Blog

  • Investeren moet!

    junckerNa jaren van eenzijdige nadruk op bezuinigen en krimpen lijkt de knop in Europa langzaam om te gaan. Niemand minder dan de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, heeft het thema overheidsinvesteringen weer op de agenda geplaatst. Hij heeft een voorstel gelanceerd om in drie jaar tijd €300 miljard in de economie van de eurozone te injecteren. Het positieve is, dat het voorstel niet op voorhand door regeringsleiders is afgeschoten, maar dat is ook weer geen reden voor overdreven optimisme.

    Door de jaren heen heeft Europa steeds opnieuw met het idee van grootschalige overheidsinvesteringen gespeeld om de werkgelegenheid en het concurrerend vermogen te stimuleren. De eerste voorstellen stammen alweer uit 1993. Jacques Delors publiceerde toen een zogeheten white paper over groei, concurrentiekracht en werkgelegenheid. Het voorstel viel in goede aarde, maar wacht nog steeds op de benodigde financiën om het ten uitvoer te brengen. Daar wil het nog weleens aan schorten in Europa; om de daad bij het woord te voegen.

    Volgens Juncker zou het een goed idee zijn om de Europese Investeringsbank (EIB) het voortouw te laten nemen. Maar het gevaar is dan reëel, dat de bank teveel hooi op haar vork moet nemen en zodoende haar creditrating op het spel zet. Een ander nadeel is, dat de bank private investeerders gaat verdringen. Het is immers aantrekkelijker/goedkoper met de EIB te werken dan met privaat geld.

    Beter zou het zijn om de investeringen budgettair in te plannen. Overheden met bestedingsruimte moeten die benutten voor het doen van investeringen in economisch gezonde projecten. Dan kan dat met een beetje geluk en vakmanschap extra investeringen losweken. Investeringen in infrastructuur zoals wegen en snel breedband kunnen een economisch verantwoorde follow-up genereren.

    european-flags

    Een tweede voorwaarde waar publieke investeringen aan moeten voldoen is voorspelbaarheid in regelgeving en toezicht. Als de markt het toezicht en regelgeving als voorspelbaar en betrouwbaar beoordeelt, dan kan dat ook extra investeringen ontlokken. Veel projecten in de publieke sector hebben een heel lange doorlooptijd voordat er iets terugverdiend wordt. Denk inderdaad opnieuw aan transport en infrastructuur in al zijn verscheidenheid. business-planEn dan is er natuurlijk de aanpassing van het huidige financiële systeem. Investeringen zijn niet aangetrokken, ondanks een extreem lage rente. Het is de risico-aversie bij banken die de voornaamste oorzaak is. Banken moeten wel, omdat de toezichthouder hogere buffers van hen eist. De belastingbetaler mag niet opnieuw slachtoffer worden van het onverantwoorde gedrag van bankiers. Het resultaat is wel, dat het huidige financiële systeem meer markt georiënteerd moet zijn. Dat vraagt echter om meer ondernemerschap en bereidheid risico’s te nemen. Ook in dat opzicht zou de overheid een rol kunnen spelen door een deel van de risico’s op zich te nemen. In dat opzicht zou de EIB of welke andere ontwikkelingsbank een rol van betekenis kunnen spelen. Of het voldoende is om Brussel en de Europese hoofdsteden in beweging te krijgen, valt nog te bezien. Niets doen lijkt echter steeds minder een optie. Een derde recessie lonkt alweer om de hoek! Cor Wijtvliet BELANGRIJK:

  • 24 karaat over goud referendum Zwitserland

    Eind november mag de Zwitserse bevolking zich uitspreken over het goudbeleid van de Zwitserse centrale bank. Is het een storm in een glas water of staat er echt wat te gebeuren? Als we sommige artikelen op het internet mogen geloven moet Zwitserland bij aanvaarding van het referendum 1.700 ton goud kopen. Anderen zien in dit referendum zelfs de aanzet voor de terugkeer naar een soort goudstandaard…

    Marketupdate stelde goudkenner en gastschrijver 24 karaat een aantal vragen over dit referendum…

    Gold bars are stacked at a safe deposit room of the ProAurum gold house in Munich1. Wat betekent het feit dat een referendum als dit gehouden wordt in Zwitserland?

    “In de huidige tijdsgeest betekent dit slechts het zoveelste pro forma non event van de schijn demokratie. Het initiatief staat haaks op de koppeling van de Zwitserse franc aan de euro. Kortom : bezigheidstherapie voor de infantiele burger.”

    2. Wat vind je inhoudelijk van de drie voorstellen uit het referendum? *

    “Klinkt enkel héél spektaculair. Maar daar komt niks van in huis. De positieve goud afstraling op het beheer van de Zwitserse franc moest eerder ongedaan gemaakt worden door massale verkoop van goudreserves. Waarom zou men dit nu dan 180° willen terugdraaien met een ondertussen € gelinkte Zwf !? Toch totaal absurd.”

    3. Wat verwacht je van het referendum? Wat zal men stemmen en welk effect zal dit hebben?

    “Maakt totaal niks meer uit, wat ook het resultaat van het referendum zou zijn. Zelfs een massaal -ja- zou niets te betekenen hebben.”

    4. Hoe groot schat je de impact van dit referendum op de goudmarkt en de goudprijs?

    “Het zijn voorlopig nog steeds de manipulatief gedirigeerde wereld kapitaalstromen die een gekontroleerd effekt hebben op de elektronische goudprijs (pseudo goudmarkt). Dus zero impakt door referendum over goudreserves. Het $-regime regeert nog steeds.”

    5. Wat zou je zelf gestemd hebben als je in Zwitserland woonde?

    “Zou zelf niet gaan stemmen zijn. Cfr. Het Schotse en Katalaanse referendum.
    Het oplopende spanningsveld tussen vertrouwen & wantrouwen in het Westerse systeem zal uiteindelijk z’n beslag krijgen in een hernieuwe affiniteit voor goudreserve rijkdom.
    Pro forma referendums noch enig ander goud aktivisme van de burger zal daar iets aan veranderen. De fataliteit van het vastlopende foute systeem zal z’n werk wel doen.”

    *In het referendum staat dat de centrale bank van Zwitserland geen goud meer mag verkopen, dat ze de goudreserve naar 20% brengen en dat al het goud in eigen land opgeslagen dient te worden

  • China tekent yuan valutaswap met Qatar

    De centrale banken van China en Qatar hebben een valutaswap van 35 miljard yuan (omgerekend ruim €4,5 miljard) ondertekend, zo bericht Reuters maandag. Hiermee stimuleert China het gebruik van haar eigen munt in het internationale handelsverkeer in een regio die een lange tijd gedomineerd werd door de Amerikaanse dollar. Dankzij de valutaswap wordt het voor bedrijven in beide landen makkelijker transacties die voorheen in dollars werden afgerekend in Chinese yuan af te handelen.

    De valutaswap moet de handel tussen beide landen en de investeringen onderling bevorderen. Om de deal ook aantrekkelijk te maken voor Qatar zet China haar gesloten kapitaalmarkt open voor beleggers uit Qatar. Ze mogen in totaal voor 30 miljard yuan aan Chinese aandelen en obligaties kopen, zo maakte de centrale bank van China maandag bekend. Qatar beschikt als producent en exporteur van olie en gas over in totaal $43 miljard aan valutareserves. Daarnaast heeft het land naar schatting $170 miljard aan reserves die zijn ondergebracht in een staatsfonds. Qatar is de grootste leverancier van vloeibaar gas voor de Chinese markt.

    Oliestaten gaan yuan gebruiken

    China stimuleert het gebruik van de yuan als handelsmunt door middel van valutaswaps met tal van haar handelspartners. Het marktaandeel van de Chinese yuan in de oliehandel is nog niet zo groot, omdat veel landen in deze regio hun olie en gas nog steeds in Amerikaanse dollars afrekenen. Zelfs de omvangrijke export van olie en gas naar China wordt in de meeste gevallen nog in dollars afgerekend. Niet dat dat een probleem is, want China beschikt over de grootste dollarreserves ter wereld. In 2012 werd een valutaswap getekend door de centrale banken van China en de Verenigde Arabische Emiraten. Deze valutaswap had een looptijd van drie jaar en was in omvang vergelijkbaar met de deal die China nu gesloten heeft met Qatar. De Chinese yuan krijgt vooralsnog moeilijk voet aan de grond in het Midden-Oosten. Dat komt niet alleen omdat veel oliestaten hun product in dollars afrekenen, maar ook omdat deze landen hun valuta vaak gekoppeld hebben aan de Amerikaanse dollar. Terwijl China wereldwijd al 10% van haar handel in yuan kan uitvoeren ligt dat percentage in de Verenigde Arabische Emiraten slechts op 4%, zo schrijft Reuters. De Emiraten houden ook het grootste deel van hun valutareserve aan in Amerikaanse dollars. Economen denken dat de Chinese yuan in de toekomst een grotere rol zal gaan spelen in de oliestaten, omdat die landen een steeds groter deel van hun olie- en gasproductie naar Azië zullen exporteren. Jim Rickards verwacht dat een land als Saoedi-Arabië ergens in de toekomst de petrodollar zal loslaten en dat de olie vanaf dat moment in yuan of in fysiek goud afgerekend zal worden.

    Doha-Qatar-skyline-1

    China tekent valutaswap van 35 miljard yuan met Qatar

  • Grafiek: Aandelen verslaan obligaties in 2014

    Zoals het er nu naar uitziet gaan aandelen dit jaar een beter rendement halen dan obligaties. In de volgende grafiek zien we dat Amerikaanse aandelen (S&P500) en de Barclays Aggregate US bond index (een mandje van Amerikaanse ‘investment grade’ obligaties) elkaar in 2014 steeds afwisselden qua rendement. Ook zien we dat de aandelenmarkt veel meer volatiliteit kent dan de obligatiemarkt, getuige de grote schommelingen in de paarse lijn. De korte maar heftige correctie op de aandelenmarkt in oktober deed een groot deel van het jaarrendement van aandelen verdampen, maar op de valreep van de maand stonden de aandelenkoersen opnieuw hoger dan waarop ze begonnen.

    Een interessant detail: De S&P 500 index heeft sinds juli 2013 iedere maand minstens één keer een nieuwe all-time high neergezet. Al zestien maanden op rij weet de index een nieuw record neer te zetten. Dat is een nieuw record, zo merkte de Wall Street Journal op. Op 28 maart 2013 brak de S&P 500 door het oude record van voor de financiële crisis en sindsdien is deze index met bijna 29% gestegen. Het rendement voor dit jaar staat op 11%, terwijl dat van een mandje obligaties op ongeveer 5% staat. Ter vergelijking: Goud in dollars staat op een verlies van 2,7% voor 2014, terwijl de zilverprijs 16,5% lager staat dan begin dit jaar.

    aandelen-obligaties-rendement

    Aandelen gaan op nieuw aan de leiding (grafiek van Quartz)

  • Goud en de kotsende kameel

    Een beetje humor op zijn tijd…

    vomiting-camel-pattern

    Overduidelijk een kotsende kameel patroon… (via @RudyHavenstein)

  • Grafiek: Balans centrale banken sinds 2008

    Centrale banken hebben sinds het begin van de kredietcrisis veel liquiditeit in de markt gebracht om een deflatoire depressie te voorkomen. De volgende grafiek van Merk Investments laat de ontwikkeling van het balanstotaal van acht verschillende centrale banken zien sinds augustus 2008. Sindsdien is de balans van de Federal Reserve bijna vier keer zo groot geworden en is ook de balans van de Bank of England ruim drie keer zo groot geworden. In beide gevallen groeide het balanstotaal door ongekende monetaire stimulering.

    Ook de centrale bank van Zwitserland zag haar balanstotaal door de jaren heen fors toenemen, wat voor een groot deel te wijten valt aan het verdedigen van de wisselkoers met de euro. In 2011 maakte de Swiss National Bank bekend dat de Zwitserse frank niet verder mocht appreciëren dan 1,20 frank tegenover de euro. In de praktijk betekende het dat de centrale bank grote hoeveelheden francs ‘bij moest drukken’ om deze vervolgens in te wisselen voor andere valuta. Toen in 2012 de Europese schuldencrisis uitbrak en de euro verzwakte moest de centrale bank van Zwitserland opnieuw de geldkraan aanzetten om de waarde van haar eigen munt te onderdrukken.

    Op gepaste afstand volgt de Bank of Japan, dat pas later begonnen is met monetaire stimulering. Haar balanstotaal is nu 150% groter dan in augustus 2008 en dat zal in de toekomst alleen maar verder toenemen. Afgelopen week kondigde de centrale bank een verdere uitbreiding van haar QE-programma aan, waardoor er nog meer schuldpapier op de balans komt te staan. De ECB lijkt een uitzondering te zijn in de grafiek, wat haar balanstotaal is sinds het begin van 2013 alleen maar gedaald. Dat komt door de afwikkeling van het LTRO programma en door de lagere waardering van de goudvoorraad van het Eurosysteem. Internationaal wordt de druk op de Europese centrale bank opgevoerd om ook de geldkraan open te zetten en daar is de centrale bank onder leiding van Draghi voor gezwicht. Naar verwachting zal de ECB de komende jaren voor honderden miljarden euro's aan schuldpapier uit de markt halen en op haar eigen balans parkeren. Lees ook:

    balans-centrale-banken

    Balanstotaal centrale banken sinds augustus 2008 (Bron: Merk Investments)

  • Waarom de Comex niet belangrijk is….

    Wie de verschillende blogs over edelmetalen al enige jaren volgt zal ongetwijfeld gehoord hebben van de Comex, de beurs waar handelaren op papier goud en zilver verhandelen. Het is een markt waar de verkopers zilver aanbieden dat ze niet hebben en waar de kopers zilver vragen dat ze niet kunnen betalen. Het is handel in derivaten die vrijwel geen binding hebben met de fysieke zilvermarkt en de fysieke goudmarkt. En net als met alle andere derivaten kunnen ook claims op goud en zilver immers tot in het oneindige verstrekt worden. Dat is ook de reden dat we niet hoeven te vrezen voor een ‘short squeeze’ of een ‘default’ van de Comex.

    Toch wordt dit verhaal keer op keer uit de kast gehaald als argument om goud of zilver te kopen. MomentsinTrading maakte een compilatie waar we eigenlijk niets meer aan toe kunnen voegen…

  • Grafiek: Huizenprijzen versus bouwkosten

    Wie zegt dat niemand de crash van de huizenmarkt kon zien aankomen heeft waarschijnlijk nog niet naar de volgende grafiek gekeken. Deze grafiek kwamen we tegen in een nieuw artikel op Voxeu en laat in één oogopslag zien hoe de huizenprijzen en de bouwkosten zich de afgelopen 130 jaar ontwikkelden in veertien verschillende landen. De twee lijnen lopen niet helemaal gelijk aan elkaar, maar bewegen over een langere termijn bekeken wel in dezelfde richting. Nemen we dit langetermijnperspectief, dan valt meteen op dat de huizenprijzen vanaf midden jaren negentig veel sneller begonnen te stijgen dan de bouwkosten. In een tijdsbestek van ongeveer tien jaar stegen de huizenprijzen in deze veertien landen met gemiddeld ruim 60%, terwijl de bouwkosten in dezelfde periode niet meer dan 10% stegen.

    Hadden we deze grafiek op de hoogtijdagen van de huizenmarkt laten zien, dan zou men al snel tot de conclusie zijn gekomen dat er sprake was van overwaardering op de huizenmarkt. Die overwaardering uitte zich in speculatie met grond, want de tweede grafiek laat zien dat die prijzen in de veertien onderzochte landen nog veel sneller steeg dan de huizenprijzen zelf. Een noemenswaardige constatering is dat de huizenprijzen gemiddeld gezien helemaal niet in een vrije val terecht zijn gekomen sinds het uitbreken van de financiële crisis. Dat komt omdat de huizenprijzen in sommige landen nog stijgen en omdat stimulerend beleid van verschillende overheden en centrale banken een harde landing voor de huizenmarkt heeft weten te voorkomen. Veel overwaardering is nog niet uit de markt, maar als gevolg van stimulerend beleid blijft die overwaardering in stand.

    huizenprijzen-bouwkosten

    Huizenprijzen versus bouwkosten

    huizenprijzen-grond

    Huizenprijzen versus grondprijzen

  • Een volatiele beursmaand, wat nu?

    Een volatiele beursmaand, wat nu?

    Wanneer u het financiële nieuws ook maar enigszins gevolgd heeft kan het u niet ontgaan zijn: aandelenmarkten bewogen zich in de maand oktober uiterst volatiel. Aanvankelijk daalden de beurzen fors. Het Financieele Dagblad besteedde er haar volledige voorpagina aan. En de NOS een apart item in haar achtuurjournaal. Maar zoals vaker het geval: wanneer de dalingen in de media breed uitgemeten worden is het meeste leed vaak al geleden… Zo ook deze keer. Aandelenmarkten zetten in de tweede helft van oktober een spectaculair herstel in waarmee de eerder opgelopen averij meer dan volledig ingelopen werd. De Dow Jones, ’s werelds bekendste beursindex, bereikte gisteren zelfs het allerhoogste niveau ooit. Beleggers die de recente paniekerige berichten in de media ter harte namen en besloten tijdelijk uit aandelen te gaan misten het herstel van ongeveer 10% in de afgelopen twee weken. Daarmee ‘verloren’ zij een jaar: 10% is meer dan van aandelen in een volledig jaar verwacht mag worden…

    Wat doen wij?

    In plaats van te proberen de aandelenmarkten te 'timen' zijn beleggers in individuele aandelen ons inziens veel beter af door op die individuele aandelen te focussen. Het is in ieder geval de aanpak waar we zelf consequent aan vasthouden. Wij besteden meer dan 95% van onze tijd aan het speuren naar en analyseren van individuele aandelen en de achterliggende bedrijven. Om vervolgens, gebaseerd op die research, goed gespreid in value-aandelen te beleggen (aandelen waarvan we de intrinsieke waarde duidelijk boven de beurswaarde veronderstellen). Een blik op de aandelenbeurs in totaliteit komt er amper aan te pas. Fluctuaties zoals die zich afgelopen maand hebben voorgedaan nemen we voor lief. Ze zijn onvermijdelijk bij het beleggen in aandelen en doen zich eens in de zoveel tijd voor. Maar goed om te weten: op termijn tenderen aandelenbeurzen opwaarts en geldt dat value-aandelen het als groep nog eens extra goed doen.

    Aandelenbeurzen bescheiden gewaardeerd

    Aandelenbeurzen mogen zich afgelopen maand uiterst volatiel gedragen hebben, erg duur zijn ze in onze ogen niet. Voor 's werelds belangrijkste beursindex (de Amerikaanse S&P 500) geldt momenteel een waardering die vrijwel gelijk aan haar historische gemiddelde is. Dat terwijl een wat hoger dan gemiddelde waardering ons op dit moment logisch zou lijken... Immers, bedrijven hebben momenteel bovengemiddeld veel cash op hun balans en corrigeert u daarvoor dan zijn de waarderingen wat lager dan ze in eerste instantie lijken te zijn. En daarnaast geldt, we noemden dit al wel vaker, dat de huidige extreem lage rente een wat bovengemiddelde waardering zou rechtvaardigen (wat momenteel dus niet het geval is). Maar dat aandelenbeurzen naar ons oordeel niet duur zijn betekent niet dat ze niet kunnen dalen. Zeker op korte termijn geldt dat aandelenbeurzen zich niet laten 'timen'. Speculeren wat beurzen op korte termijn zullen doen is dan ook verspilling van tijd en heel dikwijls ook van rendement! Hoewel aandelenbeurzen naar ons oordeel nog bescheiden gewaardeerd zijn, merken we op dat ook een 'gemiddelde waardering' nog geen aanleiding zou moeten vormen om de beurs de rug toe te keren. Dan mag namelijk nog steeds een rendement verwacht worden in lijn met het historische gemiddelde. Gecorrigeerd voor inflatie is dat zo'n 6,5% per jaar. Door: Hendrik Oude Nijhuis (http://www.warrenbuffett.nl) *Van het gespreid in value-aandelen beleggen mag een gemiddeld jaarrendement verwacht worden dat hier beduidend boven ligt.

  • Jim Rickards: Dollar zal verdwijnen als wereldreservemunt

    De Verenigde Staten genieten een uitzonderlijk hoge levensstandaard als gevolg van het feit dat de rest van de wereld dollarschulden aanhouden als reserve. Daardoor kan de Amerikaanse bevolking én de overheid heel goedkoop geld lenen. Jim Rickards legt het dilemma van een wereldreservemunt kernachtig uit in een interview met Casey Research:

    “Stel je voor dat Amerikanen hun schulden moesten financieren zonder buitenlandse vraag naar het schuldpapier, stel je eens voor hoe dat er uit zou zien. Onze rente zou veel hoger zijn, de jimrickards-teaseraandelenmarkt zou lager staan en de huizenprijzen zouden lager liggen. Als jouw valuta de wereldreservemunt is financieren andere landen jouw (hoge) levensstandaard. Vergelijk dat bijvoorbeeld eens met de Argentijnse economie, als die willen lenen moeten ze dat in dollars doen. Het buitenland gaat obligaties in pesos accepteren, omdat de dollar de wereldreservemunt is. Als je dus niet de beheerder bent van de wereldreservemunt moet je geld lenen in die valuta die wel wereldreservemunt is.

    Stel je voor dat de euro de wereldreservemunt was, dan zou de VS in euro’s moeten lenen. We zouden dan opeens kwetsbaar zijn voor het wisselkoersrisico, we zouden waarschijnlijk een veel hogere inflatie hebben… Dit was al eens aan de orde in de jaren ’70, toen de inflatie in de VS zeer hoog was. President Carter leende toen in Zwitserse franken in plaats van dollars, omdat de financiële markten minder bereidheid toonden in dollars te lenen. Dat waren de zogeheten ‘Carter bonds’. De dollar verloor in vijf jaar tijd de helft van haar waarde en de munt. Op het moment dat je de wereldreservemunt dreigt te verliezen kunnen dat soort dingen dus gebeuren. Die dreiging is er vandaag de dag opnieuw.”

    Van alle valutareserves wereldwijd staat momenteel 60% genoteerd in Amerikaanse dollars, terwijl dat in het jaar 2000 nog ongeveer 70% was. De status van de Amerikaanse dollar als wereldreservemunt is dus al gezakt van 70 naar 60 procent van de reserves in veertien jaar. Als die trend verder voortzet en de dollar onder de 50% van alle reserves komt, dan is het volgens Rickards niet meer de dominante reserve. “Dit is een proces wat jaren duurt, maar beleggers moeten wel vooruit blijven kijken”, aldus Rickards. Veel beleggers zijn volgens hem nog te veel gefocust op de korte termijn, terwijl juist die lange termijn ontwikkelingen belangrijk zijn voor bijvoorbeeld de pensioenen.

    Petrodollar

    In van de belangrijkste steunpilaren is de petrodollar, die bestaat sinds midden jaren '70. Dat was een tijd waarin de waarde van de dollar onder druk kwam te staan, omdat een paar jaar eerder nog de inwisselbaarheid van dollars en goud verbroken werd. Henry Kissinger beloofde de Saoedi's veiligheid, met als tegenprestatie dat de Saoedi's voortaan al hun olie in dollars zouden afrekenen. "Er is geen enkele reden waarom olie in dollars geprijsd moet zijn. Het kon toen ook geprijsd worden in Duitse marken, Zwitserse francs, Japanse yen enzovoorts. Toch besloten ze de olie in dollars af te rekenen, een model dat dertig jaar geweldig werkte voor de VS en de Amerikaanse dollar." Toch heeft de petrodollar volgens Rickards haar beste tijd gehad. Niet alleen is de band tussen de VS en Saoedi-Arabië verslechterd, ook wordt het grootste deel van de olieproductie van de Saoedi's vandaag de dag geleverd aan China. Men kan zich dus de vraag stellen hoe lang de Saoedi's nog bereid zijn dollars te hanteren als handelsmunt. Het is goed denkbaar dat het land op een dag afspraken maakt met China om olie in yuan of in fysiek goud af te rekenen. Linksom of rechtsom zal de dollar dus uit beeld verdwijnen. Zo ver zijn we nog niet, maar dat is wel de kant die we op gaan. Het is een van de vele bedreigingen voor de dollar als wereldreservemunt. Als de VS dat privilege verliest zal hyperinflatie toeslaan in de VS.

    Over het verliezen van de wereldreservemunt

    De kosten om te lenen zullen sterk toenemen voor de VS, wanneer haar valuta niet meer wereldwijd geaccepteerd wordt als de facto reserve. Er zullen nog steeds obligaties in dollars uitgeschreven worden, maar die moeten dan grotendeels gekocht worden door binnenlandse beleggers. Het buitenland zal minder bereid zijn de Amerikaanse schulden te financieren in dollars, met als resultaat dat de VS bijvoorbeeld moet lenen in euro's of in Special Drawing Rights van het IMF (SDR's). Het IMF heeft in 2009 tijdens de crisis al meer SDR's in omloop gebracht, iets wat voor het laatst gebeurde in 1980. Ook toen was er sprake van een grote crisis. Bij de volgende liquiditeitscrisis zal de SDR naar voren worden geschoven, zo meent Rickards. Dat komt omdat de Federal Reserve al veel van haar krediet verspeeld heeft met alle monetaire verruiming en balansexpansie van de afgelopen jaren.

  • Goud en zilver report (Week 44)

    De goudprijs zakte deze week van €971,57 naar €936,80 per troy ounce, een daling van niet minder dan 3,58%. De zilverprijs ging ging in een week tijd van €436,75 naar €414,50 per kilo, een verlies van 5,1%. De prijzen van beide edelmetalen zijn al tijden niet meer zo hard gedaald als afgelopen week, het gevolg van een samenloop van omstandigheden.

    De koersdaling begon woensdagavond, toen de Federal Reserve bevestigde een einde te maken aan haar stimuleringsprogramma. Gecombineerd met een beter dan verwacht groeicijfer over de Amerikaanse economie werden zowel goud als zilver op papier massaal in de verkoop gedaan. Op papier, want de prijsdaling was voor beleggers reden om meer goud te kopen bij aanbieders als Goudstandaard en Hollandgold. Ook zilver was bijzonder in trek, het edelmetaal dat ook in euro’s terug is op het laagste prijsniveau sinds begin 2010. In vrijwel alle gevallen ging het om klanten die bij wilden kopen.

    De prijsdaling van goud en zilver suggereert dat de belangstelling voor het edelmetaal is afgenomen, maar dat blijkt in ieder geval niet uit de verkopen van fysiek goud en zilver. Dit correspondeert ook met de ontwikkelingen in het voorjaar van 2013. De grote prijsdaling in april van dat jaar zorgde wereldwijd voor een run op fysiek goud en zilver, met name in Aziatische landen. In dollars zakte de goudkoers van $1.231,03 naar $1.172,97, (-4,72%), terwijl de zilverkoers van $17,21 naar $16,14 per troy ounce zakte (-6,22%). De wisselkoers tussen de euro en de dollar zakte van 1,265 naar 1,2524, een daling van ongeveer een procent.

    goudprijs-2nov2014

    Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

    zilverprijs-2nov2014

    Zilverprijs in euro per kilo

    GLD verliest in oktober 30 ton goud

    Hoewel de daling van de goudprijs een positieve invloed heeft op de verkopen van fysiek goud heeft het een negatieve invloed op de vraag naar ETF aandelen van goud. GLD, het grootste goud-ETF ter wereld, zag de afgelopen week opnieuw een daling van haar voorraad. Eind oktober zat er nog 741,2 ton goud in het fonds, terwijl dat eind september nog bijna 770 ton was. In een maand tijd werd er dus ongeveer 30 ton goud losgeweekt uit handen van beleggers.Er werden zoveel aandelen GLD verkocht dat het voor de bullion banks lucratief was aandelen terug te kopen en daarmee de goudstaven terug te claimen uit de kluizen van het ETF. Een significante ontwikkeling!

    goudvoorraad-gld-jan-okt2014

    Goudvoorraad GLD opnieuw onderuit

    Waardering goudmijnen naar dieptepunt

    De daling van de goudprijs zet ook de goudmijnsector onder druk. Hoewel niet alle mijnbouwaandelen het even slecht doen is de stemming over het algemeen uitermate slecht. Niet vreemd, want volgens Thomson Reuters GFMS ligt de goudprijs inmiddels ruim $100 lager dan de all-in kostprijs van de goudmijnsector wereldwijd. Uiteraard zijn er nog genoeg mijnen die winst maken, maar het aantal dat rode cijfers schrijft neemt met iedere prijsdaling verder toe. Een verlieslatend product en complete onzekerheid over de toekomst van de goudprijs maakt dat mijnbouwaandelen door veel beleggers uitgespuugd worden. Marketupdate sprak met gastschrijver '24 karaat', die tijdens de vorige bull-market van goud zelf posities had in goudmijnen had. Volgens hem zijn de aandelen momenteel zeer aantrekkelijk gewaardeerd, maar is het ook niet uit te sluiten dat de koersen nog veel verder kunnen dalen. De belangrijkste vraag die beleggers volgens 24 karaat aan zichzelf moeten stellen is of ze geloven in het voortbestaan van dit door schulden gedreven economische systeem. Wie daar niet in gelooft kan beter de veiligheid van fysiek goud opzoeken. Wie denkt dat het economische systeem wel weer op de been komt kan vanuit het oogpunt van technische analyse een goed rendement maken met mijnbouwaandelen. Toch is het allemaal wat complexer dan simpelweg het kopen van een mandje mijnbouwaandelen (GDX of GDXJ). Volgens 24 karaat is het doen van je eigen research in deze beleggingscategorie zeer belangrijk om het verschil te kunnen maken. Belangrijk om in de gaten te houden zijn de boekwaarde en de hoeveelheid schulden op de balans. Verder is het zaak om gespreid in te stappen en te kopen op de dips. Maar ook dat, zo benadrukt 24 karaat, is zeker geen garantie op succes.

    goudmijnen

    De gifbeker is nog niet leeg voor de beleggers in mijnbouwaandelen