Categorie: Nieuws

Video: Alan Greenspan over het effect van lange termijn schulden

Alan Greenspan was te gast bij de 2014 Fiscal Summit, waar gesproken werd over de economische crisis en het probleem van lange termijn schulden op de economische groei en de stabiliteit van de economie. In dit gesprek wijst de voormalig centrale bankier op de veranderde manier waarop vandaag de dag een crisis wordt aangepakt. Men is eraan gewend geraakt dat de overheid en de centrale bank garant staan om problemen op te lossen, bijvoorbeeld door garanties of noodleningen te verstrekken. Politiek gezien is het makkelijker om een bailout te geven dan om dat niet te doen.

Greenspan merkt op dat de nasleep van het barsten van de vastgoedbubbel veel groter is dan van de nasleep van het uiteenspatten van de dotcom bubbel. Destijds verloren mensen ook veel geld, maar dat waren overwegend beleggers die de verliezen nog wel konden dragen. De huizenmarktzeepbel heeft veel grotere gevolgen gehad voor de economie, omdat deze ook de meer kwetsbare bevolkingsgroepen raakte die hun levensstijl in grote mate met schulden financierden. Kort samengevat was de ‘leverage’ in het financiële systeem tijdens de vastgoedbubbel veel groter dat tijdens eerdere crises.

2 juli 2014
Grafiek: Chinese banken grootste ter wereld

Als de omvang van de grootste banken in een land iets zegt over de economische ontwikkeling, dan heeft China de laatste jaren hard aan de weg getimmerd. The Economist maakte een overzicht van de tien grootste banken ter wereld, waarin China goed vertegenwoordigd is. Vorig jaar had China al de grootste bank ter wereld en dit jaar is ook de tweede grootste bank van Chinese komaf. In totaal levert China vier banken aan deze top-10, net als de Verenigde Staten. Ook een Britse en een Japanse bank wisten een plek te veroveren in deze ranglijst.

h/t: Lukas Daalder

China heeft de grootste banken

2 juli 2014
Rente op spaargeld daalt opnieuw

Onlangs verlaagde de ECB de rente naar een nieuw dieptepunt van 0,15%. Het viel toen al te voorzien dat banken hun spaarrente opnieuw zouden verlagen. De redactie van Geld.nl maakten een inventarisatie en kwam tot de conclusie dat maar liefst vijftien banken de afgelopen maand de rente verlaagden.

“Dit is een extreme reactie, aangezien bij de vorige daling van de ECB-rente, in november 2013, maar 8 banken overgingen tot een renteverlaging”, zo licht Amanda Bulthuis van Geld.nl toe. Opvallend is dat er tussen de banken nog grote verschillen bestaan in de spaarrente, die kunnen oplopen tot één procent.

Geld.nl schrijft het volgende op haar website:
"De rente op een vrij opneembare spaarrekening daalde van 1,38 naar 1,35 procent. Bij de deposito is de rentedaling zelfs nog groter. De rente op een 1-jaars deposito daalde in juni van 1,44 naar 1,37 procent. Voor 5-jarige deposito’s zakte de gemiddelde rente van 2,17 naar 2,10 procent".

Spaarrente daalt verder

Negatieve rente?
Er is nogal wat verwarring ontstaan omtrent de renteverlaging van de ECB. De suggestie werd gewekt dat spaarders in de toekomst moeten gaan betalen om hun geld bij de bank te parkeren. Daar is zeker nog geen sprake van. Wél betalen commerciële banken nu een rente van 0,1% op de tegoeden die ze geparkeerd hebben bij de ECB. De negatieve rente die banken moeten betalen wordt in veel gevallen gewoon doorberekend aan de spaarders. Wel bieden sommige banken volgens Bulthuis structureel een hogere rente dan andere. Daarom is het de moeite waard om te vergelijken. Gezien de hoge publieke en private schulden ligt het niet in lijn der verwachting dat de rente binnen afzienbare tijd weer gaat stijgen.

2 juli 2014
Video: De steunpilaren van de dollar

In de volgende video laat ‘belangp’ zien dat het dollarsysteem op haar laatste benen loopt. Belangrijke steunpilaren die de dollar waarde geven vallen uit elkaar. De laatste jaren zien we dat deze pilaren alsmaar verder worden aangetast. Zo gebruiken steeds meer landen de eigen valuta in internationale handel en wordt er vaker olie en gas afgerekend in een andere munt dan dollars.

2 juli 2014
Grafiek: Interne devaluatie in Griekenland

Met de komst van de euro hebben de landen van de Eurozone een deel van hun soevereiniteit opgegeven. Niet langer kunnen landen als Griekenland, Spanje en Italië hun concurrentievermogen versterken met een devaluatie van de munt. Deze gemakkelijk uitweg is geblokkeerd en dat betekent dat landen in de problemen jarenlang de broekriem aan moeten halen om concurrerend te blijven. Dat is precies wat Griekenland heeft moeten doen om in aanmerking te komen voor een bailout. Onderstaande grafiek van Deutsche Bank laat zien dat de gemiddelde lonen in Griekenland sinds 2010 met een kwart zijn gedaald, terwijl ze in de tussentijd met 10% stegen in Duitsland.

Hoewel een devaluatie van de munt veel sneller effect heeft is het dus toch mogelijk een interne devaluatie door te voeren zonder een zelfstandig monetair beleid. Griekse bedrijven kunnen met lagere loonkosten in theorie beter concurreren met met het buitenland. In theorie, want in de praktijk zijn er meer factoren die het concurrentievermogen van een land bepalen. Lagere loonkosten zijn een goede bijkomstigheid, maar als de productiviteit van de werknemers in een ander land hoger is, dan kan dat hogere loonkosten rechtvaardigen.

Interne devaluatie: Lonen in Griekenland met 25% gedaald sinds 2010 (Via The Grumpy Economist)

1 juli 2014
Vermogen vlucht in vastgoed New York

Vermogende mensen van over de hele wereld weten niet waar ze met al het geld heen moeten en kopen om die reden steeds vaker vastgoed in diverse wereldsteden. Eerder dit jaar schreven we op Marketupdate al over de stijgende huizenprijzen in Londen en in New York.

De stijgende huizenprijzen in deze wereldsteden zijn niet te vergelijken met de vastgoedzeepbel die een aantal jaar geleden uiteen spatte in landen als Nederland, Spanje, Ierland en de Verenigde Staten. Dat waren vastgoedbubbels die gedreven werden door kredieten.

Vermogen vlucht naar vastgoed
In het geval van Londen en New York is er iets anders aan de hand. Het zijn vooral de duurste appartementen die sterk in waarde stijgen, omdat vermogende mensen tegen elkaar opbieden om een pand te kunnen bemachtigen. In veel gevallen hebben deze vermogende mensen niet eens plannen om het pand te betrekken, zoals we eerder al schreven op Marketupdate. De mensen die het vastgoed kopen hebben zoveel geld dat ze geen noodzaak zien om het te verhuren, met als gevolg een toenemende leegstand. Dit fenomeen doet zich niet alleen voor in de duurste wijken van Londen, maar ook in New York.
Leegstand
In de New York Magazine lezen we er van over de hele wereld investeerders komen die voor vele miljoenen dollars aan vastgoed opkopen in Manhattan. In 2012 kochten zij voor in totaal $50 miljard aan Amerikaans vastgoed. Ze betalen met cash en verblijven er in veel gevallen maar tijdelijk. In een bepaalde zone van Manhattan (zie afbeelding links, afkomstig van Quartz) staat 30% van de woningen minstens tien maanden per jaar leeg. Ondanks die leegstand is de vraag naar vastgoed op toplocaties niet te stillen. Er zijn dan ook plannen om meer wolkenkrabbers met luxe appartementen te bouwen in Manhattan, speciaal voor de doelgroep van superrijken. De prijs van deze nieuwbouw loopt op tot meer dan $53.800 per vierkante meter. Toch hebben projectontwikkelaars er vertrouwen in dat ze nog tal van woningen voor deze prijs kunnen verkopen.

1 juli 2014
Prijs voor soja kan nog een paar maanden stijgen!
In de landbouw is de teneur er altijd weer een van hollen of stilstaan. Vandaag is het te heet en te droog, maar morgen is het weer te nat en te koud. Altijd zijn er wel weer factoren aan te wijzen, die de oogst op het veld bedreigen. Dat maakt het voor handelaren op de beurs vaak ook moeilijk om de juiste koers te bepalen.

In de VS woedt er al maanden een verwoede discussie over de omvang en kwaliteit van de komende sojaoogst. Ondanks een forse stijging van het areaal was de stemming niet altijd goed. De vooruitzichten leken in gevaar te komen door de strenge vorst en de droogte in de eerste maanden van dit jaar.

Maandenlang zijn prijzen blijven stijgen, totdat in mei de regens kwamen. Prijzen begonnen naar verwachting geleidelijk te dalen. Zelfs verwoede discussies of er niet teveel regen valt, kan de dalende tendens niet echt breken. Uit rapporten van het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA) spreekt, dat regen op sommige plaatsen de kwaliteit van de soja op het veld beschadigt, maar de conclusie luidt desondanks dat 72% nog steeds in goede conditie is. De meeste handelaren onderschrijven de opvattingen van het USDA. Sterker nog, ze zijn met de USDA van mening dat de huidige regenval als bescherming dient tegen de verwachte droogte in het midden van de zomer. Volgens Sterling Smith van Citigroup komt er een hele mooie oogst van soja aan en zullen prijzen in de loop van de tweede helft van het jaar alleen maar verder dalen.
- De aanplant van soja in de VS is met 6% gestegen tot 81,5 miljoen acres (0,4 hectare)
- Er wordt dit jaar een recordoogst verwacht
- De kans is groot, dat tot november de prijs nog geleidelijk oploopt
- Daarna is een prijsdaling tot mogelijk onder $ 10,00 per bushel te verwachten
Wat is soja?
Soja is een peulvrucht met een hoog eiwitgehalte (40%), Het bevat ook nog 20% plantaardige olie. Het is daarom een onmisbaar bestanddeel voor talloze voedingsmiddelen. Het wordt onder meer gebruikt in zuivelproducten, babyvoeding, mayonaise, margarine, snoep, ijs, chocolade en nog veel meer. Het wordt ook verwerkt in kosmetische producten en heeft zelfs industrieel nut. Ongeveer 90% van de sojaboon gecrusht (vermalen en geperst) tot sojameel en sojaolie.

Waar wordt soja voor gebruikt?
Wat overblijft, het sojaschroot, wordt gebruikt in de diervoedingsindustrie. China, dat 450 miljoen varkens telt, is de grootverbruiker bij uitstek van sojaschroot. Zonder overdrijving kun je beweren, dat zonder soja een groot deel van de wereldbevolking honger lijdt. De prijs van melk of vlees zou veel te hoog zijn en in veel gevallen niet eens verkrijgbaar. Soja wordt de laatste jaren in toenemende mate gebruikt als grondstof voor biodiesel. In het oogstjaar 2011-2012 bedroeg de wereldwijde sojaproductie 251,5 miljoen ton. Ter vergelijking, in 1980 bedroeg de productie nog een schamele 62 miljoen ton. De Verenigde Staten zijn met een marktaandeel van 37% de grootste producent ter wereld gevolgd daar Brazilië 28%, Argentinië 17% en China 7%.

Prijs van soja in de lift
De Rabobank is het echter maar gedeeltelijk met de opvatting van de analisten van Citigroup eens. Ook Rabobank voorziet voor de laatste maanden prijzen voor een bushel soja, die variëren tussen $ 10.00 - $ 12.00. Maar voor de komende maanden denken ze dat er daarentegen prijsherstel mogelijk is en dat in september of oktober de prijs weer in de buurt van $ 15.00 kan komen. Rabobank wijst voor haar opinie op de voorraden soja in de VS. Die bedroegen aan het begin van deze maand 287 miljoen bushels. Dat is een laagterecord, terwijl de vraag uit binnen- en buitenland op het gebruikelijke niveau blijft. Pas in het laatste kwartaal komt de nieuwe oogst op de markt. In de tussentijd zal de vraag het aanbod overtreffen, aldus de bank. Dat zal een prijsopdrijvend effect hebben. Rabobank voegt er nog aan toe, dat de geschiedenis bewijst dat de USDA steeds weer de neiging heeft om voorraden te overschatten en de vraag te onderschatten. Cor Wijtvliet BELANGRIJK: - Opmerkingen en vragen kunt u richten aan: [email protected] - Bezoek ook de website van Cor Wijtvliet en lees meer door hem geschreven artikelen - U kunt Cor Wijtvliet boeken voor een inspirerende spreekbeurt. Laat u verrassen! - U kunt zich hier abonneren voor het wekelijks Cor Wijtvliet Journaal, voor het geval u deze nog niet automatisch ontvangt. - Maak ook kennis met de nieuwsbrief Crash Investor, een vrijwel onmisbaar document voor de actieve belegger!
1 juli 2014
“Studielening zit aankoop huis in de weg”

De Federal Reserve publiceert van tijd tot tijd nieuwe cijfers over de omvang en de groei van verschillende soorten krediet onder de Amerikaanse bevolking. Uit deze datareeks, de zogeheten ‘flow of funds’, blijkt dat de samenstelling van de schuldpositie sinds het uitbreken van de crisis sterk is veranderd.

Door het leeglopen van de vastgoedzeepbel worden er sinds 2008 aanzienlijk minder hypotheekleningen afgesloten. De volgende grafiek laat zien dat de groei van de totale hypotheekportefeuille van banken in 2008 compleet tot stilstand is gekomen. De laatste jaren werd er netto zelfs schuld afgelost...

Groei hypotheekschulden is volledig tot stilstand gekomen

Minder lenen

Ondanks de daling van de hypotheekrente kunnen of willen Amerikanen minder geld lenen voor de aankoop van een huis. Er zijn natuurlijk verschillende verklaringen te vinden voor deze trend, zoals strengere kredietvoorwaarden van de bank en een verslechtering van de arbeidsmarkt sinds het uitbreken van de crisis. Ook hebben dalende huizenprijzen het enthousiasme om een woning te kopen getemperd.

Maar er is nog een andere ontwikkeling die de terugval in hypotheekleningen kan verklaren. Businessinsider merkt op dat er de afgelopen jaren een nieuwe generatie is afgestudeerd met een veel hogere studieschuld. Deze schulden vallen, net als leningen voor een auto, onder de categorie 'Nonrevolving credit'. Een categorie schulden die de afgelopen jaren bijzonder sterk is toegenomen.

Groei private schulden wordt steeds meer gedreven door studieleningen

Non-revolving credit

In april kwam de totale 'Nonrevolving credit' uit een record van $2,3 biljoen, waarvan de helft bestaat uit studentenleningen. Hoge studieschulden maken het voor potentiële huizenkopers moeilijker een hypotheek af te sluiten, zeker als er sprake is van betalingsachterstanden. In het tweede kwartaal van 2004 bereikte het percentage volwassen Amerikanen onder de 35 met een eigen woning een hoogtepunt van 43,6%. Bijna tien jaar later, in het eerste kwartaal van dit jaar, heeft nog maar 36,2% een eigen huis.

1 juli 2014
Goud verslaat aandelen in eerste helft 2014

Wie de goudprijs van dag tot dag volgt krijgt misschien de indruk dat de koers netto nergens heen gaat. Toch is dat niet helemaal waar, want in de eerste helft van dit jaar wist het gele metaal een koerswinst van 9,7% te behalen. Dat is meer dan het rendement van wereldwijde aandelen uit de MSCI index (4,8%), aandelen van opkomende markten (4,3%) en de Amerikaanse Dow Jones index (1,7%). Ook een belegging in grondstoffen leverde minder op dan goud, want de DJ UBS Commodity Index behaalde in de eerste helft van dit jaar een rendement van 8,1%. Zelfs Amerikaanse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar doen het dit jaar beter dan aandelen met een koerswinst van 6,4%.

Niet alleen de comeback van goud is verrassend (Goldmans Sachs, ABN Amro en diverse andere banken voorzagen een verdere daling), maar ook de zwakke prestatie van de Dow Jones index. Met een rendement van 1,7% over de eerste zes maanden van dit jaar verbleekt de index bij een mandje van internationale aandelen. Ook waren Amerikaanse aandelen uit deze selectie de best presterende belegging in 2011, 2012 en 2013. De Wall Street Journal maakte er een overzicht van.

Rendement goud verslaat aandelen, obligaties en Treasuries (Bron: WSJ, klik voor grotere versie)

30 juni 2014
BIS: “Schuld kan niet de drijfveer zijn van economische groei”

De Bank of International Settlements (BIS) heeft zondag een nieuw rapport naar buiten gebracht over de toestand van de wereldeconomie. Ondanks de stijgende aandelenkoersen en de afnemende volatiliteit op de financiële markten ziet de BIS nog geen robuust economische herstel. Volgens de BIS is nieuw beleid nodig om uit de schaduw te komen van wat men inmiddels de ‘Grote Recessie’ noemt. Dit omvat een andere kijk op de manier waarop we economische groei realiseren.

Hoewel er de laatste jaren meer positieve signalen over de economie naar buiten komen blijven de investeringen zwak. Dat terwijl centrale banken een extreem soepel monetair beleid voeren met historisch lage rentes. Schulden – zowel op publiek als privaat niveau – stijgen weer, maar de toename in de economische productiviteit vlakt steeds verder af. Men spreekt zelfs van economische stagnatie. Eerder dit jaar schreven we ook al over deze zorgelijke trend, die goed zichtbaar wordt aan de hand van de volgende grafiek.

Productiviteit van schulden neemt snel af

Financiële cyclus

De BIS schrijft in haar rapport dat beleidsmakers verder moeten kijken dan de traditionele focus op de bedrijfscyclus om gebalanceerde en duurzame economische groei te realiseren. Naast een bedrijfscyclus bestaat er volgens de BIS namelijk ook nog iets als een financiële cyclus. De structurele tekortkomingen van ons economische model en de verkeerde allocatie van kapitaal, die verborgen blijven in tijden van groei en die pas zichtbaar worden in een crisis, moeten aangepakt worden. Dit klinkt misschien wat abstract, maar de volgende zin van de samenvatting van het BIS rapport laat niets aan duidelijkheid te wensen over: “Het is noodzakelijk om af te stappen van schulden als belangrijkste groeimotor voor de economie”.

De aanhoudend lage rente geeft een ‘vals gevoel van zekerheid’, zo stelt de BIS. Het economische en monetaire beleid legt teveel nadruk op versoepeling tijdens de fase van economische neergang, terwijl er te weinig gedaan wordt om bubbels in de economie te voorkomen. De BIS schrijft het volgende in haar rapport:

“Dit veroorzaakt een neerwaartse tendens in de rente en een opwaartse tendens in schuldniveaus. Daardoor vallen we in een schulden gat, een situatie waarin het nog moeilijker wordt de rente te verhogen zonder de economie schade toe te brengen. Systemische financiële crises worden niet minder frequent of minder intens, private en publieke schulden blijven toenemen, de economie slaagt er niet in een duurzaam groeimodel te vinden en de monetaire en fiscale beleidsmaatregelen schieten te kort. Na verloop van tijd verliezen de maatregelen hun effectiviteit en veroorzaken ze de omstandigheden die ze juist moeten bestrijden.”

De financiële cyclus en de bedrijfscyclus (Klik voor een grotere versie)

30 juni 2014
Martin Armstrong: “Social onrust is overal”

Volgens Martin Armstrong krijgt de wereld steeds meer te maken met sociale onrust. Mensen verliezen hun vertrouwen in de overheid en in het economische beleid dat gevoerd wordt, zo schrijft hij in een ingezonden stuk voor Zero Hedge. Ook begrijpt men niet waarom het economische systeem, dat na de Tweede Wereldoorlog zoveel voorspoed heeft gebracht, nu lijkt te imploderen. Het overheidsapparaat is in veel landen zo groot geworden dat de kosten bijna niet meer op te brengen. De crisis waar we nu in verkeren is ook niet op te lossen door een zware vermogensbelasting, zo stelt Armstrong. De enige oplossing die hij voorziet is om het huidige systeem af te breken en met een schone lei te beginnen.

Sociale onrust
Armstong verwijst naar een demonstratie tegen armoede in Londen, waar 50.000 mensen aan deelnamen. Wat opvalt is dat deze mensen niet duidelijk konden maken waar nou precies het probleem zat. Sommigen wijt de economische malaise aan buitenlanders die banen innemen, anderen wijten de crisis aan de bankiers of aan belastingontduikers. Volgens Armstrong heeft de crisis uit de hand kunnen lopen door deregulering van de bankensector in de Verenigde Staten. Daardoor gingen banken onverantwoorde risico's nemen, die ze konden afwentelen op de samenleving. Centrale banken moesten eraan te pas komen om een complete bevriezing van het banksysteem te voorkomen. Iedere crisis zal door de politiek aangegrepen worden om meer macht naar zich toe te trekken, zo waarschuwt Armstrong. Vrijheid komt steeds meer in het gedrang, een trend die volgens hem pas doorbroken kan worden zodra men inziet dat de overheid de bron is van veel problemen. Het is de vraag wanneer men wakker wordt en de problemen weet te herleiden tot falende politiek. Als we niet ingrijpen zal de politiek ons verder duwen richting een communistische staat, zo stelt Armstrong.

Sociale onrust neemt nog steeds toe

30 juni 2014