Categorie: Nieuws

China wil olie futures in yuan verhandelen

De Shanghai Futures Exchange denkt na over de mogelijkheid om olie af te rekenen in Chinese yuan. Met een nieuwe futuresmarkt voor olie in yuan denkt China een nieuw referentiepunt neer te kunnen zetten voor de olieprijs op de Aziatische markt. China nam in september de rol van de Verenigde Staten over als grootste importeur van ruwe olie. Bovendien is China tegelijkertijd een grote producent, importeur én consument van olie, waardoor het land alle papieren in huis heeft voor een succesvolle introductie van een futurescontract. Een contract dat uitgedrukt wordt in Chinese yuan.

Een Aziatische oliemarkt waar men in olie in yuan verhandelt draagt bij aan de internationalisering van de Chinese munt. Volgens ingewijden zal de Shanghai Futures Exchange ook een futuresmarkt voor olie in dollars krijgen, parallel aan futurescontracten in de Chinese valuta. De contracten zouden gebaseerd zijn op ‘medium sour crude’, het type ruwe olie dat het meest geïmporteerd wordt door China.

Chinese yuan gebruiken voor grondstoffenhandel

“De yuan wordt meer en meer erkend door de financiële markten. Ik denk dat het niet onaanvaardbaar is voor de rest van de wereld om Chinese yuan renminbi te gebruiken voor grondstoffenhandel”, zo stelt Chen Bo van handelshuis Unipec’s tegenover Reuters.

De futurescontracten voor olie hebben betrekking op de prijs voor ruwe olie zonder heffingen en belastingen. Dat zei Yang Maijun, topman van de Shanghai Futures Exchange (SHFE). De SHFE wacht nog op goedkeuring vanuit Beijing. Die goedkeuring komt er waarschijnlijk snel, aangezien de beurs een nieuw handelsplatform voor energie heeft gelanceerd in de vrijhandelszone van Shanghai. Deze vrijhandelszone is een gebied waar China dit soort financiële hervormingen doorvoert, vooral met betrekking tot de converteerbaarheid van de yuan en rentes.

Een succesvolle lancering van oliehandel in Chinese yuan kan de weg vrijmaken voor nog meer futurescontracten voor andere grondstoffen en daarmee een nog breder fundament geven aan de Chinese munt als internationale handelsmunt.

Van petrodollar naar petroyuan? (Afbeelding van Comstock Images)

28 november 2013
Productie Chinese goudmijnen explosief gestegen

De Chinezen importeren niet alleen steeds meer goud, ook hebben ze de productie van de goudmijnen flink opgeschroefd. Ze laten zich daarbij niet beperken door de goudreserves in de Chinese bodem, want grote mijnbouwbedrijven in China beschikken ook over de financiële middelen om in het buitenland overnames te doen. In augustus schreven we op Marketupdate al dat China dit jaar een recordbedrag heeft geïnvesteerd in buitenlandse goudmijnen. In de eerste acht maanden van dit jaar hebben China en Hong Kong samen al voor $2,24 miljard gespendeerd aan overnames van en deelnemingen in goudmijnen in de rest van de wereld. Dat is veel meer dan de $1,96 miljard die vorig jaar door China werd geïnvesteerd in de wereldwijde goudmijnsector.

Koos Jansen verzamelde gegevens van de jaarlijkse Chinese goudmijnproductie sinds 1949 en dat levert een zeer interessante grafiek op. We zien een bijna exponentiële stijging van de Chinese goudmijnproductie in de afgelopen vijftien jaar, terwijl de wereldwijde productie slechts beperkt is toegenomen. Terwijl de wereldwijde goudmijnproductie tussen 1995 en 2012 steeg van ongeveer 2.250 naar 2.822 ton per jaar groeide de Chinese goudmijnproductie van iets meer dan 100 ton naar ongeveer 400 ton per jaar!

Chinezen investeren in goudmijnen

De Chinezen kopen vooral goudmijnen in Australië en Canada, twee landen die eveneens in de top 5 staan van landen met de grootste goudmijnsector ter wereld. De Chinezen zijn overigens niet alleen uit op goud, maar ook op andere grondstoffen zoals ijzererts, koper, aluminium, nikkel en zink. Die grondstoffen zijn nodig om de groeiende Chinese economie en haar exportmachine te voeden. In 2010 publiceerde de World Gold Council een tabel met alle overnames en investeringen van Chinese mijnbouwbedrijven in het buitenland.. Deze tabel is weliswaar drie jaar oud, maar geeft ons wel een beeld van de omvang waarmee China haar goudreserves accumuleert. Koos Jansen verwijst in zijn artikel naar andere documenten en publicaties die de Chinese strategie omtrent goud onderbouwen.

Productie van Chinese goudmijnen sinds 1949 (Bron: Koos Jansen)

Chinezen deden in 2010 al veel overnames in de goudmarkt (Bron: WGC, via Koos Jansen)

28 november 2013
Dimitri Speck over de onderdrukking van de goudprijs

Journalist Lars Schall interviewde voor Matterhorn Asset Management goudkenner Dimitri Speck. In het eerste deel van het interview staat de onderdrukking van de goudprijs centraal, eerst door leasing van goud en later ook door verkoop van goud door verschillende centrale banken. De centrale banken hebben volgens Speck een zeer grote rol gespeeld in de ontwikkeling van de goudprijs over de afgelopen twintig jaar. Eerst door onderdrukking van de prijs en daarna door de prijs geleidelijke te laten stijgen. Dimitri Speck schrijft hier uitgebreid over in zijn nieuwe boek The Gold Cartel, dat eerder dit jaar verscheen.

Onderdrukking goudprijs door leasing en verkopen

Dat illustreert Speck aan de hand van onderstaande grafiek, die laat zien hoe banken begonnen het uitlenen en verkopen van goud en hoe ze daar geleidelijk weer mee gestopt zijn. De leasing van verkoop werd al rond de eeuwwisseling ingeperkt, omdat verschillende centrale banken zich committeerden aan het Central Bank Agreement on Gold (CBGA). Rond 2009 kwam er tenslotte ook een einde aan de grootschalige verkopen van goud door centrale banken.

Centrale banken bouwen leasen en verkopen steeds minder goud (Bron: Matterhorn interview)

Goud als de tegenstander van geld

In het tweede deel van het interview legt Dimitri Speck uit dat goud de natuurlijke tegenstander is van geld. Omdat de goudhoeveelheid door de natuur is vastgelegd kan alleen de goudprijs bewegen. Een stijgende goudprijs signaleert verzwakking van kredietgebaseerde valuta. Het was om die reden dat de rol van goud gemarginaliseerd moest worden in het Bretton Woods systeem van na de Tweede Wereldoorlog. Het buitenland mocht haar dollarreserves weliswaar inwisselen voor goud tegen een prijs van $35 per troy ounce, maar het was ‘not done’ om dat ook daadwerkelijk te doen. Het was dan ook niet vreemd dat de verliezers van de Tweede Wereldoorlog – Duitsland en Japan – loyaal bleven aan de nieuwe ‘dollarstandaard’.

In het tweede deel van dit interview verwijst Speck naar de ‘Blessing Lettre‘, een brief die de Duitse Bundesbank op 30 maart 1967 stuurde naar de Federal Reserve. In deze brief stelt Karl Blessing (president van de Bundesbank) de Verenigde Staten gerust, door kenbaar te maken dat Duitsland niet grootschalig dollarreserves zal inwisselen voor Amerikaans goud. De Amerikanen wisten dat ze hun belofte van $35 per troy ounce niet meer waar konden maken, omdat de uitgaven van de Amerikaanse overheid de pan uit rezen. Door de oorlog in Vietnam en door het optuigen van een verzorgingsstaat stak de VS zich steeds dieper in de schulden. Destijds waren Europese landen de grootste crediteur van de VS en de Amerikanen waren er bang voor dat Europa de stekker uit het systeem zou trekken door dollarreserves om te wisselen voor goud.

Bretton Woods

Dat gebeurde en in een paar jaar tijd verloren de Amerikanen een substantieel deel van hun goudvoorraad. In 1971 deed Nixon de goudkluizen op slot, door een einde te maken aan de inwisselbaarheid van dollars voor goud. Daarmee kwam ook de positie van de Verenigde Staten onder druk te staan, want niemand kon toen vertellen hoe lang de rest van de wereld die ongedekte dollars zou accepteren. Ruim veertig jaar na het uiteenvallen van Bretton Woods heeft de VS nog steeds haar dollarprivilege van na de oorlog. Nog steeds kan ze veel meer consumeren dan ze produceert en het verschil goedmaken met dollars. Claimbewijzen die niet meer ingewisseld kunnen worden voor goud, maar alleen maar voor nog meer claimbewijzen.

Dimitri Speck zegt dat goud geen beperking oplegt aan de groei van de geldhoeveelheid, zo lang mensen in het ongedekte geldsysteem blijven. Doordat de massa goud nog steeds niet omarmt als waardereserve kan er een gigantische kredietbubbel opgeblazen worden. Volgens Speck zal de massa op een gegeven moment ontdekken dat het niet zinvol meer is om spaargeld op een bankrekening te laten staan. Zodra men op zoek gaat naar alternatieven en de omloopsnelheid van het geld begint te stijgen zal de inflatie sterk toenemen.

Goud is belangrijk voor centrale banken

Dimitri Speck legt uit dat fysiek goud voor centrale banken een veel grotere rol van betekenis speelt dan voor de rest van de economie, omdat centrale banken niet veel verschillende mogelijkheden hebben om hun reserves in om te zetten. Vanwege hun omvang kunnen ze eigenlijk alleen richting de markt van staatsobligaties en de goudmarkt, terwijl het vermogen op privaat niveau ook omgezet kan worden in andere activa als aandelen, vastgoed, bedrijfsobligaties enzovoort.

h/t: Marcel

28 november 2013
Centrale bank Vietnam wil goudvoorraad uitbreiden

De centrale bank van Vietnam verwacht dat de goudprijs verder gaat dalen en wil daarom meer goud aan haar reserves toevoegen, zo schrijft de site Vietnamnet. Volgens Nguyen Quang Huy van de State Bank of Vietnam (SBV) zijn er veel redenen te bedenken voor de centrale bank om goud te kopen. Alle signalen wijzen erop dat de prijs de komende tijd nog verder kan dalen. Men verwacht nog steeds een herstel van de wereldeconomie en een afbouw van het stimuleringsprogramma van de Amerikaanse centrale bank. Ook verwachten veel analisten geen snelle stijging meer van de goudprijs.

Die omstandigheden zorgen ervoor dat steeds meer vermogen rendement zoekt in andere beleggingscategorieën als vastgoed en aandelen en dat goud daardoor steeds aantrekkelijker geprijsd wordt. De Vietnamese centrale bank wil voorkomen dat de goudprijs op de lokale markt te snel stijgt en koop daarom goud als de vraag vanuit de markt gering is. In Vietnam is men nog steeds gewend om een hogere goudprijs te betalen dan op de internationale goudmarkt. Het prijsverschil ligt momenteel op ongeveer 3,7 miljoen Vietnamese dong per tael, omgerekend ongeveer €98 per troy ounce.

De Vietnamese centrale bank is van plan om goud te kopen bij goudhandelaren en banken op de binnenlandse markt. Dat is ook de reden waarom de Vietnamese centrale bank heeft gewacht op een zwak moment in de goudmarkt. Ze kan nu goud kopen zonder de markt teveel onder druk te zetten.

Vietnamese centrale bank overweegt goud te kopen

27 november 2013
Wat gebeurt er met de BTW op zilveren munten?

Vorige week kwamen er uit verschillende hoeken berichten dat de BTW op zilveren munten met ingang van volgend jaar verhoogd wordt naar 19 of zelfs 21 procent. Dat zou betekenen dat producten als de zilveren Maple Leaf, de Silver Eagle, de zilveren kilomunten en muntbaren per ingang van 2014 een stuk duurder zouden worden. We kregen hier de afgelopen week ook geregeld vragen over van onze lezers.

Gaat de BTW op zilveren munten omhoog?

Maar hoe zit het nou precies in elkaar? Goudstandaard publiceerde daar gisteravond een uitgebreid artikel over, waarmee we u gelijk gerust kunnen stellen: Voor klanten van Nederlandse aanbieders zoals Goudstandaard verandert er volgend jaar niets. De munten worden verhandeld onder een margeregeling en daar geldt al een hoog BTW tarief van 21% voor. Goudstandaard schrijft het volgende op haar website:

“In Nederland worden zilveren beleggingsmunten verhandeld onder de margeregeling. Dat wil zeggen dat uitsluitend de marge van een aanbieder belast is met 21% BTW. U ziet hier als particulier niets van. De kostprijs voor aanbieders van edelmetalen bestaat uit de inkoopprijs van de munten bij dealers of muntenhuizen én de BTW die over zilveren munten wordt afgedragen om ze in te voeren in Europa. Momenteel gebeurt die invoer via Duitsland tegen 7%, ook door Nederlandse aanbieders. Dit tarief blijft ook per 1 januari 2014 7%!

De Duitse munthandelaren verkochten de munten voorheen niet onder de margeregeling maar met BTW. Zij konden daardoor de munten zonder BTW-afdracht invoeren in Europa. Vervolgens werden de munten met 7% BTW verkocht aan particuliere klanten. Nu dat tarief verhoogd wordt naar 19% zullen ook Duitse aanbieders van beleggingsmunten kiezen voor de margeregeling*. Dat betekent dat er ook onder Duitse aanbieders 7% BTW bij invoer in Europa betaald gaat worden en dat de munten vervolgens onder margeregeling aangeboden gaan worden aan particulieren.

Samengevat lijkt er per 1 januari 2014 voor klanten van Nederlandse aanbieders dus niets te veranderen. Mocht u vragen hebben dan kunt u altijd even telefonisch contact met ons opnemen (023-763 04 04 of via [email protected]). Ook nu nog zijn de zilveren Maple Leaf en Philharmoniker munten tegen zeer scherpe tarieven, en uit voorraad bij Goudstandaard leverbaar.”

De genoemde BTW-verhoging voor zilveren munten in 2014 heeft geen effect op de Nederlandse markt

27 november 2013
China importeerde in oktober 131,19 ton goud uit Hong Kong

China heeft in de maand oktober netto 131,19 ton goud geïmporteerd via Hong Kong, zo blijkt uit de nieuwste cijfers van de Hong Kong Census and Statistics Department waar Reuters haar hand op wist te leggen. Het is al de zesde maand op rij waarin China netto meer dan 100 ton goud invoert via Hong Kong, de belangrijkste doorvoerhaven voor het Chinese vasteland. De bruto import kwam overigens uit op 147,922 ton, het hoogste niveau sinds maart. In die maand werd er bruto 223,5 ton goud geïmporteerd, waarvan netto 130 ton achterbleef in China.

In september importeerde China bruto 116,3 ton goud vanuit Hong Kong, waarvan netto 109,4 ton. De volgende grafiek laat zien dat de bruto import van goud dit jaar aanzienlijk hoger uitvalt dan vorig jaar. We zijn nog bezig om alle netto importcijfers over 2012 te verzamelen, want die gegevens hebben we nog niet bij de hand. Zodra we deze netto importcijfers over 2012 ook hebben zullen we grafieken plaatsen van de netto import, omdat die dichter bij de werkelijke Chinese vraag naar goud liggen.

China importeerde in oktober opnieuw meer goud

China importeert dit jaar recordhoeveelheid goud

Gedurende de eerste tien maanden van dit jaar heeft China netto 957,22 ton goud uit Hong Kong geïmporteerd. Met nog twee maanden te gaan is het zo goed als zeker dan de grens van 1.000 ton goud doorbroken zal worden. De bruto import van goud via Hong Kong kwam in de periode van januari tot en met oktober uit op 1.262,82 ton, een verdubbeling ten opzichte van dezelfde periode van vorig jaar. Toen werd er in dezelfde periode bruto 629,2 ton aan goud geïmporteerd vanuit Hong Kong.

Het verschil tussen de netto import van goud in 2013 en 2012 houdt u nog van ons tegoed, maar het zal ons niet verbazen als ook die cijfers een enorme stijging in de Chinese vraag naar goud laten zien. Chinezen kopen het edelmetaal in de vorm van baren, munten en sieraden en ze laten zich daarbij niet afschrikken door de grootste daling van goudprijs sinds jaren. Op het moment van schrijven staat de goudkoers in zowel euro’s, dollars als in Chinese yuan ongeveer 26 tot 28 procent lager dan begin dit jaar.

Chinese bruto en netto import van goud in 2013

Rechtstreekse import van goud via Shanghai

China publiceert geen cijfers over de totale import van goud, maar omdat het meeste edelmetaal via Hong Kong geïmporteerd wordt gebruikt men deze cijfers als een indicator van de totale Chinese vraag naar goud. Afgelopen week werd bekend dat deze cijfers over Hong Kong de werkelijke vraag naar goud onderschatten, omdat China steeds meer metaal rechtstreeks importeert via Shanghai. Volgens berekeningen van Reuters is er dit jaar via deze alternatieve route al minstens 133 ton ingevoerd. Men verwacht dat de import via Shanghai verder zal toenemen. Volgens Philip Klapwijk van het in Hong Kong gevestigde consultancybureau Precious Metals Insight wijst de stijgende import via Shanghai erop dat de Chinese overheid het voor de bevolking makkelijker wil maken om goud te kopen en te verhandelen.

27 november 2013
Video: Matt Damon over burgerlijke (on)gehoorzaamheid

Matt Damon, de bekende Hollywoodster, leest stukken voor uit een speech van Howard Zinn. Howard Zinn was historicus en hoogleraar aan de Boston University en werd bekend door zijn strijd tegen de oorlog in Vietnam. In dit filmpje komt (on)gehoorzaamheid van burgers aan bod.

Heeft de speech van Matt Damon uw interesse gewekt? Kijk dan het onderstaande interview met Howard Zinn van uur. Het interview werd opgenomen kort na de Amerikaanse inval in Irak.

27 november 2013
Hidden Secrets of Money: When Money is Corrupted
Mike Maloney heeft vandaag het vijfde deel van zijn documentairereeks ‘Hidden Secrets of Money’ vrijgegeven. In deze aflevering staat de geschiedenis en de evolutie van geld centraal. Wat begon met op grondstoffen gebaseerd geldsysteem ontwikkelde zich geleidelijk naar een systeem waarin goud en zilver verkozen werden tot ‘geld’, omdat deze edelmetalen de meeste geschikte grondstof bleken te zijn in de ruilhandel. Later werden de gouden en zilveren munten gestandaardiseerd, waardoor de waarde van ieder muntstuk makkelijker bepaald kon worden.

De volgende evolutie in de geschiedenis van geld was de overstap van op grondstoffen gebaseerd geld (met intrinsieke waarde) naar een ongedekt geldsysteem dat gebaseerd was op het vertrouwen in de degelijkheid van een centrale bank en een overheid. Enfin, u kent het verhaal wel…

Hidden Secrets of Money

De vorige vier afleveringen van deze documentairereeks zijn ook op Marketupdate te vinden. Klik op onderstaande links om deze terug te kijken.
26 november 2013
Amerikaanse banken waarschuwen voor negatieve rente

De grote Amerikaanse banken laten hun spierballen zien en waarschuwen voor een negatieve depositorente. Mocht de Amerikaanse centrale bank op het idee komen om een negatieve rente te berekenen over geld dat banken bij de Federal Reserve parkeren, dan moeten we volgens een aantal grote Amerikaanse banken niet vreemd opkijken als spaarders en bedrijven ook rente gaan betalen over het bedrag op hun bankrekening. Spaarders krijgen nu al bijna geen rente meer, maar als de Federal Reserve een negatieve rente voor deposito’s gaat invoeren kunnen banken die rentekosten doorberekenen aan hun klanten.

Negatieve rente

De Financial Times schrijft dat banken een renteverlaging op de $2,4 biljoen die banken bij de Federal Reserve geparkeerd hebben in rekening zullen brengen bij hun klanten. Op dit moment geeft de Federal Reserve nog een vergoeding van 0,25% per jaar op het geld dat banken bij de centrale bank stallen, maar van die opbrengst zijn banken al een gedeelte kwijt aan premie voor de Amerikaanse variant van het depositogarantiestelsel (DGS). Indien Bernanke of zijn opvolger Yellen de depositorente naar 0% verlaagt is het voor de grote Amerikaanse banken niet meer zo lucratief om reserves aan te houden bij de Federal Reserve.

Een lagere depositorente moet banken stimuleren om meer kredieten te verlenen, maar als een bank dat niet wil kan ze ook besluiten om die lagere rente door te berekenen aan haar klanten. Een lagere rente of een negatieve rente is dan ook waar de Amerikaanse banken nu voor waarschuwen. Dat zou bijzonder schadelijk zijn voor het vertrouwen dat spaarders hebben in hun bank. Zodra het geld gaat kosten om spaargeld bij een bank te parkeren zullen spaarders in toenemende mate hun heil elders zoeken…

De topmannen van twee van de de vijf grootste Amerikaanse banken hebben gezegd dat ze door een verlaging van de depositorente bij de Federal Reserve geconfronteerd worden met een ‘negatieve opbrengst’. Op dat moment zouden banken de spaarder kunnen ontmoedigen door kosten door te berekenen in de vorm van een negatieve rentevergoeding.

Reserves die banken wereldwijd geparkeerd hebben bij de Federal Reserve

Geen vraag naar kredieten

De Federal Reserve denkt dat een verlaging van de depositorente de banken zal aansporen om meer kredieten te verlenen aan consumenten en bedrijven, maar daar zijn de banken nog niet zo zeker van. “Het is niet alsof we opeens weer meer geld gaan uitlenen aan het midden- en kleinbedrijf. Er is niet echt veel vraag naar dit soort leningen, waardoor een verlaging van de depositorente banken aanspoort om in meer risicovolle beleggingen te stappen in hun zoektocht naar rendement”, zo verklaarde een bankier tegenover de Financial Times. Het gevaar van een negatieve rente heeft de Amerikaanse centrale bank er in het verleden van weerhouden de depositorente te verlagen.

We moeten hierbij opmerken dat een verlaging van de depositorente voor de reserves de banken parkeren bij de Federal Reserve het meest problematisch is voor de Amerikaanse banken, omdat alleen die banken kosten maken voor het Amerikaanse garantiestelsel. Naar schatting is ongeveer de helft van de ‘excess reserves’ die bij de Federal Reserve geparkeerd staat in handen van niet-Amerikaanse banken. Die banken verdienen momenteel 0,25% op deze reserves. Door de rente naar 0% te brengen valt het rendement voor de buitenlandse banken weg.

ECB denkt ook aan negatieve rente

Ook bij de ECB wordt al nagedacht over een soortgelijke maatregelen, want Peter Praet nam het woord negatieve rente al eens in de mond. Ook hij had het over een negatieve rente voor tegoeden die private banken geparkeerd hebben bij de centrale bank. Volgens Draghi is negatieve rente al eens besproken binnen de centrale bank. Met een negatieve rente geeft de ECB de Europese bankensector een duwtje in de rug om meer leningen te verstrekken aan huishoudens en bedrijven. Dat zou een absoluut paardenmiddel zijn om mogelijke deflatie in de Eurozone te bestrijden. Het is niet te hopen dat Europese banken daar net zo op zullen reageren als hun Amerikaanse collega’s, want van een negatieve spaarrente wordt niemand beter.

Amerikaanse banken dreigen met negatieve rente

26 november 2013
Britse toezichthouder wil fixing goudprijs onderzoeken

De Britse financiële toezichthouder gaat een onderzoek starten naar de prijsvorming op de goudmarkt in Londen. Twee keer per dag stellen een vijftal banken telefonisch de goudprijs vast, door te kijken naar de prijzen waartegen op dat moment transacties worden uitgevoerd. Bij deze procedure leggen Barclays, Deutsche Bank, Nova Scotia, HSBC en Société Générale de goudprijs vast waar handelaren, centrale banken, juweliers en goudmijnen hun prijs op baseren.

Het is dezelfde methode die gebruikt wordt om de Liborrente vast te stellen en die zo gevoelig blijkt te zijn voor manipulatie. Dat is ook de strekking van het paper “Fixing a Leaky Fixing: Short-Term Market Reactions to the London PM Gold Price Fixing” dat in september gepubliceerd werd in een wetenschappelijk tijdschrift over de futuresmarkt. De onderzoekers stellen in dat artikel dat de manier waarop de goudprijs wordt vastgesteld niet meer aansluit bij de financiële markt van vandaag de dag. Informatie verspreid zich veel sneller dan in de tijd dat er nog geen internet was en daardoor is het voor handelaren veel makkelijker geworden om te anticiperen op de AM Fixing en de PM Fixing.

Goudprijs fixing

Het telefonisch vaststellen van de goudprijs is een proces dat tenminste een paar minuten duurt, maar dat in sommige gevallen ook een uur kan duren. In de tussentijd kunnen handelaren positie innemen en kunnen de handelaren met voorkennis anticiperen op de fix van de goudprijs. Vier handelaren uit de goudmarkt bevestigden tegenover Bloomberg dat de telefoongesprekken voor de AM en PM fixings gebruikt worden als informatiebron.

“Handelaren die betrokken zijn bij de fixings hebben, al is het maar heel even, informatie over de markt die superieur is aan de informatie waar de andere handelaren over beschikken”, aldus Thorsten Polleit. Polleit is hoofdeconoom van het in Frankfurt gevestigde handelshuis Degussa Goldhandel GmbH en voormalig econoom bij Barclays. “Het is een zwakke punt in de Londen goud fixing”.

1919

Al sinds 1919 wordt de goudprijs door een klein aantal banken vastgesteld. Dat begon in het kantoor van de Rothschild’s in het financiële centrum van Londen, waar bankiers twee keer per dagen bij elkaar kwamen. De voorzitter (een rol die ieder jaar werd gewisseld tussen de vijf banken) gaf dan een prijs aan die dicht bij de spotprijs van dat moment lag. Vervolgens gaven andere banken door hoeveel kilogram goud ze voor die prijs wilden kopen voor hun klanten en voor eigen rekening en hoeveel ze voor die prijs wilden verkopen. Dat ging door totdat er een prijs gevonden werd waarop het verschil tussen kopers en verkopers kleiner was dan 50 goudstaven (620 kilogram). Die procedure wordt nu telefonisch uitgevoerd, maar is in de basis niet veranderd.

De fixing van de goudprijs in Londen wordt onderzocht

Voorkennis

Volgens handelaren, academici en investeerders die geïnterviewd werden door Bloomberg News kunnen de vijf banken die betrokken zijn bij de vaststelling van de dagelijkse goudprijs kort van tevoren al zien of de goudprijs gaat stijgen of dalen, omdat ze zicht hebben op het aantal kopers en verkopers in de markt. Zo kunnen de traders van de vijf banken die de fixing vaststellen al minuten van tevoren met vrij grote zekerheid inschatten dat de prijs gaat stijgen of dalen.

“De informatie sijpelt door van de vijf grote banken naar hun cliënten en komt daarna bij de rest van de markt terecht”, aldus Andrew Caminschi. Hij onderzocht samen met Richard Heaney de procedure waarmee de goudprijs tweemaal daags wordt vastgesteld. “In een wereld waarin het voordeel behaald kan worden op de milliseconde heeft die informatie zeker waarde”, zo licht Caminschi toe.

Libor

Toezichthouders gaan onderzoeken hoe dit soort fixings vastgesteld en verwerkt worden door het financiële systeem. Eerder dit jaar kregen banken als Barclays en RBS nog $3,7 miljard aan boetes voor de kiezen vanwege manipulatie van de Liborrente. Dat rentetarief bleek gemakkelijk te manipuleren door banken, met als resultaat dat banken meer winst konden maken op leningen ten koste van de klant. Ook de oer-Hollandse Rabobank deed mee aan dit spel en kreeg daar laatst een boete voor van bijna $1 miljard. Afgezien van die boete leed de bank veel imagoschade. Piet Moerland stapte direct op en Sipko Schat werd onder druk van de lokale Rabobank kantoren ook weggestuurd.

Er zijn geen aanwijzingen om aan te nemen dat er gemanipuleerd wordt met de fixings van de goudprijs, maar economen en academici zijn het er wel over eens dat de methode om de prijs vast te stellen ernstig achterhaald is en daardoor gevoelig is voor misbruik. Daarnaast zou direct toezicht op de totstandkoming van de AM fix en de PM fix ontbreken.

‘Geen commentaar’

Woordvoerders van Barclays, Deutsche Bank, HSBC en Société Générale wilden geen verklaring afleggen tegenover Bloomberg inzake het onderzoek naar de fixing van de goudprijs. De woordvoerder van Noca Scotia wilde wel commentaar geven en schreef in een email aan Bloomberg dat hun bedrijf een diepgewortelde cultuur van toezicht en controle heeft en dat Noca Scotia uitkijkt naar nieuwe ideeën om de bestaande processen en werkwijze te verbeteren.

26 november 2013
India hervat betalingen aan Iran in euro’s

Nu de sancties tegen Iran versoepeld zijn wordt het voor India ook weer makkelijker om olie te importeren uit Iran. De handelspartners van Iran kunnen dus weer rechtstreekse betalingen verrichten en verzekeraars mogen schepen met Iraanse olie weer verzekeren. Sinds 2011 betaalt India via een omweg voor de Iraanse olie, door 55% in euro’s af te rekenen via de Turkse Halkbank en door 45% in roepies te parkeren op een Iraanse bankrekening bij een Indiase bank. Begin dit jaar werd het voor India nog moeilijker om Iran te betalen, want op 6 februari werd ook de indirecte betaalmethode via Turkije geblokkeerd. Sindsdien stapelden de tegoeden in euro’s zich op in India, wachtend op het moment om weer overgemaakt te worden naar Iran.

Iran wordt betaald in euro’s

Dat moment is nu bereikt, want door de verlichting van de sancties kan India weer olie afrekenen met euro’s. Een woordvoerder van de Indiase regering liet weten dat India en Iran al om de tafel zitten om vast te stellen via welke banken het betalingsverkeer zal verlopen. Het zal de Verenigde Staten niet zinnen dat India de olie afrekent in een andere valuta dan dollars, maar daar staat tegenover dat India beloofd heeft steeds minder olie af te nemen van het Perzische land. Importeerde India in het fiscale jaar 2012-2013 nog 13,1 miljoen ton ruwe olie uit Iran, dit jaar zal het totaal niet hoger uitvallen dan 11 miljoen ton. De sancties verbieden de handelspartners van Iran om meer olie af te nemen.

Als gevolg van de sancties heeft Iran veel economische schade geleden. Omdat de export van olie bemoeilijkt werd moest het land interen op haar buitenlandse valutareserves. Dat heeft de waarde van de Iraanse rial ernstig onder druk gezet. Het ‘succes’ van de sancties heeft ook een keerzijde gehad, want in de zoektocht naar alternatieve betalingsmogelijkheden heeft Iran ook olie verkocht voor euro’s en voor fysiek goud. India rekent al een deel van haar geïmporteerde olie af in euro’s. Het is de vraag of meer landen daarin zullen volgen. Saddam Hussein wilde ook olie afrekenen in euro’s, maar daar staken de Amerikanen in 2004 een stokje voor door het land binnen te vallen.

India hervat betalingen voor Iraanse olie in euro’s

26 november 2013