Categorie: Nieuws

“Wijn haalt beter rendement dan staatsobligaties en kunst”

Gedurende de 20e eeuw haalde een goede fles Bordeaux wijn een beter rendement dan staatsobligaties, kunst en postzegelverzamelingen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek dat werd uitgevoerd door een team van experts van de Cambridge University, HEC Paris, Vanderbilt University, Nashville en Tennessee. Van 1900 tot en met 2012 haalde wijn een rendement van 4,1 procent op jaarbasis, meer dan het rendement op staatsobligaties, kunst en postzegels. Alleen aandelen (in het geval van dit onderzoek Britse aandelen), behaalden over deze periode een hoger rendement van 5,2%.

“Ze zou het beste resultaat behaald hebben met aandelen, maar het rendement op wijn is verrassend hoog vergeleken met dat van een spaarrekening of staatsobligaties”, zo concluderen de onderzoekers na het doorrekenen van 36.271 transacties. De onderzoekers selecteerden vijf soorten rode Bordeaux wijn (Haut-Brion, Lafite-Rothschild, Latour, Margaux en Mouton-Rothschild) die door Christies geveild werden. Het behaalde rendement van gemiddeld 4,1 procent ligt beduidend hoger dan de 1,5% op staatsobligaties, de 2,4 procent op kunst en de 2,8 procent op postzegelverzamelingen.

Wijn als vermogen
Net als kunst is ook wijn niet weggelegd voor de doorsnee belegger, aangezien een fles bij een veiling duizenden euro's kan opbrengen. De handel in dure wijnen is voorbehouden aan miljonairs, die het zich kunnen permitteren verschillende flessen te kopen. Vermogensbeheerders zullen zich er ook niet zo snel aan wagen, omdat het moeilijk is om een fles wijn op waarde te schatten als zijnde een beleggingsobject. Het is vooral een waardevolle bezitting voor de happy few die zeer vermogend zijn en die doorgaans geen noodzaak voelen om de wijn met winst te verkopen.

Goede wijn behoudt haar waarde beter dan staatsobligaties

21 mei 2014
WGC: Vraag fysiek goud blijft op peil

De vraag naar goud was in het eerste kwartaal van dit jaar vergelijkbaar met dezelfde periode van vorig jaar, zo schrijft de World Gold Council (WGC) in haar nieuwste kwartaalrapport (PDF) over de eerste drie maanden van 2014. Vergeleken met het eerste kwartaal van vorig jaar werd er beduidend minder goud gekocht in de vorm van munten en baren. Tegelijkertijd kwam er een einde aan de uitstroom van geel metaal uit ETF’s. Daarmee komt er (voorlopig) een einde aan de verschuiving van ‘papiergoud’ naar fysiek metaal. De vraag naar goud was in het eerste kwartaal van dit jaar marginaal hoger dan het gemiddelde over de afgelopen vijf jaar. Volgens cijfers van de WGC was de totale vraag van 1.074,5 ton vrijwel gelijk aan de 1.077,2 ton in het eerste kwartaal van vorig jaar.

Uitstroom ETF's gestopt
De grootste verschillen zien we terug in de investeringsvraag. Was er in het eerste kwartaal van 2013 nog een uitstroom van 176,5 ton goud uit ETF's en soortgelijke beleggingsproducten, in de eerste drie maanden van dit jaar was dat een verwaarloosbare 0,2 ton. Terwijl ETF's vorig jaar gezamenlijk nog 880 ton goud liquideerden (waarvan 176,5 ton in het eerste kwartaal), was er in de eerste drie maanden van dit jaar vrijwel geen uitstroom zichtbaar (-0,2 ton). Tegenover de grote uitstroom van goud uit ETF's stond vorig jaar een soortgelijke toename in de vraag naar goudbaren en gouden munten. Die trend is in het eerste kwartaal van 2014 ten einde gekomen. ETF's deden bijna geen posities meer van de hand, maar tegelijkertijd daalde ook de vraag naar beleggingsgoud. De volgende grafiek laat het verschil met vorig jaar goed zien.

De verschuiving van ETF's naar fysiek goud stopte in het eerste kwartaal van 2014

Minder goudbaren en munten verkocht
De vraag naar goudbaren en gouden munten bereikte in het eerste kwartaal van dit jaar het laagste niveau in tenminste drie jaar tijd, zoals onderstaande grafiek laat zien. De prijsdaling van vorig jaar haalde veel potentiële aankopen naar voren, met als resultaat een recordvolume van meer dan 600 ton goud in het tweede kwartaal van 2013. Daarna keerden de volumes weer terug naar het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. De World Gold Council schrijft in haar rapport dat er wereldwijd minder fysiek goud verkocht werd. In Europa, de Verenigde Staten, Turkije, India en Vietnam liep de vraag terug. Alleen in China bleef de vraag naar goud nog redelijk op peil ten opzichte van het 5-jaars gemiddelde.

Verkoop van goudbaren en munten zakt terug naar 5-jaars gemiddelde

Juwelen blijven populair
De vraag naar juwelen trok in het tweede kwartaal van vorig jaar sterk aan als gevolg van de grote daling van de goudprijs. Sindsdien stabiliseert de vraag naar gouden sieraden op een hoger niveau. In het eerste kwartaal werd er wereldwijd 570,7 ton aan goud gebruikt voor het maken van sieraden, een stijging van 2,88% ten opzichte van een jaar geleden en 11,5% ten opzichte van de gemiddelde vraag per kwartaal over de afgelopen vijf jaar.

Vraag naar juwelen ligt al vier kwartalen boven het 5-jaars gemiddelde
In China groeide de vraag naar goud in het eerste kwartaal met 10% ten opzichte van een jaar geleden, een stijging die mede te danken is aan het samenvallen van het Chinese Nieuwjaar en Valentijnsdag. Ook in andere Zuidoost-Aziatische landen steeg de vraag naar goud, onder andere in Indonesië (+(%) en Vietnam (+3%). Thailand vormde een uitzondering met een daling van 17% ten opzichte van het eerste kwartaal van vorig jaar. De Indiase vraag naar gouden sieraden daalde met 9%, wat mogelijk verband houdt met de importbeperkende maatregelen die de bedrijfsvoering van juweliers frustreren. In het Midden-Oosten groeide de vraag met 6%, terwijl de vraag naar juwelen in Rusland met 2% daalde ten opzichte van een jaar eerder. In de VS groeide de vraag naar juwelen met 5%, mede dankzij de lagere goudprijs. De volgende grafiek laat zien hoe de vraag zich het afgelopen kwartaal heeft verhouden tot de afgelopen vijf jaar. We zien dat China beduidend meer en de VS beduidend minder goud kopen.

Chinezen kopen meer gouden sieraden, de Amerikanen steeds minder

Premies
De World Gold Council heeft in haar kwartaalrapport ook een interessante grafiek geplaatst over de premies op goud in drie verschillende landen waar naar verhouding veel fysiek goud verhandeld wordt. We zien dat de premie sinds het begin van 2012 alleen in India (lichtgroen) aanzienlijk zijn toegenomen. Op het hoogtepunt betaalde men meer dan $175 bovenop de spotprijs voor een troy ounce, een premie van omgerekend meer dan tien procent. Op datzelfde moment kon men in China fysiek goud verkrijgen tegen een premie van ongeveer $20 per troy ounce (donkergroen). In Turkije was de premie op het gele metaal op dat moment vrijwel nihil. In 2013 zagen we in China een substantiële stijging van de premies, een ontwikkeling die samenviel met een sterke toename in de vraag naar goud. China importeerde in die tijd voornamelijk goud via de Shanghai Gold Exchange, een invoerkanaal dat in die tijd nog maar een beperkte importcapaciteit had. De banken die over een licentie beschikten konden niet genoeg aanleveren om de Chinese vraag naar het edelmetaal te stillen. Dat de premie in China inmiddels weer gedaald is kan aan een aantal verschillende factoren worden toegeschreven. Zo zijn er inmiddels meer banken met een importlicentie op de Shanghai Gold Exchange en heeft de regering belemmering weggenomen waardoor er rechtstreeks geïmporteerd kan worden via Shanghai. In de toekomst zal er ook rechtstreeks goud via Beijing geïmporteerd worden. Als gevolg van deze ontwikkelingen kan de Chinese markt nu beter anticiperen op een plotselinge stijging van de vraag naar goud dan een jaar geleden. Ook zou volgens Bloomberg de vraag naar goud in China weer een klein beetje bekoeld zijn.

Premie op goud in India, China en Turkije sinds begin 2012

Centrale banken

Centrale bank kochten in het eerste kwartaal van dit jaar 122,4 ton goud, een volume dat in lijn ligt met de aangekochte volumes gedurende de afgelopen vijf jaar. De grootste verrassing was de aankondiging van de Irakese centrale bank in maart dat ze 36 ton goud had gekocht. Vergeleken bij die hoeveelheid steken de aankopen van Rusland (6 ton) en Kazachstan (5 ton) wat schraal af. Binnen de Eurozone nam de goudreserve ook toe, want met de toetreding van Letland tot de muntunie werd er 7,7 ton ingebracht. Daarvan is 1,1 ton conform de regels afgedragen aan de ECB. De Duitse Bundesbank verkleinde haar goudvoorraad voor de productie van gouden verzamelmunten. Deze verkopen vallen onder het Central Bank Gold Agreement, dat zeer recent met vijf jaar verlengd is.

Centrale banken blijven goud kopen

Aanbod

Bijna even belangrijk als de ontwikkeling aan de vraagzijde zijn de trends aan de aanbodzijde van de markt. In het eerste kwartaal van dit jaar was het aanbod van goud 1% groter dan een jaar eerder. Het wegvallen van 46,6 ton aan sloopgoud werd opgevangen door een toename van 55,7 ton in de productie van goudmijnen. Jaar op jaar bezien wisten goudmijnen wereldwijd 6% meer edelmetaal te winnen. Deze ontwikkeling maskeert het gegeven dat er steeds minder sloopgoud op de markt komt om de vraag te vervullen. De volgende grafiek laat deze ontwikkeling zien.

Aanbod van sloopgoud blijft dalen

Lees meer artikelen over de World Gold Council in ons dossier

20 mei 2014
Europa is uit de gratie

Deze week gaat Europa naar de stembus. De opkomst zal naar verwachting zeer laag zijn. Bovendien zal niemand verbaasd zijn als de rechts populistische partijen als grote winnaar uit de bus zullen komen. Het werpt tegelijkertijd de vraag op waarom het project Europa van een immens succes in de decennia na WOII zo in een compleet fiasco dreigt uit te lopen.
Het dreigende fiasco kent vele vaderen. Natuurlijk profiteert Rechts van het diep gevoelde onbehagen over Europa. Maar tegelijkertijd is er sprake van een groeiende weerzin tegen de liberale en/of linkse elites. Die worden beschouwd als bron van veel kwaad, van een uit de hand gelopen immigratie, van de economische ellende, van het dreigend Islamisme en uiteraard van het gezichtsloze bureaucratische monstrum, dat Brussel heet. Brussel heeft de burger zijn nationaliteit en identiteit ontnomen. Of die gevoelens terecht of ten onrechte spelen, doet er feitelijk niet toe. Een ding is onbetwist: het Europa van na de oorlog is weg en voorgoed verdwenen. Het is het Europa van nooit meer oorlog, van economische gelijkwaardigheid, de welvaartstaat en onderlinge solidariteit van staten. Met de val van de Muur kwam eigenlijk ook een einde aan dit wereldbeeld. Elke vorm van collectiviteit raakte verdacht. Het neoliberalisme vulde dit politieke vacuüm op. Tegelijkertijd kwamen enorme migratiestromen op gang uit veelal moslimlanden, waar de gevestigde politiek geen antwoord op kon of wilde formuleren. Het was in dit klimaat dat het rechtspopulisme zijn kansen rook. Klassieke bezweringsformules als racisme en xenofobie hadden hun kracht verloren. Het waren de linkse elites die in de beklaagdenbank terecht kwamen. Zij hadden hun land en volk verkwanseld en uitgeleverd aan Brussel en wensten niets te doen tegen de oprukkende Islam. Een vraag van een heel andere orde is of Europa zich deze enorme verdeeldheid kan veroorloven. Zelfs tegenstanders van het huidige Europa zien in, dat een verdeeld Europa geen rol van betekenis meer kan spelen in de moderne wereld. Politiek en economisch wacht dan alleen de achterhoede. Er moet dus iets van een nieuwe vorm van solidariteit geschapen worden, waardoor het rijke Noorden wel bereid is het arme Zuiden te steunen. Maar hoe krijgen we dat voor elkaar? Een Europa op etnische basis lijkt sowieso geen goed idee. Daar kent de geschiedenis enkele zeer waarschuwende voorbeelden van. Natuurlijk kunnen we warm lopen voor een gedeelde Europese cultuur, maar die basis lijkt wel erg smal. De beste oplossing lijkt voorlopig om Europeanen te overtuigen van het nut van Europa, gekoppeld aan het idee van eigenbelang. Europa moet Europeanen ervan overtuigen, dat sommige problemen alleen nog maar in Europees verband opgelost kunnen worden. Hier zullen we dan stuiten op de ideeënstrijd tussen John Locke, die het ‘contract social’ propageerde in het kader van verlicht eigenbelang en David Hume. Deze was van mening, dat traditie en de ‘eigen’ cultuur de samenleving samen bond. De geschiedenis leert echter ook, dat elites vaak op de loop zijn gegaan met tradities te eigen bate. Dat is dan ook meteen het grote probleem van de Europese eenwording: een politieke en bureaucratische elite heeft het gedachtengoed van de eenwording alleen maar te eigen bate gepropageerd. Het zijn de populisten die deze week de zoete vruchten zullen plukken van deze bekrompen insteek van ‘onze ‘ beleidsmakers. Cor Wijtvliet Bron: Ian Buruma, the trouble with Europe. Project-syndicate, May 15 2014 BELANGRIJK: - Opmerkingen en vragen kunt u richten aan: [email protected] - Bezoek ook de website van Cor Wijtvliet en lees meer door hem geschreven artikelen - U kunt Cor Wijtvliet boeken voor een inspirerende spreekbeurt. Laat u verrassen! - U kunt zich hier abonneren voor het wekelijks Cor Wijtvliet Journaal, voor het geval u deze nog niet automatisch ontvangt. - Maak ook kennis met de nieuwsbrief Crash Investor.

20 mei 2014
“Goud blijft belangrijk onderdeel van wereldwijde monetaire reserves”
De goed ingevoerde lezer herkent de titel van dit nieuwsbericht als de eerste regel van het Central Bank Gold Agreement, een intentieverklaring die verschillende centrale banken in 1999 voor het eerst ondertekenden en die iedere vijf jaar verlengd werd. Op de website van de ECB lezen we vandaag dat het vierde Central Bank Gold Agreement (CBGA) ondertekend is. De intentieverklaring bevat slechts vier uitgangspunten, waar de ondergetekenden zich de komende vijf jaar aan zullen houden:
1. Goud blijft een belangrijk onderdeel van de wereldwijde monetaire reserves
2. De ondergetekenden zullen hun goudtransacties zodanig blijven coördineren dat ze de markt zo min mogelijk verstoren
3. De ondergetekenden maakten bekend geen plannen te hebben om significante hoeveelheden goud te verkopen
4. Deze intentieverklaring, die vanaf 27 september 2014 van kracht is en die volgt op de vorige intentieverklaring, zal na vijf jaar opnieuw bekeken worden
Central Bank Gold Agreement
Het Central Bank Gold Agreement bewijst al sinds 1999 dat veel Europese centrale banken veel waarde toekennen aan goud. Hoewel ze in de beginperiode nog een substantiële hoeveelheid goud op de markt brachten werd er onder CBGA3 nauwelijks nog goud verkocht. Het is daarom niet verwonderlijk dat het limiet van maximaal 400 ton goud per jaar geschrapt is in deze vierde intentieverklaring. De ECB en de centrale banken van de volgende landen ondertekenden deze vierde overeenkomst:
- België
- Duitsland
- Estland
- Ierland
- Griekenland
- Spanje
- Frankrijk
- Italië
- Cyprus
- Letland
- Luxemburg
- Malta
- Nederland
- Oostenrijk
- Portugal
- Slovenië
- Slowakije
- Finland
- Zweden
- Zwitserland
Goudverkopen onder de eerste drie Central Bank Gold Agreements (Bron: WGC)
19 mei 2014
Grafiek: Steeds meer slechte leningen in Spanje en Italië

Het percentage slechte leningen op de balans van Spaanse en Italiaanse banken neemt sinds het uitbreken van de financiële crisis gestaag toe. De volgende grafiek laat zien dat de banken in Spanje en Italië momenteel respectievelijk 13,4% en 9,9% van al hun uitstaande leningen hebben aangemerkt als ‘bad loan’. Dat zijn leningen waarvan de bank verwacht dat ze niet volledig of niet binnen de vastgestelde termijn afgelost zullen worden. Deze trend staat volstrekt haaks op de ontwikkeling van de rente waartegen de twee landen kunnen lenen. Beleggers nemen op het moment van schrijven genoegen met een rente van slechts 3% op 10-jaars schuldpapier van Spanje en Italië, terwijl dat bijna een jaar geleden nog ongeveer 5% was.

De tegenstrijdigheid van deze twee ontwikkelingen is mogelijk te verklaren door de 'bazooka' die Draghi in de zomer van 2012 afvuurde. Hij zei dat hij alles zou doen om de euro te redden, waarmee de lucht voor obligatiebeleggers geklaard werd. Dat er in de private sfeer steeds meer betalingsachterstanden zijn, dat lijkt beleggers minder te interesseren.

Steeds meer slechte leningen bij Spaanse en Italiaanse banken (via twitter)

19 mei 2014
Video: Lex Hoogduin in gesprek met Herman Meester

Lex Hoogduin sprak met Herman Meester over de Modern Monetary Theory (MMT), een beschrijvende economische theorie die de geldstromen volgt in de economie. In het gesprek legt Meester uit hoe de overheid met haar stimulerende beleid tegen de wens van de vrije markt in gaat. Ook wijst Meester op de implicaties van de Europese muntunie, waardoor deelnemende landen niet langer de uitgever zijn van de munt. In plaats daarvan zijn ze gebruikers geworden, waarmee een begrotingsevenwicht van overheden op termijn wordt afgedwongen.

Verder legt Herman Meester uit hoe er twee verschillende stromingen zijn ontstaan naar Keynes, één die veronderstelt dat de economie vanzelf naar een evenwicht toe beweegt en één die veronderstelt dat er een vorm van interventie nodig is. Interventie die nodig is als een samenleving als geheel een te grote spaarzucht heeft en er niet genoeg geld wordt uitgegeven om iedereen werk te bieden. MMT behoort tot de post-Keynesiaanse stroming die veronderstelt dat de markt bijgestuurd dient te worden als er te weinig vraag is vanuit de private markt. Werkloosheid is volgens MMT het grootste sociaal-economische kwaad dat ontstaat in een kapitalistisch systeem, aldus Meester. Mensen die langdurig werkloos zijn worden minder aantrekkelijk voor de arbeidsmarkt en volgens MMT moet de overheid zorgen dat er werkgelegenheid komt voor werklozen tijdens de neergaande fase van een economische cyclus. Zo blijft het menselijke kapitaal intact voor de momenten dat er vanuit de private sector meer vraag is naar arbeid.

19 mei 2014
India verhoogt opnieuw importheffing goud en zilver

India verhoogt opnieuw de invoerheffing op zowel goud als zilver van 10 naar 15 procent. Het is de zoveelste poging van de centrale bank om het kopen van goud door de Indiase bevolking te ontmoedigen. De invoer van goud drukt – samen met de import van ruwe olie – zwaar op de betalingsbalans van India. Dat zet de waarde van de roepie onder druk, een effect dat de regering en de centrale bank samen proberen te bestrijden met verschillende importbeperkende maatregelen.

Invoerheffing
Door een steeds hogere invoerheffing en het omstreden importquotum wordt er al minder goud geïmporteerd via de officiële importkanalen, tot ongenoegen van met name de kleinere juweliers. De belastingen vertalen zich naar een relatief hoge premie op goud op de Indiase markt, wat smokkel van het gele metaal in de hand werkt. Naar verluid is de smokkel sinds de eerste verhoging van de importheffing explosief gestegen. De douane op het vliegveld van New Delhi onderschepte vorig jaar 352 kilogram goud, 52 keer zo veel als een jaar eerder.
Smokkel
Omdat de smokkel van goud grotendeels onder de radar blijft is het onmogelijk te becijferen hoeveel goud er illegaal het land binnenkomt. Volgens de Indiase minister van Financiën gaat het om slechts één tot drie ton goud per maand gedurende de tweede helft van 2013. De World Gold Council denkt dat het veel meer is. Haar schatting bedraagt ongeveer 200 ton op jaarbasis.

De Gouden Tempel in Amritsar, Punjab

19 mei 2014
Goud en zilver report (Week 20)

De goudprijs steeg de afgelopen week van €936,63 naar €944,52 per troy ounce, een winst van 0,84%. De zilverprijs klom van €447,68 naar €454,92 per kilogram, een plus van 1,62%. In dollars steeg de goudkoers van $1.288,72 naar $1.293,46 (+0,37%) en die van zilver van $19,16 naar $19,38 per troy ounce (+1,15%). De kleinere winst in dollars laat zien dat de munt iets aan terrein heeft gewonnen op de euro. Met een wisselkoers van $1,3698 blijft de Europese munt echter relatief sterk. Vergeleken met een week geleden zakte de EUR/USD met 1,05%.

Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

Zilverprijs in euro per kilogram (Bron: Goudstandaard)

Volatiliteit blijft laag
De financiële markten weten voorlopig geen richting te kiezen. Niet alleen blijven de prijzen van goud en zilver in een smalle bandbreedte hangen, ook onder de S&P 500 aandelenindex is de volatiliteit laag. De volgende grafiek laat dat goed zien.

Laatste grote piek in volatility index was in september 2011 (Bron: Yahoo Finance)

Het is opmerkelijk om waar te nemen dat de volatiliteit op de beurs sinds september 2011 alleen maar verder is afgenomen. Op dat moment stond de goudprijs in dollars op recordhoogte en bekommerde de markt zich over de problematische verhoging van het schuldenplafond. Alles wat er sindsdien in de wereld gebeurd is heeft weinig indruk weten te maken op de Amerikaanse beursgraadmeter. De volatiliteitsindex voor goud ziet er als volgt uit. Ook hier bespeuren we een sterk dalende trend sinds de piek van een jaar geleden.

De volatiliteit van de goudprijs (GLD) daalt nu al bijna een jaar (Bron: Yahoo Finance)

Recordhoeveelheid fysiek zilver verkocht
Beleggers kochten in 2013 een recordhoeveelheid zilver, zo blijkt uit het rapport over de zilvermarkt dat het GFMS afgelopen week publiceerde. De twee meest opvallende ontwikkelingen in de fysieke zilvermarkt waren de sterke toename in de verkopen van zilveren munten en een grote daling in het aanbod van sloopzilver. De daling van de zilverprijs in 2013 heeft blijkbaar geen negatieve invloed gehad op de attitude van beleggers ten aanzien van het edelmetaal. De daling van de zilverprijs werd in 2013 aangegrepen als een instapmoment. In de eerste drie maanden van dit jaar verkocht de US Mint bijna evenveel zilver als in dezelfde periode vorig jaar. De Perth Mint zag de verkopen van zilveren munten en zilverbaren echter teruglopen.
Einde voor de zilver fixing
Afgelopen week werden we verrast door het nieuws dat er nog dit jaar een einde komt aan de zilver fixing. Op 14 augustus zullen Deutsche Bank, HSBC en Nova Scotia voor het laatst de prijs fixen. De drie banken doen in de tussentijd onderzoek naar een mogelijk alternatief, maar dat alternatief komt er alleen als er vanuit de markt vraag naar is. Een interessante ontwikkeling waar we binnenkort meer over publiceren op Marketupdate.

18 mei 2014
Grafiek: Nederlandse economie krimpt met 1,4%

Geschrokken waren we, toen de cijfers over de economische groei van Nederland bekend werden gemaakt. Het afgelopen jaar zagen we al een recordaantal faillissementen, de werkloosheid blijft maar toenemen en consumenten die nog wel wat geld achter de hand hebben besluiten dat massaal te gebruiken voor de aflossing van hypotheekschulden. Het resultaat: De Nederlandse economie kromp in het eerste kwartaal van dit jaar met maar liefst 1,4% ten opzichte van het vierde kwartaal van vorig jaar, de slechtste prestatie van alle landen in Europese Unie.

Economische krimp
De krimp is veel groter dan waar economen van de Rabobank rekening mee hielden. Zij voorzagen dat de economie in het eerste kwartaal van dit jaar met 0,2% zou krimpen. Voor heel 2014 ziet de Rabobank een groei van 1%, een klein lichtpuntje in donkere economische tijden. In het vierde kwartaal van vorig jaar deed de Nederlandse economie het nog relatief goed, maar dat kwam voor een deel door veranderingen in de fiscale regels voor auto's. Dat zorgde voor een impuls in de autoverkopen tegen het jaareinde. De volgende grafiek laat zien dat Nederland niet meer het beste jongetje van de klas is.

Nederlandse economie kromp met 1,4% (Grafiek via twitter, cijfers van Eurostat)

15 mei 2014
GFMS: Vraag fysiek zilver naar recordniveau in 2013
De vraag naar fysiek zilver steeg in 2013 naar een recordniveau, zo schrijft Thomson Reuters GFMS in haar nieuwe Silver Survey 2014. Als gevolg van de daling van de zilverprijs werd er meer zilver gekocht, voornamelijk in de vorm van zilveren munten en baren. Vergeleken met recordjaar 2011 groeide het volume aan beleggingszilver met 15,5% naar 245,6 miljoen troy ounce, bijna een kwart van de totale vraag. Vergeleken met de 139,3 miljoen troy ounce van vorig jaar is er zelfs sprake van een stijging van 76%. Ook de vraag naar zilveren juwelen trok weer iets aan door de lagere zilverprijs. Het afgelopen jaar werd er 198,8 miljoen troy ounce zilver gebruikt voor sieraden, een stijging van 9,6%.

Vraag en aanbod in de zilvermarkt (Bron: GFMS)

Zilveren munten en baren populair
Kijken we naar de langere termijn, dan zien we dat met name beleggen in zilver een grote vlucht genomen heeft. In 2013 werd er bijna vijf keer zoveel volume aan munten en baren verkocht als in 2004. Drukken we de vraag naar zilver uit in dollars, dan is de stijging nog veel groter. De gemiddelde zilverprijs was in 2004 afgerond $6,66 per troy ounce, tegenover $23,79 in 2013. Rekenen we dat om naar het totale volume, dan komen we tot de conclusie dat er het afgelopen jaar 16,5 keer zoveel geld is omgezet in zilverbaren en munten als in 2004.

Populariteit van zilverbaren is in Westerse landen en India groter dan in China

Zilver ETF's
Het jaar 2013 kenmerkt zich ook door een verschuiving van ETF's naar fysieke munten en baren. Van 2006 tot en met 2012 werd er gemiddeld 90 miljoen troy ounce zilver per jaar aan ETF's toegevoegd, maar in 2013 droogde deze markt bijna volledig op. Net als bij goud verschoof de vraag van een papieren claimbewijs naar het fysieke bezit van edelmetaal. Toch waren de zilver-ETF's populairder dan de goud-ETF's, want die zagen het afgelopen jaar honderden tonnen goud uit hun voorraden wegstromen. Voor zilver blijven de voorraden constant.

Zilver-ETF's minder populair

Industrie
De industrie gebruikt de laatste jaren steeds minder zilver, ondanks het feit dat het aantal toepassingen voor het edelmetaal blijven toenemen. In 2013 werd er 586,6 miljoen troy ounce gebruikt door deze sector, een daling van 6,11% ten opzichte van 2011. De industrie gebruikt ongeveer de helft van het wereldwijde aanbod aan zilver. Het edelmetaal heeft antibacteriële eigenschappen, maar is daarnaast ook een zeer goede geleider en reflector. Dat de industrie de laatste jaren toch minder zilver gebruikt is enerzijds te verklaren door een relatief zwakke economie (minder vraag) en anderzijds door bezuiniging van fabrikanten. De enorme stijging van de zilverprijs in 2011 kan voor veel bedrijven reden zijn geweest om te besparen op het zilver. Bijvoorbeeld door apparaten minder robuust in elkaar te zetten of door substituten met minder goede eigenschappen te gebruiken. Zo bevat een moderne iPhone maar een fractie van de hoeveelheid zilver die in toestellen van meer dan tien jaar geleden zit. Dat geldt ook voor andere elektronica en voor zonnepanelen.

Industrie gebruikt minder zilver, terwijl beleggers steeds meer kopen

Aanbod
Als gevolg van de dalende zilverprijs kwam er minder zilver op de markt. Hoewel zilvermijnen hun productie ieder jaar weten te verhogen,bereikte het aanbod van sloopzilver het laagste niveau in tenminste negen jaar tijd. Werd er in 2012 nog 252,6 miljoen troy ounce aan sloopzilver op de markt gebracht, in 2013 was dat nog maar 191,8 miljoen troy ounce (-24%). De zilvermijnen produceerden in totaal 819,6 miljoen troy ounce in 2013, een stijging van 3,4% ten opzichte van vorig jaar. Vergeleken met het jaar 2004 is de mijnbouwproductie van zilver al met 33,5% gestegen.

De productie van zilvermijnen is sinds 2004 met ruim 33% gestegen

Prijsontwikkeling zilver in 2013

Lees meer GFMS publicaties op Marketupdate:
15 mei 2014
Fixing zilverprijs komt na bijna 120 jaar ten einde
Na bijna 120 jaar komt er een einde aan de dagelijkse fixing van de zilverprijs. Het was tegen het einde van de 19e eeuw, toen handelaren in Londen besloten dagelijks om tafel te zitten om de prijs van zilver vast te stellen. De fixing kwam onder druk te staan nadat bekend werd dat er gesjoemeld werd met de liborrente. Hoewel de vaststelling van deze benchmark niet te vergelijken is met die van de zilverprijs begonnen toezichthouders in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de VS zich ook te buigen over de prijsvorming in edelmetalen. De fixing van goud, zilver, platina en palladium wordt namelijk nog op dezelfde manier gedaan als ruim honderd jaar geleden. Deze procedure blijkt gevoelig voor manipulatie, omdat de banken die bij de fixing betrokken zijn met voorkennis kunnen handelen.

Fixing zilverprijs
De drie banken die momenteel de zilverprijs vaststellen zijn Deutsche Bank, HSBC en Nova Scotia. Eerstgenoemde heeft formeel al afscheid genomen van haar zetel in de fixing, maar zal voor de formaliteit blijven zitten tot 14 augustus. Dat is de datum waarop er voor het laatst een zilver fixing op de borden zal verschijnen. Deutsche Bank wilde haar zetel in de fixing verkopen, maar kon door de negatieve publiciteit omtrent de fixings geen koper vinden. Men kwam tot de conclusie dat het niet wenselijk is om de zilverprijs door slechts twee banken vast te laten stellen en om die reden stoppen HSBC en Noca Scotia er volgens de Financial Times mee. De fixing van de zilverprijs leverde één vaste prijs op waar verschillende marktpartijen naar konden verwijzen. De fixing wordt gebruikt door zilvermijnen, financiële instellingen en juweliers om prijzen vast te leggen. In de retail markt voor zilveren munten en zilverbaren wordt vaker de actuele zilverprijs gehanteerd, die van minuut tot minuut kan veranderen. De drie banken die zich ontfermden over de fixing van de zilverprijs gaven in een persverklaring aan na te zullen denken over een alternatief voor de fixing. Daarbij kijken de banken ook of er vanuit de zilvermarkt nog wel de wens bestaat voor een alternatief op de historische prijsfixing. Het is de vraag of het schrappen van de bijna 120 jaar oude fixing van de zilverprijs ook gevolgen heeft voor de goudprijs fixing. Ook die boet steeds meer in aan populariteit. Lees ook:
Fixing zilverprijs loopt deze zomer ten einde
14 mei 2014