Categorie: Nieuws

  • Video: Warren Mosler over het geldsysteem

    In de volgende video legt econoom Warren Mosler uit dat het geldsysteem eigenlijk één groot boekhoudkundig systeem is van getallen op bankrekeningen en dat al het geld zijn oorsprong vindt bij de overheid, die geld in omloop brengt door het simpelweg te spenderen.. Mosler onderscheid de private sector en de overheid en komt daarbij tot de conclusie dat de private sector alleen besparingen kan hebben als de sector overheid tekorten maakt of als er een positief saldo is met het buitenland.

    Mosler geeft een interessante invalshoek op het moderne geldsysteem, ontdaan van alle nostalgie van gouden en zilveren munten en door edelmetaal gedekte geldsystemen. Volgens Mosler is het cruciaal dat de overheid in crisistijd meer geld uitgeeft dan er binnenkomt, zodat consumenten genoeg te besteden hebben en de werkloosheid laag blijft.

    Volgens de visie van Mosler is een hoge staatsschuld en een hoog begrotingstekort geen enkel probleem, zo lang het land zelf het beheer heeft over de valuta waarin de schulden gemaakt zijn. Wel merkt hij daarbij op dat het hebben van een eigen munt geen vrijbrief is voor de overheid om eindeloze tekorten te maken. Dat kan op termijn inflatie teweeg brengen. Verder legt de econoom uit dat het betalen van belastingen een essentieel onderdeel is in een modern geldsysteem. Door belastingen af te dwingen in een bepaalde valuta ontstaat er vraag naar de betreffende valuta. Ook zorgen belastingen ervoor dat er niet teveel geld in de handen van huishoudens is, want dat zou op termijn kunnen leiden tot een hoge inflatie. Via het belastingstelsel kan de overheid de bestedingen van verschillende inkomens- en vermogensgroepen sturen, denk aan de talloze subsidies, heffingen en belastingen die een moderne samenleving kent. Geïnteresseerd in het verhaal van Warren Mosler? Lees dan ook zijn werk Seven Deadly Innocent Frauds of Economic Policy (pdf).

  • Optimisme over Nederlandse woningmarkt groeit

    Overheerste er in de afgelopen jaren terughoudendheid op de woningmarkt, nu durven meer mensen weer een huis te kopen. De Eigen Huis Marktindicator van de Vereniging Eigen Huis (VEH) steeg in het derde kwartaal van dit jaar namelijk naar recordhoogte. Het vertrouwen dat Nederlandse consumenten hebben in de woningmarkt bereikte volgens deze indicator het hoogste niveau sinds 2004, toen de Eigen Huis Marktindicator werd gelanceerd. In het derde kwartaal van dit jaar waren er voor het eerst sinds jaren weer evenveel mensen optimistisch als pessimistisch over de huizenmarkt, terwijl die laatste groep jaren lang de overhand had. De indicator van de VEH laat sinds januari vorig jaar een onafgebroken stijging zien.

    Hoewel de huizen in Nederland nog steeds relatief duur zijn ten opzichte van het inkomen wordt het optimisme ten aanzien van het kopen van een huis steeds groter. Sinds 2013 neemt het aantal transacties weer toe en de laatste maanden gingen ook de prijzen gemiddeld weer heel iets omhoog. Startersleningen, belastingvrije schenking tot €100.000 en de lage rente hebben daar een belangrijke bijdrage aan geleverd.

    Huishoudens onder water

    Het aantal huishoudens dat onder water staat lijkt ook te stabiliseren, zo schrijft de Telegraaf vandaag. Momenteel hebben 1,5 miljoen huishoudens een hypotheekschuld die hoger is dan de waarde van hun huis. Dit zijn voornamelijk de huiseigenaren in de leeftijdscategorie van 25 tot 45 jaar. Van de jonge starters tussen de 25 en 30 jaar heeft zelfs 80% onderwaarde op de eigen woning. Het herstel moet dan ook vooral komen van de starters, die kunnen profiteren van de relatief lage maandlasten.

    eigen-huis-marktindicator

    Vertrouwen in de woningmarkt neemt toe

  • Grafiek: Waar is de huizenmarkt het duurst?

    Er zijn verschillende manieren om de ontwikkeling van de huizenprijzen in kaart te brengen, waarvan de gemiddelde prijs ten opzichte van het gemiddelde inkomen één van de meest gebruikelijke is. Door niet de prijzen, maar de betaalbaarheid van woningen als uitgangspunt te nemen wordt het veel makkelijker de ontwikkeling van de huizenprijzen tussen landen te vergelijken. Dat is precies wat de volgende grafiek, die we aantroffen op het blog Woningmarktcijfers, in kaart brengt.

    De grafiek bestrijkt de periode van begin jaren ’80 tot en met het jaar 2011. We zien dat de huizenprijzen in 2011 relatief goedkoop waren in Japan en de Verenigde Staten en dat de prijzen in Nederland in dat jaar het hoogst waren. Dat terwijl de Nederlandse huizenmarkt toen al een behoorlijke daling achter de rug had. Zouden we de grafiek doortrekken tot 2014, dan zouden we een betere betaalbaarheid zien voor de Nederlandse woningmarkt. Niet alleen zijn de prijzen tot en met 2013 verder gezakt, ook daalden de maandlasten door de steeds lagere rente.

    huizenprijzen-vs-inkomen

    Huizenprijzen in Nederland waren zeer hoog ten opzichte van het inkomen

  • Bank of Japan zet QE in hogere versnelling

    De centrale bank van Japan zet de spreekwoordelijke geldpers in een hogere versnelling, zo schrijft het Russische persbureau RIA Novosti. Het bedrag waarvoor de Bank of Japan schuldpapier uit de markt haalt zal jaarlijks verhoogd worden met 60 tot 70 biljoen yen, omgerekend $550 tot $645 miljard per jaar. De centrale bank kocht op jaarbasis al ¥50 biljoen aan staatsobligaties, ¥30 miljard aan hypotheekschulden en ¥1 biljoen aan exchange traded funds (ETF’s).

    De uitbreiding van het stimuleringsprogramma met nog eens ¥60 tot ¥70 biljoen moet de Japanse economie een impuls geven. De rente in Japan is al uitzonderlijk laag, maar de consumentenbestedingen zijn nog niet op het gewenste niveau gekomen. De Japanse regering verhoogde eerder dit jaar de belasting op consumptie. Het is de vraag wat de aankoop van meer schuldpapier oplevert. Waarschijnlijk zal de langlopende rente verder dalen en zal de waarde van de munt verder onder druk komen te staan. Dat laatste geeft exporterende bedrijven een concurrentievoordeel ten opzichte van het buitenland.

    bankofjapan

    Bank of Japan schroeft monetaire stimulering op

  • Steve Keen: “Herstel economie zal mislukken”

    Volgens econoom Steve Keen is het magere economische herstel wat we links en rechts zien gedoemd te mislukken. De economie zal door de omvang van onze private schulden opnieuw afglijden richting een recessie, omdat de hoge schuldenlast het besteedbare inkomen van huishoudens onder druk zet. In de groeifase hadden huishoudens veel meer te besteden, omdat ze naast hun eigen inkomen ook met geleend geld consumeerden. Nu de inkomens stagneren en huishoudens schulden afbouwen is er sprake van vraaguitval in de economie.

    Steve Keen zegt dat de economische groei van de afgelopen twintig jaar voornamelijk gedreven werd door schulden. Toen de schuldengroei zo rond 2006 begon te vertragen kwam ook de economische groei onder druk te staan. Met monetaire stimulering door de centrale bank durven huishoudens weer meer schulden op zich te nemen, maar volgens Steve Keen zal dit economische herstel veel minder lang duren dan de groeifase van 1993 tot 2007. Hij verwacht dat de economische opleving hoogstens vijf tot zeven jaar zal aanhouden. Een stijging van de rente door de centrale bank kan het kantelpunt al zijn van economische groei richting contractie. Daalt de vraag naar hypotheekleningen, dan veroorzaakt dat een grote vraaguitval in de economie.

    Bekijk de hele video van Steve Keen door op onderstaande afbeelding te klikken.

    stevekeen-video

    Steve Keen verwacht een nieuwe recessie

  • Video: Goudprijs zakt naar $850

    In de volgende video op CBNC legt een technisch analist uit dat de goudprijs kan dalen naar $850 per troy ounce. Vanaf de piek in 2011 (in dollars) verkeert goud in een neerwaarts trendkanaal, waar de prijs vooralsnog niet uit weet te ontsnappen. We moeten het steunniveau op $1.183 per troy ounce goed in de gaten houden, want dat is het niveau waarop de goudprijs vorig jaar in juni en december weer steun vond. Zakken we door dit steunniveau heen, dan kan de prijs snel verder dalen.

    Fundamenteel gezien heeft goud ook de wind tegen. Gina Sanchez van vermogensbeheerder Chantigo Global legt uit dat de goudprijs vooral daalt door de sterkte in de dollar, maar dat ook de vraag vanuit de fysieke goudmarkt tegenvalt. Ze merkt op dat de Chinezen de laatste tijd minder goud kopen. Feestdagen zorgen in China om deze tijd voor extra vraag, maar de verkoopcijfers vallen toch tegen. Ook in India ziet Sanchez een daling van de vraag naar goud.

    goudprijs-850

  • Geld voor de Toekomst: Edin Mujagic

    Op zaterdag 20 september organiseerde Paul Buitink aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam het congres Geld voor de Toekomst. Met een groot aantal sprekers werd vanuit verschillende invalshoeken gekeken naar bitcoin, geld, goud en aanverwante onderwerpen. Monetair econoom Edin Mujagic was één van de sprekers op dit evenement. In de volgende video laat hij zien dat valuta door de jaren heen allemaal aan koopkracht verliezen en dat een op krediet gebaseerd geldsysteem onderhevig is aan inflatie. In het meest extreme geval kan roekeloos monetair beleid leiden tot hyperinflatie, waar Mujagic in het verleden zelf getuige van is geweest. Mujagic ziet inflatie als een bewuste beleidskeuze en beschouwt het als de vernietiging van de koopkracht van geld.

  • Grafiek: Waar ligt de bodem van de goudprijs?

    De goudprijs in dollars staat op het moment van schrijven 0,8% lager dan begin dit jaar en nadert het dieptepunt van ongeveer $1.180 dat in december vorig jaar bereikt werd. Is de bodem nu echt bereikt? Marketupdate verzamelde verschillende artikelen waarin gesproken wordt over het ‘uitbodemen’ van de goudprijs. Klik op de volgende grafiek voor een grotere (leesbare) versie. We zien dat de talrijke voorspellingen van een bodemvorming in goud en goudmijnaandelen ietwat voorbarig is geweest. Jeff Christian van de CPM Group zei begin dit jaar dat de goudprijs dit jaar een bodem zou bereiken en dat met name de goudmijnaandelen daarna snel zouden stijgen. Dat zou dan in het vierde kwartaal moeten gebeuren, want de laatste maanden maanden gingen de koersen opnieuw omlaag.

    Jim Rogers deed een vrij goede voorspelling. Toen de grote koersdaling van april vorig jaar uit het niets 10% van de prijs af haalde voorzag deze bekende belegger al dat de goudkoers tot $1.200 per troy ounce zou dalen. Tot op heden heeft hij gelijk gekregen. Citigroup wist in juni vorig jaar de bodem van de goudprijs goed te timen, want in de maanden die erop volgden herstelde de goudkoers met ruim $200 per troy ounce. De laatste weken zien we ook weer meer berichten over de goudprijs. Analisten van banken als Goldman Sachs, Citigroup, UBS en Société Générale hebben hun verwachtingen naar beneden bijgesteld, maar we lezen ook weer veel berichten dat dit wel eens de bodem zou kunnen zijn voor goud, zilver en de mijnbouwaandelen. De tijd zal uitwijzen wie er gelijk krijgt.

    bodem-goudprijs-large

    Waar ligt de bodem van de goudprijs?

  • Wikileaks cables: Saddam Hussein over het monetaire systeem

    Een korte Wikileaks cable van 2 januari 1975 laat zien dat Irak onder leiding van Saddam Hussein zich ook bezig hield met de ontwikkelingen in het monetaire systeem na de ontkoppeling van de dollar in 1971. Tot die tijd accepteerden olieproducerende landen als Irak zonder problemen Amerikaanse dollars, omdat ze dachten dat die reserves in de toekomst altijd omgewisseld konden worden voor fysiek goud. In een interview dat Saddam Hussein op 27 december 1974 gaf bepleitte hij dat de ontwikkelde landen en de ontwikkelingslanden gezamenlijk actie moesten ondernemen ten aanzien van goud en het monetaire systeem.

    Irak roept op tot internationale overeenkomst ten aanzien van goud

    2 januari 1975,

    In een breed gepubliceerd interview op 27 december 1974 riep Saddam Hussein ontwikkelingslanden – voornamelijk de OPEC-landen – op zich te verenigen, met als doel te voorkomen dat de kapitalistische landen eenzijdig actie zouden ondernemen ten aanzien van goud en het monetaire systeem, ten nadele van de ontwikkelingslanden. Hoewel de VS door haar goudverkopen werd aangewezen als de boosdoener werd de kritiek ook gericht op andere landen. Saddam Hussein riep op tot gezamenlijke maatregelen ten aanzien van goud en internationale liquiditeit via een internationale overeenkomst, die bereikt zou kunnen worden op een speciale internationale conferentie of binnen bestaande instituties.

    iraq-goldbars

    Amerikanen vinden het goud van Saddam Hussein na inval Irak

  • Wikileaks cables: “Futures verhogen volatiliteit goudprijs”

    Ruim een jaar geleden bracht Julian Assange van Wikileaks een groot aantal vertrouwelijke documenten van de Amerikaanse regering in de openbaarheid. Deze artikelen, de zogeheten “Kissinger Cables”, geven ons inzicht in de onderwerpen die diplomaten, ministers en centrale bankiers achter de schermen bespraken in de periode van 1973 tot en met 1976. Het was een interessante periode, omdat het internationale monetaire systeem in 1971 weer begon te schuiven na de ontkoppeling van de dollar aan goud. In ons Wikileaks dossier hebben we al een aantal van deze vertrouwelijke ‘cables’ behandeld. Deze week duiken we opnieuw in de digitale archiefkast, op zoek naar nog meer documenten die we graag met jullie willen delen.

    In dit artikel behandelen we een cable van 16 december 1974, waarin drie goudhandelaren van verschillende Zwitserse banken hun mening geven over de legalisering van privé goudbezit in de Verenigde Staten. Men vreesde een sterke stijging van de goudprijs, omdat de Amerikaanse bevolking veertig jaar lang geen fysiek goud mocht kopen. De drie Zwitserse goudhandelaren zeiden er het volgende over…

    Gold Market

    16 december 1974, Bern

    Vertegenwoordigers van drie banken (UBS, Swiss Bank Corporation en Credit Suisse) maakte zich in het bijzonder zorgen over de handel in goudfutures. Ze wijzen op de fluctuaties die in de toekomst waarschijnlijk zijn. Ook wijzen ze op de potentiële verliezen als gevolg van speculatieve marktactiviteit door diegene die niet bekend zijn met de goudmarkt en de manier waarop deze markt verschilt van de markt voor grondstoffen als varkensbuiken, sojabonen, suiker en zilver.

    De meerderheid verwacht dat er vanaf 1 januari een kortstondige stortvloed van vraag vanuit de Verenigde Staten zal komen, maar dat de markt vrij snel weer zal kalmeren. Ze denken dat de markt een groot deel van de vraag al heeft ingecalculeerd, al is het niet te zeggen hoe groot de vraag van kleine Amerikaanse beleggers zal zijn. Zwitserse banken zien duidelijk een blijvende rol voor zichzelf in de internationale goudmarkt, alhoewel ze erkennen dat de marktprijs in de toekomst voornamelijk bepaald zal worden door de vraag naar goud vanuit de Verenigde Staten. Zwitserse banken hebben nog geen besluit genomen over hoe ze hun activiteiten zullen afstemmen op de Amerikaanse goudmarkt, maar ze hebben kenbaar gemaakt niet betrokken te willen zijn bij de futuresmarkt of de distributie.

    Voor wat betreft de veiling van 6 januari zijn de meeste bankiers het met elkaar eens dat het voor de verschillende spelers in de markt een reminder is die de goudprijs substantieel kan beïnvloeden. Ze waren nog steeds aan het peinzen of de VS een specifieke goudprijs probeerde vast te stellen en, zo ja, of die prijs hoger zou liggen dan de huidige goudprijs. Sommige bankiers waren sceptisch of de goudveiling op 6 januari überhaupt wel door zou gaan. Ze vroegen zich namelijk af wat er zou gebeuren als een grote investeerder - die een Arabische olieproducerende staat vertegenwoordigde - een hoog bod uit zou brengen op het goud. Zou de Amerikaanse regering en het Amerikaanse publiek wel bereid zijn een deel van hun officiële goudreserve af te staan?

    Alle drie de bankiers zijn van plan een bod uit te brengen op het goud, maar we hebben de indruk dat ze waarschijnlijk onder de huidige marktprijs zullen bieden. Een van hen zei dat hij niet verbaasd zo zijn als alle biedingen op het goud worden afgeslagen, met als reden dat de biedingen te laag zijn.

    Een woordvoerder van UBS die als contactpersoon opereert voor de Zurich Gold Pool van Zuid-Afrikaanse producenten en die net is teruggekomen uit Zuid-Afrika communiceerde de volgende visie:

    • Zuid-Afrika zal geen goud vooruit verkopen en zal niet proberen de markt te manipuleren. Op basis van de productie van 750 ton goud in 1974 verwachtte hij een soortgelijke productie in 1975, die voor 80% in Zurich en voor 20% in Londen verkocht zal worden. Ook verwacht hij aanhoudende verkopen van reserves, indien de betalingsbalans een tekort blijft aangeven.
    • De USSR heeft de productie de afgelopen jaren aanzienlijk opgeschroefd, van 250 tot 300 ton in de afgelopen jaren tot naar schatting 400 tot 500 ton nu. De verfijnde strategie van de USSR ten aanzien van goud was georiënteerd op prijs en ze zouden goud blijven verkopen als ze vinden dat de prijs goed was. Hij twijfelde eraan dat de USSR een dringende behoefte had aan buitenlandse reserves en kon wachten als ze vond dat de goudkoers te laag was (de vertegenwoordiger van de Swiss Bank Corporation verschilde op dit onderdeel van mening en zei dat hij een stabiele verkoop van goud in grote hoeveelheden verwachtte, omdat Rusland volgens hem wel buitenlandse reserves nodig had).
    • Allemaal waren ze het erover eens dat Rusland en Zuid-Afrika tenminste tot het jaar 1978/1979 de bulk van de markt zouden bedienen.

    De vertegenwoordiger van UBS noemde een volume van 150.000 Krugerrand munten per week die Zuid-Afrika beschikbaar zou stellen aan drie aangewezen distributeurs in de VS. UBS gaf ook aan dat de verkoop van goud aan andere markten zoals India rustig was, terwijl een deel van het goud richting Chinese kopers in Zuid-Oost Azië ging.

    We werden er ook aan herinnerd dat de goudprijs sterk afhankelijk is van de huidige waarde van de dollar, omdat die munt wereldwijd geaccepteerd wordt als een expressie van de waarde van goud. Toch werd de zwakte van de dollar op het moment niet gerelateerd aan de heropening van de Amerikaanse goudmarkt, maar meer aan de terughoudendheid van velen die dollars aanhouden. De banktransacties aan het eind van het jaar zorgen voor een grotere vraag naar Zwitserse franken en andere Europese valuta, waardoor de rente wat gestegen is.

    gold_coins-bar

    Zwitserse goudhandelaren voorzagen in 1974 grote fluctuaties in de goudprijs

  • Goud en zilver report (Week 40)

    De goudprijs zakte de afgelopen week van €960,64 naar €952,20 per troy ounce (-0,88%), waarmee de winst van een week eerder vrijwel volledig ongedaan werd gemaakt. Een beter dan verwacht banencijfer uit de VS zette de prijzen van alle edelmetalen opnieuw onder druk. Er kwamen in september 248.000 nieuwe banen bij, veel meer dan waar analisten op rekenden. De werkloosheid daalde tot 5,9%, maar dat kwam ook doordat meer Amerikanen niet langer als werkloos worden aangemerkt.

    Beleggers waren in elk geval positief gestemd over het banencijfer, want de beurzen in de VS sloten de dag met een winst van ruim een procent af. Het koersverlies van goud is nog bescheiden vergeleken met de daling van de zilverprijs, want de prijs voor een kilo daalde van €447,30 naar €432,87. Omgerekend is dat een verlies van niet minder dan 3,23%, waarmee de zilverprijs niveaus opzoekt van begin 2010.

    goudprijs-5okt2014

    Goudprijs in euro's per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

    zilverprijs-5okt2014

    Zilverprijs in euro's per kilo (Bron: Goudstandaard)

    Sterke dollar drukt goudprijs

    In dollars daalde de goudkoers van $1.218,28 naar $1.191,47 per troy ounce (-2,2%) en ging de zilverkoers van $17,65 naar $16,86 per troy ounce (-4,48%). De grotere verliezen in termen van dollars laten zien dat de Amerikaanse munt weer wat sterker is geworden ten opzichte van de euro. De Europese munt staat al een tijdje onder druk als gevolg van de extreem lage rente in de Eurozone, het uitblijven van een krachtig economisch herstel en de plannen van de ECB om monetaire stimulering toe te passen. In de VS is de centrale bank juist bezig met het afbouwen van de stimulering, terwijl er voor de middellange termijn een rentestijging op het programma staat. Een hogere dollarrente maakt het aantrekkelijker om dollars aan te houden.

    China wil meer goud bezitten dan de VS

    China wil op termijn een grotere goudvoorraad hebben dan de VS, zo verklaarde Song Xin van de China Gold Association in een ingezonden artikel op de Chinese site Sina Finance. Dit artikel werd eind juli al gepubliceerd, maar kreeg pas deze week aandacht van de Westerse media. Koos Jansen van Bullionstar schreef er afgelopen week een uitgebreid artikel over.

    china-gold-bars

    China wil meer goud hebben dan de VS

    Verkopen munthuizen gestegen

    In de maand september daalde de prijs van goud met meer dan 5%, terwijl zilver een nog grotere koersdaling liet zien. Toch laten beleggers zich niet door deze ontwikkeling afschrikken, want de bekende gouden en zilveren beleggingsmunten werden in de afgelopen maand goed verkocht. De US Mint zag de verkoop van gouden munten stijgen naar het hoogste niveau sinds begin dit jaar. Ook de Perth Mint deed goede zaken, want de verkoop in de maand september kwam uit op het hoogste niveau in 11 maanden tijd. Over het hele jaar bezien verkopen de munthuizen dit jaar beduidend minder goud dan vorig jaar, maar de verkoop van zilver loopt opvallend goed. Een negatieve uitschieter was er ook. Het Oostenrijkse munthuis zag een scherpe daling in de verkoop van zilveren munten, voornamelijk als gevolg van een hoger belastingtarief voor deze munten in Duitsland. Deze belangrijke afzetmarkt viel weg, waardoor ook een deel van de omzet verdween. Het munthuis gaat zich daarom meer op de Amerikaanse markt richten.

    verkoop-zilver-perthmint-sept

    De verkoop van zilveren munten is niet veel slechter dan vorig jaar (Afbeelding van Hollandgold)