Blog

De kleine belegger is altijd de laatste

Zodra de kleine belegger enthousiast begint te worden over aandelen en de reclamespotjes van brokers weer op TV verschijnen is het oppassen geblazen. Grote kans dat het einde van de beursrally in zicht is. De dynamiek op de aandelenmarkt wordt uitermate treffend weergegeven door de volgende grafiek van Bank of America Merrill Lynch.

De oranje lijn die rechts naar beneden loopt betekent dat institutionele beleggers (pensioenfondsen) meer aandelen verkopen. De groene lijn die op het einde naar boven loopt laat zien dat particuliere beleggers juist meer aandelen kopen dan voorheen. Het slimme geld trekt zich terug uit aandelen, waar gaat uw geld heen?

Pensioenfondsen verkopen aandelen, particuliere belegger stapt in (Bron: Bank of America, via @StrucRes)

5 februari 2014
Stijgende aandelenmarkt en stijgende werkloosheid

Hieronder ziet u de stijging van de Amerikaanse aandelenmarkt, afgezet tegen de participatiegraad. Zoals u ziet blijft de S&P 500 index maar stijgen, terwijl de werkloosheid sinds 2000 is toegenomen.

Aandelen versus werkloosheid in de VS (Bron: Zero Hedge)

Hoe kan dit nu!? Zijn de werkloosheidscijfers verkeerd? Of is de beurs niet representatief voor de economische welvaart? Is de toenemende ongelijkheid tussen arm en rijk de juiste welzijnsnorm? Gaat de politiek dit oplossen met de rijkentaks of middels het optrekken van minimumlonen? Zijn dit tekenen van een zich herstellende economie?

Voorlopig blijft iedereen nog geloven dat de economische welvaart zich na verloop van tijd vanzelf wel geleidelijk zal herpakken. Dat zouden de aanhoudende glijdende maatregelen van dit moment voor moeten zorgen. Ik kan u alvast verklappen dat dat niet gaat gebeuren. Greenspan-itis heeft het systeem zodanig om zeep geholpen dat daar niets meer aan te verhelpen valt! Het systeem gaat op de klippen van inflatoire & deflatoire ontwaardingen. Het fatale omslagpunt ligt in het jaar 2000. Toevallig of niet, overeenkomend met de verschrikking van 9/11.

Emerging markets
De zogenaamde lentes in de opkomende markten (EM) zien er helemaal niet zonnig uit. Het Westen verzand in private/publieke schulden en werkloosheid. Hoe geraken we hier uit!? Wat de opkomende markten nu opnieuw overkomt zal zich nu ook in het aanstichtende Westen manifesteren, doordat de politieke stuurloosheid zal toenemen. Dat zal uiteindelijk resulteren in een diepe vertrouwenscrisis met bijhorend vluchtgedrag. We leven met z’n allen al véél te lang en véél te hoog boven onze stand met daarbij hoger oplopende ongelijkheid. Dit is de voedingsbodem van insijpelend pessimisme. Een uiterst negatieve stemming die niet meer zal ophouden. Het deflatoire zit hem in de verhoogde verarmingsbelasting die het gevolg is van de inflatoire publieke & private verschulding. Een infernale negatieve spiraal voor economische ontwikkeling en vooruitgang. Een gigantische catch-22 waaruit niet te ontsnappen valt met conventionele maatregelen
Systeemcrash
Zal of moet de beurs crashen... de obligatiemarkt crashen... de goudprijs (& andere benchmarks) crashen!? Is een systeem crash mogelijk? Wat zou dat dan betekenen ? Deflatie + inflatie = Stagflatie en dus een lopende systeemcrash. Het management ervan is een kwestie van het systeem lopende te houden onder toenemende vervalsingen die de fatale vertrouwensbreuk blijven uitstellen, maar niet kunnen voorkomen. Dat is wat de vrijgoud denkpiste leidt. Een Freegolder heeft z’n geloof in het ontwaardingssysteem verloren. We zien het systeem in toenemende mate falen, maar willen het nog steeds niet fout benoemen. We kunnen het systeem niet als fout bestempelen, omdat we de vervaldatum er niet van kennen of ooit kunnen achterhalen. Voor de echte Freegolder zou een goudprijs crash het ultieme signaal betekenen dat het systeem uiteindelijk reddeloos verloren is. Een Freegolder is iemand die gelooft in de meritocratie. Naarmate het algehele pessimisme gaat groeien, verdwijnt ook alle geloof in de veerkracht van het systeem. Herstel kan uiteindelijk niet langer geveinsd worden. Dan gaat de ontwaardendende ontaarding ook parabolisch. Vrijgoud is het natuurlijke antwoord op vernietigende devaluaties op alle vlakken.

Aandelenmarkt versus goud sinds 1971

Goud versus aandelenmarkt
Op bovenstaande grafiek ziet u de ontwikkeling van de goudprijs en de Dow Jones index sinds 1971. De goudprijs (maal 33) deed het sedert 1971 bijna twee keer zo goed als de beursindex (maal 18), terwijl de participatiegraad vandaag terug op het 1971 peil staat. Hier klop dus vanalles niet. De beurs/goudprijs ratio doet nog steeds een slecht daglicht schijnen op al het overblijvende optimisme over fundamenteel en duurzaam economisch herstel. De kans bestaat dat men de goudprijs nog zal willen doen crashen (halveren) om het stijgende wantrouwen/ongeloof in de kiem te smoren. Een wanhoopsdaad, die door iedereen met systeeminzicht (zij die uit gewoonte structureel fysiek goud kopen), als dusdanig zal herkend worden. Dan is de tijd gekomen voor de echte herwaardering van fysiek goud. Het complete financieel-monetair-economisch complex zal dan ook moeten afdalen naar zijn echte juiste waarde in welvaart- en welzijnstermen. Die waarden zullen véél lager liggen dan op wat ze nu virtueel geschat worden. De stagflatie crash!
Financiële industrie
De financiële industrie (FI) is geen economie! En toch moeten we beide strikt blijven associëren, terwijl ze steeds verder van mekaar divergeren. Economie is duurzame banengroei. Die worden niet aangeleverd door een opgeblazen FI. En in die FI zit de elektronische goudprijzing gevangen. Daarom moet goud *uit* de FI. Dat kan alleen door de ontwikkeling van de fysieke goudmarkt(en). De doorgroei van de FI betekent dat er ook steeds meer schuldengroei in de economie doordringt, waardoor FI en economie nog meer van elkaar gaan divergeren. Dit systemisch fenomeen verhoogt de affiniteit naar fysiek goud op de private goudmetaal markten, waar men dan crescendo neigt naar goudmetaal waardering in plaats van elektronische goudprijzing. Dit zien de FI beheerders niet graag gebeuren. Daarom blijft de dreiging van goudprijs verlaging ($1.000/$800-oz) als een zwaard van Damocles boven de markt hangen. Fysiek goud accumuleren betekent in feite *uit* het systeem stappen. Met $1.200 per troy ounce presteert goud tweemaal beter dan de beursindexen over de afgelopen 45 jaar! Dus ook véél beter dan uw economische vooruitgang, waar nu een gemiddeld gezin twee inkomsten moet hebben om economisch te kunnen participeren. Dit moet alle beheerders toch sterk dwars zitten. Want straks moeten uw minderjarige kinderen nog gaan werken.
De-dollarisatie
In de periode 2011-2013 ging er 600 ton fysiek goud via Turkije naar Iran vanwege de uitsluiting van het SWIFT betalingssysteem. Dat gebeurde terwijl de goudprijs 35% daalde!? Hoe meer fysiek goud gaat bewegen, des te lager elektronisch goud geprijsd wordt. Is dit een sanctie omwille van het omzeilen van de dollar als internationale handelsmunt?! Wat moet er dan gebeuren met de goudprijs als het goud accumulerende China z’n yuan trade settlement fors gaat opdrijven? Het toenemend de-dollariseren van de wereldhandel heeft een effect op de elektronische goudprijzing. Dit heeft als doel de goudreserve minder aantrekkelijk te maken ten opzichte van de dollarreserve. Het zal wat later blijken dat dit een fatale strategie is van het dollarregime. Telkens wanneer de geloofwaardigheid van de dollar onder druk komt te staan, repatriëren de dollar kapitaalstromen in de aandelen- en obligatiemarkten die in dollars genoteerd staan. Dit helpt de rentedaling en de wisselkoers stijging in dollars. De groeilanden ervaren opnieuw het mantra van "onze dollar en uw probleem". Vandaag de dag zegt de centrale bank van India: "Er is geen internationale monetaire samenwerking meer!" De groeilanden moeten opnieuw vernietigende maatregelen nemen omdat de dollar zichzelf weer moet oplappen. De FI-gebonden goudprijs staat dan weer onder stijgende druk. Omdat de dollar opnieuw z’n status als wereldreservemunt moet waarmaken en zich daarvoor weer beroept op z’n exclusieve privileges (monetaire dollarexpansie en tekorten). Een ongebonden vrij vlottende goudprijs zou alle slachtoffers van dit dollarsysteem kunnen beschermen tegen de verarmende plundering door het dollarregime. Vrijgoud, als een beschaafd protectionisme. Daarmee zou ook meteen alle vervalsende statistiek (benchmarks) naar de prullenmand verdwijnen.

De geldblaas in beeld

De doorgeschoten kredietmarkt in de VS
Nu moet J.Yellen dit feest van goedkoop geld afwikkelen, zonder de stagflatie-economie te laten crashen met massale werkloosheid!? De astronomisch opgelopen bankreserves moeten achter de dam-muur gehouden kunnen worden, om te beletten dat hyper-prijsinflaties uitbreken. 'Inflate,… but don’t die with it…' De deflatoire geldomloopsnelheid moet terug normaliseren. In 2013 hebben Amerikaanse multinationals voor $1,14 biljoen aan hefboom leningen opgenomen aan 6,21 maal EBITDA! De spookrijkdom is doorgeschoten!!! Nu gaat de dollarreserve zich op het Amerikaanse eiland terugtrekken, wat voor de rest van de wereld het signaal moet zijn om de dollarreserve te vervangen door vrij vlottende goud rijkdom reserve. Het is nu opnieuw afwachten hoe ver de financieel-monetaire dollarterreur zal reiken. Rothschild ziet vier mogelijke scenario’s in dalende orde: [1] Verder aanmodderen, [2] Economische renaissance, [3] Depressie en [4] Nieuwe monetaire wereld. Indien Duitsland z’n goudreserve niet uit de VS gerepatrieerd krijgt, zal er geopolitiek een aardverschuiving plaatsvinden. De voortschrijdende stappen in de goudmarkt van de voorbije 20 jaar hebben een finaal doel! De financiële pseudo-rijkdom industrie evolueerde de voorbije 60 jaar van duurzame lange termijn investering via daytrading naar absurde High Frequency Trading in nanoseconden. Dit systeem heeft een ongekende vervaldatum, die zonder twijfel steeds dichterbij komt. Door: 24 karaat
Disclaimer: De artikelen van gastschrijver 24 karaat zijn op persoonlijke titel geschreven en hoeven daarom niet altijd de visie van Marketupdate te vertegenwoordigen. Marketupdate geeft geen beleggingsadvies en de artikelen van 24 karaat moeten ook niet als zodanig worden aangemerkt. Marketupdate heeft geen geld ontvangen of betaald voor de bijdragen van 24 karaat.

5 februari 2014
Infographic: De NVM kakelaars

Zonder verdere toelichting presenteren wij de volgende infographic van @Bubbelonia over de Nederlandse woningmarkt. U ziet dat de verhalen van de NVM tijdens de vorige huizenmarktcrash van 1979 niet veel anders waren…

Infographic: De berichtgeving van de NVM (Bron: @Bubbelonia)

5 februari 2014
NVM kijkt liever naar transacties dan prijzen

Michiel Bijlsma van het CPB liet onlangs zien dat er een grote kloof zit tussen de prijsontwikkeling op de huizenmarkt en de manier waarop de NVM ons daar de afgelopen zes jaar over heeft geïnformeerd. De NVM voelde zich genoodzaakt hierop te reageren, zie dit artikel op hun website. Volgens Roeland Kimman, verantwoordelijk voor de communicatie, media en woordvoering van de NVM, is Bijlsma heel selectief geweest met het selecteren van de cijfers.

Transacties versus huizenprijzen
Waar Bijlsma (waarschijnlijk samen met de rest van Nederland) vooral geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de huizenprijzen (dat bepaalt immers de hoogte van de hypotheek en de kans op restschuld), gebruikt de NVM liever het aantal transacties als barometer voor de Nederlandse woningmarkt. En dat aantal begint inderdaad weer een beetje uit het dal te klimmen. Volgens de NVM hebben we sinds 2008 meerdere crises gehad op de woningmarkt, maar dat durven we te betwijfelen. De korte oplevingen die we van tijd tot tijd zien in het aantal transacties zijn vaak te herleiden naar veranderingen in de regelgeving. Daardoor besluiten huizenkopers hun aankoop naar voren te halen en daardoor wisselen relatief sterke en relatief zwakke periodes steeds af.
Ontkenningsfase
Als we de rode draad uit de berichtgeving van de NVM halen, dan kunnen we niet anders concluderen dat ze structureel te positief zijn geweest over de huizenmarkt. Dat is ook niet vreemd, aangezien de vereniging de belangen van makelaars behartigt. Hoewel de cijfers van het Kadaster, het CBS en de NVM elkaar weinig ontlopen moet het iedereen inmiddels wel opgevallen zijn dat het NVM er structureel een te positieve draai aan geeft. Maar dat is nog niet eens het meest problematisch. Reguliere media hebben jarenlang de positieve berichten over de woningmarkt overgenomen. Dat levert de volgende hilarische compilatie op van vastgoedzeepbel.

5 februari 2014
Harvard econoom roept op tot bankrun?
Terry Burnham, een econoom die verbonden was aan de Harvard universiteit, maakte vorige week publiekelijk bekend dat hij zijn geld van de bank haalt. Het gaat om een bedrag van $1 miljoen, dat tegen 0% rente geparkeerd staat bij Bank of America. In een artikel op PBS legt Burnham uit waarom hij het geld van zijn bankrekening haalt en waarom andere mensen zijn voorbeeld zouden moeten volgen.

Geen rente

Burnham legt uit dat hij ooit de keuze voor Bank of America maakte, omdat die bank het meest veilig zou zijn. Maar nu krijgt hij helemaal geen rente meer over dat bedrag, terwijl er nog steeds een zeer kleine kans is dat de bank in de problemen komt. In dat geval is het nog maar de vraag of er nog geld terug komt. Het Amerikaanse garantiestelsel beschermt spaarders tot $250.000, waardoor $750.000 van het vermogen van Burnham onbeschermd blijft. Dat is een kostbaar risico, waar op dit moment geen enkele vergoeding tegenover staat.

Garantiestelsel beschermt niet bij bankrun
Het Amerikaanse garantiestelsel beschermt in theorie alle spaartegoeden tot een kwart miljoen dollar, maar begin september zat er slechts $41 miljard in dit noodfonds. Mocht er echt een acuut noodscenario optreden, dan is dit bedrag volstrekt onvoldoende. Er staat in totaal namelijk $9 biljoen op Amerikaanse bankrekeningen, waarvan $6 miljard onder dit garantiestelsel valt. Bij een bankrun krijgt een fractie van de rekeninghouders geld terug, maar dat principe is even goed van toepassing op het FDIC 'vangnet'. De overheid zal opnieuw bij moeten springen om spaarders te helpen, maar Burnham is er niet zeker van of dat zal lukken. Daarom kiest Burnham ervoor om nu al zijn geld uit het banksysteem te halen. Maar waar moet hij die $1 miljoen dan wel laten? Hij draagt vijf suggesties aan voor mensen die ook een riante spaarpot hebben en die het voorbeeld van Burnham willen volgen...
1. Bewaar thuis wat contant geld (hoewel je daarmee het risico loopt dat je een doelwit wordt voor criminelen)
2. Breng wat contant geld naar een bedrijf dat verzekerde kluisruimte aanbiedt
3. Betaal je schulden af, voor zover je die nog hebt.
4. Betaal belastingen en andere vaste lasten alvast vooruit. Zo heb je het geld niet meer op je rekening staan en heb je geen omkijken meer naar bepaalde maandelijkse lasten.
5. Zoek een meer veilige bank. Burnham is van mening dat veel kleine spaarbanken minder risico lopen dan de grote banken.
Spaarbank
Of de suggesties van Burnham hout snijden of niet, dat moet iedereen voor zichzelf bepalen. Burnham verwijst in zijn artikel naar de Bank van Amsterdam, die in 1609 werd opgericht. Deze bank leende geen spaartegoeden uit en vroeg om die reden ook rente van haar klanten. Betalen voor een stukje zekerheid, dat is een concept dat niet meer bestaat in de bankwereld. Burnham zegt weer terug te verlangen naar een dergelijke spaarbank, maar hij merkt op dat ook de Bank van Amsterdam uiteindelijk ten onder ging door risicovolle kredietverlening, die de bank geheim hield voor het grote publiek. Burnham haalt zijn geld ook van de bank uit protest tegen de Federal Reserve. De Amerikaanse centrale bank zorgt volgens de voormalige Harvard econoom voor mis-allocatie van kapitaal. Daarnaast helpt het monetaire beleid in zijn ogen vooral de rijken, ten koste van de armen.

Econoom Terry Burnham haalt zijn geld van de bank
4 februari 2014
Goudprijs in zes verschillende valuta

Gisteren schreven we op Marketupdate over de olieprijs in zes verschillende valuta. Deze grafiek, samengesteld door Reuters, laat zien dat de prijs van een vat olie in Turkse lira, Braziliaanse real, Russische roebels, Zuid-Afrikaanse rand en Indiase roepie inmiddels hoger ligt dan in juli 2008, toen de olieprijs in dollars een all-time high bereikte. Maar hoe zit het met de goudprijs? Heeft die ook al een record bereikt in deze valuta?

Goudprijs vanaf de piek
We weten dat de goudprijs in dollars behoorlijk gezakt is ten opzichte van de piek van meer dan $1.900 per troy ounce in september 2011. Maar hoe heeft de goudprijs zich sindsdien ontwikkeld in de valuta van opkomende markten? Marketupdate verzamelde de goudprijs in Russische roebels, Turkse lira, Indiase en Indonesische roepies, Braziliaanse real en Zuid-Afrikaanse randen en maakte daar de volgende grafiek van. De data is deels afkomstig van de World Gold Council en is deels gebaseerd op historische wisselkoersinformatie. De grafiek is bijgewerkt tot de goudprijs van 31 januari 2014.

Goudprijs in zes verschillende valuta sinds de 2011 piek (klik hier voor een grotere versie)
U ziet dat de goudprijs in de meeste valuta veel minder hard gedaald is dan in dollars. In Zuid-Afrika lag de goudprijs op 31 januari 2014 zelfs hoger dan in september 2011, toen het all-time high in dollars werd neergezet. In Braziliaanse real staan we slechts 4,15% onder het niveau van september 2011 en voor de Indiase roepie en de Turkse lira liggen deze percentages op -10,3% en -15,5%. Ook dat is veel minder dan het verlies van 34% in Amerikaanse dollars.
Goud als hedge tegen geldontwaarding
Goud wordt vaak bestempeld als een hedge tegen inflatie en wordt om die reden ook vaak in diskrediet gebracht. De relatie tussen de goudprijs en de inflatie blijkt namelijk helemaal niet zo duidelijk te zijn. Het is misschien nog wel nauwkeuriger om te stellen dat goud een hedge is tegen de waardedaling van valuta. Dat zien we het meest duidelijk terug bij de devaluatie van een munt. De afgelopen weken lagen de valuta van verschillende opkomende markten onder vuur, waardoor goud zich opnieuw kon bewijzen als hedge tegen geldontwaarding.

4 februari 2014
Crisis in perspectief: Krantenkoppen uit 1977 en 1988

Al in 1977 dachten de Chinezen dat ze rond de eeuwwisseling de Verenigde Staten in economisch opzichte zouden evenaren. Die ambitie heeft China absoluut waar gemaakt, al heeft het een paar jaar langer geduurd dan waar men toen rekening mee hield. Kernpunten van de Chinese groeistrategie waren de olie-industrie, de landbouw en de ontwikkeling van een krachtig defensie-apparaat. Men sprak van een ‘op militaire leest geschoeide productiewijze’.

Ook frappant was de relatie met Rusland in die tijd. Vandaag de dag is Rusland een belangrijke bondgenoot en handelspartner voor China, maar in 1977 schreef een commentator van het Chinese Volksblad het volgende over de Russische dreiging: "Zelfs wanneer de Russische sociaal-imperialisten hun waterstofbommen afvuren op China, zal China niet worden vernietigd".

China wil op economisch gebied wereldmacht worden

In 1990 begint de ergste crisis aller tijden
De Amerikaanse econoom Ravi Batra waarschuwde in 1988 al voor wat hij 'de ergste aller tijden' noemde. Deze crisis zou gekenmerkt worden door deflatie en zou zeven jaar duren, waarbij het dieptepunt in 1994 bereikt zal worden. "De financiële markten storten in elkaar, het vertrouwen in de dollar verdwijnt en die wordt nog maar f 1 tot f 1,40 waard." De timing van Batra was misschien niet zo goed, maar hij maakte in 1988 wel een aantal interessante opmerkingen bij zijn bezoek aan Nederland.
"Dit jaar wordt een jaar van voorspoed, omdat er presidentsverkiezingen zijn (1988)"

"De rijken gaan speculeren, omdat ze al hun geld niet kunnen consumeren. Dat drijft de omzetten in de financiele wereld op. Er komt een hausse op de aandelenmarkt, de niet-rijken gaan mee gokken en er ontstaat een speculatieve zeepbel. Omdat de niet rijken geen geld hebben lenen ze van de banken, zodat hun schuld toeneemt. Het bankwezen wordt daardoor uiterst labiel, want als deze leners niet alles kunnen terugbetalen stort alles in elkaar."

"Nu moet iedereen meteen gaan sparen en zijn schulden aflossen, om straks niet failliet te gaan. Verkoop uw huis en ga huren. In een deflatie- en depressietijd gaan de huren omlaag en ook de prijzen van huizen. Stop alles in solide obligaties, houd ook wat goud aan voor absolute noodtoestanden. Zelf heb ik mijn geld belegd in obligaties van sterke bedrijven zoals Koninklijke Olie. Want over de soliditeit van staatsobligaties heb ik zo mijn twijfels"
We willen lezer Kralt bedanken voor het doorsturen van deze krantenknipsels!

De ergste crisis begint in 1990, aldus econoom Ravi Batra

Batra verwacht speculatieve aandelenhausse

4 februari 2014
Troebelen in de Opkomende Markten

De opkomende markten zijn weer eens in rep en roer. Dit keer was de aanleiding een samenvallen van verschillende factoren. Crisis in Argentinië, waar de centrale bank stopte de lokale munt te steunen uit angst de voorraad vreemde valuta’s volledig uit te putten; onlustgevoelens over China waar zwakke economische cijfers naar buiten kwamen. Tenslotte laaide in meerdere landen, zoals Oekraïne en Turkije, de politieke onrust fel op.

Figuur 1 Geld stroomt weg

Onderliggend speelt echter, dat een reeks van Opkomende Landen in problemen dreigen weg te zinken. Zo kennen de zogeheten Fragile Five, India, Indonesië, Brazilië, Turkije en Zuid Afrika, allemaal gelijksoortige problemen. Ze kampen allemaal met oplopende tekorten, een dalende groei, stijgende inflatie en toenemende politieke onrust. Maar dit zijn niet de enige landen met grote problemen. Wat te denken van Argentinië, Venezuela, Oekraïne, Hongarije en Thailand. Ook dit zijn landen, waar de problemen zich snel opstapelen. En zelfs de veelgeprezen BRICS zijn niet meer het automatische kassucces van enkele jaren terug. Drie leden behoren al tot de ‘Fragile Five’ en Rusland en China beginnen meer en meer last te krijgen van de snelle vergrijzing.

Figuur 2 Fragile Five zien tekorten groeien

Groeiwonder China krijgt bovendien nu de rekening gepresenteerd van de negatieve effecten van het economisch beleid van de afgelopen decennia. Er is teveel geïnvesteerd, er is teveel krediet verleend en veel zwakke staatsondernemingen en onroerend goedbedrijven verzwakken de balans van banken. Er dreigen dus bubbels op verschillende terreinen en het is nog maar de vraag of het land ongeschonden uit de aanzwellende crisis komt. Daar komt nog bij, dat het hervormingsprogramma, dat het land economisch meer consumenten georiënteerd moet maken, dreigt vast te lopen door het verzet van gevestigde belangen.

En dan is er nog het besluit van de Fed om te gaan taperen. Daardoor is de rente alweer aan het stijgen. Het gevolg is, dat kapitaal terugkeert naar nu aantrekkelijke havens. Het stroomt vooral weg uit landen, waar de afgelopen jaren overheden de teugels teveel hebben laten vieren en het monetair beleid te laks is geworden. Daarnaast groeit in landen de volatiliteit omdat de commodity supercycle zo goed als voorbij is. Door de hoge prijzen is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in nieuwe capaciteit. Daardoor is vraag en aanbod weer in evenwicht. Veel van de exporterende landen hebben van de goede tijden geen of te weinig gebruik gemaakt om intern de economie weerbaarder te maken.

Figuur 3 weerbaarheid is toegenomen

Er is met andere woorden veel slecht nieuws, dat niet van vandaag op morgen zal verdwijnen. Toch is het niet allemaal kommer en kwel en hoeven zaken niet uit de hand te lopen, zoals dat in de jaren negentig van de vorige eeuw gebeurde. Zelfs de Fragile Five zijn nu beter voorbereid dan toen. Ze hebben flexibele wisselkoersen, grote reserves en een gezonder bancair systeem dan toen. Daarnaast kennen ze een jonge bevolking, een voortgaand proces van industrialisering en urbanisering, groei van de productiviteit en geleidelijk stijgende inkomens per hoofd van de bevolking

Het is daarom verkeerd alle opkomende landen over dezelfde kam te scheren. Het noodlot wil echter, dat beleggers dit wel doen. Wat ze ook zullen doen, ze zullen de komende jaren een hoge rekening gepresenteerd krijgen. En net als toen is het niet zeker of de Westerse wereld gevrijwaard zal blijven van de troebelen daar.

Cor Wijtvliet

Bron:
Nouriel Roubini, the trouble with emerging markets. Project-syndicate, February 2 2013

Vragen en opmerkingen kunt u richten aan [email protected]

4 februari 2014
NVM ziet al zes jaar herstel op de woningmarkt

De NVM probeert ons er al zes jaar van te overtuigen dat de woningmarkt in Nederland weer herstelt of op zijn minst aan het ‘uitbodemen’ is. Zetten we alle persberichten van de Nederlandse Vereniging van Makelaars op een rij, dan blijkt dat ze behoorlijk hard door de mand vallen. Met de kennis van nu zien we dat de huizenprijzen over dezelfde periode met ongeveer 20% zijn gedaald. Een vrijwel onafgebroken prijsdaling die geen enkel aanknopingspunt lijkt te vinden met de vele ‘lichtpuntjes’ die de NVM ons voor ogen heeft gehouden.

De NVM zit er al zes jaar naast met haar lichtpuntjes (Bron: @michiel_bijlsma)

3 februari 2014
Olieprijs stijgt naar recordhoogte in opkomende markten

Een zwakke munt betekent dure olie, zoals de volgende grafieken van Reuters laten zien. Terwijl de olieprijs in dollars op dit moment 27% onder het recordniveau van 2008 staat, tikt de olieprijs in andere valuta nieuwe records aan. In Turkse lira ligt de olieprijs op dit moment bijvoorbeeld 32,3% hoger dan in de zomer van 2008. In Braziliaanse real en Russische roebels is de olieprijs vandaag de dag ruim 9% hoger dan de piek van 2008. Ook in Zuid-Afrikaanse rand en Indiase roepies is het oude record van 2008 inmiddels verbroken.

Hoge olieprijs vermindert koopkracht
Gelukkig hoeft Rusland de olie niet te exporteren, maar je begrijpt wat een zwakke valuta betekent voor economieën die wel van de import van olie afhankelijk zijn. Een hoge olieprijs heeft een prijsopdrijvend effect op vrijwel alle goederen en verlaagt daarmee de koopkracht. Marketupdate zal deze week een soortgelijke reeks grafieken maken van de goudprijs, geïndexeerd naar de top van de goudprijs in dollars in het najaar van 2011. Houdt onze site dus in de gaten!

Olieprijs in verschillende valuta op recordhoogte (Bron: Reuters, via @ReutersFlasseur)

3 februari 2014
China imported 76 tonnes of gold in December

China has increased it’s gold imports in December, according to the latest figures published by the Hong Kong Census and Statistics Department. Gross gold imports through Hong Kong amounted to 126,64 tonnes, an increase of 18% compared to the month of November. Net import – deducting the amount of gold shipped back from China to Hong Kong – increased from 76,39 tonnes in November to 94,54 tonnes in December. This is an increase of more than 23% on a month to month basis.

The increased imports in December could be explained by an increase in inventory due to the Chinese New Year. On the last day of January, Chinese celebrated the Year of the Horse. Many Chinese regarded this as a good time to buy some gold. Prices were also down in December, adding to the demand.

Gross gold imports from Hong Kong to China in 2013 and 2012

Gross versus net gold imports from Hong Kong to China

China doubles gold imports
China imported twice as much gold through Hong Kong in 2013 as they did in 2012. Last year, total net import amounted to more than 1.128 tonnes of gold, more than double the 557,7 tonne imported in 2012. Gross imports rose from 834,4 tonnes in 2012 to a record 1.496,82 tonnes in 2013, an increase of almost 80%. While China imports the majority of it's gold through Hong Kong, it is not the only channel. There is also a substantial amount of gold entering China directly through Shanghai. However, the Hong Kong import figures give a good estimate on the development of Chinese gold demand in the last couple of years. According to analyst Victor Thianpriya from the Australia New Zealand Banking Group (ANZ) we can expect even higher gold import figures for January. This is not only because of the Chinese New Year, but also because many Chinese believe the goldprice will not drop much further.
China overtakes India
India was the largest importer of gold for years, but the Chinese managed to overtake India last year. India has to deal with a balance of payments deficit, caused by the import of both oil and gold. To stop the rupee from declining further, the Indian government and central bank restricted the import of gold. While the smuggling has increased since, official imports came down significantly. In China on the other hand, the government is promoting the ownership of physical gold among the people. China and India combined account for almost half of the world annual demand for physical gold.

3 februari 2014