Marketupdate

Categorie: Nieuws

  • Is vastgoed nog steeds een goede belegging?

    De prestaties van wereldwijd vastgoed zijn dit jaar flink gestegen. Wereldwijde vastgoedbeleggingsfondsen stegen met maar liefst 19%. Deze goede prestaties zijn volgens ING Investment Management vooral te danken aan de voortdurende zoektocht naar rendement van beleggers en de betere economische vooruitzichten. De resultaten klinken veelbelovend, maar is vastgoed nog wel ‘zo veilig als een huis’?

    Na een sterke start dit jaar voor vastgoed, signaleert ING Investment Management International (ING IM) de afgelopen maanden aanzienlijke regionale verschillen. De VS blijven onverminderd beter presteren dan de markt en Japan is, na een traag begin van het jaar, bezig met een inhaalslag. Europa zit comfortabel tussen deze twee markten in. De meest interessante ontwikkeling hier is de ontkoppeling van Brits vastgoed en de mogelijke gevolgen hiervan.

    Renteverhoging

    “De voornaamste reden voor de ontkoppeling hangt samen met de wijziging die de Bank of England (BoE) ogenschijnlijk in haar beleid heeft aangebracht”, stelt Patrick Moonen, Senior Multi-Asset Strateeg bij ING IM: “De BoE probeerde de volatiliteit in de renteverwachtingen op te voeren, door – althans, op het eerste gezicht – vrij verwarrende signalen af te geven. Intussen wordt eigenlijk wel verwacht dat de BoE als eerste grote centrale bank de rente zal verhogen. De precieze timing hiervan blijft echter nog onzeker. Gelet op de gevoeligheid van vastgoed voor de rentevoet is deze slechtere performance geen verrassing. Op de korte termijn zal de rente de fundamentele factoren overheersen.” Daarnaast heeft de BoE macroprudentiële maatregelen aangekondigd, in een poging de snelle stijging van de Britse huizenprijzen (die zich niet langer beperkt tot Londen) een halt toe te roepen. De verwachtingen van oplopende prijzen zijn in het hele Verenigd Koninkrijk zichtbaar. Zo heeft de financiële beleidscommissie aanbevolen dat hooguit 15% van het totale aantal nieuwe hypotheken van een kredietverstrekker, groter mag zijn dan 4,5 maal het inkomen van de leningnemer. Ook pleit de commissie voor een betaalbaarheidstoets, om te bepalen of een leningnemer de hypotheek kan betalen als de rente stijgt tot boven de 3%. Deze aanbevelingen moeten de scherpe prijsstijging afremmen. De effectiviteit van dit beleid staat echter nog niet vast. Dit komt vooral doordat de ontoereikende woningvoorraad in het Verenigd Koninkrijk in belangrijke mate de huizenprijzen bepaalt. Een ander punt is dat de marktprijzen in Londen worden beïnvloed door internationale investeerders, waarop deze wetgeving niet van toepassing is.

    Is vastgoed nog steeds een goede belegging?

    Is vastgoed nog steeds een goede belegging?

    Europa

    “Binnen Europa prefereren we vastgoed in de eurozone boven Brits vastgoed”, vervolgt Moonen. “Niet alleen versoepelt de Europese Centrale Bank (ECB) nog altijd haar monetair beleid, ook de waarderingscijfers zijn gunstiger. Uit onze analyse blijkt dat de eurozone een dividendrendement van 4,1% noteert, vergeleken met 3,3% voor het Verenigd Koninkrijk. Bovendien biedt vastgoed in de eurozone nog altijd een forse premie van +2,3% ten opzichte van het rendement op bedrijfsobligaties. In het Verenigd Koninkrijk is het dividendrendement van vastgoed daarentegen lager dan het rendement op bedrijfsobligaties (-0,25%).” Volgens Moonen ligt de verklaring voor dit verschil in het risico van deflatie, wat een remmend effect kan hebben op huurverhogingen. Om dit te compenseren, verlangen beleggers een hoger direct rendement. Dit risico speelt minder in het Verenigd Koninkrijk. De inflatieverwachting (op basis van de 10-jaars rente) ligt in het VK op +2,9%, vergeleken met +1,4% in Frankrijk en een nog lager percentage in Duitsland en Italië. De angst voor deflatie kan verklaren waarom in Japan het rendementsverschil tussen vastgoed en obligaties nog groter is. Moonen concludeert: “Vastgoed biedt een goede inkomstenstroom en een optie op economische groei. Hoewel wij positief zijn over de sector, hebben wij onlangs wel onze positie in wereldwijd vastgoed teruggebracht van een middelgrote tot een kleine overweging. De prestaties van de beleggingscategorie zijn dit jaar tot nu toe sterk geweest, maar de hogere obligatierentes na de opmerkingen van de BoE hebben het beleggingsrisico iets verhoogd. Onze positie in Brits vastgoed hebben we afgebouwd tot neutraal.”

  • Rusland sluit miljardendeal voor olie met Iran – update

    Rusland heeft een historische deal gesloten met Iran, zo lezen we op de website van de Telegraph. Voor de komende vijf jaar gaan de twee landen een samenwerkingsverband aan, waarbij het hoofddoel is om Iraanse olie op de markt te brengen. Rusland gaat Iran niet alleen helpen met het verkopen van de bestaande olieproductie, ook gaat de olie- en gasindustrie van Rusland die van Iran helpen met de exploitatie van de Iraanse energiereserves. In de praktijk betekent het dat de Russen gaan helpen met de aanleg van energiecentrales, infrastructuur en installaties in Iran. Rusland helpt Iran niet alleen met de exploitatie en verkoop van haar olie en gasreserves, maar ook met de levering van consumentengoederen en landbouwproducten.

    Half miljoen vaten olie per dag

    Onder de nieuwe overeenkomst koopt Rusland iedere dag een half miljoen vaten Iraanse olie op. Dat is ongeveer 1/5 deel van de totale dagelijkse olieproductie van het Perzische land. De deal tussen Rusland en Iran heeft naar schatting een omvang van $20 miljard en levert voor de twee landen een win-win situatie op. Doordat Iran voortaan een deel van haar olieproductie kwijt kan in Rusland heeft het land minder last van de Westerse sancties. Door de sancties kon Iran vorig jaar moeilijk olie en gas verkopen, waardoor er niet genoeg buitenlandse valuta binnenkwam om de import van goederen te financieren. De waarde van de Iraans rial ging de afgelopen jaren ook hard onderuit als gevolg van de sancties. Iran produceert momenteel ongeveer 3 miljoen vaten olie per dag, maar het land heeft plannen om de productie tussen nu en 2018 op te schroeven tot 5,7 miljoen vaten olie per dag. Een gewaagd plan, aangezien Iran niet zeker was van voldoende afnemers voor de olie. Nu Rusland een deel van de olieproductie opkoopt kan de productie probleemloos opgeschroefd worden. De Russische minister van Olie heeft gezegd dat zijn land Iran gaat helpen met de verkoop van haar olie. Ook tegen Rusland zijn onlangs nieuwe sancties opgelegd door de Verenigde Staten en Europa. Door nu samen te werken met Iran verliezen de Westerse sancties tegen Iran aan kracht. Rusland kan de Iraanse olie doorverkopen aan landen die niet hebben ingestemd met de sancties, zoals India en China.

    Olie voor euro's

    De contouren van een nieuwe oliemarkt voor euro's worden langzaam zichtbaar. India gaf vorig jaar al aan olie in euro's af te willen rekenen en door de recente sancties tegen Russische olie- en gasbedrijven stelde Gazprom voor om olie voortaan in euro's af te rekenen. De klanten van Gazprom in Azië stonden daar zeer positief tegenover. Ook in het Russische parlement gaan stemmen op om olie en gas in euro's af te rekenen. In juli zei de topman van energiebedrijf Total nog dat de euro een grotere rol moet krijgen in het internationale handelsverkeer. Update: Kort nadat Moskou deze overeenkomst bekendmaakte werd deze ook weer ingetrokken, aldus de Moscow Times. Waarom de verklaring binnen enkele minuten is ingetrokken is nog niet duidelijk. We houden de ontwikkelingen in de gaten.

    Rusland gaat Iran de komende vijf jaar helpen met de verkoop van olie

    Rusland gaat Iran de komende vijf jaar helpen met de verkoop van olie

  • Banken verdubbelen winst op hypotheken

    Huiseigenaren met een variabele hypotheek zien de rente steeds verder dalen, maar ze krijgen nog steeds niet het volledige voordeel doorberekend van de steeds lagere rente. Banken profiteren minstens zoveel mee van de renteverlagingen van de ECB, zo blijkt uit de Eigen Huis Rentebarometer van de VEH. Tussen oktober 2013 en mei 2014 verdubbelde de winstmarge van banken van 0,4 naar 0,8 procentpunt. Op een hypotheek met 10 jaar vaste rente haalden de banken in mei gemiddeld een winstmarge van 1,05 procentpunt. Daardoor betalen huiseigenaren met een hypotheek ’teveel’ rente aan de bank. Voor een hypotheek van €200.000 gaat het al snel om bruto  €175 per maand extra aan rentelasten.

    Weinig concurrentie op hypotheken

    Natuurlijk mogen banken winst maken, zo lang er maar sprake is van goede concurrentie. En daar is in ons land nauwelijks sprake van. Achter de vele aanbieders van hypotheken zitten maar een handvol grote banken, die niet de intentie hebben scherp in te zetten op de hypotheekrentes. Veel aanbieders hebben niet de behoefte hun marktaandeel verder uit te breiden op de hypotheekmarkt, terwijl nieuwe toetreders geconfronteerd worden met hoge barrières. In de crisis moesten verschillende banken met staatssteun geholpen worden. ING kreeg een miljardenlening en de ABN werd genationaliseerd. Later werd ook SNS genationaliseerd. Voorwaarde voor deze reddingsoperaties was dat de banken die steun ontvingen hun tarieven niet omlaag zouden gooien, omdat dat ten koste zou gaan van de banken die zonder steun van de overheid door de crisis zijn gekomen. Het gevolg was dat er bijna geen neerwaartse prijsdruk was op de hypotheekmarkt. Deze gegevens van de VEH laten zien dat de hypotheekmarkt nog steeds niet helemaal gezond is. Minister Dijsselbloem van Financiën heeft in een brief opgeroepen de toetredingsbarrières op de hypotheekmarkt, die in kaart zijn gebracht de Autoriteit Consument & Markt (ACM), aan te pakken.

    Banken verdienen goed aan hypotheken

    Banken verdienen goed aan hypotheken

  • Documentaire: Mijnwerkers onder vuur

    Gisteravond zond Nederland 2 een documentaire uit over de stakingen in de platinamijnen van Zuid-Afrika in 2012. Daarbij vielen tientallen doden, nadat een staking uit de hand liep. De politie rukte met groot materieel uit en de situatie escaleerde, waarna het vuur geopend werd op de meestal ongewapende mijnwerkers. De mijnwerkers wilden een hoger loon, maar kregen dat niet van hun werkgever Lonmin. De volgende documentaire neemt ons terug naar de platinamijn waar het in 2012 zo verkeerd ging. Helaas staat Uitzendinggemist het embedden van video’s niet meer toe. Door op onderstaande afbeelding te klikken wordt u doorgestuurd naar de video op de website van de NPO.

    Lees ook:

    docuemntaire-mijnwerkers-zuid-afrika

    Klik op de afbeelding of klik hier om de documentaire te kijken

  • Vrouw erft 1,4 miljard waardeloze lira

    Een vrouw uit Brussel heeft ontdekt dat papiergeld niet altijd een goede opslag van waarde is. Ze erfde van haar rijke Italiaanse oom 1,4 miljard Italiaanse lire, een bedrag dat uiteindelijk niets waard bleek te zijn. Wat is het geval? De Italiaanse centrale bank wisselt sinds 2011 geen lires meer om voor euro’s. Een vermogen dat potentieel ongeveer €723.000 waard kon zijn was volledig in rook opgegaan.

    Gelukkig had haar oom – waar ze al jaren geen contact meer mee had – ook nog een miljoen Duitse marken in een kluis liggen. Dit geld kan nog wel ingewisseld worden bij de Duitse Bundesbank, voor in totaal ruim een half miljoen euro. Ook liet haar oom een huis achter in Berlijn, de stad waar hij tot aan zijn dood woonde.

    Dit schrijnende voorbeeld leert ons dat fiat geld op de lange termijn geen betrouwbare opslag van waarde is. Hoewel de prijs van tastbare bezittingen door de jaren heen sterk kunnen fluctueren zullen deze niet snel compleet waardeloos worden. Had de oom in kwestie alle lires omgewisseld voor fysiek goud, dan had mevrouw veel meer vermogen geërfd.

    Italiaanse lira biljetten zijn sinds 2011 niet meer inwisselbaar voor euro's

    Italiaanse lira biljetten zijn sinds 2011 niet meer inwisselbaar voor euro's

    Nederland

    Bezitters van Nederlandse guldenbiljetten hoeven zich geen zorgen te maken. Die kunnen nog tot het jaar 2032 omgewisseld worden voor euro's. Interessant detail: Nederlands muntgeld is inmiddels ook waardeloos geworden*, behalve als het om zilveren muntgeld gaat. Dat kunt u nog steeds tegen de actuele zilverprijs aanbieden bij de Koninklijke Nederlandse Munt, bij juweliers en bij goudhandelaren. Het feit dat briefgeld in Nederland nog dertig jaar na de invoering van de euro ingewisseld kan worden bewijst dat ons land eigendomsrechten hoog in het vaandel heeft staan. De kans dat er na 2032 nog grote hoeveelheden guldenbiljetten opduiken is immers niet zo groot. *Verzamelmunten uitgezonderd

  • Goud: Welke goudbaar is echt?

    Door de stijging van de goudprijs van de afgelopen tien jaar is het voor valsemunters steeds lucratiever geworden om valse munten in omloop te brengen. De technieken worden steeds geavanceerder en dat betekent dat er ook meer vervalsingen van gangbare beleggingsmunten opduiken. Soms worden munten en baren als nep verkocht, vaak gebruikt men daarvoor de aanduiding ‘100 mills’. Vooral op sites als eBay worden deze imitaties aangeboden. Meestal wordt vermeld dat het om een imitatie gaat, maar soms probeert men deze ook als echte te verkopen voor de volledige goudprijs.

    Via het weblog van BullionBaron worden we geattendeerd op het bestaan van valse PAMP Suisse goudbaren van 1 troy ounce. Deze baren hebben het juiste gewicht en zijn op het eerste oog gelijk aan het origineel. Kunt u de originele van de vervalsing onderscheiden? Op het blog van BullionBaron worden de verschillen tussen de volgende twee goudbaren genoemd.

    Kunt u de echte van de valse goudbaar onderscheiden?

    Kunt u de echte van de valse goudbaar onderscheiden?

    Hoe herkent u een vervalsing?

    Zoals u ziet lijken de baren erg veel op elkaar, maar als u over een echt exemplaar beschikt zult u de valse baar snel herkennen. In de bovenstaande afbeelding zijn de twee baren even groot gemaakt, maar in werkelijkheid zijn ze dat niet. Een vervalsing is vaak gemaakt van een ander materiaal met een lagere dichtheid dan goud, wat betekent dat de vervalsing groter of lichter moet zijn dan het origineel. Door de specificaties van de goudbaar of munt in kwestie erbij te pakken kunt u zelf meten of u met een echte of valse baar of munt van doen heeft.

    Wanneer de vervalsing van wolfraam gemaakt is, dan kunnen zowel het gewicht als de afmetingen overeen komen met het origineel. Echter heeft wolfraam een andere klank dan zuiver goud, een eigenschap die u snel kunt ontdekken als u de goudbaar of de munt op tafel laat vallen. Zuiver goud heeft een heldere klank, terwijl een vervalsing met een ander materiaal als zink of wolfraam een doffe klank heeft.

    Wanneer u voor het eerst goud koopt is het verstandig om de eigenschappen van de producten in kwestie te noteren en bij de hand te hebben. Heeft u al eens eerder een gouden munt gekocht, dan kunt u deze bij een volgende aankoop meenemen om de eigenschappen te vergelijken. Zo bent u er zeker van dat u een goed product koopt. Het belangrijkste is dat u zaken doet met een partner die u kunt vertrouwen.

    Vertrouwde aanbieder

    Bent u van plan goud te kopen, doe dat dan bij voorkeur via een erkende goudhandelaar die de producten direct ontvangt van de bekende munthuizen en smelterijen. Marketupdate kan de volgende aanbieders aanbevelen:

  • Grafiek: Ontwikkeling huizenprijzen vanaf 1980

    De betaalbaarheid van een koopwoning is de laatste jaren sterk verbeterd, zo blijkt uit een analyse van de huizenprijzen door het Belgische Instituut voor Nationale Rekeningen (INR). Het onderzoeksbureau vergeleek de ontwikkeling van de huizenprijzen met de inkomens en met de gemiddelde huur. Ook worden de woonlasten van huren en kopen met elkaar vergeleken, waarbij het gunstige effect van de lage rente is meegenomen.

    Huizenprijzen versus inkomen

    Uit de analyse van het INR blijkt dat met name in Nederland de huizenprijzen sterk gedaald zijn in verhouding tot het inkomen, terwijl die in België en Duitsland nog steeds stijgen. In Frankrijk is sprake van een kleine daling van de huizenprijzen tegenover het inkomen. Het volgende plaatje laat dat goed zien.

    Huizenprijzen in verhouding tot het inkomen van huishoudens

    Huizenprijzen in verhouding tot het inkomen van huishoudens

    Kopen versus huren

    Vergelijken we de gemiddelde huizenprijzen met de gemiddelde huur, dan zien we opnieuw dat het vooral in Nederland weer aantrekkelijker is geworden om een huis te kopen. In 2008 was het kopen van een eigen huis het minst voordelig in vergelijking met huren, maar vijf jaar later zijn de huizenprijzen in verhouding tot de huren weer goedkoper geworden dan in Frankrijk en België. In Duitsland liggen de huizenprijzen veel lager in verhouding tot wat de Duitsers gemiddeld aan huur betalen. Dat komt omdat Duitsland een strenger beleid voert ten aanzien van het verstrekken van hypotheekleningen. Omdat men meer eigen geld moet meenemen is een eigen woning voor minder mensen bereikbaar, met als gevolg dat ook de prijzen lager liggen.

    Huizenprijzen versus huurprijzen

    Huizenprijzen versus huurprijzen

    Woonlasten kopen versus huren

    De derde grafiek geeft de beste indicatie van de betaalbaarheid van een eigen woning ten opzichte van een huurwoning, omdat hierin de daadwerkelijke maandlasten worden meegenomen. Die maandlasten zijn voor een koopwoning sterk gedaald, als gevolg van de daling van de rente. Hoewel de huizenprijzen ook in Nederland nog wat verder kunnen dalen is de betaalbaarheid als gevolg van de lagere rente in verschillende Europese landen sterk verbeterd. Mede dankzij de lage rente van centrale banken zijn de woonlasten voor huiseigenaren sterk gedaald. In Nederland is de betaalbaarheid van een eigen woning sinds begin jaren negentig niet meer zo gunstig geweest als nu. Ook in Belgie zijn de maandlasten voor een hypotheek sterk gedaald, tot een kleine 10% boven het lange-termijn gemiddelde.

    Het kopen van een eigen woning wordt steeds gunstiger door de lage rente

    Het kopen van een eigen woning wordt steeds gunstiger door de lage rente

  • Wolkenkrabbers voor de miljardairs

    In New York wordt plaats gemaakt voor nieuwe wolkenkrabbers, bestemd voor de miljonairs en miljardairs van deze aardbol. RTL Nieuws maakte een mooie reportage over deze ontwikkeling. Oude gebouwen worden gesloopt om plaats te maken voor supermoderne luxe woontorens, die ver boven alle andere gebouwen uit steken. Een schitterend uitzicht voor enkele tientallen miljoen dollars.

    Hoewel de bouw van de torens werkgelegenheid met zich meebrengt is niet iedereen enthousiast over de komst van deze nieuwe wolkenkrabbers. De kopers zijn hedgefondsen en vermogende miljardairs uit het buitenland, die de appartementen kopen om van hun overtollige dollars af te komen. De penthouses staan vaak leeg en de New Yorkers vrezen dat het ‘spooktorens’ worden.

    Vermogen vlucht in vastgoed

    Een soortgelijke ontwikkeling zien we ook in andere grote steden, bijvoorbeeld in Londen. We hebben op Marketupdate al verschillende keren geschreven over de Russen, Aziaten en Arabieren die de prijzen van vastgoed in de Britse hoofdstad opdrijven. Ook daar worden de gloednieuwe en luxe woonflats gekenmerkt door leegstand. Nu blijkt dat spaarrekeningen en staatsobligaties minder veilig zijn dan eerder werd aangenomen vlucht het grote geld richting tastbare bezittingen, zoals kunst, vastgoed en edelmetalen.

  • Infographic: Trends in de goudmarkt

    VisualCapitalist heeft een nieuwe infographic samengesteld van de trends in de goudmarkt. Om de belangrijkste trends alvast te noemen: Aziaten die steeds meer fysiek goud kopen, centrale banken die weer goud aan de balans toevoegen, het fenomeen ‘Peak Gold‘ en de alsmaar stijgende productiekosten van goudmijnen. Vandaag de dag haalt een goudmijn gemiddeld maar 1 gram zuiver goud uit duizend kilogram puin. Dat betekent bij een dalende goudprijs een kleinere winstmarge.

    Infographic: Trends in de goudmarkt

    Infographic: Trends in de goudmarkt (Bron: VisualCapitalist)

  • Banco Espirito Santo krijgt bailout van bijna €5 miljard

    De centrale bank van Portugal heeft gisteravond een nieuw reddingspakket onthuld om de noodlijdende Banco Espirito Santo bank overeind te houden. Een paar weken geleden nog verklaarde de centrale bank dat de bank in kwestie nog genoeg buffers had om een schok op te vangen, nadat er twijfels in de markt kwamen over de degelijkheid van de bankbalans.

    De Banco Espirito Santo kwam in de problemen nadat accountants ‘onregelmatigheden’ in de boeken hadden gevonden. “Het werd duidelijk dat er snel een oplossing gevonden moest worden om de spaartegoeden te garanderen en de veiligheid van het financiële systeem te waarborgen”, zo verklaarde Carlos Costa, gouverneur van de Portugese centrale bank.

    Geen bail-in

    Van een bail-in is geen sprake, want vermogende spaarders en obligatiehouders met senior bonds blijven buiten schot. Achtergestelde obligatiehouders en aandeelhouders moeten voor de verliezen opdraaien. Had een aandeel van de bank drie maanden geleden nog een waarde van meer dan een euro, afgelopen vrijdag was daar nog maar €0,12 van over bij het sluiten van de handel. Afgelopen woensdag rapporteerde de bank een verlies van €3,6 miljard in de eerste helft van dit jaar, veel hoger dan de €2 miljard waar rekening mee werd gehouden door de Portugese centrale bank. Men hoopt dat de bank met de kapitaalinjecties van €4,9 miljard geherstructureerd kan worden, zodat de gezonde onderdelen verkocht kunnen worden.

    Banco Espirito Santo

    De Banco Espirito Santo bestaat al sinds 1869 en heeft door de jaren heen verschillende activiteiten ontplooid. Zo werd de bank volgens de Wall Street Journal aandeelhouder in veel verschillende bedrijven, van verzekeraars tot industriële ondernemingen. Ook beschikte de bank over een hotelketen en over vastgoed in Portugal en Brazilië. Ook onderhield de bank een eigen verzekeringstak. Het balanstotaal van de bank was aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar ruim €82 miljard.

    Koersverloop van Banco Espirito Santo (Bron: Wall Street Journal)

    Koersverloop van Banco Espirito Santo (Bron: Wall Street Journal)

  • Grafiek: Welke landen betaalden de rekening niet?

    Argentinië kon vorige week haar schuldeisers niet betalen, waardoor er officieel sprake was van een nieuwe default. Dat gebeurde ook al eens in 2001, waarbij de munt aanzienlijk devalueerde tegenover de Amerikaanse dollar. Economen Reinhart en Rogoff maakten al eens een overzicht van alle defaults van overheden sinds het jaar 1800 en daar maakte de Economist het volgende overzicht van.

    We zien dat het helemaal niet zo vreemd is dat landen van tijd tot tijd hun rekening niet kunnen betalen, al is de betalingsmoraal niet in alle landen even goed. Latijns-Amerikaanse landen hebben een relatief slechte reputatie, gezien het aantal landen dat vertegenwoordigd is in dit overzicht. In Ecuador en Venezuela konden schuldeisers (sinds 1825) al tien keer fluiten naar hun geld. In Argentinië gebeurde dat in dezelfde periode acht keer.

    Misschien wordt het met deze data duidelijk dat er niet zoiets bestaat als een risk-free rate of return, een term die wetenschappers gebruiken voor beleggingsobjecten die geen risico hebben. In de praktijk zijn dat staatsobligaties, omdat men in veel wetenschappelijke literatuur de aanname maakt dat obligaties zeer veilige beleggingen zijn. Deze grafiek van de Economist laat zien dat dat risk-free niet in alle landen even risk-free is.

    Aantal wanbetalingen op staatsschulden

    Aantal wanbetalingen op staatsschulden (Bron: Economist)