Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was het onzeker hoe de Sovjet-Unie zich zou gaan opstellen tegenover de rest van Europa. Uit angst voor deze mogelijke dreiging besloten veel Westerse landen hun eigen goud te verschepen naar de Verenigde Staten. Daar lag het goud veilig en buiten het bereik van een eventuele Russische invasie.
Onder het gebouw van de Federal Reserve in New York, tientallen meters diep, bevindt zich de kluis waar al dit goud opgeslagen ligt. Het goud dat hier ligt is dus geen eigendom van de Federal Reserve, maar van andere landen en van centrale banken uit andere landen. Ook nadat de Sovjet-Unie uiteenviel, bleef dit goud in de Verenigde Staten liggen. De VS waren immers een welvarende, betrouwbare bondgenoot. Een aantal decennia later is de situatie wereldwijd heel anders. De VS heeft een enorme staatsschuld en is nog maar kort geleden betrapt op het uitgebreid bespioneren van wereldleiders van ‘bevriende’ landen.
Bundesbank haalt goud terug
In 2013 besloot de Duitse regering een groot deel van het goud terug te halen. Vorige week werd werd bekend dat de Bundesbank de repatriëring van $13 miljard aan goud uit New York heeft afgerond. Ik vind het eenvoudig te begrijpen waarom Duitsland dit gedaan heeft. Ze vonden het tegenpartij risico te groot worden en hebben het beheer van hun goud in eigen handen genomen. Ze hebben het risico dus drastisch verminderd.
Zoals we hier vaker besproken hebben is ons financiële stelsel volledig gestoeld op vertrouwen. Dit is de reden dat wij Nederlanders ons geld naar de bank brengen. We vertrouwen erop dat het daar veilig is. Wat weinigen beseffen is dat het geld dan officieel niet meer van u is, maar van de bank. In theorie wordt u dus de schuldeiser, de bank wordt de schuldenaar. Deze bank gaat met uw spaargeld allerlei transacties aan. Vaak zijn dit logische investeringen, maar er zitten ook bizarre beslissingen tussen, zoals de transacties met ‘rommelhypotheken’ in de aanloop naar de financiële crisis van 2008.
Het punt dat ik wil maken is dat banken investeringen doen met uw geld, niet met hun eigen geld. Als de investeringen goed gaan, is de winst voor de bank. Als de investeringen niet goed gaan, is het verlies voor u. Het enige waarmee u gecompenseerd wordt voor dit risico is een minuscuul beetje rente. Vaak niet eens genoeg om de inflatie bij te houden. En dan heb ik het nog niet eens over de vermogensbelasting die nog steeds uitgaat van een fictief rente van 4%.
Afgelopen week kwamen er geluiden uit de VS dat de banken teveel kapitaal voor eventuele verliezen moesten aanhouden. Dit vond ik echt bizar, zeker als je kijkt naar het recente verleden. De banken zeggen dus eigenlijk dat ze minder veilig moeten worden voor uw spaargeld. Een auteur vergeleek dit met een stuntman die klaagde over het feit dat zijn helm zo’n goede bescherming bood tegen vallen.
Tegenpartij risico
Uw spaargeld wordt dus weer aan andere partijen toevertrouwd. Dit is hoe ons systeem werkt. Uw geld wordt aan veel verschillende partijen toevertrouwd, waardoor het tegenpartij risico drastisch toeneemt. Hierbij een kort voorbeeld; A investeert het geld bij B, B stalt op zijn beurt het geld bij C. Als er iets misgaat met C, zijn A en B de pineut. Hoe verder deze keten gaat, hoe groter het tegenpartij risico wordt.
Wanneer ons financiële systeem naar behoren functioneert, is dit tegenpartij risico meestal geen groot probleem. Wanneer er scheuren dreigen in het financiële systeem wordt dit tegenpartij risico in zeer korte tijd een flinke issue. De effecten zagen we in 2008 tijdens de financiële crisis. Zodra een bank failliet ging, kwamen andere banken in grote moeilijkheden. Dit is ook wat er gebeurt als een land als Griekenland failliet dreigt te gaan.
Weinigen denken aan dit tegenpartij risico, totdat het een probleem wordt. En dan is het al te laat. Een mogelijkheid om dit tegenpartij risico te verkleinen is door een deel van uw vermogen als cash geld aan te houden. Dan is niet langer één specifieke bank, maar de centrale bank uw tegenpartij.
Echter wordt het bezit van contant geld door de autoriteiten steeds meer geassocieerd met criminaliteit en terrorisme. U wordt dus als het ware gedwongen uw geld binnen dit huidige digitale systeem aan te houden, met alle risico’s van dien.
Een andere mogelijkheid is natuurlijk het aanhouden van fysiek goud en/of zilver. Deze edelmetalen hebben intrinsieke waarde en bent u altijd deels beschermd tegen calamiteiten binnen het financiële systeem, omdat de waarde van het edelmetaal niet ontleend wordt aan één specifieke tegenpartij. De waarde van het edelmetaal wordt bepaald door iedereen in de wereld die behoefte heeft om een deel van zijn of haar vermogen om te zetten in goud of zilver. Die groep mensen zal door het riskante beleid van centrale banken de komende jaren waarschijnlijk alleen maar groter worden.
De geschiedenis heeft ons geleerd dat banken en geldsystemen niet feilloos zijn. In extreme scenario’s blijken garanties opeens geen garanties meer te zijn. Fysieke edelmetalen vormen een solide anker, juist omdat deze geen tegenpartij risico kennen en op ieder moment tegen iedere valuta verhandeld kunnen worden. Een gewaarschuwd mens telt voor twee!
Met vriendelijke groet,
Sander Noordhof
Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen weekend op Goudstandaard. Goudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].
