Marketupdate

Categorie: Nieuws

  • Grafiek: Beurs Venezuela wordt vluchthaven voor spaarders

    Onderstaande grafiek weerspiegelt vooral het waardeverlies van de Venezolaanse bolivar. In februari werd de munt voor het laatst gedevalueerd ten opzichte van de dollar, maar op de zwarte markt hanteert men een veel lagere koers voor de munt. De aandelenmarkt is een populaire vluchthaven voor spaarders die zich zorgen maken over een negatieve reële rente. Toch bieden ook aandelen geen goede hedge tegen een valutacrisis. In Zimbabwe steeg de aandelenmarkt in nominale zin, maar werden aandelen steeds minder waard na correctie voor de inflatie.

    De zwakte van de Venezolaanse bolivar zorgt de laatste tijd voor praktische problemen. Zo was er onlangs een tekort aan WC-papier in Venezuela. De overheid hanteert maximumprijzen voor basisgoederen, maar omdat winkels die niet zo goedkoop kunnen inkopen worden de schappen niet bijgevuld. Het is een fenomeen dat past bij zeer hoge inflatie.

    Venezolaanse aandelenmarkt steeg met 600% sinds begin 2012 (Grafiek via Zero Hedge)

  • Indiase minister Financien adviseert banken geen goud te verkopen

    Tijdens een toespraak in Mumbai zei Chidambaram, de Indiase minister van Financiën, dat banken maar beter geen gouden munten kunnen adviseren en aanbieden aan klanten. In India is het nog heel gebruikelijk dat een bank gouden munten aanbiedt aan particuliere klanten.

    Het is de vraag of de hogere importheffing zoden aan de dijk zet. Enerzijds is het met een belasting van 8% nog lucratiever om goud het land in te smokkelen. Aan de andere kant is die 2% extra waarschijnlijk niet doorslaggevend voor Indiers die gouden sieraden zien als spaarvermogen. In aanschaf is het goud wat duurder, maar in de verkoop zal het ook meer opbrengen. De World Gold Council deed onderzoek naar het sentiment op de Indiase goudmarkt, waaruit blijkt dat 82% van de ondervraagden nog steeds zeer positief is over goud.

    Chidambaram deed slechts een verzoek aan banken om geen goud meer te verkopen. Of er op dit advies ook nog een verbod volgt, dat zal de tijd ons leren. Feit blijft dat de Indiase regering niet te spreken is over de omvangrijke import van goud. In mei importeerde het land 162 ton goud ingevoerd, meer dan twee keer zoveel als het maandelijkse gemiddelde van recordjaar 2011. De World Gold Council denkt dat de totale import van goud dit jaar een nieuw record zal neerzetten, geholpen door de explosieve vraag in april en mei.

    The Indian Express heeft een aantal opvallende uitspraken van Chidambaram opgeschreven:

    “Banken hebben een rol te vervullen in het afremmen van de vraag naar goud. Ik denk dat de Reserve Bank of India banken geadviseerd heeft om geen gouden munten te verkopen.”

    “Ik verzoek alle banken om hun klanten niet langer aan te moedigen goud te kopen”

    “Ik hoop dat er een dag komt waarop we goud gaan beschouwen als ieder ander metaal en dat het alleen nog maar iets meer glimt dan koper of brons”

    Chidambaram adviseert tegen verkoop goud door banken (Bron: The India Express)

  • Ghana opent aanval op illegale goudmijnen van Chinezen

    Sommigen mijnen werken zonder vergunning en dragen geen ‘royalties’ en belastingen af aan de Ghanese overheid, zo schrijft Bloomberg. Daar wordt steeds vaker tegen opgetreden door de autoriteiten, zo lezen we op Bloomberg. Ghana wil 166 Chinezen uitzetten die al eerder waren gearresteerd voor illegale goudmijnactivitieten en prostitutie.

    “De Chinezen zijn welkom zo lang ze voldoen aan alle regels. Als ze illegaal naar goud gaan zoeken loopt de Ghanese overheid inkomsten uit goudmijnactiviteiten mis”, aldus Isaac Kojo Abraham van de Ghana’s Minerals Commission. Bloomberg schrijft dat de Chinese goudmijnen meer milieuvervuiling met zich meebrengen dan goudmijnen van de lokale bevolking. De Chinesen zetten namelijk veel groter materieel in om het goud op te graven dan de plaatselijke bevolking.

    Vervuiling

    Terwijl Chinese goudmijnen in Ghana werken met grote graafmachines gebruiken de kleinschalige lokale goudmijnen van de lokale bevolking uitsluitend handgereedschap. Volgens Ghanese boeren vervuilen de illegale Chinese goudmijnen de kwaliteit van het oppervlaktewater veel meer dan de lokale bevolking.

    De Ghanese president John Mahama heeft afgelopen maand een task force in het leven is geroepen die de goudmijnsector van Ghana moet zuiveren. Hij beloofde dat kleinschalige mijnactiviteiten voorbehouden moeten blijven aan de Ghanese bevolking. Ook zei hij dat de autoriteiten harder op zullen treden tegen Ghanese goudmijnen die illegaal buitenlanders betrekken bij hun mijnactiviteiten. Van deze mijnen kan de vergunning en gereedschap in beslag genomen worden.

    Chinese goudzoekers

    In de Ashanti regio van Ghana werden op 2 juni 124 Chinezen aangehouden, zo schrijft de Chinese ambassade in Ghana op haar website. De Chinese autoriteiten houden de ontwikkelingen goed in de gaten. Er werken ongeveer 20.000 tot 30.000 Chinezen in Ghana, het land dat na Zuid-Afrika de grootste goudproducent van het Afrikaanse continent is. Daarvan zouden er ongeveer 12.000 afkomstig zijn van het Shanglin gebied in de Chinese provincie Guangxi.

    Ghana produceerde het afgelopen jaar 89 ton goud, goed voor een 10e plek op de wereldwijde ranglijst. In 2011 kwam er nog 80 ton goud uit Ghanese mijnen.

    Documentaire van Al Jazeera over corruptie in de Ghanese goudmijnsector

  • Vermogen Amerikaanse huishoudens groter dan voor de crisis

    Het afgelopen kwartaal steeg vooral de waarde van financiele activa, zoals pensioenvermogens, spaargeld en aandelenportefeuilles. Toen de financiele crisis uitbrak zakten zowel de aandelenkoersen als de huizenprijzen. Vanaf de bodem groeide het totale vermogen in financiele activa echter veel sneller dan het vermogen in vastgoed en andere tastbare bezittingen.

    Onderstaande grafiek van Zero Hedge laat zien hoe het vermogen van Amerikaanse huishoudens zich sinds 2004 heeft ontwikkeld. Wie goed naar de cijfers kijkt ziet dat de fysieke bezittingen in 2013 naar verhouding kleiner zijn ten opzichte van de financiele bezittingen dan in 2007. Het illustreert de verschuiving van vermogen richting de allerrijksten, die het grootste aandeel hebben in aandelen, obligaties en beleggingsfondsen.

    In vergelijking met de hoogtijdagen van 2007 valt ons ook op dat de schulden nu wat kleiner zijn geworden. Private schuld in de vorm van hypotheken is nu ongeveer 10% kleiner dan voor de crisis. De hoeveelheid consumptieve leningen groeide juist met 10% ten opzichte van 2007.

    De rijksten profiteren het meest

    Eerder schreven we op Marketupdate al over een rapport van de St. Louis Fed, waarin expliciet wordt toegegeven dat de monetaire stimulering van de Amerikaanse centrale bank vooral de meest vermogende Amerikanen geholpen heeft. De stijging van de vermogens van huishoudens komt voor het grootste gedeelte voor rekening van stijgende aandelenkoersen. Door de beurscrash van 2008 en 2009 hebben de kleine beleggers en de huishoudens met een gemiddeld inkomen zich teruggetrokken van de beurs, uit angst voor nog grotere verliezen. De meest vermogende Amerikanen hoefden geen aandelen van de hand te doen en profiteerden van de weg naar boven, die begin 2009 werd ingezet.

    Vermogens van Amerikaanse huishoudens, klik voor een leesbare versie (Bron: Zero Hedge)

    Het afgelopen kwartaal steeg vooral de waarde van financiele activa

  • Beleggers richten hun blik op platina

    Onderstaande grafiek is gebaseerd op data van ETF Securities, een aanbieder van verschillende ETF’s op basis van goud, zilver, platina of palladium. We verzamelden de totale marktwaarde van drie verschillende ETF’s vanaf het begin van dit jaar tot en met nu en schaalden deze bedragen terug naar een index. Zo zien we in één oogopslag hoe de marktwaarde van de verschillende ETF’s zich over de afgelopen maanden ontwikkelde.

    Marktwaarde van platina-ETF is in een paar weken sterk gestegen

    Herstel platinaprijs

    De platinaprijs is al bijna volledig hersteld van de grote koersdaling van midden april, terwijl goud en zilver zich nauwelijks herpakt hebben. De prijs van platina dook op 15 april naar $1.400 per troy ounce, maar staat inmiddels al ruim $100 hoger. De goudprijs zakte naar $1.360 per troy ounce en schommelt op het moment van schrijven rond de $1.400, een minimaal herstel.

    Waarom platina?

    Vermogensbeheerders als Eric Sprott en Rick Rule zagen al eerder kansen in de markt voor platina. Begin 2012 kondigde Sprott al nieuwe ETF’s aan voor zowel platina als palladium en begin dit jaar publiceerde zijn fonds een infographic om beleggers enthousiast te maken voor deze minder populaire edelmetalen.

    Rick Rule zei afgelopen maand in een interview met The Gold Report dat platina en palladium beide interessant zijn vanwege de vele industriele toepassingen, waarvan de auto-industrie de belangrijkste is. Daar is eigenlijk geen substituut voor platina en palladium, aldus Rule. Hij voegt eraan toe dat de bovengrondse voorraden van platina en palladium wereldwijd veel kleiner zijn dan die van goud en zilver, omdat er maar weinig beleggers zijn die deze metalen verzamelen.

    Volgens Rule is de belangrijkste drijfveer voor de platinaprijs de dynamiek tussen vraag en aanbod. De vraag vanuit de auto-industrie trekt weer wat aan, terwijl het aanbod van platina door stakingen in Zuid-Afrika lager uitvalt dan waar men eerder op gerekend had. Johnson Matthey becijferde de misgelopen platinaproductie over heel 2012 op 400.000 troy ounce. Dat verschil kan worden toegeschreven aan een stakingsgolf die de productie van platinamijnen in Zuid-Afrika vorig jaar verstoorde. Amplats besloot toen op een gegeven moment 12 duizend mijnwerkers op straat te zetten, tot grote onvrede van de lokale bevolking.

    Auto-industrie

    De vraag naar efficientere auto’s stimuleert de vraag naar platina en palladium, edelmetalen die vanwege hun eigenschappen gebruikt worden als katalysator. Platina wordt toegepast in dieselmotoren en daar is wereldwijd veel vraag naar. De nieuwste auto’s die rijden op diesel zijn zuiniger dan varianten die op benzine rijden. Volgens Johnson Matthey kan de vraag naar zuinige auto’s in de VS de vraag naar platina een nieuwe impuls geven. Japan verbruikte vorig jaar 20% meer platina, omdat Japanse autofabrikanten hun productie weer op konden schroeven.

    Aanbod

    Het wereldwijde aanbod van platina lag de afgelopen zes jaar tussen de 6 en 6,6 miljoen troy ounce. Verreweg het grootste gedeelte daarvan is afkomstig uit Zuid-Afrika (zie dit document voor de cijfers). Andere landen met een substantiële platinaproductie zijn Rusland, Noord-Amerika en Zimbabwe. De productie van het metaal was de afgelopen jaren vrij stabiel. Onderstaande tabel laat zien dat beleggers in 2008, 2009 en 2010 ongeveer 10% van het aanbod van platina van de markt haalden. De vraag naar platina vanuit de auto-industrie was in 2011 een stuk lager dan in 2007, maar als we de vooruitzichten mogen geloven zal die vraag de komende tijd weer gaan aantrekken.

    US Mint 

    Ook de US Mint verwacht een toenemende belangstelling voor platina. Het munthuis wil daarom vanaf volgend jaar de productie van platina munten weer opstarten. In 2008 werd de productie van deze munten stopgezet, omdat er onvoldoende belangstelling was van beleggers.

  • India verhoogt importheffing op goud naar 8%

    Wat is het probleem? De Indiase bevolking koopt ongekend veel goud dat ieder jaar opnieuw geïmporteerd moet worden uit het buitenland. In het vierde kwartaal van vorig jaar zorgde de vraag naar juwelen, goudbaren en gouden munten voor een tekort op de betalingsbalans van $32,6 miljard. Niet eerder was het tekort, omgerekend 6,7% van het Indiase GDP, zo groot als eind vorig jaar.

    India is wereldwijd de grootste afnemer van fysiek goud, op de voet gevolgd door China. De World Gold Council (WGC) becijferde de vraag naar goud in India voor dit jaar op 865 tot 960 ton. Dat is 20 tot 25 procent van het wereldwijde aanbod van goud in een jaar tijd.

    Import

    De Indiase goudmarkt is sterk afhankelijk van de import, omdat het land vrijwel geen goudmijnen heeft. Nieuw aanbod moet uit het buitenland komen en dat ziet de regering terug op de betalingsbalans. Sinds april is deze alleen maar verder uit het lood geslagen, omdat veel Indiërs wilden profiteren van de lagere goudprijs.

    In de maand mei importeerde India 162 ton goud, bijna twee keer zoveel als normaal. In april lag de import van goud ook al op een hoger niveau, toen werd er naar schatting 142,5 ton aan edelmetaal ingevoerd. Dat was vrijwel uitsluitend goud, aangevuld met een beperkt volume aan zilver en platina. Voor het tweede kwartaal van dit jaar rekent de World Gold Council op een import van 300 tot 400 ton goud.

    Strijd tegen goud

    De regering en de centrale bank van India voeren samen een heuse strijd tegen goud. Niet voor niets, want door de omvangrijke import van goud drukt de waarde van de roepie naar beneden. Het is een vicieuze cirkel, want het waardeverlies van de roepie is voor veel Indiërs de belangrijkste reden om goud aan te houden als spaarmiddel. Dat doen ze veelal in de vorm van gouden sieraden.

    De verhoging van de importheffing maakt het goud duurder in aanschaf, maar de percentages zijn nog te klein om het kopen van goud te ontmoedigen. Tegelijkertijd heeft het weinig zin om de heffing verder op te schroeven, want een te hoge heffing werkt goudsmokkel in de hand. Bij iedere verhoging van de importheffing wordt het weer lucratiever gemaakt om goud via illegale kanalen het land in te brengen.

    Chidambaram, de Indiase minister van Financiën, zei afgelopen maandag dat de import van goud niet houdbaar is en dat er iets aan gedaan moet worden. De regering heeft recent een nieuwe inflatie-gecorrigeerde obligatielening naar voren geschoven als alteatief voor fysiek goud.

    De importheffing op onzuivere doré goudstaven en gouderts is ook verhoogd, van 4% naar 6%. De heffing op platina is, net als die op zuiver goud, verhoogd naar 8%.

    Bron: Bloomberg

    India verhoogt de importheffing op goud naar 8%

  • Japanse Nikkei bijna in bear market

    De Nikkei begon haar verliesreeks op 23 mei, toen de index in het zicht van de 16.000 punten crashte. In een mum van tijd verdampte 7,3% van de beurswaarde. In de weken die daarop volgde waren er nog een paar slechte beursdagen met verliezen van drie tot vijf procent. Woensdag was het opnieuw raak, want met een daling van 518,89 punten (3,8%) viel de index terug tot het laagste punt in twee maanden tijd. Het was de derde grootste daling van de index van dit jaar.

    De correctie is nog niet voorbij, want vandaag was de stemming op de Nikkei opnieuw negatief. De index verloor 110,85 punten (0,85%) en bereikte een slotkoers beneden de 13.000 punten. Beleggers die in april of mei instapten staan op een verlies, terwijl beleggers die eind vorig jaar instapten nog ruim 30% in de plus staan. Als we echter corrigeren voor het valuta-effect blijkt dat de Nikkei het helemaal niet zo goed heeft gedaan, want de waarde van de munt zakte het afgelopen half jaar met ruim 17% tegenover de dollar. Het verschil tussen de Nikkei en de Amerikaanse S&P 500 is de afgelopen weken een stuk kleiner geworden!

    Nikkei schoot omhoog door monetair en fiscaal beleid van premier Abe, een correctie volgde (Bron: Yahoo Finance)

  • CME kan voorraden goud en zilver in Comex niet garanderen?

    Op het blog The Golden Truth werd als eerste over deze nieuwe ontwikkeling geschreven. De dagelijkse vooraden goud en zilver op de Comex worden dagelijks gepubliceerd op deze webpagina van de CME Group. Onder het laatste rapport lezen we de volgende disclaimer:

    “The information in this report is taken from sources believed to be reliable; however, the Commodity Exchange, Inc. disclaims all liability whatsoever with regard to its accuracy or completeness. This report is produced for information purposes only.”

    De bullion banks van de Comex bewaren ook goud en zilver voor klanten, de zogenoemde ‘Eligible’ voorraad. Die klanten zullen ook van hun bank bericht hebben gehad dat de voorraden van edelmetalen niet meer gegarandeerd wordt door de Comex. De disclaimer stond er afgelopen vrijdag nog niet, zo schrijft het blog op basis van een anonieme bron die deze ontdekking deed.

    De disclaimer komt op een bijzonder moment, want in de afgelopen maanden heeft JP Morgan bijna haar volledige ‘Eligible’ goudvoorraad uit de Comex gehaald. Het voedt de speculatie dat het beloofde goud en zilver er misschien toch niet is. Waarom zou de CME anders een disclaimer toevoegen aan haar dagelijkse rapportage?

    ‘Unallocated’

    Volgens de regels van de Comex hoeven de bullion banks het edelmetaal in de kluis niet apart op naam te zetten, ook als de klant het in opslag heeft aangeboden (de Eligible voorraad). Partijen die fysiek goud hebben opgeslagen in één van de vijf bullion banks zijn niet meer zeker van hun fysieke goud- of zilverpositie. We kunnen alleen maar blijven benadrukken dat het belangrijk is om de voorwaarden van de overeenkomst goed te lezen, indien men goud op papier koopt. In het slechtste geval is het niet mogelijk om het goud persoonlijk in bezit te nemen en volgt een uitbetaling in cash. En dat is precies wat men wil voorkomen met het bezit van fysiek edelmetaal.

    Sinds deze week staat er een disclaimer onder de dagelijkse voorraadbrief van de CME Group (klik voor grotere afbeelding)

  • BIS: Herkapitaliseer banken met geld van vermogende spaarders

    Het voorproefje van dit nieuwe ‘bail-in’ model was de redding van de SNS bank, waarbij obligatiehouders en vermogende spaarders geld hun claim op de bank verloren. Later paste Dijsselbloem in zijn rol als voorzitter van de Eurogroep hetzelfde systeem toe in Cyprus. Vermogende spaarders en obligatiehouders van de Laiki bank en de Bank of Cyprus verloren toen hun claim op de bank. Alleen spaartegoeden onder het Europese deposito garantiestelsel (DGS) bleven beschermd.

    In de paper die de BIS afgelopen weekend publiceerde staat dat kleine spaarders onder het DGS verzekerd zijn van hun spaargeld. Het bail-in model beschrijft een simpele herkapitalisering, waarmee een bank in één weekend en zonder tussenkomst van de belastingbetaler weer overeind geholpen wordt. Het is de blauwdruk waar Dijsselbloem eerder al over sprak en waar later bijna iedereen overheen viel. De BIS hanteert de term “creditor-funded recapitalization mechanism”.

    Claims van crediteuren wegstrepen

    In de nieuwe aanpak die de BIS voorstelt wordt het eigendom van de bank in het weekend overgedragen naar een tijdelijk holding. Vervolgens wordt de bank opnieuw gekapitaliseerd door claims van crediteuren weg te strepen. Concreet zijn dat de spaartegoeden buiten het DGS en de achtergestelde obligatieleningen.

    Volgens de auteurs van het BIS-document is de “bail-in” constructie de enige die de rangorde respecteert voor wat betreft het terugbetalen van de crediteuren van de bank. Het zorgt voor een snelle herkapitalisering van de bank en het voorkomt ‘moral hazard’. De bank kan niet langer verwachten dat de belastingbetaler bijspringt om de spaarders van de bank te beschermen en zal daarom minder risico’s nemen.

    Onder het nieuwe “creditor-funded recapitalization mechanism” zal per bank vastgesteld worden wat nodig is om de bank te herkapitaliseren. Als eerste zijn de grote spaarders aan de beurt, daaa wordt bekeken hoeveel geld er weggehaald moet worden bij achtergestelde obligatiehouders en deposito rekeningen. “Op maandagmorgen kunnen de autoriteiten de betreffende bank opnieuw openen. Ook kan er waar nodig liquiditeit verschaft worden, omdat de bank weer voldoende gekapitaliseerd is”, zo valt te lezen in het BIS-rapport.

    Bankaandelen

    De holding waar de bank in gestopt is zal in de maanden die erop volgen proberen de bank te verkopen tegen een marktconforme prijs. De opbrengsten die daaruit voortvloeien komen ten goede aan de crediteuren die hun spaargeld bij de betreffende bank zagen verdampen. Hetzelfde gebeurde ook al in Cyprus, waar het geld van vermogende spaarders werd omgezet in bankaandelen. Die aandelen kunnen ze niet verhandelen, maar in het meest optimistische scenario kunnen die aandelen waarde krijgen bij de privatisering van de bank. Het management en het bestuur van de bank kan onder dit bail-in model vervangen worden, indien dat vereist is.

    De auteurs van het BIS-document, Paul Melaschenko en Noel Reynolds, plaatsten een kleine kanttekening bij het model. In sommige gevallen moeten obligatiehouders verliezen nemen, nog voordat de aandeelhouders alles verloren hebben.

    Bron: Reuters

    Vermogende spaarders verliezen ‘beschermde status’ onder het nieuwe bail-in model

  • Frankrijk verbiedt verzending van goud en zilver via de post?

    In september 2011 nam de Franse regering al maatregelen om anonieme cashaankopen van goud en zilver te beperken. Sindsdien moet iedere aankoop van edelmetaal met een waarde van meer dan €450 per bankoverschrijving gebeuren. Met de nieuwe wet die sinds 1 juni dit jaar van kracht is wordt ook het per post verzenden van bankbiljetten én edelmetalen aan banden gelegd.

    De nieuwe wetgeving is te vinden op deze website, waar onder Hoofdstuk I, artikel D1 van de universele postdienst en de postdienstverplichtingen de volgende tekst staat:

    “L’insertion de billets de banque, de pièces et de métaux précieux est interdite dans les envois postaux, y compris dans les envois à valeur déclarée, les envois recommandés et les envois faisant l’objet de formalités attestant leur dépôt et leur distribution.”

    Vrij vertaald zegt de wet dat het invoegen van bankbiljetten, munten en edelmetalen in poststukken verboden is. Dat is inclusief verzekerde en aangetekende zendingen zendingen.

    Barrière

    Voor verzamelaars van zilveren en gouden munten werpt de Franse regering een hoge barrière op. Wie goud of zilver wil verhandelen zal zijn toevlucht moeten zoeken tot een ander kanaal of zal zelf heen en weer moeten rijden om het metaal op te halen. Om het juweliers niet al te lastig te maken zijn er uitzonderingen in de wet gemaakt voor het versturen van sieraden.

    Volgens Express.be lijkt de Franse regering één duidelijk doel voor ogen te hebben: het verhinderen van elke transactie onder particulieren waarmee goud en zilver gemoeid is. Een andere verklaring is dat de Franse regering meer grip wil krijgen op het witwassen, want daarvoor lenen contant geld en edelmetalen zich goed voor.

    Tegenstrijdigheid

    Toch is het merkwaardig dat Frankrijk deze wet heeft ingevoerd. De centrale banken van de landen die onderdeel uitmaken van de Eurozone hebben namelijk afgesproken om zuiver beleggingsgoud vrij te stellen van BTW. Door deze belasting op goud te schrappen werd de drempel om fysiek goud te kopen juist drastisch verlaagd! Waarom de Franse regering nu een wet heeft aangenomen om de handel in fysiek goud te belemmeren is ons niet helemaal duidelijk.

    Misschien kunnen politici het niet verkroppen dat spaarders het vertrouwen in hun spaartegoed opzeggen. Vaak wordt het kopen van fysiek goud of zilver gezien als een stem tegen het geldsysteem en het wanbeheer van politici en banken. Goud eist steeds meer haar rol op als veilig alteatief voor spaargeld op een bankrekening. Hoewel de prijs van goud sterk kan fluctueren heeft het edelmetaal een blijvend karakter. Het vergaat niet en heeft door de hele menselijke geschiedenis al de status gehad van een waardevol metaal. Dat staat overigens geheel los van de discussie of goud een rol moet spelen in het dagelijkse betalingsverkeer, want daarover verschillen de meningen sterk.

    Frankrijk verbiedt verzending van goud, zilver en contant geld via de post

  • Video: Sustainable Finance Lab over geldschepping en schuld

    Het Sustainable Finance Lab is een initiatief dat in 2010 werd opgestart door Herman Wijffels en Klaas van Egmond van het Utrecht Sustainability Institute (USI) en Peter Blom van Triodos Bank. In 2011 en 2012 organiseerde het Sustainable Finance Lab een serie discussieavonden. Deze video met het thema geldschepping en schuldenlast is van 26 november 2012, maar is nog steeds de moeite van het kijken waard. Onderstaande presentatieslides geven een impressie van de onderwerpen die besproken worden.

    >> Klik op deze link om het college van 2 uur te starten <<

    Grafieken van het Sustainable Finance Lab