Marketupdate

Blog

  • Radar extra: De schuldvraag (deel 1)

    We zitten al vijf jaar in deze financiële crisis. Hoe kon het zo ver komen en waarom lijkt het nog steeds niet beter te gaan? Antoinette Hertsenberg ging op zoek naar de oorsprong van geld en de relatie tussen banken en de consument. Staan de banken nog wel in dienst van de consument, of is de verhouding inmiddels omgekeerd? En wat is economische groei eigenlijk? Hertsenberg sprak met ondernemers, economen, hoogleraren en bankiers om het antwoord op deze vragen te krijgen.

    Dit soort vragen komen aan bod in een documentaire die bestaat uit twee delen. Het eerste deel van de documentaire “De Schuldvraag” staat inmiddels op de website van Tros Radar. U kunt de video hieronder starten.

  • Rabobank komt met reputatiemanager

    De Rabobank gaat de imagocrisis te lijf met een reputatiemanager, een functie die vervuld zal worden door bankier Pim Mol (56). Mol heeft al twintig jaar ervaring in private banking en financiële dienstverlening aan vermogende particulieren, waarvan zes jaar bij de Rabobank. Met ingang van volgend jaar zal hij zijn huidige functie als directeur private banking neerleggen en aantreden als directeur ‘corporate affiars’, waarna hij zich zal richten op het reputatiemanagement van de bank.

    Imagocrisis Rabobank

    De Rabobank wordt geplaagd door een ernstige imagocrisis. Dat begon al met de dopingschandalen in de wielerploeg van de Rabobank, maar breidde zich als een olievlek uit na het gedoe omtrent de ledencertificaten en de manipulatie van de Libor-rente. Vooral de Libor-affaire heeft een deuk geslagen in de reputatie van de bank, die voor de crisis nog over een Triple-A status beschikte. Uit de affaire volgde direct het ontslag van Piet Moerland en een megaboete van €774 miljoen. Later moest ook Sipko Schat onder druk van de lokale Rabobank filialen het veld ruimen.

    Rinus Minderhoud, de nieuwe topman van de Rabobank, schrijft in een intern bericht van de Rabobank dat het belang van reputatiemanagement sterk is toegenomen. Minderhoud wijst erop dat de "zeer kritische houding" in de samenleving ten aanzien van de financiële sector een belangrijke rol heeft gespeeld in dit besluit. Pim Mol blijft overigens nauw betrokken bij de beursnotering van de Rabobank ledencertificaten. Vanaf volgend jaar kunnen deze achtergestelde leningen dagelijks op de markt verhandeld worden. Tot en met dit jaar werden de schuldpapieren eens per maand verhandeld op een interne markt. Door de beurs op te gaan denkt de Rabobank als coöperatieve bank meer eigen vermogen aan te kunnen trekken.

    Rabobank stelt Pim Mol (56) aan als reputatiemanager

    Rabobank stelt Pim Mol (56) aan als reputatiemanager (Bron: Rabobank)

  • Grafiek: Inkomensongelijkheid in perspectief

    De volgende grafiek van Visualizingeconomics laat zien dat er verschillende gradaties van inkomensongelijkheid bestaan. Zo is niet alleen het loon ongelijk verdeeld, maar komt ook de vermogensopbouw uit bedrijfswinsten, rente-opbrengsten en koersrendement niet bij elke laag van de samenleving terecht. Sterker nog, de verdeling van alternatieve inkomstenbronnen is nog veel schever dan die van de factor arbeid! Niet onlogisch, want de lagere inkomens hebben over het algemeen geen grote portefeuille met aandelen, obligaties en vastgoed waar ze extra inkomsten uit kunnen vergaren.

    Inkomensongelijkheid in vier verschijningen

    We zien hieronder vier verschillende varianten van inkomensongelijkheid in de Verenigde Staten, gebaseerd op cijfers van het jaar 2007 en weergegeven als een Lorenz-curve. Hoe zou deze grafiek er nu uitzien, na de crash van de huizenmarkt en de aandelenmarkt en de steeds hogere golven van goedkoop geld (QE en lage rente)?? En hoe zag deze grafiek er een eeuw geleden uit? Is deze inkomensongelijkheid van alle tijden?

    Inkomensongelijkheid in de VS groter dan gedacht

    Inkomensongelijkheid in de VS groter dan gedacht (Bron: Visualizingeconomics)

  • De dreiging van een verloren decennium blijft

    Het jaar 2013 spoedt ten einde en er is veel optimisme voor 2014. Dat moet het jaar worden waarin de crisis definitief wijkt en weer gaat plaatsmaken voor groei. Het is echter niet moeilijk om grote vraagtekens te plaatsen bij dit groeiend optimisme. Tegenover positieve indicatoren staan zeker evenveel negatieve.

    Stagnatie

    Natuurlijk, de VS hebben het voortouw genomen in het herstel. Maar een deel van de groei is gebaseerd op het opbouwen van voorraden door bedrijven. Die moeten echter wel weer verkocht worden en daar schort het nog aan. Het is bovendien nog maar de vraag of Europa in 2014 de barrière van een bescheiden 1% groei kan slechten. Dat wordt een reuze toer. Daar zijn vriend en vijand het over eens. Sterker nog, bij menigeen begint langzamer het angstvisioen te groeien, dat zeker Europa verzeild kan raken in een langdurige periode van stagnatie. Die is dan het gevolg van alsmaar bezuinigen en besparen, waardoor de vraag helemaal opdroogt.

    Fiscale stimulans

    Het is echter nog veel te vroeg om te wanhopen. De westerse wereld zou kunnen terugkeren naar het stimuleringsbeleid van 2009. Toen namen overheden gezamenlijk het initiatief voor grootschalige investeringen. Dat beleid had succes, maar werd helaas veel te vroeg weer afgeblazen. Waarom zouden westerse overheden dit trucje niet nog een keer uitproberen en nu beter getimed en gecoördineerd. In april 2009 besloten overheden met Duitsland en de VS voorop om de internationale economie een fiscale stimulans te geven van $ 5 miljard. Chinese banken op hun beurt pompten massieve bedragen aan krediet de economie in om zo de import te bevorderen. Ook dat leverde een grote bijdrage aan het wereldwijde herstel in dit jaar. Landen bleken echter al heel snel tevreden en kregen de neiging alleen nog maar op de eigen problemen acht te slaan. Landen als Duitsland en de VS gaven hierin het kwalijke voorbeeld, evenals het Verenigd Koninkrijk.

    Monetaire stimulering

    De enige vorm van geaccepteerde stimulering is die door centrale banken. Maar deze vorm van stimulering heeft zo zijn beperkingen. Het kan alleen maar voor binnenlandse stimulering gebruikt worden en vaak ook nog ten koste van andere landen. Denk bijvoorbeeld aan de verzwakking van de Amerikaanse dollar en Japanse yen door het medicijn van de monetaire verruiming. Het (onbedoelde?) resultaat is, dat Europa, het continent met de zwakste economie nu opgescheept zit met een dure valuta. Aan het einde van het derde kwartaal waren de eerste negatieve uitkomsten te zien. Zowel Frankrijk als Duitsland zagen hun exportorders verminderen.

    Handen ineenslaan

    Als de VS, China, Duitsland en in mindere mate het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk de fiscale handen opnieuw zouden ineen slaan, dan zouden daar op korte termijn positieve uitkomsten van te noteren zijn. Het zou al heel snel de wereld wakker schudden uit haar comateuze slaap! Het zou bovendien het gevaar van een langdurige stagnatie afwenden. De kans is echter levensgroot, dat overheden anno 2014 dezelfde fout maken als in de jaren dertig van de vorige eeuw. Toen was het ieder voor zich en God voor ons allen. De crisis bleef onverminderd in hevigheid en zoiets kan ook in 2014 gebeuren! Cor Wijtvliet Bron: Ashoka Mody, the looming lost decade, Project-Syndicate, December 10, 2013 (U kunt uw reacties richten aan [email protected])

  • “Een gezin in de bijstand zit er warmpjes bij”

    Het is prima vertoeven in de bijstand, als we de berekeningen van het Nibud en van Daskapital mogen geloven. Een gezin met twee volwassen thuiswonende kinderen blijkt iedere maand, inclusief alle andere toeslagen zoals vakantie- en zorgtoeslag, een bedrag van €3.255 op te strijken. En dat is niet het bruto ‘inkomen’, maar netto! Een echtpaar in de bijstand krijgt onder de huidige regels 100% uitkering (€1.493 per maand inclusief vakantie- en zorgtoeslag) en de kinderen krijgen in dit voorbeeld ieder 60% uitkering (€881 inclusief vakantie- en zorgtoeslag).

    Zetten we daar een gezin naast waarvan de vader kostwinner is met een modaal inkomen, de moeder niet werkt en de twee volwassen kinderen thuis wonen en een studie volgen, dan komen we op een totaal aan inkomsten en toeslagen van… €2.890 netto. Juist, minder dan het gezin dat het maximale haalt uit de bijstand en de belastingdienst. Vader houdt in dit voorbeeld netto €1.988 per maand over en moet het doen met slechts €70 zorgtoeslag voor hemzelf en zijn vrouw. Vanwege een te hoog inkomen krijgt dit gezin niet alleen minder zorgtoeslag, ook komen ze niet in aanmerking voor huurtoeslag. De kinderen krijgen in dit voorbeeld €88 per maand aan zorgtoeslag en €328 studiefinanciering (basis- plus aanvullende beurs).

    Huishoudens in bijstand versus huishoudens met werk en inkomen

    Huishoudens in bijstand versus huishoudens met werk en inkomen (Bron: Daskapital)

    Bijstand omlaag

    Staatssecretaris Klijnsma vond dit ook te gortig en heeft daarom besloten dat meerdere uitkeringstrekkers op één adres voortaan wat minder krijgen. Volgens berekeningen van Daskapital gaat het bijstandsgezin er onder de nieuwe regels bruto €617 per maand op achteruit. Netto hoeven ze minder in te leveren, want door de lagere uitkering maken ze nu wel weer aanspraak op een huurtoeslag van €137. Zo houdt dit gezin alsnog €2.811 per maand over, bijna evenveel als het gezin modaal.

    De SP heeft de versoberde uitkeringen laten doorrekenen voor 25 voorbeeldhuishoudens. In deze tabel heeft de kostwinner een modaal salaris, bij tweeverdieners heeft de kostwinner 1,5x modaal salaris. Die tabel zit u hieronder en kunt u vinden in dit rapport van de SP.

    Update:

    Volgens Sargasso is de vergelijking die Daskapital maakt niet volledig. Zo kunnen de kinderen die studeren een aantal jaren gratis met het OV reizen en maakt de niet werkende moeder aanspraak op de algemene heffingskorting, ook wel aanrechtsubsidie genoemd. En zo blijven we bezig om subsidies, belastingen en bijdrages te zoeken om het ene, dan wel het andere verhaal te onderbouwen…

    voorbeeldinkomens-1

    voorbeeldinkomens-2

  • Bereid u voor op de preventieve ‘bail-in’

    Vorige week bereikte het Europees Parlement een akkoord over de introductie van de bail-in, waardoor de belastingbetaler niet langer voor in de rij staat om de verliezen van een falende bank te verteren. De Europese Bankenautoriteit gaat zelfs voorwaarden opstellen waaronder een preventieve bail-in mogelijk is.

    De bail-out was in het begin van de crisis de weg met de minste weerstand, omdat de verliezen in dat systeem gesocialiseerd werden en iedereen (indirect) een gelijke bijdrage moest leveren. Maar naarmate de crisis vorderde kwamen overheden erachter dat de bail-out wel heel erg kostbaar zou worden, mocht de situatie echt uit de hand lopen. Een paar miljard is nog wel op te hoesten, maar wat als een bank met een balanstotaal van honderden miljarden euro’s in de problemen komt?

    Bail-in

    Om te voorkomen dat dat risico zich zou vertalen in een stijgende rente op staatsobligaties werd besloten om over te gaan op de bail-in. Niet langer zouden spaarders en achtergestelde obligatiehouders beschermd worden als een bank omvalt. Integendeel, iedereen met achtergestelde obligaties en alle spaarders met meer dan €100.000 op de bankrekening nemen voortaan ook grote verliezen. Dat hebben we in Cyprus en bij de nationalisatie van de SNS Bank in Nederland al gezien.

    Jeroen Dijsselbloem, voorzitter van de Eurogroep, liet tijdens de bankencrisis van Cyprus het woord ’template’ (blauwdruk) vallen. Dit is de bevestiging daarvan, want met ingang van 2016 is het bail-in systeem ook op Europees niveau van kracht. In dit systeem vangen aandeelhouders én obligatiehouders de eerste klappen op als een bank omvalt, gevolg door de spaarders met meer dan €100.000 op de bankrekening.

    Landelijke noodfonds

    Onder de nieuwe bail-in regels krijgt een bank maximaal 8% van haar balanstotaal terug door verplichtingen aan vermogende spaarders en obligatiehouders kwijt te schelden. Is er meer geld nodig, dan kan de bank uit een ander noodfonds tappen. Ieder lid van de EU moet een noodfonds hebben waar men uit kan putten om een bank ontbonden of overeind gehouden kan worden. De banken in de EU moeten deze fondsen vullen, zodat deze in 2025 een omvang hebben van tenminste 1% van alle gedekte spaartegoeden bij de banken. Met de nieuwe bail-in regels bouwen overheden een extra buffer in om de belastingbetaler (of de staatsschuld) te ontzien, maar iedereen is zich ervan bewust dat de bail-in in een extreem scenario toch niet genoeg is om een bank van de ondergang te redden. Als al het andere niet genoeg is moet de overheid alsnog bijspringen, zo blijkt uit de verklaring van het Europees Parlement.

    Preventieve bail-in

    Halverwege 2015 zal de Europese Bankenautoriteit (EBA) de richtlijnen bekendmaken voor de omstandigheden waarbij een bank uit voorzorg geherkapitaliseerd kan worden. Met deze richtlijnen kan de bail-in eerder in werking worden gesteld, in de hoop dat de schade daardoor beperkt zal worden. In 2018 zal de Europese Commissie bepalen of het tegen die tijd nog nodig is om de deur open te houden voor een dergelijke preventieve bail-in.

    De bail-in is de nieuwe bail-out

    De bail-in wordt vanaf 2016 in heel Europa toegepast

  • Grafiek: Inflatie sinds 1960

    De volgende grafiek kwamen we tegen op het Goudstudieforum. We zien de nominale prijs van een groot aantal grondstoffen vanaf 1960 tot en met 2011 en hoeven daarbij niet uit te leggen dat er behoorlijk wat inflatie (geldontwaarding) heeft plaatsgevonden. De data is afkomstig van de Wereldbank en heeft betrekking op de wereldwijde grondstoffenprijzen in dollars.

    Het waren niet de grondstoffen die duurder werden, maar het geld dat in koopkracht daalde…

    Grafiek: Inflatie van 1960 tot 2011

    Grafiek: Inflatie van 1960 tot 2011 (h/t: Goudstudieforum)

  • Video: Het beste pensioenstelsel ter wereld

    Hier hoeven we verder geen woorden aan vuil te maken: ons pensioenstelsel uitgelegd…

  • Bankiers in Londen verwachten 44% meer bonus

    De topbankiers in Londen verwachten dit jaar een 44% hogere bonus dan vorig jaar, zo blijkt uit onderzoek van het werving- en selectiebureau Astbury Marsden. Kregen de meest succesvolle bankiers in 2012 gemiddeld een bedrag van £115.618 mee naar huis als bonus, dit jaar komt dat bedrag naar verwacht uit op £166.955. De bonus zou dan hoger uitvallen dan het reguliere salaris, terwijl de bonus vorig jaar nog 88% was van het normale salaris.

    “Ondanks de druk om de bonussen binnen de perken te houden is het niet onredelijk dat de bonusverwachtingen weer stijgen. De economie herstelt weer en de banken beginnen weer meer winst te maken”, zo schrijft Mark Cameron van Astbury Marsden in het persbericht. De Europese Unie bereikte in februari nog een overeenkomst om bonussen te maximeren op twee keer het reguliere salaris. Die maatregelen werd destijds deels onder maatschappelijke druk en deels vanuit het oogpunt van risicobeheersing genomen. De extreem hoge bonussen zouden risico’s in de hand werken, zo was de gedachte.

    Verenigd Koninkrijk verdedigt bonus

    In september kwam het Verenigd Koninkrijk in het verzet tegen de inperking van bonussen. Niet geheel onlogisch, want het grootste financiële centrum van Europa is nog altijd de ‘City’ van Londen. De rechtszaak die op het hoogste niveau gevoerd wordt tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU loopt op het moment van schrijven nog. Wel krijgt de Britse bankiers bijval van de Europese Bankenautoriteit (EBA), want die kwam afgelopen vrijdag met een versoepeling van het bonusbeleid. Kort samengevat is de EBA van mening dat een hoge bonus is toegestaan, mits de bank aannemelijk kan maken dat de bankier in kwestie geen grote risico’s genomen heeft. Het zal voor de banken waarschijnlijk een peulenschilletje zijn om dat aan te tonen. In november maakte de EBA nog bekend dat 2700 van de 3500 bankiers met een inkomen hoger dan €1 miljoen in Londen werken.

    Financiële instellingen in de ‘City’ leggen ook steeds meer geld op tafel om getalenteerde werknemers bij een andere bank te overtuigen om van werkgever te wisselen. Vorig jaar werd er gemiddeld 15% van het jaarinkomen gebruikt om een werknemer over de streep te trekken, dit jaar was dat met 29% bijna dubbel zo veel. Het werving- en selectiebureau Astbury Marsden baseert haar bedragen en percentages op een onderzoek dat in oktober gehouden werd onder 1.509 investment bankers die werken in de ‘City’.

    Britse bankiers verwachten hogere bonus

    Britse bankiers verwachten hogere bonus

  • Video: Steve Keen over de kredietcrisis en de private schulden

    Econoom Steve Keen was afgelopen week in Nederland en hield op vrijdag 13 december een lezing aan de Duisenberg School of Finance in Amsterdam. Helaas konden we geen plaats meer reserveren, maar gelukkig is zijn lezing ook op video vastgelegd. In zijn lezing staat de private schuldenlast centraal, want dat is volgens de Australische econoom het grote probleem in deze crisis. Aan de hand van tal van modellen en grafieken geeft Keen zijn visie op de crisis. De lezing duurt ongeveer veertig minuten.

  • Van petro-dollar naar petro-yuan?

    Misschien moeten we ons nu eens ernstig afvragen hoe en wanneer de massieve manipulatieve vervalsingen in de financiële industrie – en voor de goudprijs in het bijzonder – gaan ophouden. Alle manipulatieve interventies hebben een doel en stoppen pas als dat doel niet bereikt wordt en de vervalsingen dus crescendo contraproductief worden. De goudprijs (goudwaarde) onderdrukking dient enkel de macht van het dollarsysteem en z’n regime. Zodra de macht van die dollarhegemonie gaat tanen is er steeds minder tot geen reden meer om goud als uitdager van de dollar te blijven discrediteren.

    Goud advokaten richten dan ook al hun aandacht op al de elementen die het dollarsysteem & regime ondergraven. De lijst van al die elementen wordt langer met de dag en gaat dus ook steeds zwaarder doorwegen. Denk aan de opkomst van de euro en de yuan, de oplopende schulden van de VS, de groeiende invloed van Azië in de hele wereld en de opkomst van het Eurazië blok (SCO)… Naarmate het dollarsysteem dat ook ondervindt gaat het de goudwaarde ook steeds manipulatief sterker discrediteren. Met of zonder het akkoord (informele instemming) van de pro goud fracties.

    Ondertussen gaat de vrije private goudmarkt haar eigen gang door meer affiniteit te vertonen voor fysiek goud. Dit zou pas ophouden wanneer het wereldwijde dollarsysteem opnieuw vertrouwen zou kunnen winnen. Die balans wordt dan ook dag na dag opgemaakt door de verschillende machtsblokken, door iedereen die zich bezig wil houden met systeeminzicht en daar naar wil handelen. Nu worden er vanuit het Oosten de meeste nagels in de doodskist van de dollar geslagen:

    Hong Kong en Singapore slaan de handen ineen: “Yet another massive nail in de dollar’s coffin”

    Onderzoek naar de goudprijs manipulatie

    De onderzoeken naar goudprijs manipulaties zijn enkel bedoeld om uit te maken of deze vervalsingen echte schade toebrengen aan de economie. Misschien kunnen de onderzoekers ook hier nog een boete inkomst vatten. Daarmee gaan de vervalsingen niet ophouden, wat ook niet de bedoeling van die onderzoeken is. Alle toezichthouders zitten gevangen in het web van de vele catch-22’s die negatief werken op de kans van opleving van de economische groei. De groeiende opkomst van de Chinese yuan is de grootste uitdager van het dollarsysteem dat de wereldeconomie nog altijd voor twee derde draagt. Deze evolutie bepaalt ook het verloop van de manipulatieve vervalsingen in de dollargebaseerde financiële industrie. Dit valt erg moeilijk (onmogelijk) om exact te meten, juist omdat alle parameters vervalst zijn!

    London & Comex verhandelen dagelijks respectievelijk 33 en 29 miljard dollar aan goud, dat is dus $62 miljard per dag. De balans van JP Morgan Chase & Deutsche Bank bedraagt respectievelijk 2.400 en 2.800 miljard dollar, samen dus $5.200 miljard. Het algemeen belang van de financiële industrie tegenover de economie blijft disproportioneel toenemen. Daarom wordt de dollargebaseerde financiële industrie ook crescendo kwetsbaarder. Niet in het minste plaats omdat de wanverhoudingen maar blijven toenemen. Men slaagt er maar niet in het wereldwijde GDP weer als vanouds te laten groeien.

    Petro-euro of petro-yuan?

    De gemanipuleerde goudmarkt is een dwerg, omdat de goudwaarde tijdens de afgelopen honderd jaar, nooit uit z’n fixed & semi-fixed goudstandaard mocht breken. De goudstandaard was al een goudwaarde vervalsing sedert de oprichting van de Federal Reserve in 1913. De goudmarkt moet voorlopig nog een dwerg blijven om keizer $ (dollarsysteem) niet naar de kroon te steken. De euro had de stille ambitie om de nieuwe munt te worden waarmee de olie afgerekend zou worden (van petro-dollar naar petro-euro), maar het ziet er naar uit dat de Chinese yuan die ambitie versneld gaat overnemen.

    Dan kraakt het dollarsysteem en zal de goud (dwerg-)markt versneld gaan groeien om dan z’n geëigende plaats in te nemen in het financieel-monetair & economisch complex. De goudreserve van centrale banken gaat dan afstralen op de valuta. Goud zal dan de valuta prijzen en niet andersom. De afstraling van de economische olierijkdom van het dollarsysteem gaat dan wegvallen doordat olie niet meer geprijsd wordt in dollars. Olie en grondstoffen gaan zich dan verkopen in de valuta met de meeste fysieke goud rijkdom reserve (de Chinese yuan renminbi). De manipulatieve elektronische goudmarkt zal dan nog weinig reden van bestaan hebben.

    Het einde van de absolute werelddominantie van het dollarsysteem komt steeds beter in zicht naarmate het Oosten zich sterker en sneller ontwikkelt. De yuan is nu al wereldmunt nummer twee. De aftakeling van de EU zal ook zwaarder gaan wegen op de superioriteit van de dollar. Het Westerse systeem is ziek en kan zich niet manipulatief genezen. Er zijn geen duurzame en structurele oplossingen voor dit foute en falende systeem.

    De manipulatieve interventies zullen doorgaan totdat ze economisch meer dis-functionaliteit opleveren dan welvaart en welzijn. Het is onmogelijk om daar een tijdstip of getal op te plaatsen. De meerderheid aan deelnemers in deze financiële industrie hebben het steeds moeilijker om winsten te blijven scoren! Een héél veeg teken aan de wand.

    Door: 24 karaat

    Van petro-dollar naar petro-yuan?

    Van petro-dollar naar petro-yuan?

    Disclaimer: De artikelen van gastschrijver 24 karaat zijn op persoonlijke titel geschreven en hoeven daarom niet altijd de visie van Marketupdate te vertegenwoordigen. Marketupdate geeft geen beleggingsadvies en de artikelen van 24 karaat moeten ook niet als zodanig worden aangemerkt. Marketupdate heeft geen geld ontvangen of betaald voor de bijdragen van 24 karaat.