Volgens Kyle Bass is de monetaire stimulering door de Bank of Japan ongeveer driekwart van de stimulering die de Federal Reserve in de economie brengt, terwijl de Japanse economie in omvang maar een derde is van de VS. Dat zal vroeg of laat tot problemen leiden, zo denkt Kyle Bass van Hayman Capital Management. Hij roept Japanners op om het geld dat ze hebben uit te geven. “Ook is het lucratief om Japanse yen te lenen en daarmee productieve activa te kopen”.
Kyle Bass op CNBC
Deze cijfers laten zien dat de belastingdienst in de VS estig tekort schiet voor wat betreft het controleren van alle uitkeringsaanvragen. Ook toont het aan dat er nog genoeg bezuinigd kan worden om het verwachte begrotingstekort van $845 miljard te verkleinen. Het is de vraag of de regering wel wil bezuinigen, want in december 2011 werd al een voorstel gedaan om werkloosheidsuitkeringen voor mensen die meer dan $1 miljoen verdienden en echtparen die meer dan $2 miljoen per jaar binnen kregen met 100% te belasten. Deze maatregel werd door het Huis van Afgevaardigden geaccepteerd als onderdeel van de banenwet, maar werd uiteindelijk niet meegenomen in de versie van de wet die president Obama ondertekende.
In Califoië en New York werd het meeste misbruik gemaakt van de werkloosheidsuitkering, respectievelijk 810 en 610 huishoudens met een eerder inkomen hoger dan een miljoen dollar ontvingen deze uitkering. Per staat kan de uitkering, die in 1935 werd ingevoerd, sterk in hoogte verschillen. In New York kan een werkloze aanspraak maken op maximaal $405 per week, in Mississippi is dat $235.
99 weken
De werkloosheidsuitkeringen hadden oorspronkelijk maar een beperkte duur van maximaal 26 weken, maar omdat het zo goed gaat met het herstel van de Amerikaanse economie en omdat de financien van de overheid er zo goed voor stonden werd besloten om deze grens op te rekken naar 99 weken. Een vrij willekeurig getal, dat waarschijnlijk ook geen definitief getal zal zijn. De voorwaarden van de werkloosheidsuitkering zijn al elf keer aangepast. De laatste aanpassing werd vorig jaar gemaakt, waarin werd vastgelegd dat de uitkering ook in heel 2013 gegarandeerd kon worden. Een miljonair in New York die deze uitkering in 2010 ontving streek gemiddeld $13.590 per jaar op, een maximum van 33 weken aan uitkering.
Kosten stijgen
De kosten van deze uitkering zijn sinds 2007 bijna verdrievoudigd, van $33 naar $94 miljard. In 2010 waren de uitgaven het hoogst, namelijk $150 miljard. Volgens het Bureau of Labor Statistics was de werkloosheid volgens de meest ruime definitie (inclusief werkzoekenden en onvrijwillig parttime werknemers) in februari 14,3%. In april 2010 piekte dit cijfer naar 17,1%.
Volgens Heidi Shierholz van het Economic Policy Institute is het programma van de werkloosheidsuitkering “effectief ontworpen”, omdat 68% van de uitkeringen naar huishoudens gaat die minder dan $50.000 verdienden. Ze vertelde tegenover Bloomberg dat de Amerikaanse economie in decennia niet zo'n grote economische crisis heeft meegemaakt en dat het programma daar niet op berekend was.
De prijzen waarvoor fysiek goud en zilver verhandeld worden zijn terug te leiden tot de spotprijs die op de inteationale markt tot stand komt. Volgens officials van de Shanghai Futures Exchange zorgt de opening van de handel in de avonduren voor een efficiënter prijsmechanisme en een beter risicomanagement.
Het is niet vreemd dat Chinezen willen handelen op de Amerikaanse en Europa handelstijden. Wie de grafieken van de goudprijs (of de zilverprijs…) de afgelopen jaren bestudeerd heeft komt namelijk tot de conclusie dat de prijzen de neiging hebben om te stijgen in de uren dat alleen de Aziatische handel geopend is en weer te dalen in de uren dat de handel in Londen en in New York open is.
Onderstaande grafiek bestrijkt de goudprijs in de periode van maart 2006 t/m maart 2010. De grafiek geeft het gemiddelde koersverloop over de dag weer gedurende ongeveer duizend handelsdagen. Chinezen zien dus een kans om arbitrage toe te passen in de markt. Waar ze eerder geen invloed konden uitoefenen op de prijzen van goud en zilver tijdens de Amerikaanse handelsuren krijgen ze die mogelijkheid nu wel (zie rode notities bij de grafiek). Misschien bedoelen de officials van de Shanghai Futures Exchange dat wel met een efficiënter prijsmechanisme.
Het patroon dat in deze grafiek naar voren komt is zo consistent dat een belegger er in een wereld zonder transactiekosten goed van zou kunnen profiteren. Daarover schreef Marketupdate begin vorig jaar een uitgebreid artikel.
Prijsontwikkeling van goud gedurende de dag, gemiddeld over een periode van vier jaar
(Originele grafiek door Nick Liard van Sharelynx)
De verwijzingen naar alle artikelen en statistieken staan op The Economic Collapse Blog.
Een tentenkamp in Sacramento (Bron: Getty Images)
Volgens econoom Carlos Capistran van Bank of America is Mexico economisch gezien interessant door de stagnerende salarissen en de snel groeiende bevolking. Het gemiddelde uurloon in Mexico is nu 19,6% lager dan in China, terwijl men in 2003 nog 188% meer betaalde aan een werknemer uit Mexico dan aan zijn Chinese tegenhanger. Door de groeiende populatie zullen de loonkosten in Mexico de komende vijf jaar nog wel laag blijven, zo stelt Capistran. De relatief jonge bevolking van Mexico ondersteunt de economische groei van het land, die dit jaar naar schatting zal uitkomen op 4%.
“Vandaag de dag is men vooral enthousiast over de hervormingen die in Mexico worden doorgevoerd, maar als mensen mij vragen wat de belangrijkste drijfveer is voor economische groei dan zeg ik dat het de demografische bonus is”, zo licht Carlos Capistran toe tegenover Reuters.
Hervormingen
De Mexicaanse regering heeft onder leiding van Pena Nieto's al grote hervormingen doorgevoerd in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Ook ligt er een ambitious plan op tafel om Mexico concurrerend te maken als producent van mobiele telefoons. Dat is momenteel een groeimarkt waar vooamelijk de industrie in Aziatische landen van profiteert.
Lagere transportkosten en een verwachte toename in arbeidsproductiviteit zal het concurrentievermogen van Mexico verder versterken, aldus de Bank of America. Daarmee kan Mexico compenseren voor haar sterker wordende munt, die de exportgoederen relatief duur maakt voor afnemers in het buitenland.
Optimisme over de hervormingen van de Mexicaanse economie hebben ervoor gezorgd dat de peso dit jaar al met 4% in waarde is gestegen ten opzichte van de dollar. Dat was voor de centrale bank van Mexico aanleiding om de rente een stapje lager te zetten.
Meer export naar de VS
De lonen in Mexico zijn inmiddels lager dan die in Indonesie, de Filipijnen, Thailand, Zuid-Korea, Hongarije, Polen en Brazilie. In deze landen, die ook veel goederen produceren voor de export, zijn de loonkosten veel harder gestegen. De lage lonen in Mexico werpen hun vruchten al af, want hun marktaandeel in de VS is de afgelopen zes jaar al meer gestegen dan dat van China. Het Chinese marktaandeel van de totale Amerikaanse import is 17,5%, de Mexicanen hebben een marktaandeel van 12,4%.
Loonkosten Mexico stegen nauwelijks vergeleken met die in China
De Bank of Japan heeft donderdag aangekondigd de geldhoeveelheid te zullen verdubbelen. Ook streeft de centrale bank ernaar om de inflatie zo snel mogelijk naar 2% te brengen, in elk geval binnen twee jaar. Haruhiko Kuroda, de gouverneur van de Bank of Japan, zei dat de schaal waarop de monetaire stimulering zal plaatsvinden “ongebruikelijk groot” is. Dat is volgens hem nodig, omdat de inflatiedoelstelling met incrementele stapjes niet snel bereikt zal worden.
De centrale bank voegt zich bij de Federal Reserve en een aantal andere centrale banken, die ook geld bijdrukken in de hoop dat de economie weer aantrekt. Consumenten en bedrijven moeten weer meer geld uitgeven, zodat we in een opwaartse cyclus terechtkomen die een einde maakt aan twee decennia van economische malaise, zo redeneert de Bank of Japan.
Financiële markten waren bang dat Kuroda de verwachtingen niet waar zou maken en niet ver genoeg zou gaan in zijn monetaire beleid. Dat is hem toch gelukt, want markten waren opgelucht toen de persverklaring van de centrale bank naar buiten werd gebracht. De yen werd meteen een stuk minder waard ten opzichte van de dollar, want de wisselkoers liep op van 92,8 naar 95,5 yen per Amerikaanse dollar. De Nikkei index steeg na de bekendmaking van het nieuws van de Bank of Japan van 12.165 naar 12.634 punten, een stijging van bijna 500 punten. De index sloot de dag 2,2% hoger, terwijl die halverwege de dag nog behoorlijk in het rood stond. De rente op Japanse 10-jaars staatsobligaties ging met zeven basispunten omlaag en staat nu op 0,49%.
Kuroda heeft beloofd alles uit de kast te trekken om het inflatiedoel van 2% binnen twee jaar te halen. De nieuw ingeslagen weg kreeg unanieme steun van alle negen leden in het bestuur van de Bank of Japan. De Japanse president Shinzo Abe heeft hiermee eindelijk greep gekregen op het monetaire beleid. De voorganger van gouveeur Kuroda, Masaaki Shirakawa, moest het veld ruimen omdat hij bezwaar maakte tegen een monetair beleid dat actief aanstuurt op het verhogen van de inflatie.
De Japanse minister van Economische Zaken, Akira Amari, prees de nieuwe gouveeur van de Bank of Japan voor het gekozen beleid. Kozo Yamamoto van de Liberaal Democratische Partij (dezelfde partij waar premier Abe bij hoort), zei dat dit de eerste stap is om uit de deflatie te komen en een veel hogere nominale groei te bewerkstelligen. “Een verdubbeling van de geldhoeveelheid was nodig om dat doel te bereiken”, zo lichtte hij toe.
De Bank of Japan heeft in feite toegegeven aan de wens van de overheid. De geldpers is gekaapt en daarmee is de ogenschijnlijke onafhankelijkheid van de centrale bank afgeworpen. De Bank of Japan hanteert een rentetarief van 0,1%, maar dat is niet meer het belangrijkste beleidsinstrument. Dat is de (virtuele) geldpers geworden, waarmee de monetaire basis jaarlijks met ¥60 tot ¥70 biljoen (omgerekend €500 tot €580 miljard) opgeschroefd zal worden.
Op dit moment is de monetaire basis in Japan ongeveer ¥138 biljoen (omgerekend €1.150 miljard). De centrale bank zal vooral staatsobligaties kopen (¥50 biljoen), maar ook aandelen en bedrijfsobligaties (respectievelijk ¥2,2 en ¥3,2 biljoen).
Het idee achter deze maatregel is dat de toegenomen hoeveelheid geld in circulatie de prijzen zal opdrijven van financiële activa, waardoor mensen met aandelen of ander kapitaal aangemoedigd worden meer geld uit te geven. “Als de prijzen niet stijgen, dan zullen ook de lonen niet stijgen. Als mensen geloven dat de prijzen over zes maanden hoger staan dan nu, dan denk ik dat ze beter nu geld uit kunnen geven dan over zes maanden”, zo verklaarde president Abe dinsdag in het parlement.
Critici betwijfelen of het beleid van Shinzo Abe daadwerkelijk een positieve impact zal hebben op de consumentenbestedingen. De centrale bank doet het verwijt dat ze de schulden van de overheid financiert van de hand. Ze stelt in haar verklaring dat het opkopen van staatsobligaties “slechts monetair beleid is en dat het niet bedoeld is om fiscale tekorten te financieren”.
De Bank of Japan zegt dat haar ‘reflatiestrategie’ alleen werkt als hogere inflatieverwachtingen consumenten en bedrijven ertoe brengt om aankopen naar voren te halen. Consumenten en bedrijven die juist hun aankopen uitstelden hebben gezorgd voor de jarenlange deflatie, aldus de Bank of Japan. Ook de lagere productiekosten in China en de vergrijzing van de Japanse bevolking worden aangehaald als oorzaken van dalende prijzen.
Hieronder ziet u de vijf pagina’s tellende verklaring van de Bank of Japan. Daaronder staan nog een aantal grafieken die de reactie van de financiele markten op het nieuwe stimuleringsprogramma van de Bank of Japan weergeven…
In grafieken….
Nikkei 225 (Bron: Yahoo Finance)
Japanse yen versus US dollar (Bron: Yahoo Finance)
Rente op Japanse 10 jaar staatsobligaties (Bron: Bloomberg)
Goudprijs in Japanse yen (Bron: Goldprice.org)
Prognose bankbalans Bank of Japan (Bron: SocGen, via Zero Hedge)
Prognose groei monetaire basis Japan (Bron: SocGen, via Zero Hedge)
De magische handen van gouveeur Kuroda brengen de markt in beweging
Greg Palast wist de hand te leggen op een 323 pagina’s tellend document over de toekomst van Irakese olie, een document dat was samengesteld door het State Department van de toenmalige Amerikaanse president George Bush. Uit de inhoud blijkt dat er ook insiders uit de olie-industrie aanwezig waren en op de hoogte waren van de plannen, die onder meer tijdens geheime meetings in Texas besproken worden.
Palast dacht dat de oorlog in Irak draaide om het verkrijgen van controle over de olievelden, zodat de olie goedkoop teruggebracht kon worden naar de VS en haar bondgenoten. Het ‘blood for oil’ verhaal dat vaker in de media voorbij gekomen is, maar dat in het geval van Irak toch een andere insteek blijkt te hebben. Een grafisch overzicht op pagina 15 van het vertrouwelijke document onthult veel informatie over de werkelijke strategie achter de Irak-oorlog.
Generaal Jay Gaer zou bevestigd hebben dat de Irak-oorlog bedoeld was om de olie goedkoop uit het land weg te halen. Door de olieproductie van Irak sterk op te schroeven zou het kartel van de OPEC-landen gebroken kunnen worden. Maar zo ging het niet, want toen Gaer zei dat de Amerikaanse invasie een burgeroorlog in Irak zou kunnen ontketenen werd hij door minister Rumsfeld van Defensie aan de kant geschoven.
Rumsfeld schoof een andere Amerikaan naar voren om de functie van Gaer over te nemen, namelijk Paul Bremer. Die werkte samen met Henry Kissinger met als taak de Irakese staatseigendommen over te nemen, “vooamelijk de olie”. Bremer zag toe hoe staatseigendommen van Irak verkocht werden aan buitenlandse bedrijven, maar hij liet de olievelden en olie-installaties achter de hand…
Die kwamen onder controle te staan van James Baker, een vertrouwelijk van de Bush familie en tevens een voormalig minister van Buitenlandse Zaken in de VS. Baker was tevens raadgever voor oliegigant Exxon-Mobil en het Saoedische koningshuis. Hij verdedigde kennelijk de belangen van de olie-industrie, want hij voorkwam dat ook de olievelden geprivatiseerd werden en de olieproductie werd opgeschroefd om de prijs omlaag te brengen.
De olieproducenten hadden helemaal geen belangstelling voor het aanbieden van Irakese olie. Greg Palast schrijft dat juist het tegenovergestelde waar was. De olie-industrie wilde er zeker van zijn dat er een zeer gelimiteerde hoeveelheid olie uit Irak kwam, waardoor de olieprijs hoog bleef (en daarmee de winstmarge en de waardering van de olievoorraden).
Het was juist Saddam Hussein die de olieproductie van zijn land wilde opschroeven. Als gevolg van de sancties tegen Irak werd de olieproductie al gehalveerd van vier naar twee miljoen vaten olie per dag, waardoor de olieprijs verdrievoudigde. Toen Saddam Hussein was weggejaagd door de Amerikanen kon de oliereserve van het land ‘onder controle’ worden gebracht en kon de productie verlaagd worden. Via lucratieve deals met China werd er wel wat Irakese olie verkocht, maar de productie was veel lager dan voor de Amerikaanse invasie.
Greg Palast concludeert dat George Bush op deze manier de Irak-oorlog wist te winnen. De invasie ging niet om het verkrijgen van olie, maar om juist olie voor de markt weg te houden. Irak, dat in staat zou zijn om 12 miljoen vaten olie per dag te produceren, haalt vandaag de dag nog steeds minder dan het oude OPEC-quotom van 3 miljoen vaten olie per dag uit de grond.
Het resultaat: Na bijna tien jaar Irak-oorlog bereiken we nu het vijfde jaar op rij waarin de olieprijs rond de $100 per vat ligt. Een hogere olieprijs die olieproducerende bedrijven in staat stelt meer winst te maken.
Bron: Vice.com
Irak-oorlog moest olieprijs hoog houden? (Bron: Iraq-businessnews)
Een toenemende onzekerheid over het voortbestaan van het huidige financiële systeem zal meer mensen richting de zilvermarkt sturen, zo denken veel zilverbeleggers. En omdat de markt tegen de huidige zilverprijs zo klein is (de vraag is omgerekend $27 miljard per jaar) moet de prijs wel omhoog om de instroom van nieuwe kopers op te vangen. Men zegt dat de vraag naar fysiek edelmetaal de termijnmarkt onder druk zal zetten, omdat men vaker fysieke uitlevering zal vragen als de verkrijgbaarheid van het fysieke metaal verslechtert.
Zwak marktsentiment?
Steeds meer beleggers – vooral diegene die na 2011 zijn ingestapt – raken echter teleurgesteld door de richtingloosheid van het edelmetaal. Na de twee grote koersdalingen van bijna 30% in 2011 bleef de zilverprijs schommelen rond de $30 per troy ounce en €750 per kilo.
Het geduld van zilverbeleggers wordt behoorlijk op de proef gesteld. Sinds februari 2011 is de prijs van goud in euro’s met 19% gestegen en is de Amerikaanse S&P 500 index met ongeveer 17% omhoog gegaan. Zelfs Amerikaanse staatsobligaties deden het een stuk beter dan zilver, ondanks de hoge en onhoudbare staatsschuld van de VS. De rente op 10 jaars Treasuries halveerde tussen februari 2011 en nu van 3,60% naar 1,8%.
Ten opzichte van de top van april 2011 staat de zilverprijs in dollars momenteel bijna 45% lager. In euro’s is de koersdaling vanaf de piek in 2011 ongeveer 38%. De prijs van zowel goud als zilver daalt doordat de rust op de financiële markten weer wat is teruggekeerd. Beleggers die het herstelverhaal van de Amerikaanse economie geloven zitten liever in aandelen en doen posities in afgeleiden van goud of zilver van de hand, zo lezen we vaak in andere media.
Industriële vraag
Voor zilver komt daar nog een extra negatieve factor bij, namelijk de zwakke industriële vraag. Ongeveer de helft van de jaarlijkse vraag van zilver komt voor rekening van de industrie. Een daling van de industriële vraag, veroorzaakt door vraaguitval bij consumenten of door efficiëntere productieprocessen, moet worden opgevangen door extra aankopen van beleggers. Kopen beleggers het overschot niet op, dan is het logisch om te verwachten dat de prijs verder wegzakt.
Industriële vraag naar zilver stijgt niet meer
Vraag naar fysiek metaal sterk
Tegenover een substantiële daling van de goudvoorraad in de verschillende goud-ETF’s zien we bij zilver een heel ander plaatje. Bloomberg volgt dagelijks het zilvervolume in een groot aantal verschillende ETF’s (ticker: ETSITOTL:IND) en laat zien dat er nu 11,26% meer fysiek zilver in deze fondsen zit dan een jaar geleden. Met een totaal volume van 633,1 miljoen troy ounce zitten we heel dicht bij het all-time high van 634,6 miljoen troy ounce.
Er wordt dus niet massaal zilver verkocht. Data van de US Mint laat zien dat de verkoop van Silver Eagle munten op recordniveau staat. De afgelopen maanden werden er veel meer van deze munten aan beleggers verkocht dan een jaar geleden. In januari was de US Mint zelfs even door haar voorraad zilver heen, omdat ze de vraag vanuit de markt onderschatte.
Zilverprijs zakt, terwijl voorraad zilver in ETF's stijgt (Bron: Bloomberg)
Dezelfde grafiek, maar dan van 2006-2012 (Bron: Bloomberg)
Ontkoppeling prijs en vraag in de zilvermarkt? (Bron: Zero Hedge)
Allemaal positieve berichten voor zilver, maar het mag niet baten. De zilverprijs in dollars staat 17,22% lager dan een jaar geleden, in euro’s is de prijs met 12,56% gezakt. De vraag naar zilver onder beleggers lijkt onverminderd sterk te zijn, maar de prijs zakt alleen maar verder weg. Wat is hier aan de hand? Verschillende scenario’s zijn denkbaar…
1. Aanbod van zilver is nog steeds groter dan de vraag
De vraag naar fysiek zilver onder beleggers blijft weliswaar sterk, maar het aanbod neemt ook toe. Zilvermijnen schroeven hun productie op en ook het aanbod van zilver uit het secundaire circuit neemt de laatste jaren sterk toe. Het is mogelijk dat de vraag simpelweg het aanbod niet kan bijhouden. Als we de vraag vanuit de industrie en de vraag naar zilver voor juwelen wegstrepen houden we meer dan 300 miljoen troy ounce zilver ‘over’ (in 2011). Zo lang de industriële vraag niet aantrekt moeten beleggers een steeds groter overschot van zilver opkopen. Doen ze dat onvoldoende, dan geeft dat een neerwaartse druk op de zilverprijs. Het is de vraag wie de overhand zal hebben als de zilverprijs sterk gaat stijgen. Zijn dat de mensen die erin willen of zijn dat de zilverbeleggers die winst willen nemen? Als dat laatste het geval is, dan zal de prijs van zilver niet op een hoog niveau blijven.
2. Manipulatie zilvermarkt via papieren instrumenten
Een verklaring die we veel vaker horen is dat de zilverprijs onderdrukt wordt door papieren afgeleiden van het fysieke metaal. Er zou naar verhouding maar één troy ounce zilver staan tegenover iedere 100 of meer ounces die op papier wordt aangeboden. Het aanbod van papieren beloftes op zilver vergroot het aanbod en drukt daarmee op de zilverprijs, zo suggereren veel zilverbeleggers. Zilvergoeroe David Morgan zei onlangs in een interview dat de prijs van fysiek zilver wel omhoog moet als al dat vermogen uit papier en in fysiek zilver gaat. Of dat een juiste veronderstelling van zaken is? Dat zullen zilverbeleggers zelf moeten beoordelen.
Wat kunnen we verwachten?
De zilverprijs is terug op het niveau van februari 2011, maar het gevoel erbij is anders dan toen. Begin 2011 begon het sentiment steeds beter te worden en was de prijs al een aantal maanden sterk aan het stijgen. Vandaag de dag is de angst om verder weg te zakken groter dan het gevoel dat de zilverprijs binnenkort weer overtuigend de weg naar boven weet te vinden. Wat de toekomst in petto heeft voor zilver? Ik durf het niet te zeggen. Op basis van dezelfde informatie zijn verschillende analyses mogelijk. De zilverprijs kan sterk stijgen door een instroom van nieuwe beleggers, net zoals de prijs van Bitcoins onlangs tot recordhoogte is gestegen. Maar wat is dan de volgende stap? Zal zilver enige rol gaan spelen in het monetaire systeem, mocht de prijs gestegen zijn tot een veelvoud van de huidige prijs? Of zal de markt weer in elkaar zakken, omdat veel beleggers winst willen nemen en hun posities van de hand doen?
Dat is een vraagstuk waar zilverbeleggers zich over moeten buigen. Is zilver een hefboom op goud, zoals sommigen beweren? Of is het een compleet ander metaal dat anno 2013 niet meer vergeleken kan worden met goud? De industriële component van zilver is aanzienlijk, terwijl die van goud verwaarloosbaar klein is.
En zal de goud/zilver ratio wel terugkeren naar het historische gemiddelde van ongeveer 16:1? Die historische ratio komt uit een tijd dat zowel goud als zilver als monetair metaal werden gebruikt in de vorm van muntgeld. De tijden zijn veranderd en daar hoort misschien ook wel een andere goud/zilver ratio bij. Misschien wel één die veel hoger ligt dan de huidige ratio van 57:1…
De zilverprijs zakte vandaag naar het laagste punt sinds februari 2011 (Bron: Goudstandaard)
In 2007, toen de Zuid-Koreaanse bank voor het eerst gedetailleerde gegevens verstrekte van haar valutareserves, was het aandeel van Amerikaanse dollars nog 64,6%. De naar verhouding kleiner wordende dollarreserves weerspiegelt twee ontwikkelingen. Enerzijds is dat de sterke groei van de goudreserve sinds 2011 en anderzijds de toenemende handel tussen Aziatische landen onderling. Deze diversificatie zorgt ervoor dat er naar verhouding meer goud, maar ook meer Chinese yuan op de balans van de Bank of Korea staat.
De totale omvang van de reserves van de Bank of Korea nam in 2012 met 6,9% toe, naar een omgerekende waarde van $306 miljard. Volgens de centrale bank kon de waardestijging van de reserves toegeschreven worden aan het aankopen van goud en Chinese activa en een waardestijging van euro's en Britse ponden.
De centrale bank breidde haar reserves in de vorm van aandelenposities uit van 5,4 in 2011 naar 5,7% in het afgelopen jaar. De portefeuille van staatsobligaties werd naar verhouding ook wat groter, van 36,8% in 2011 naar 38% van de totale reserves in 2012. De Zuid-Koreaanse centrale bank bezit momenteel staatsobligaties van de VS, Japan, Canada en Duitsland. “Onze positie in Amerikaanse dollars wijkt niet veel af van de positie die andere centrale banken hebben in deze valuta”, zo verklaarde Kang Sung Kyung van de Bank of Korea tegenover Bloomberg.
Yuan
In 2012 kreeg de Bank of Korea een licentie van de Chinese centrale bank om Chinese aandelen en obligaties te kopen. Daar heeft de Bank of Korea gretig gebruik van gemaakt. Een aanzienlijke hoeveelheid van de 20 miljard yuan zou reeds omgezet zijn in Chinees schuldpapier, zo liet Choo Heung Sik van de Bank of Korea vorig jaar november weten. Daaaast is een bedrag van 1,8 miljard yuan al omgezet in Chinese aandelen, de maximale hoeveelheid die de Zuid-Koreaanse bank mag kopen volgens de licentie van de People's Bank of China.
Goud
In 2011 begon de Zuid-Koreaanse bank actief goud te kopen en besloot het de goudreserve periodiek te waarderen naar de marktprijs van goud. Voordat Zuid-Korea weer goud ging kopen stond er 14,44 ton edelmetaal op de balans, gewaardeerd tegen ongeveer 90 miljard Zuid-Koreaanse won. Begin dit jaar stond er 84,4 ton goud op de balans, gewaardeerd tegen een veel hoger bedrag van 4.029 miljard won. In februari heeft het land nog eens 20 ton goud gekocht, waarmee haar totale goudvoorraad op 104,4 ton uitkomt.
De data van de Bank of Korea laat die laatste stijging op het moment van schrijven nog niet zien. Gewaardeerd tegen actuele goudprijs is de Zuid-Koreaanse goudreserve nu bijna 6.000 miljard won waard. Vergeleken met begin 2011 is de goudvoorraad 7,25x zo groot geworden, maar is de waarde ervan ruim 57x zo groot.
Zuid-Korea koopt sinds 2011 weer goud om haar reserves te diversifiëren
Halverwege maart schreven we op Marketupdate al dat Barclays rekening houdt met een lagere goudprijs. De bank denkt dat de zijwaartse koersbeweging van goud – die nu al meer dan een jaar duurt – beleggers zal ontmoedigen om langer in goud te blijven zitten. De bank verlaagde haar koersdoel voor goud in 2013 om die reden van $1.710 naar $1.630. Maar er zijn meer banken die sindsdien een nieuw koersdoel voor het gele metaal hebben afgegeven…
Bank of America
De Bank of America stelde haar koersdoel voor goud in 2013 met 6,9% naar beneden bij tot $1.680 per troy ounce. Voor volgend jaar werd het koersdoel ook naar beneden bijgesteld, tot $1.838 per troy ounce. Bank of America de goudprijs in 2014 nog niet door de $2.000 heen stijgen, terwijl de bank eerder nog de verwachting uitsprak dat deze grens in het derde kwartaal van 2012 gepasseerd zou worden.
“Na een rally van meerdere jaren beweegt de goudprijs nu al enkele kwartalen zijwaarts en naar onze mening zal de tegenwind de komende tijd aanhouden”, aldus analist Michael Widmer van de Bank of America. Door een stijging van de nominale rente in de VS wegen de opslagkosten van goud zwaarder. Ook zet de verbetering van de economische vooruitzichten vraagtekens bij de aantrekkelijkheid van goud als veilige haven. De inflatie is door de lagere economische activiteit beperkt gebleven en ook de verwachtingen voor de inflatie zijn wat getemperd, aldus analist Widmer.
Toch zijn er nog steeds ondersteunende factoren in de goudmarkt. Zo ziet Bank of America een daling van de reële rente in 2014 en bespeurt het een trend in opkomende economieën die hun valutareserves willen diversifiëren met een grotere voorraad fysiek goud. Door de toenemende welvaart in opkomende markten zal ook de vraag naar goud voor juwelen aantrekken, zo meent de analist van BofA.
Commerzbank
Het Duitse Commerzbank verlaagde in maart haar verwachting voor de goudprijs in 2013, omdat de belangstelling van hedgefunds en vermogensbeheerders aan het afnemen is. De bank zat al enigszins aan de hoge kant met haar koersdoel en verlaagde deze met 10% naar een gemiddelde prijs van $1.700 per troy ounce in 2013. Toch is Commerzbank nog wel positief over de langere termijn, want voor het einde van dit jaar verwacht de bank een goudprijs van $1.700 en in 2014 zou zelfs de $2.000 per troy ounce nog in zicht zijn. De analisten van Commerzbank wijzen op een uitstroom van vermogen uit goud-ETF's en een groeiende vraag naar aandelen. Daarom zullen goud-ETF's voor het eerst in acht kwartalen netto aanbieder zijn op de fysieke goudmarkt.
De verschuiving van vermogen uit goud-ETF's richting aandelen was dit jaar drie keer zo groot als een jaar geleden, toen de goudprijs in december ook al aan een daling begon. Toch vindt de bank het prematuur om te spreken van een einde van de bull market in goud.
“Er is bewijs dat de vraag naar goud sterker is dan het op het eerste oog lijkt. De verkoop van gouden munten in de VS kwam in januari uit op 150.000 troy ounce, het beste verkoopcijfer sinds de zomer van 2010. Ook centrale banken blijven goud kopen”. Commerzbank stelt dat de extreem lage rente van centrale banken de goudprijs blijft ondersteunen, omdat goud volgens de analisten van de bank wordt gezien als een goede hedge tegen inflatie en geldontwaarding.
Credit Suisse
De Zwitserse zakenbank Credit Suisse verlaagde deze week haar koersdoel voor goud met 9,2% naar $1.580 per troy ounce. Voor 2014 rekent de bank op een prijs van $1.500, wat 12,8% lager is dan het vorige koersdoel. De doorgevoerde bezuinigingen in de VS en crisis in Europa zijn gunstig voor de goudprijs, maar een daling ligt volgens de bank in lijn der verwachting. Ze zegt er het volgende over: “gemeten naar de historische prijsontwikkeling van goud en de goudprijs in verhouding tot andere grondstoffen is het edelmetaal momenteel nog steeds overgewaardeerd”.
Credit Suisse is van mening dat het monetaire beleid van de Federal Reserve ($85 miljard per maand) ondersteunend werkt voor de goudprijs, maar dat het positieve effect van deze maatregel op goud beperkt is. Credit suisse redeneert dat de Federal Reserve met haar huidige beleid de kans op een acute bankencrisis heeft weten te verkleinen, waardoor het voor beleggers minder interessant is om goud te kopen als bescherming tegen zeer slechte uitkomsten (tail risk). Dat risico is volgens de bank kleiner geworden en daarmee de motivatie om goud te kopen.
De vraag naar fysiek goud vanuit Europa blijkt ook matig te zijn, ondanks de schuldencrisis. Vanuit China is de vraag naar goud volgens Credit Suisse ook niet sterk genoeg om een prijs boven de $1.600 per troy ounce vast te houden. Voorlopig verwacht Credit Suisse geen verdere uitstroom van goud uit ETF's, maar op de langere termijn zou de trend nog wel neerwaarts blijven. De bank stelt dat nieuwe verklopen van goud weer andere verkopen kunnen uitlokken en eht sentiment onder goudbeleggers kunnen beinvloeden.
Credit Suisse verwacht overigens ook een lagere zilverprijs. De bank verlaagde haar koersdoel voor het grijze edelmetaal naar $28,50 per troy ounce in 2013, 11,5% lager dan het vorige koersdoel. Voor 2014 werd het koersdoel 13,1% naar beneden bijgesteld. Ook verlaagde Credit Suisse haar koersdoel voor platina, koper, aluminium, nikkel, lood en zink. Alleen voor palladium werd het koersdoel naar boven bijgesteld (zowel 2013 als 2014).
HSBC
De in het Verenigd Koninkrijk gevestigde bank HSBC verlaagde twee weken geleden ook al haar verwachting voor de goudprijs in 2013. In plaats van $1.760 rekent de bank nu op een prijs van $1.700 per troy ounce. Voor 2014 is het koersdoel ook naar beneden bijgesteld, van $1.775 naar $1.720. Voor dit jaar rekent HSBC met schommelingen van minimaal $1.525 tot maximaal $1.825 voor een troy ounce goud.
Toch is HSBC over de langere termijn niet negatief over goud: “Verderop in 2013 verwachten we meer monetaire verruiming, een escalatie van de valutaoorlog en geopolitieke spanningen die de goudprijs naar $1.800 per troy ounce kan brengen”. Ook een hogere inflatieverwachting kan volgens de bank ondersteunend werken op de goudprijs.
Volgens HSBC kan iedere prijsdaling onder de $1.600 per troy ounce de vraag naar juwelen, munten en kleine goudbaren aanwakkeren in prijsgevoelige markten. Hiermee doelt men vooral op de Aziatische markt, waar het enthousiasme om goud te kopen juist toeneemt met een daling van de prijs.
De hoeveelheid goud in ETF's volgens analisten van HSBC dit jaar met 50 ton zakken, terwijl de vraag naar juwelen en zuivere goudbaren juist zal aantrekkelijk. HSBC benadrukt dat een aanzienlijk gedeelte van de ETF investeerders een buy-and-hold strategie hanteren en hun positie zullen aanhouden bij een prijsdaling.
Société Générale
Analist Sebastien Galy van de Franse bank Société Générale zegt wat negatiever te zijn over goud dan de rest van de markt. Voor 2013 verwacht hij een goudprijs van ongeveer $1.500 per troy ounce, terwijl de prijs eind dit jaar volgens zijn analyse verder kan wegzakken naar $1.375 per troy ounce. De goudprijs bevindt zich volgens de analist van SocGen in 'bubbel territorium'. Hij stelt dat beleggers de goudprijs de afgelopen tien jaar samen sterk hebben opgedreven en dat ze vooral de afgelopen vijf jaar veel goud hebben gekocht uit angst voor inflatie. Die hoge inflatie, die volgens sommigen het gevolg zou zijn van het ruime monetaire beleid van centrale banken, is totnogtoe uitgebleven.
Analist Galy van SocGen ziet de inflatie juist afnemen, terwijl de dollar aan het aansterken is en ook “de fiscale stabilisatie het buigpunt voorbij is”. Hij verwacht daarom dat er binnenkort een einde zal komen aan het stimuleringsbeleid van de Fed. In deze context acht Société Générale het onwaarschijnlijk dat beleggers goud aan hun portefeuille zullen toevoegen. De analist voegt er zelfs aan toe dat de fysieke goudmarkt met een serieus overschot te maken krijgt als grote investeerders geen goud kopen. Beleggers die goud verkopen kunnen volgens hem zelfs olie om het vuur leggen.
Het primaire scenario van SocGen is een bear market met een zeer geleidelijk verloop over de komende jaren. Een 'perfect storm' van positieve macro-economische cijfers zou de goudprijs zo 20 tot 30 procent lager kunnen zetten, zo meent Sebastien Galy van de Franse zakenbank.