt het werkloosheidspercentage, maar blijft de Civilian Employment-Population ratio een vlakke lijn. Iedere keer als u iets hoort over herstel op de Amerikaanse arbeidsmarkt moet u deze grafiek in het achterhoofd houden. Wij zien pas herstel als de blauwe lijn in onderstaande grafiek omlaag komt. Of als de participatiegraad weer opkrabbelt vanaf het laagste niveau sinds eind jaren zeventig...

    Werkloosheid volgens twee definities

     

    Werkloosheidspercentage versus Employment-Population ratio (Bron: Soberlook)