Marketupdate

Blog

  • Bill Gross: “Vertrouw niet op de triple-A rating van de VS”

    Volgens Bill Gross moeten we niet vertrouwen op de triple-A status die kredietbeoordelaar Moody’s heeft toegekend aan de Verenigde Staten. In plaats daarvan moeten beleggers vertrouwen op andere kredietbeoordelaars, zo verklaarde de topman van obligatiebelegger Pimco. Via twitter stuurde hij de volgende boodschap de wereld in: “Moody’s en het Amerikaanse ministerie van Financiën zijn één blije familie. Vertrouw op S&P, Fitch en Egan Jones als het aankomt op de kredietbeoordeling”.

    Schuldenplafond

    Deze opmerkelijke uitspraak van Bill Gross komt precies op het moment dat de discussie over het Amerikaanse schuldenplafond weer begint. Dat is waarschijnlijk geen toeval, want de vorige keer ging de verhoging van het schuldenplafond nog gepaard met veel politiek opportunisme. De Republikeinse oppositie stemde toen op het allerlaatste moment in met een verhoging van de schuldlimiet, wat toen voor veel onzekerheid zorgde op de financiële markten. Voor kredietbeoordelaar S&P was dat de druppel die de emmer deed overlopen. Ze verlaagde in augustus 2011 de kredietstatus van de VS van AAA naar AA+. Kredietbeoordelaar Egan Jones verlaagde vorig jaar de kredietstatus van de Verenigde Staten naar AA-.

    Kredietbeoordelaars

    De kredietbeoordelaars hebben door de financiële crisis veel imagoschade geleden. Beleggingsproducten die het beste stempeltje kregen bleken na de crash van de Amerikaanse huizenmarkt bijna niets waard, omdat niemand wist hoeveel kredietrisico er in de CDO’s, CLO’s en MBS’en zat. Slechte leningen aan de onderkant van de markt (sub-prime) vergiftigden de hele keten, terwijl kredietbeoordelaars de indruk wekten dat al deze risico’s netjes waren afgedekt.

    In de Europese schuldencrisis die er later overheen kwam speelden kredietbeoordelaars opnieuw een dubieuze rol. Vaak verlaagden ze de kredietstatus van landen die al in de problemen waren gekomen, waardoor de koersen van die obligaties nog een extra zetje naar beneden kregen. Volgens sommigen versterkten Amerikaanse kredietbeoordelaars op deze manier de schuldencrisis in Europa.

    Ondanks al dat negatieve nieuws hebben kredietbeoordelaars nog steeds veel invloed op de financiële markten. Dat komt omdat hun werk voor een belangrijk gedeelte geïnstitutionaliseerd is. Pensioenfondsen zijn verplicht om minimaal een bepaald gedeelte van hun vermogen te beleggen in schuldpapieren met de hoogste kredietstatus. Verlaagt een kredietbeoordelaar de rating van bepaalde obligaties of andere schuldpapieren, dan zijn pensioenfondsen soms gedwongen (een deel van) deze positie te liquideren.

    Wraak

    De Amerikaanse overheid was dan ook niet te spreken over de afwaardering door S&P en Egan Jones. Tegen beide kredietbeoordelaars spande de Amerikaanse overheid een rechtszaak aan. Volgens S&P was dat een regelrechte wraakactie. Egan Jones mocht als straf anderhalf jaar geen kredietoordeel meer geven aan staatsobligaties en zogeheten 'asset-backed securities'. Bloomberg schrijft dat Warren Buffett de grootste aandeelhouder is van Moody's, zijn belang van $1 miljard in de kredietbeoordelaar is omgerekend namelijk 11,3%. Dat Moody's een nauwe band heeft met de Amerikaanse regering werd duidelijk toen Buffett tijdens de verkiezingscampagne zijn voorkeur uitsprak voor Obama. Obama vernoemde op zijn beurt een belastingverhoging voor de allerrijkste naar de rijke belegger.

    Bill Gross waarschuwt beleggers niet te vertrouwen op Moody's

    Bill Gross waarschuwt: "vertrouw niet op kredietbeoordelaar Moody's"

    Goudstandaard seminar

  • Grafiek: Aanpassing van de huizenmarktcijfers loont

    Verschillende macro-economische cijfers in de VS worden naderhand regelmatig herzien, zoals het banencijfer, de huizenverkopen en de economische groei. Zo lang herzieningen naar boven en naar beneden elkaar afwisselen levert dat op de lange termijn geen grote verschillen op. Maar wat als een cijfer structureel naar beneden wordt herzien? Weinig mensen zullen dat opmerken, totdat we al die verschillen bij elkaar optellen.

    De volgende grafiek van @Not_Jim_Cramer laat zien dat de cijfers over de Amerikaanse woningmarkt tussen 2005 en 2008 bijna structureel te positief zijn weergegeven. Cumulatief zijn de herziene cijfers van het aantal nieuw verkochte woningen aanzienlijk lager dan de originele cijfers ons voorspiegelden. Dat terwijl de herzieningen voor 2005 nog geen duidelijk ‘bias’ naar boven of beneden hadden.

    Manipulatie of rekenfoutje?

    Misbruikt Amerika de herzieningen om slechte cijfers onder het tapijt te vegen? Die indruk zou je bijna krijgen als je het verloop van onderstaande grafiek ziet…

    Cumulatieve herziening van de huizenmarktcijfers sinds 1998

    Cumulatieve herziening van de huizenmarktcijfers sinds 1998 (Bron: @Not_Jim_Cramer)

  • Amerikaanse huishoudens rijker door nieuwe berekening

    Twee maanden geleden groeide de Amerikaanse economie opeens met $560 miljard, als gevolg van een aanpassing van de rekenmethode. Ontastbare zaken als de R&D uitgaven van bedrijven, verschillende vormen van kunst en audiovisuele producties worden door het Amerikaanse Bureau voor de Statistiek voortaan beschouwd als onderdeel van de economische groei.

    Amerikaanse huishoudens ervaren het ‘wealth effect’

    Door de aangepaste rekenmethode worden ook de toekomstige pensioenverplichtingen anders gewaardeerd. Niet langer worden alleen de feitelijke pensioenafdrachten van bedrijven meegerekend in het Gross Domestic Product (GDP), maar ook de toekomstige verplichtingen. Of men die beloftes wel of niet kan nakomen, dat is van secundair belang geworden. Amerikaanse huishoudens zijn door de nieuwe rekenmethode op papier in één klap $3 biljoen rijker geworden! Was hun vermogen in het eerste kwartaal van dit jaar volgens de oude berekening nog $70,3 biljoen, nu is dat opeens herzien naar $73,5 biljoen.

    Herziening van de cijfers maakt huishoudens rijker

    Herziening van de cijfers maakt huishoudens rijker (Bron: Zero Hedge)

    Manipulatie

    Iedereen kent deze uitspraak waarschijnlijk wel: “Je hebt leugens, grove leugens en statistiek”. Als de Amerikaanse economie niet snel genoeg groeit, dan moeten de cijfers veranderd worden om de illusie van groei in stand te houden. Die extra $3 biljoen in het netto vermogen van alle huishouden laat zich niet vertalen naar meer consumptie, besparingen of investeringen. Als we de cijfers van de Federal Reserve erbij pakken zouden Amerikaanse huishoudens gezamenlijk nu meer vermogen moeten hebben dan voor de crisis. Is dat het omstreden wealth effect waar Bernanke het eerder over had?

    Vermogen van Amerikaanse huishoudens

    Vermogen van Amerikaanse huishoudens (Bron: Zero Hedge)

    Goudstandaard seminar

  • Poll: Hoeveel goud heeft de Chinese centrale bank?

    In de poll van deze week laten we u raden naar de omvang van de goudvoorraad van de Chinese centrale bank. Sinds 2009 geeft China, vanuit strategisch oogpunt, geen cijfers meer van de omvang van hun voorraad. Daarvoor gaf China zes jaar lang ook geen informatie over de omvang van hun reserve. Alles wat we op dit moment weten is dat China eind 2008 over goudvoorraad van 1.054 ton beschikte. Dat was ruim 450 ton meer goud dan in 2003, de laatste meting voor 2009.

    [polldaddy poll=7426788]

    Centrale banken kopen goud

    We weten allemaal dat centrale banken sinds 2010 netto kopers zijn van het gele metaal (grafiek). Ook China importeert enorme hoeveelheden goud via Hong Kong (grafiek). Sinds kort weten we ook dat een steeds groter gedeelte van haar import afkomstig is uit de kluizen van Londen en Zurich (grafiek). Maar hoeveel goud heeft de Chinese bevolking gekocht en hoeveel verdween in de kluis van de People’s Bank of China? Dat is de million dollar question!

    Om u een idee te geven van de totale productie en import van goud over de afgelopen jaren helpen hebben we de volgende grafiek van Goldsilver.com geleend. Deze grafiek komt voorbij in de derde aflevering van de documentairereeks Hidden Secrets of Money van Mike Maloney.

    Goud in China

    Goud accumulatie in China (Bron: Goldsilver.com)

  • Beleggingsadvies voor pensioenfondsen duur en nutteloos

    Over sommige zaken kun je intuïtief een oordeel vormen. Zo ben ik al een tijdje de mening toegedaan, dat een deel van de problemen bij pensioenfondsen van eigen makelij is. Veel besturen van Nederlandse pensioenfondsen zijn waarschijnlijk leken op beleggingsgebied en zijn dus overgeleverd aan de willekeur van hun adviseurs. Dat moet wel ten koste gaan van het rendement.

    Kwaliteit

    Een team van de Saïd Businessschool van de universiteit van Oxford heeft de proef op de som genomen. Het heeft 29 gespecialiseerd consultancybureaus aan een kritisch onderzoek onderworpen. Deze bureaus vertegenwoordigen ongeveer 90% van de markt. De uitkomsten zijn op zijn zachtst gezegd weinig opwekkend. De kwaliteit van de adviezen laat in ieder geval duidelijk te wensen over. Tussen 1999 en 2011 presteerden Amerikaanse aandelenfondsen geselecteerd door de adviseurs gemiddeld 1,1% per jaar minder dan andere fondsen. Ze voegen duidelijk geen waarde toe, maar beschikken wel over heel veel macht en invloed.

    Commissie-inkomsten

    Het onderzoek laat zien, dat hun keuze het betreffende beleggingsfonds geen windeieren legde. In de VS mocht een geselecteerd fonds op een extra instroom rekenen van $ 2,4 miljard. Het selecteren van de juiste vermogensbeheerder is naar eigen zeggen van de adviseurs hun hoogste toegevoegde waarde. En daar is inderdaad veel voor te zeggen. In de genoemde periode adviseerden ze in de VS over institutionele middelen ter waarde van $ 13 biljoen en wereldwijd over $ 25 biljoen. Het onderzoek laat zien, dat in de VS 82% van de publieke pensioenfondsen en ongeveer 50% van de bedrijfspensioenfondsen betaalden voor advies. Als er slechts 1 basispunt in rekening wordt gebracht voor de selectie van de juiste vermogensbeheerder, dan genereert dat een fee van $ 2,5 miljard. Daar blijft het niet bij. Jaarlijks brengen de adviseurs transitiekosten in rekening over een bedrag van $ 2 biljoen. Er moeten immers kosten gemaakt worden om vermogensbeheerders te ontslaan en andere weer in dienst te nemen.

    Blindvaren

    Het is volgens de onderzoekers de combinatie van voortdurend schuiven met de vermogensbeheerders en de voorkeur voor grote beleggingsfondsen, die de underperformance verklaren. De houding van de opdrachtgevers werpt vragen op. Hoewel de adviseurs de institutionele beleggers met hun adviezen geen outperformance bezorgden, bleven de relaties in stand en bleven de pensioenfondsen sturen op de tekort schietende adviezen. De onderzoekers suggereren dat pensioenfondsen dit doen om zo een excuus te hebben voor het uitblijven van resultaten. Het is dan gemakkelijker met de beschuldigende vinger te wijzen. Maar zo suggereert het onderzoek, misschien is de waarheid nog onrustbarender. De pensioenfondsen hebben amper of niet weet van de achterblijvende prestaties van hun duurbetaalde adviseurs. Die geven immers geen inzage in de kwaliteit van het individuele advies. Anders gezegd, veel pensioenfondsen varen blind op de aanbevelingen van hun adviseurs. Dat is op zijn minst een vreemde en zorgelijke zaak. Het kost de pensioenfondsen immers handen vol met geld. Cor Wijtvliet is binnenkort spreker op de seminar reeks ‘Bescherm uw toekomst’. Hier vindt u meer informatie.. Bron: FT fm, Billions of dollars wasted on advice. Financial Times, September 23 2013 Goudstandaard seminar

  • Centrale banken kopen in augustus opnieuw goud

    Een aantal centrale banken heeft in de maand augustus opnieuw goud aan hun reserves toegevoegd, zo blijkt uit data die het IMF vandaag heeft vrijgegeven. De Turkse centrale bank heeft in augustus 23,344 ton goud gekocht, waarmee de totale goudvoorraad van Turkije stijgt naar 487,35 ton. In juli kocht Turkije ook al een aanzienlijke hoeveelheid goud (22,5 ton). Dit jaar heeft Turkije volgens de officiële statistieken met afstand het meeste goud gekocht van alle centrale banken. Inclusief de aankopen van de maand augustus staan de totale aankopen van Turkije over 2013 op ruim 127,7 ton. Turkije versterkt daarmee haar 13e plaats in het overzicht van landen met de grootste goudvoorraad.

    Volgens Bloomberg kocht ook Rusland een aanzienlijke hoeveelheid goud. Met een aankoop van 12,7 ton in augustus breidt het land haar totale goudreserve uit naar 1.015,5 ton. De centrale banken van Turkije en Rusland hebben dit jaar het meeste goud gekocht, maar zij waren zeker niet de enige. Ook landen als Zuid-Korea, Kazachstan en Azerbeidzjan waren fanatieke kopers op de goudmarkt. Afgelopen maand kochten Azerbeidzjan, Kirgizië en Oekraïne een beetje goud, aldus Bloomberg.

    Onderstaande grafiek laat zien welke landen dit jaar goud aan hun reserves hebben toegevoegd. De aankopen van Turkije, Rusland en Kazachstan in augustus zijn ook in deze grafiek verwerkt. Data van kleinere aankopen die in augustus zijn gedaan door andere centrale banken staan er nog niet in, omdat we deze cijfers nog niet in handen hebben.

    Goudaankopen centrale banken in 2013

    Goudaankopen centrale banken in 2013

    Canada en Mexico

    Canada heeft in augustus 30 kilogram van haar bovengrondse goudreserve verkocht. In de Canadese bodem zit nog genoeg goud, waardoor het land minder reden heeft om een grote goudvoorraad aan te houden. Haar goudvoorraad is slechts 3,1 ton, dat is ongeveer 5% van de totale Nederlandse goudreserve. Ook Mexico verkocht weer wat goud, maar ook dit land heeft voldoende ‘goudvoorraad’ in de grond zitten waar het in crisis op terug kan vallen.

    Centrale banken kopen goud

    De grote zwarte vlek in dit overzicht in China, want dat land geeft sinds 2009 al geen cijfers meer vrij over de totale omvang van haar goudvoorraad. We verwachten dat hun goudreserve inmiddels wel wat groter is dan de officiële 1.054 ton en dat de Chinese centrale bank dit jaar ook wel wat meer goud gekocht heeft dan de 127,7 ton van Turkije.

    Centrale bank zijn sinds 2010 weer netto kopers geworden van goud. In 2012 kochten ze gezamenlijk 534,6 ton goud, het grootste volume sinds 1964. Dit jaar is er opnieuw veel goud gekocht door centrale banken, maar naar verwachting overtreft het totaal dit jaar niet het record van 2012. Volgens Citigroup kopen centrale banken dit jaar naar schatting 370 ton goud, ongeveer 30% minder dan vorig jaar.

    De particuliere aankopen van goud zijn dit jaar wel ongekend hoog. Zo werd er volgens de World Gold Council in het tweede kwartaal van dit jaar 53% meer goud gekocht door particulieren dan vorig jaar. Veel particulieren stapten na de prijsdaling van april in de goudmarkt. Voor centrale banken, die hele grote volumes kopen, is het veel lastiger om voor die lage prijs goud uit de markt te halen.

    Goudstandaard seminar

  • In Argentinië kost de nieuwste iPhone meer dan $3.000

    Door de hoge inflatie en het uitermate protectionistische beleid kosten gadgets als de nieuwste iPhone 5S en de Playstation 4 in Argentinië handenvol geld. Apple lanceert haar nieuwste telefoon niet in Argentinië, uit protest tegen de extreem hoge importheffing in het Zuid-Amerikaanse land. Als gevolg daarvan is deze gadget alleen in het officieuze circuit te vinden, tegen prijzen die oplopen tot 20.000 pesos (ongeveer $3.500). Maar ook de instapversie van de iPad tablet (16GB) is buitengewoon duur in Argentinië, deze gadget is met een verkoopprijs van omgerekend $1.000 bijna twee keer zo duur als in de meeste Westerse landen.

    Eerder deze maand werd bekend dat de Playstation 4, de nieuwste spelcomputer van Sony die later dit jaar op de markt zal komen, in Argentinië voor ongeveer 6.500 pesos over de toonbank zal gaan. Dat is omgerekend een bedrag van $1.125, bijna het dubbele van de adviesprijs die Sony hanteert in veel Westerse landen. De hoge importheffing bestond nog niet toen de Xbox 360 en de Playstation 3 spelcomputers op de markt kwamen, want die apparaten waren bij lancering in Argentinië te koop voor een vrij marktconforme prijs van omgerekend $600.

    Goudstandaard seminar

    Protectionisme

    De hoge importheffing op consumentenelektronica is onderdeel van het zeer protectionistische beleid van de Argentijnse regering. Sinds 2009 geeft de regering grote belastingvoordelen aan de bedrijven die de productie overbrengen naar Argentinië. Elektronicafabrikanten als Samsung, Nokia, Lenovo en Blackberry besloten de productie voor de Argentijnse markt over te brengen naar Argentinië, maar Sony en Apple doen dat dus niet. Op een gemiddeld jaarinkomen van omgerekend $10.000 zijn gadgets als de nieuwste iPhone 5S en de Playstation 4 bijna onbereikbaar voor een grote groep mensen. Alleen de hogere inkomens zullen bereid zijn de hoge prijs te betalen. Het is dan ook de vraag of de hoge importheffing wel een bijdrage levert aan de economie van Argentinië.

    De nieuwe iPhone wordt geen gemeengoed in Argentinië

    De nieuwe iPhone wordt geen gemeengoed in Argentinië (Afbeelding van Reuters)

  • China sluit miljardendeal met Venezuela

    De oliegigant Petroleo de Venezuela SA heeft een overeenkomst van $1,4 miljard gesloten met China Petrochemical Corp voor de ontwikkeling van nieuwe boorinstallaties in Venezuela, zo schrijft de BRICS Post. Met deze installaties neemt de olieproductie met 200.000 vaten per dag toe, olie die China goed kan gebruiken voor haar snel groeiende economie. Daar tegenover staan investeringen en leningen die de economie van Venezuela een handje moeten helpen.

    Investeringen

    Zo leent de de China Development Bank een bedrag van $5 miljard aan Venezuela, bedoeld voor de ‘sociale ontwikkeling’ van het Zuid-Amerikaanse land. “Met deze lening kunnen we huizen bouwen en investeren in landbouw, transport, het wegennet, het elektriciteitsnet, de mijnbouw, de gezondheidszorg en wetenschap en technologie”, zo verklaarde de Venezolaanse president Nicolas Maduro na afloop van de overeenkomst, die gesloten werd in de Chinese hoofdstad Beijing.

    De Export-Import Bank of China verstrekt een lening van $390 miljoen, waarmee het Venezolaanse staatsbedrijf Pequiven de bouw van een nieuwe haven kan financieren. Chinese banken zullen ook direct investeren in de mijnbouwsector van Venezuela, zowel in de exploratie als in de exploitatie van belangrijke grondstoffen. Het Chinese CITIC Group heeft vooral belangstelling voor de ontwikkeling van de goudmijnsector van Venezuela.

    Goudstandaard seminar

    Samenwerking

    China en Venezuela hebben volgend jaar wat te vieren, want hun diplomatieke relatie bestaat dan veertig jaar. Met deze nieuwste miljardendeal stelt China haar behoefte aan olie veilig en krijgt Venezuela de economische impuls die het land nodig heeft. Na de informele gesprekken sloot Nicolas Maduro, die voor een staatsbezoek was afgereisd naar de Chinese hoofdstad Beijing, twaalf overeenkomsten met betrekking tot energie, onderwijs, landbouw en de bouwsector.

    Venezuela en China sluiten miljardendeals in Beijing

    Venezuela en China sluiten miljardendeals in Beijing (Bron: AP)

  • Goud gestolen uit vrachttoestel van Air France

    Vorige week donderdag is er op de luchthaven Roissy bij Parijs 50 kilogram aan goud gestolen uit een vrachtvliegtuig. De goudstaven hoorden bij een waardetransport van de firma Brink’s en werden vlak voor vertrek ontvreemd. De roof gebeurde op klaarlichte dag, want het vliegtuig zou die dag om 13:00 beginnen aan een korte vlucht richting het Zwitserse Zürich.

    De Franse krant Le Figaro bracht dit nieuws gisteren naar buiten. De rovers hebben ongeveer €1,6 miljoen aan goudstaven buit gemaakt. Volgens een welingelichte bron hebben de rovers waarschijnlijk hulp gehad van één of meerdere medeplichtigen op de luchthaven van Roissy.

    Vijftig kilogram goud gestolen uit waardetransport van Brink's

    Vijftig kilo aan goudstaven werd afgelopen donderdag gestolen uit transportvliegtuig

  • Grafiek: Zo ziet de dollarcrisis eruit!

    Vorige week lieten we op Marketupdate al zien dat het buitenland niet langer Amerikaans schuldpapier koopt, het begin van een dollarcrisis. Dat betekent dat Amerika voor de financiering van haar tekorten is aangewezen op binnenlandse beleggers en, meer waarschijnlijk, het stimuleringsprogramma van de Federal Reserve. Het kwam voor ons dan ook niet bepaald als een verrassing toen Bernanke besloot om nog even te wachten met zijn tapering. Het gaat helemaal niet om de werkloosheid in Amerika!!


    Financial Times

    Langzaam maar zeker begint ook de mainstream media dit verhaal op te pikken. Zo plaatste columnist John Authers van de Financial Times gisteren dezelfde grafiek die Marketupdate vorige week al liet zien, met daarin een verwijzing naar ons twitter kanaal (@MarketupdateNL). John Authers werkt al 22 jaar bij deze krant en is daar verantwoordelijk voor artikelen en columns over lange-termijn ontwikkelingen in de economie. John Authers is afgestudeerd in filosofie, politiek en economie en heeft dus de nodige ervaring.

    Ons verhaal wordt opgemerkt en het is te hopen dat deze grafiek binnenkort ook in een gedrukte versie van de Financial Times staat.

    Dollarcrisis

    Aansluitend op deze grafiek plaatsen we ook graag de volgende grafiek van Eric Pomboy, die de netto aankopen van Amerikaanse staatsobligaties door het buitenland in kaart heeft gebracht. Deze grafiek laat in één oogopslag zien dat de dollar opnieuw voor een crisis staat, net als eind jaren ’90. Het grote verschil is dat er deze keer wél een alternatief beschikbaar voor de machtige Amerikaanse munt. We staan aan de vooravond van een grote dollarcrisis en die kan de Federal Reserve niet tegenhouden. Het buitenland is aan zet en heeft besloten de Amerikaanse munt de rug toe te keren.

    Netto aankopen van Treasuries door het buitenland

    Netto aankopen van Treasuries door het buitenland brengen de dollarcrisis in beeld

  • De wereld is verslaafd aan gratis geld

    De opluchting wereldwijd was groot afgelopen week. Op het allerlaatste moment schrok de Fed ervoor terug te stoppen met het stimuleren van de Amerikaanse economie met $ 85 miljard per maand. Overal schoten de beurskoersen omhoog. Veel valuta’s van opkomende landen wonnen fors op de dollar.

    Verslaafd

    Op zich is de beslissing wel te begrijpen. Veel economische data zijn allerminst overtuigend. De Fed is derhalve duidelijk onzeker wat het effect kan zijn van het afbouwen van de stimuleringsprogramma’s. Maar misschien is dat niet het enige argument wat het voortzetten van de stimuleringsplannen rechtvaardigt of tenminste goed praat. Het begint er steeds meer op te lijken, dat er nog een diepere waarheid schuilt achter de recente financiële drama’s. Westerse economieën zijn verslaafd geraakt aan steeds hogere niveaus van schuld. Dat betekent, dat de hervormingen sinds 2008 de financiële posities allerminst gezond hebben gemaakt. Het betekent eveneens, dat er van een herstel van werkelijk gezonde economische groei evenmin sprake kan zijn. De beslissing van de Fed is niets anders dan het verder oppompen van een systeem, dat op zijn best van slag is. Het is echter waarschijnlijker, dat het uitermate instabiel is.

    Investeringen

    Het huidig financieel systeem zit vol interne tegenstellingen. Volgens een doorsnee economisch handboek is de eerste en voornaamste taak van een bank deposito’s van spaarders te vergaren en die vervolgens weer uit te lenen. Volgens het handboek moet dat geld vooral naar ondernemers om te investeren in allerlei nuttige projecten. De vraag naar geld is daarmee cruciaal voor economische groei. Maar deze vuistregel blijkt in de praktijk van vandaag pure fictie. In het Verenigd Koninkrijk gaat nog maar 15% van de liquide stromen naar investeringsprojecten. Het leeuwendeel gaat op aan improductieve zaken als financiering van bestaand vastgoed. Maar een fractie wordt besteed aan de financiering van de bouw van nieuwe huizen. Nader Brits onderzoek leert, dat juist deze improductieve kredietverlening de laatste decennia geëxplodeerd is. En de groei lijkt maar niet te stoppen, ook al groeit de economie al enkele jaren op rij amper of niet. Dat betekent uiteindelijk, dat de ‘productiviteit’ van geld daalt. Dat jaagt de vraag ernaar alleen nog maar verder op.

    Haaks

    Zijn er methodes om aan deze ongezonde ontwikkeling een halt toe te roepen? Op papier bestaan die uiteraard wel. Een mogelijkheid zou zijn om banken te verplichten reserves aan te houden die afgestemd zijn op de verruimingsprogramma’s. Dat zou meer effect sorteren op de groei van de kredietverlening dan het verhogen van het eigen vermogen van de bank De praktijk staat hier echter haaks op. In het Verenigd Koninkrijk is de politieke druk op banken groot om de hypotheekproductie te verhogen nu huizenprijzen weer in de lift zitten. De Fed doet in feite niet veel anders. Door hypotheken grootschalig op te kopen probeert ze de huizenmarkt gaande te houden. Officieel zal de Fed ermee stoppen als de economie zichzelf gaande kan houden, maar dat is allang slechts schijn. Vermogenstitels en risicobereidheid hangen meer en meer af van de beschikbaarheid van gratis geld. Die enorme stroom zeer goedkope liquiditeiten zijn noodzakelijk geworden om de groei gaande te houden. Het is een onrustbarende gedachte, dat slechts 15% van die immense stromen productief aangewend worden. Cor Wijtvliet is binnenkort spreker op de seminar reeks 'Bescherm uw toekomst'. Hier vind u meer informatie.. Goudstandaard seminar Bron: Gillian Tett, Debt explosion is the real story behind QE dance. In: Financial Times, 20 september 2013