Marketupdate

Blog

  • Vooruitzichten Europese economie verbeteren; comeback consument aanstaande

    De vooruitzichten voor Europa zijn minder somber dan veel beleggers denken, stelt James Sym, fondsbeheerder Europese aandelen bij Schroders. Hij verwacht een opleving van de Europese consumentenbestedingen. Ondanks herstel van de Europese aandelenmarkten in de eerste helft van dit jaar, zijn veel beleggers sceptisch over de vooruitzichten voor de Europese economie. Maar Sym vind dit overdreven en een argument daarvoor ziet hij in de rol van de Europese consumenten.

    Loongroeispurt

    Amerikaanse huishoudens zijn goed voor 70% van de Amerikaanse economie, de bijdrage van Europese huishoudens blijft beperkt tot 45%-50%. Maar dat is nog altijd een fors percentage. Daarbij staat de Europese consument er nu beter voor dan aan het begin van het decennium. Zo trekt de loongroei in Europa aan. Bleef hij zo’n twee jaar geleden nog beperkt tot 1%-2%, nu spreken bedrijven over 3%-4% loongroei en in nichemarkten zelfs nog meer. Daarnaast blijft de inflatie beperkt, waardoor consumenten per saldo meer te besteden hebben.

    Overheden trekken de portemonnee

    Overheden worden ook soepeler in hun uitgaven onder druk van populistische stromingen. Voor het eerst in jaren geven Europese overheden nu meer geld uit dan voorheen. Hun bijdrage aan de economie bedraagt gemiddeld 40%-50%, dus zij kunnen met een verhoging van hun bestedingen een behoorlijke boost geven aan een economische groei die niet meer dan 1 – 1,5% bedraagt.

    Ondergewaardeerde consumentenaandelen en banken

    Sym vraagt zich af welke delen van de markt kunnen profiteren van deze opleving. Bedrijven die cyclische consumentengoederen maken zijn momenteel het goedkoopst op de aandelenmarkt. Daaronder vallen onder meer autoproducenten, entertainment en retailers. Deze aandelen zijn eigenlijk al uit de gratie omdat beleggers denken dat de economische cyclus voor deze sectoren al zijn piek heeft bereikt. Maar dit deel van de markt zou een een mooi jachtgebied kunnen zijn voor stockpickers.

    Een andere aantrekkelijke sector zijn de financials. De rentetarieven blijven in Europa op een zeer laag niveau en dit heeft beleggers ervan weerhouden om naar de banksector te kijken. Maar voor bepaalde banken is het helemaal niet nodig dat de rente gaat stijgen. Er zijn in Europa goed gekapitaliseerde banken die een aantrekkelijk dividendrendement bieden. Andere banken – met name in Italië – vormen echter een hoog risico.

    Handelsconflict blijft risico vormen

    Een mogelijke groeivertraging is een bron van zorg. Denk aan het Chinees – Amerikaanse handelsconflict. Daarnaast moeten veel industriële bedrijven meer investeren om hun capaciteit te vergroten. Dat zorgt voor druk op hun winstmarges. Daarom vindt Sym cyclische industriële aandelen minder aantrekkelijk. Een andere reden is dat de waarderingen in dit deel van de markt grotendeels hersteld zijn van de daling eind vorig jaar.

    Contrair kansen zoeken

    Europa is momenteel minder geliefd bij beleggers en met name geldt dat voor consumentenaandelen en banken. Maar het heeft weinig zin om te beleggen in sectoren die al flink in waarde gestegen zijn. De kansen liggen juist daar waar men – met een contraire visie – verbetering verwacht. Maar het is cruciaal om selectief te blijven en aandelen te zoeken met een aantrekkelijk risicogewogen rendementsprofiel.

    Lees meer in Why I’m backing a consumer comeback in Europe, van James Sym, fondsbeheerder Europese aandelen bij Schroders.

    Volg Marketupdate nu ook via Telegram

    Waardeert u de artikelen en analyses op onze site, steun ons dan met een eenmalige of periodieke donatie. Met uw donatie kunnen we mooie artikelen blijven schrijven en worden we minder afhankelijk van inkomsten uit advertenties. Klik hier om te doneren!




  • Dollar onder druk door ‘dovish’ uitspraken Fed

    De halfjaarlijkse verslaglegging van Fed-voorzitter Powell aan het Amerikaanse Congres was opnieuw ‘dovish’. Dit duidt erop dat de rente bij de bijeenkomst in juli waarschijnlijk wordt verlaagd. De sterke inflatiecijfers in de VS leken hem de volgende dag tegen te spreken, maar de markten negeerden dit: de Amerikaanse dollar presteerde het slechtst van de G10-valuta’s.

    De spectaculairste ontwikkelingen vonden vorige week opnieuw bij de valuta van de opkomende markten plaats. In het algemeen stegen de koersen van deze munten, waarbij de Braziliaanse real met een flinke rally aan de leiding ging, maar de Turkse lira crashte juist toen afgelopen weekend bekend werd dat Erdogan het hoofd van de Turkse centrale bank had vervangen.

    Deze week zijn er ongebruikelijk weinig economische publicaties. Headline-risico’s zoals het handelsconflict tussen de VS en China en Brexit blijven bestaan, maar we denken dat op de valutamarkten een vrij lome zomerhandel te zien zal zijn. Hieronder de belangrijke valuta in de detail

    Euro

    De cijfers van de industriële productie in mei waren een opwaartse verrassing. Deze gegevens zijn natuurlijk nu al weer wat verouderd, maar ze geven aan dat het risico van een recessie in de eurozone heel klein is. De Europese consument is nog steeds in opmars, dankzij de aanhoudende banengroei en behoorlijke stijgingen van de reële lonen.

    De koers van de euro reageert tot nu toe nog maar nauwelijks op de sterkere cijfers, omdat men nog steeds bang is voor een herhaling van de monetaire stimuleringsmaatregelen van de ECB. Om de euro tot een scherpe rally te brengen zou de communicatie vanuit de ECB veel minder dovish moeten worden – maar de agenda voor deze week belooft wat dit betreft niet veel.

    Britse pond

    De economische cijfers uit het Verenigd Koninkrijk zijn wisselend. Er is nog steeds geen duidelijk beeld van de gevolgen van de onzekerheid over Brexit op bedrijven en consumenten in het Verenigd Koninkrijk. Er is géén sprake van een terugval in investeringen. Dit lijkt erop te wijzen dat het Britse bedrijfsleven de waarschijnlijkheid van een Brexit zonder akkoord vooralsnog positief inschat, hoewel de gokmarkten een kans van één op drie zien dat dit gebeurt.

    Amerikaanse dollar

    In de VS begint een interessante tweedeling tussen het economische en het politieke nieuws te ontstaan. De Federal Reserve is overduidelijk dovish, en voorzitter Powell heeft duidelijk gemaakt dat hij van plan is om vanaf juli de rentes te verlagen. De kerninflatie (waarbij de volatiele voedsel- en energieprijzen buiten beschouwing blijven) ligt inmiddels al 18 maanden op rij boven de 2%, het doel van de Fed.

    De cijfers van juni waren aanzienlijk sterker dan verwacht. Er zijn geen aanwijzingen dat de banengroei afneemt en de cijfers van de secundaire arbeidsmarkt geven aan dat de beroepsbevolking steeds assertiever wordt en steeds meer vertrouwen krijgt. Wij blijven ervan overtuigd dat er in de VS minder ruimte voor renteverlagingen is dan de rentemarkten inprijzen.

    Door: Enrique Diaz-Alvarez

    Enrique Diaz-Alvarez is chief risk officer en staat aan het hoofd van het analistenteam van Ebury in New York. Vanwege zijn gedrevenheid, passie en gedegen kennis, wordt Enrique door Bloomberg erkend als een van de meest accurate voorspellers van de marktbewegingen.

    Over Ebury:

    Ebury maakt internationale markten toegankelijker met valutadiensten op maat en flexibel handelskrediet voor ondernemingen. Ebury werkt samen met ruim 12.000 organisaties en verricht 12 miljard euro aan valutatransacties in 140 verschillende valuta. Het bedrijf heeft kantoren in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Spanje en Polen. De speerpunten van Ebury:

    • Financiële diensten die normaal zijn voorbehouden aan grote multinationals
    • Financiering van uw aankopen
    • Marktkennis en valutadiensten op maat
    • Ons netwerk van liquidity providers en intermediaire banken
    • Transacties in ruim 140 verschillende valuta

    Meer informatie op www.ebury.nl




  • Polen verdubbelt goudvoorraad naar 228 ton

    Polen verdubbelt goudvoorraad naar 228 ton

    Polen heeft in minder dan een jaar tijd haar goudvoorraad verdubbeld, zo maakte de centrale bank eerder deze maand bekend. Sinds het begin van dit jaar heeft de centrale bank 100 ton goud gekocht, terwijl ze vorig jaar al 25,7 ton aan haar reserves toevoegde. Bijna de helft van dit goud zal vanuit de Bank of England worden overgebracht naar de Poolse centrale bank.

    Deze aankondiging van de Poolse centrale bank is opmerkelijk, omdat het niet vaak voorkomt dat een land zoveel goud koopt. Vorig jaar werd Polen weer actief op de goudmarkt, maar toen ging het om bescheiden aankopen van een paar ton per maand. Met een verdubbeling van de goudvoorraad naar 228,6 ton klimt Polen in één keer van de 34e naar de 22e plaats van landen met de grootste goudreserves.

    Polen breidt goudvoorraad uit

    Vorig jaar besloot de Poolse centrale bank haar goudvoorraad voor het eerst in twintig jaar uit te breiden. Het was toen nog gissen naar de reden om goud te kopen, maar nu speelt de centrale bank open kaart. In een persbericht op haar website schrijft ze dat goud de ‘ultieme reserve’ is van alle reserves en dat het als een ‘anker van vertrouwen’ dient. Ook zegt de centrale bank dat de goudvoorraad kan dienen als bescherming tegen geopolitiek risico’s.

    De centrale bank noemt ook andere redenen om goud te kopen. In het persbericht schrijft ze dat de Poolse goudvoorraad relatief laag was ten opzichte van het gemiddelde van alle centrale banken (10,5%) en ver beneden het gemiddelde van Europese centrale banken (20,5%). Met de aankoop van ruim 100 ton komt de goudvoorraad van Polen weer in lijn met die van andere landen.

    Repatriëring

    De aankoop van meer dan 100 ton goud is opmerkelijk, maar even noemenswaardig is het besluit om de helft van het edelmetaal in eigen land te bewaren. Tot voor kort lag de goudvoorraad van Polen bij de Bank of England, maar om geopolitieke reden zal de helft naar eigen land worden overgebracht. In juni heeft de Poolse centrale bank al een inspectie laten uitvoeren om de kwaliteit van de goudbaren in Londen te verifiëren.

    Dat Polen de helft van haar goudreserve weghaalt uit Londen en naar eigen land brengt is veelzeggend. We kunnen hieruit concluderen dat het land klaarblijkelijk geen grote dreiging vanuit het buitenland verwacht. Sterker nog, er valt iets voor te zeggen om goud weg te halen bij de Bank of England. Vorig jaar lukte het Venezuela bijvoorbeeld niet om haar goud uit Londen op te halen. De Poolse centrale bank (NBP) schrijft er het volgende over.

    “Het strategische karakter van goudreserves vereist planning op lange termijn. Daarom streven centrale banken er gewoonlijk naar de opslaglocaties van hun goudreserves te diversifiëren, ook om het geopolitieke risico te beperken, wat bijvoorbeeld zou kunnen resulteren in het verliezen van toegang tot of beperking van de beschikbaarheid van goudreserves in het buitenland.

    Vanwege een aanzienlijke toename van onze goudreserves en rekening houdend met de praktijk van andere centrale banken, besloot de directie van de NBP om de helft van de huidige goudreserves (ongeveer 100 ton) over te dragen aan de kluis van de NBP. Deze transactie is al aan onze partners bij de Bank of England doorgegeven en zal worden uitgevoerd volgens het schema dat de beveiliging van deze operatie garandeert.”

    Centrale banken kopen goud

    Steeds meer centrale banken zoeken hun toevlucht in goud. Geopolitieke onzekerheid en zorgen over de stabiliteit van het monetaire en financiële systeem zijn de belangrijkste redenen om goud te kopen. Vorig jaar kochten centrale banken wereldwijd het meeste goud in vijftig jaar en dit jaar lijken ze er nog een tandje bij te zetten. Hongarije verraste met de repatriëring en vertienvoudiging van haar goudvoorraad. Polen lijkt nu dat voorbeeld te volgen.

    Dit artikel verscheen eerder op Goudstandaard




  • China kocht in juni 10 ton goud

    De Chinese centrale bank heeft in juni ruim 10 ton goud aan haar reserves toegevoegd. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Chinese State Administration of Foreign Exchange (SAFE). De centrale bank is sinds december vorig jaar weer actief op de goudmarkt en heeft de afgelopen zeven maanden in totaal bijna 84 ton goud gekocht. Met de laatste aankoop stijgt de officiële goudreserve van China naar 61,94 miljoen troy ounce, omgerekend 1.926,6 ton.

    China beschikt over meer dan $3,22 biljoen aan reserves, maar die bestaan voor het grootste gedeelte uit bezittingen in vreemde valuta. De goudvoorraad vertegenwoordigt met een marktwaarde van $87 miljard namelijk een fractie van de totale reserves. Het is dus niet vreemd dat de Chinese centrale bank meer diversificatie wil aanbrengen door goud te kopen. In verhouding tot de totale omvang van de Chinese economie is de goudreserve nog steeds relatief klein.

    China blijft goud kopen

    China is de laatste jaren uitgegroeid tot de grootste producent en afnemer van fysiek goud ter wereld. Vorig jaar kwam er meer dan 400 ton uit Chinese goudmijnen, maar het grootste deel daarvan vindt zijn weg richting de private markt. De binnenlandse vraag is zelfs zo groot dat China ieder jaar een paar honderd ton goud uit het buitenland moet importeren. Dat betekent dat er in China al veel goud aanwezig is, maar dat het vooral in private handen is.

    China voegde in juni opnieuw goud aan reserves toe

    Centrale banken breiden goudreserve uit

    China behoort tot een steeds grotere groep landen die goud kopen. Sommigen doen dat vanuit het oogpunt van diversificatie, terwijl andere landen ook geopolitieke risico’s als reden opgeven. In de afgelopen tien jaar heeft China samen met Rusland het meeste goud gekocht, maar ook landen als India, Turkije en Kazachstan voegde naar verhouding veel edelmetaal aan hun reserves toe. Meer recent zijn de goudaankopen van Europese landen als Hongarije en Polen.

    Centrale banken voegden vorig jaar netto 651 ton goud aan hun reserves toe, het hoogste volume sinds 1967. China leverde daar een geringe bijdrage in, omdat de centrale bank van China pas in december weer actief werd op de goudmarkt. Volgens cijfers van de World Gold Council zijn de goudaankopen van centrale banken dit jaar zelfs nog hoger.

    Neutrale reserve

    De belangstelling voor goud onder centrale banken is de laatste jaren toegenomen door oplopende politieke en geopolitieke spanningen. Denk bijvoorbeeld aan  de handelsoorlog en verschillende economische en financiële sancties. Goud is een neutrale reserve zonder tegenpartij risico en een middel dat volgens De Nederlandsche Bank gebruikt kan worden om een falend monetair systeem opnieuw op te starten.

    Onderstaande grafiek laat de landen met de grootste goudvoorraden zien, aangevuld met een aantal kleinere landen die de afgelopen tien jaar veel edelmetaal hebben gekocht. Natuurlijk waren er ook landen en instituten die de afgelopen jaren goud verkochten, zoals het IMF (-400 ton) en Venezuela (-195 ton). In 2009 verkocht het IMF 200 ton goud aan India, terwijl Venezuela door geldproblemen edelmetaal moet verkopen.

    Verschillende centrale banken hebben de laatste jaren hun goudvoorraad uitgebreid

    Dit artikel verscheen eerder op Holland Gold




  • Griekenland leent tegen dezelfde rente als de VS

    Griekenland leent op dit moment tegen dezelfde rente als de Verenigde Staten. Deze week zakte de rente op een Griekse staatslening met een looptijd van tien jaar naar 2,08%, hetzelfde percentage dat beleggers vragen voor een Amerikaanse lening met dezelfde looptijd. Dat was vijf jaar geleden nog zo goed als ondenkbaar, toen de rente op Grieks schuldpapier boven de 10% lag. De laatste jaren kon Griekenland steeds goedkoper lenen, terwijl de Amerikaanse rente nauwelijks daalde.

    Hoe heeft de rente op Griekse staatsleningen zo snel kunnen dalen? Daar zijn verschillende verklaringen voor te vinden. In de afgelopen vijf jaar heeft het land onder druk van de Europese Commissie, de ECB en het IMF drastische hervormingen doorgevoerd, waardoor het structurele tekort van meer dan 10% per jaar werd omgebogen naar een klein overschot. Daardoor heeft de markt meer vertrouwen in de houdbaarheid van de staatsschuld. De staatsschuld van Griekenland is met ongeveer 180% van het bbp nog steeds vrij hoog, maar stijgt niet meer. Ook laat de Griekse economie na jaren van krimp weer tekenen van groei zien.

    Naast deze fundamentele verbeteringen profiteert Griekenland ook van het ruime monetaire beleid. De ECB heeft de afgelopen jaren niet alleen staatsobligaties opgekocht om de rente laag te houden, ook heeft de centrale bank noodliquiditeit verstrekt om de Griekse bankensector te ondersteunen. De recente uitspraken van Draghi dat hij bereid is opnieuw in te grijpen heeft beleggers ervan verzekerd dat ze hun geld veilig in staatsobligaties van eurolanden kunnen parkeren.

    Rente op staatsobligaties verder omlaag

    De rente op staatsobligaties is de laatste jaren verder gedaald door een vlucht naar veilige havens en een wereldwijd spaaroverschot. Ook in de Verenigde Staten daalt de rente weer, ook al is die daling minder spectaculair dan die van Griekenland. Misschien dat de Amerikaanse regering een voorbeeld kan nemen aan Griekenland, want het Amerikaanse begrotingstekort lijkt onder de regering van Trump alleen maar verder toe te nemen. Volgens het Congressional Budget Office zal het begrotingstekort de komende jaren verder oplopen tot meer dan $1 biljoen in 2022.

    Verenigde Staten en Griekenland betalen dezelfde rente voor een 10-jaars lening (Bron: Bloomberg)

    Griekse economie groeit weer (Bron: Trading Economics)

    Staatsschuld blijft hoog, maar stijgt niet meer (Bron: Trading Economics)

    Griekenland heeft tekort weten om te buigen naar een klein overschot (Bron: Trading Economics)

    Dit artikel verscheen eerder op Holland Gold




  • There is no alternative?

    There is no alternative?

    De Amerikaanse S&P 500 en de Dow Jones index bereikten deze week een nieuw record. De S&P 500 brak voor het eerst door de 3.000 punten, terwijl de Dow Jones voor het eerst door de 27.000 wist te breken. Beleggers houden zich vast aan de woorden van Federal Reserve voorzitter Jerome Powell, die eerder deze week hintte op een versoepeling van het monetaire beleid.

    De voorzitter van de Amerikaanse centrale bank sprak over onzekerheden als gevolg van de handelsoorlog en over een verslechtering van de economische cijfers elders in de wereld. Normaal gesproken zouden dergelijke ontwikkelingen een negatieve impact hebben op de aandelenmarkt, maar nu leven we in een wereld waarin centrale banken en beleidsmakers de markten naar hun hand kunnen zetten. Slecht nieuws is goed nieuws, omdat centrale banken bereid zijn de geldkraan verder open te draaien als het even tegenzit.

    Centrale banken manipuleren de markt

    Het is niet alleen de aandelenmarkt die sterk reageert op uitspraken van centrale banken, ook op de obligatiemarkt zien we de effecten van het monetaire beleid. Deze week zakte de rente op Griekse staatsleningen naar hetzelfde niveau als die van Amerikaanse staatsleningen, terwijl een land als Italië al enige tijd tegen een negatieve rente kan lenen. Dat was tijdens de Europese schuldencrisis nog ondenkbaar, toen Italië meer dan 7% rente betaalde en Griekenland zelfs de toegang tot de kapitaalmarkt dreigde te verliezen.

    Ook op de obligatiemarkt positioneren beleggers hun portefeuille tegenwoordig naar het beleid van centrale banken. De verwachting dat de ECB in het ergste geval opnieuw obligaties zal opkopen zorgt ervoor dat het verschil in rente tussen zeer kredietwaardige en minder kredietwaardige landen kleiner is geworden.

    Met een impliciete garantie van de centrale bank zijn obligaties van landen als Italië en Griekenland opeens weer erg interessant. Het is dan ook niet vreemd dat beleggers deze week in de rij stonden voor een veiling van Italiaans schuldpapier met een looptijd van 50 jaar. Ook het Spaanse schuldpapier met dezelfde lange looptijd is erg populair. Het is immers bijna risicovrij rendement in een wereld waarin nul procent rente of negatieve rente de norm is geworden.

    Sparen levert niets op

    De rente heeft nog nooit eerder zo laag gestaan als nu en centrale banken lijken niet bij machte om daar iets aan te veranderen. Binnen dit financiële systeem dienen staatsobligaties als veilig onderpand voor financiële instellingen en een schaarste aan veilig schuldpapier zorgt ervoor dat de prijs steeds verder wordt opgedreven (lees: lagere rente). Pensioenfondsen, banken, verzekeraars en grote multinationals kunnen hun geld niet zomaar op een bankrekening parkeren, maar moeten dat aanhouden in liquide onderpand met een laag tegenpartij risico.

    Dat de rente zo extreem laag staat is dus geen teken van sterkte, maar juist een teken van zwakte. Beleggers en financiële instellingen durven geen geen grote bedragen te parkeren bij banken, maar zien tegelijkertijd weinig mogelijkheden om te investeren in de reële economie.

    Het gevaar van dit systeem is dat er gemakkelijk nieuwe financiële bubbels kunnen ontstaan, omdat een lage rente in conventionele economische theorie geassocieerd wordt met een laag risico. Beleggers zoeken door de lage rente massaal hun toevlucht in aandelen, obligaties, vastgoed en allerlei andere zaken met tastbare waarde. Daardoor kunnen de waarderingen veel hoger worden dan je op basis van cashflow of dividend zou mogen verwachten.

    ‘There is no alternative’

    Het is niet uit weelde dat veel verschillende soorten beleggingen op recordhoogte staan. Toegegeven, de bedrijfswinsten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, maar ook dat kan voor een deel worden toegeschreven aan de extreem lage rente. Grote bedrijven hebben de afgelopen jaren op grote schaal geld geleend om eigen aandelen in te kopen, met als resultaat dat de winst per aandeel is toegenomen.

    Met het vooruitzicht van een nog lagere rente en extra monetaire stimulering heeft het bijna geen zin meer om te sparen. Voor het eerst in de geschiedenis gaat de spaarrente naar nul procent, wat betekent dat miljarden aan spaartegoeden in beweging zullen komen.

    In de zoektocht naar rendement gaan we nog veel hogere aandelenkoersen zien, maar ook hogere prijzen voor allerlei soorten ‘hard assets’. Vastgoed, grond, kunst, horloges, klassieke auto’s en zeer waarschijnlijk ook edelmetalen. Fed-voorzitter Jerome Powell zei deze week dat virtuele munten als Bitcoin zich tegenwoordig als een soort veilige haven gedragen, vergelijkbaar met goud.

    Spaarders moeten zich de komende jaren de vraag stellen op welke manier ze willen sparen. Was het in het verleden nog vanzelfsprekend om het geld op een spaarrekening te zetten en er niet meer naar om te kijken, nu is dat geen aantrekkelijke optie meer. Het bezitten van fysiek goud werd altijd gezien als een speculatieve belegging, maar wordt in de toekomst misschien wel een logische keuze.

    Frank Knopers

    Deze column verscheen eerder op Goudstandaard




  • Over welke instrumenten beschikken centrale banken nog?

    Met de aanhoudend historisch lage rentestanden is de vraag wat voor beleidsopties er nog zijn voor de centrale banken. Het langgerekte en oppervlakkige herstel na de grote recessie heeft geleid tot een erg lage rente. Daarmee hebben centrale bankiers maar beperkte ruimte om de rente nog verder te verlagen. Eigenlijk heeft alleen de Fed in de VS die speelruimte, dankzij de renteverhogingen die daar al zijn doorgevoerd. Over welke beleidsopties beschikken de centrale banken nog, vraagt Piya Sachdeva, econoom van Schroders, zich af.

    Optie 1: Herstart QE

    Een beleidsmaatregel waar snel naar teruggegrepen kan worden, is het herstarten van kwantitatieve verruiming (QE). Tijdens de piek daarvan bedroeg de omvang van de Fed- en ECB-balans respectievelijk 25% en 40% van het bbp. De Japanse en Zwitserse centrale banken hebben aangetoond dat een balansomvang boven de 100% van bbp tot de mogelijkheden behoort.

    Er dreigt echter een tekort aan staatsobligaties om op te kopen. De ECB bijvoorbeeld is begrensd door de regel dat het niet meer dan 33% van een schuld mag bezitten. Centrale bankiers kunnen wel overwegen om de scope van QE te vergroten. Zo kan de Fed QE uitbreiden naar het aankopen van bedrijfsobligaties, wat de ECB al deed. De Bank of Japan gaat nog een stapje verder door ook aandelen en vastgoed op te kopen.

    Bank of Japan koopt naast staatsobligaties ook bedrijfsobligaties en aandelen (Bron: Schroders)

    Optie 2: Meer forward guidance

    Na de invoering van QE hielp forward guidance – het signaleren van toekomstige beleidsintenties – de centrale banken om de renteverwachtingen te sturen zonder het niveau van de rentetarieven daadwerkelijk te wijzigen. Ook hintte de ECB in 2012 dat QE aanstaande was met Draghi’s beruchte uitspraak “whatever it takes” (om de euro te behouden). Hiermee was de ECB succesvol in het versoepelen van de financiële omstandigheden en het helpen beëindigen van de staatsschuldencrisis.

    De centrale banken kunnen gebruik blijven maken van forward guidance, maar het heeft ook zijn beperkingen. Toekomstige rentevoeten hebben een ondergrens en de centrale banken leggen zichzelf vast door zich te verbinden aan toekomstige beleid. Daarnaast kunnen richtsnoeren zonder follow-up, met name wat hogere rentetarieven betreft, de geloofwaardigheid aantasten. De gouverneur van de Bank of England, Mark Carney, kreeg de bijnaam “unreliable boyfriend”, omdat hij zijn standpunt over renteverhogingen wijzigde.

    Optie 3: Gedifferentieerde rentetarieven

    Negatieve rentetarieven zijn schadelijk voor de winstgevendheid van de banksector, als gevolg van de druk op de rentemarge. Dit is met name het geval voor banken die meer afhankelijk zijn van depositofinanciering. De ECB overweegt momenteel een gedifferentieerde negatieve depositorente. Daarmee beperkt het de negatieve rente alleen tot de overtollige deposito’s gestald bij de centrale bank, waardoor de winstgevendheid van banken ondersteund wordt en het monetaire beleid met een lage rente langer volgehouden kan worden.

    Optie 4: Herziening van de inflatiedoelstellingen

    Met een duurzaam lage inflatie kunnen centrale bankiers ook het raamwerk herzien. De Fed overweegt bijvoorbeeld een gemiddelde inflatiedoelstelling. Daarmee kunnen inflatieverwachtingen gehandhaafd worden, ook als de inflatie tijdelijk onder de doelstelling noteert.

    Optie 5: Yield curve control

    De Bank of Japan introduceerde yield curve control in 2016 als een modificatie van QE. Daardoor hoefde de bank minder staatsobligaties aan te kopen om de rente laag te houden. Dit hielp QE duurzamer te maken. Ook in de VS bestaat belangstelling voor deze beleidsoptie.

    Japanse centrale bank hanteert rentedoelstelling voor staatsleningen (Bron: Schroders)

    Optie 6: Helikoptergeld

    Als laatste optie kan de centrale bank geld laten drukken en direct distribueren. Dit staat ook wel bekend als helikoptergeld. Monetiseren van de staatsschuld, waarbij de centrale banken de overheid rechtstreeks financieren, is hiermee vergelijkbaar. Het is nu nog verboden voor de meeste centrale banken. Het vereist monetaire en budgettaire coördinatie. Naast inflatoire problemen, vormt helikoptergeld een ernstige bedreiging voor de begrotingsdiscipline en de onafhankelijkheid van de centrale bank. In de praktijk helpt een ruim monetair beleid de overheden om goedkoop te lenen en wordt de staatsschuld eigenlijk al gefinancierd.

    Conclusie

    De beperkte mogelijkheden van de centrale bankiers, betekent dat de bal bij een volgende economische neergang komt te liggen bij het begrotingsbeleid van de overheid. De meeste ontwikkelde economieën hebben op dat gebied wel wat speelruimte. Centrale bankiers hebben bewezen dat ze creatief kunnen denken over het monetaire beleid en zich niet langer beperken tot het verlagen of verhogen van de rentetarieven. Verschillende tools blijven beschikbaar, maar elke tool heeft ook weer zijn tekortkomingen.

    De Federal Reserve en Bank of England kunnen de rente verlagen en QE opnieuw starten. De ECB heeft beperkte mogelijkheden om de rente te verlagen, maar kan dat nog steeds doen. De ECB kan ook QE opnieuw opstarten, wat waarschijnlijk zou vereisen dat de limieten op staatsobligaties worden verhoogd. De Bank of Japan heeft de minste speelruimte. Forward guidance kan nog steeds worden gebruikt door alle centrale banken. Uiteindelijk zullen de landen die monetair beleid en begrotingsbeleid kunnen coördineren, het in een volgende recessie beter doen. Gezien de politieke beperkingen en de beperkte ruimte op de begroting, is dit een bijzondere uitdaging voor de eurozone.

    Meer informatie:

    Lees meer in het meegestuurde artikel ‘What is left in the central bank toolbox?’ van Piya Sachdeva, econoom bij Schroders. Dit artikel is verschenen in de nieuwste Economic & Strategy Viewpoint (juli).




  • Powell hint op versoepeling monetair beleid Fed

    De Amerikaanse centrale bank staat klaar om haar monetaire beleid te versoepelen. Dat zei Jerome Powell, voorzitter van de Federal Reserve, vandaag bij de presentatie van een halfjaarlijks rapport over het monetaire beleid van de centrale bank. Door de woorden van Powell brak de Amerikaanse S&P 500 index door de 3.000 punten en kwam de goudprijs opnieuw boven de $1.400 per troy ounce.

    In een toelichting voor het Amerikaanse Congres sprak Powell over de geringe werkloosheid en de goede banencijfers, maar noemde hij ook een aantal uitdagingen voor de Amerikaanse economie. Hij noemde onder meer de onzekerheid als gevolg van de handelsoorlog en de verslechtering van economische cijfers elders in de wereld. Hieronder een passage uit de verklaring van Powell.

    “Tijdens onze mei-bijeenkomst waren we ons bewust van de voortdurende tegenstroom van de wereldwijde groei en handel, maar er was een voorlopig bewijs dat deze tegenstroom afzwakte. De nieuwste gegevens uit China en Europa waren bemoedigend en er waren berichten over vooruitgang in de handelsbesprekingen met China. Ons voortdurend geduldige standpunt leek passend en de commissie zag geen sterke argumenten om onze beleidsrente aan te passen.

    Sinds onze mei-bijeenkomst is deze tegenstroom echter opnieuw teruggekomen, waardoor er meer onzekerheid is ontstaan. Schijnbare vooruitgang in de handel leidde tot meer onzekerheid en onze contacten in het bedrijfsleven en de landbouw melden verhoogde bezorgdheid over handelsontwikkelingen. De groei-indicatoren van over de hele wereld zijn per saldo teleurstellend, wat de vrees doet wekken dat de zwakte in de wereldeconomie de Amerikaanse economie zal blijven beïnvloeden. Deze zorgen hebben mogelijk bijgedragen aan de daling van het bedrijfsvertrouwen in sommige recente onderzoeken en beginnen mogelijk zichtbaar te worden in nieuwe cijfers.”

    Federal Reserve staat klaar om rente te verlagen

    Powell zei dat de economische situatie sinds de vorige bijeenkomst in mei is verslechterd en dat het aantal onzekerheden is toegenomen. Ook maakt hij zich zorgen over de inflatie, die hardnekkig laag blijft en niet in de buurt komt van de doelstelling van 2% op de middellange termijn. Voor centrale banken is een geringe inflatie een signaal dat kan wijzen op zwakke economische groei.

    De financiële markten houden er rekening mee dat de Federal Reserve in juli een renteverlaging zal doorvoeren. Door de goede banencijfers van vorige week vrijdag zijn de verwachtingen wel wat getemperd, maar de kans op tenminste één renteverlaging van 25 basispunten wordt door de markt nog steeds als zeer groot ingeschat.

    Het vooruitzicht van een versoepeling van het monetaire beleid stuwde de koersen van aandelen, obligaties en edelmetalen woensdag omhoog. De rente op Amerikaanse staatsleningen daalde, terwijl de euro wat sterker werd ten opzichte van de dollar. De goudprijs schoot omhoog en kwam weer boven de $1.400 per troy ounce. In euro’s steeg de prijs tot boven de €40.000 per kilo.

    Dit artikel verscheen eerder op Goudstandaard

  • Gebruik ook vergelijkingssites als je al verzekeringen hebt afgesloten

    In de verzekeringsbranche zijn consumenten vaak blij als het er weer op zit. Een bepaalde verzekering is via een adviseur of vergelijkingssite afgesloten en er hoeft niet meer naar omgekeken te worden. Zeker bij complexe verzekeringen laat de consument zodoende geld liggen.

    Neem bijvoorbeeld de overlijdensrisicoverzekering. Op een gegeven moment in eenieders leven is het nodig om je te oriënteren op deze verzekering. Meestal bij het kopen van een woning omdat een overlijdensrisicoverzekering een voorwaarde is voor een hypotheek of als er sprake is van gezinsuitbreiding en daarom de nabestaanden goed verzekerd moeten worden.

    Na het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering wordt tijdens de looptijd van de verzekering zelden nogmaals gekeken of deze in een later stadium nog wel voldoet. Of dat de verzekering wellicht goedkoper is geworden. Het is namelijk vrij gemakkelijk om over te stappen mits de gezondheid van de verzekerde(n) in orde is.

    Drie keer waarom het handig is om afgesloten verzekeringen te blijven vergelijken

    Een eerste reden om periodiek naar je verzekeringen te kijken is omdat verzekeraars constant hun premies wijzigen. Schadecijfers veranderen in positieve of negatieve zin en verzekeraars stellen hun premies daarop bij. Zij willen natuurlijk ook ten alle tijde concurrerend blijven en als er de ruimte voor is dan wordt hier ook naar gehandeld.

    Een tweede reden is dat je financiële situatie door de jaren heen verandert. Het is mogelijk dat je bijvoorbeeld een ruime meevaller ontvangt en besluit om dit bedrag voorlopig als vangnet te bewaren op een spaarrekening. Dan is het bij een overlijdensrisicoverzekering onnodig om een verzekerd bedrag in stand te houden welke is gebaseerd op de situatie van voor de meevaller.

    Ten derde is de gezinssamenstelling vaak aan verandering onderhevig. Komt er iemand bij door de geboorte van een kind of verlaat een kind de ouderlijke woning? Dan veranderen een aantal verzekeringen mee.

    Bij verzekeringen zoals de rechtsbijstandverzekering, aansprakelijkheidsverzekering en inboedelverzekering is de gezinssamenstelling een premiebepalende factor.

    Mede vanwege deze drie redenen is het aan te raden om minstens één keer per jaar al je verzekeringen onder de loep te nemen met behulp van een vergelijkingssite zoals Geencentteveel.nl. Pak de meest recente polis erbij en neem deze over op de site. Binnen enkele minuten is er een overzicht van de actuele premies te zien en kan je direct bepalen of het afsluiten van nieuwe verzekering de moeite waarde is.

    Door Nick Brendel van Geencentteveel.nl

    Over Geencentteveel.nl

    Geencentteveel.nl is een vergelijkingssite van verzekeringen en is in 1999 opgericht. Door operational excellence als marketingstrategie na te streven lukt het ons keer op keer om de premies of handelingskosten van bepaalde verzekeringen zo scherp mogelijk aan te bieden.

    Meer informatie op www.geencentteveel.nl.

  • De handelsoorlog hakt er echt in

    De wereld haalde opgelucht adem toen president Trump en president Xi Jinping tijdens de G20 aankondigde dat de VS en China opnieuw aan tafel gaan om de handelsgeschillen te bespreken. Toch lijkt de schade als gevolg van het handelsgeschil fors, als we recente economische data correct interpreteren. De global manufacturing index van JP Morgan en IHS Markit daalde in juni naar het laagste niveau sinds 2012. Vooral het aantal nieuwe orders daalde scherp evenals het ondernemersvertrouwen.

    Data uit diverse regio’s en landen lijken de waarnemingen van de index te bevestigen. In China is de Caixin-Markit purchasing managers’ Index tot onder 50 gedaald. Volgens TS Lombard wijst de daling in nieuwe orders erop, dat de Chinese economie al voor de handelsgeschillen aan het vertragen was. Een Chinese vertraging is uiteraard slecht nieuws voor de rest van Azië en de malaise in dat deel van de wereld wordt nog verergerd door een vertraging van de industriële productie in Japan. Datzelfde land heeft sancties afgekondigd tegen de Koreaanse semiconductor industrie als onderdeel van een ruzie met Zuid-Korea over compensatiebetalingen voor dwangarbeid in de Tweede Wereldoorlog.

    Groeivertraging Europa

    Ook in Europa heeft de industrie het moeilijk. In Frankrijk daalt de productie, evenals in het Verenigd Koninkrijk. Daar is de productie naar het laagste niveau in zes jaar gedaald. Dat de onzekerheid rondom de Brexit hier een rol speelt, lijkt vanzelfsprekend. Alleen in de VS lijkt de industrie nog de wind in de rug te hebben en groeit de productie nog, zij het dat ook hier de orderinstroom lijkt te verflauwen.

    Twee sectoren die symbool staan voor het proces van globalisering, de automobielindustrie en de smartphone, hebben het nu duidelijk moeilijk. De Europese autofabrikanten kampen nog steeds met de gevolgen van het dieselschandaal. Er worden dit jaar waarschijnlijk minder Europese auto’s verkocht. De auto-industrie is van vitaal belang voor Europa. Ook de smartphone maakt moeilijke tijden door. De consument loopt niet vanzelfsprekend meer warm voor elke update. Die terughoudendheid pakt natuurlijk niet goed uit voor de producenten van semiconductors.

    Inkoopmanagersindex producenten daalt (Bron: Trading Economics)

    Er zijn meer verklaringen voor de teruglopende industriële productie en de internationale handel in industriële producten. In de VS worden kredieten minder vanzelfsprekend verleend. Dat maakt het werken duurder voor die bedrijven die actief zijn in de zogeheten wereldwijde value chains. Volgens de Bank for International Settlements leunen deze multinationale supply chains vooral op dollarkredieten. De groei van de internationale handel in de jaren voor de crisis was vooral te danken aan goedkoop geld en aan te bereidwillige banken.

    Minder investeringen

    Economen stellen ook vast dat sinds de financiële crisis van 2008 er relatief minder geïnvesteerd wordt. Bedrijven zijn terughoudend vanwege de politieke onrust in de wereld en houden de hand op de knip. Dat gaat ten koste van een groeiende productie. De dienstensector is minder gevoelig voor de terugval in investeringen, want die leunt toch in eerste instantie op de consumentenbestedingen. Die doen het goed vanwege een sterke arbeidsmarkt en stijgende lonen.

    De OECD stelt dan ook vast dat de dienstensector en de industrie steeds meer een eigen pad bewandelen. Tot voor kort bewandelden ze dezelfde weg in dezelfde richting. Dit kan uitmonden in een nieuw groeimodel, waarbij de rol van de export minder zwaar gaat wegen. Dat hoeft geen slecht nieuws te zijn. Toch is enige voorzichtigheid op zijn plaats. De industrie vertegenwoordigt nog steeds een zeer respectabel aantal banen, direct maar ook indirect. Die dienstensector is immers toeleverancier aan de industrie. Die heeft accountants nodig, maar ook chauffeurs, schoonmakers en ingenieurs om maar eens wat te noemen.

    Ondanks een terugval in productie en internationale handel lijkt de wereldeconomie nog steeds behoorlijk voorwaarts te marcheren. Ook de handelsperikelen hebben nog geen totaal fnuikende uitwerking gehad. Beleidsmakers moeten echter wel op hun hoede zijn. Een Amerikaanse renteverlaging en/of een hernieuwde stimulering door de ECB zal vooral de financieel markten vooruithelpen, maar niet de industrie een steuntje in de rug geven. Misschien kunnen de Chinese stimuleringsplannen dat wel doen voor de nijverheid van dat land! Het zou een begin zijn.

    Cor Wijtvliet

    corwijtvliet-logo

    Deze bijdrage is afkomstig van www.corwijtvliet.nl

    Tot slot:

    Vindt u deze columns van Cor Wijtvliet interessant, dan kunt voor €25 per jaar donateur worden van het CorWijtvlietJournaal. Ook kunt u een geheel vrijwillige bijdrage overmaken naar NL14RABO0156073676, ten name van Wijtvliet Research.

    Donateurs krijgen niet alleen zonder vertraging het CorWijtvlietJournaal in hun mailbox, maar kunnen ook rekenen op een wekelijkse extra nieuwsbrief met vijf beleggingstips van Cor Wijtvliet. Neem voor meer informatie contact op met Cor Wijtvliet via het hierboven genoemde mailadres.




  • Renteverlaging Fed onwaarschijnlijk na banenrapport VS, stevige rally dollar

    We verkondigden al een tijdje dat de rentemarkten, die voor de komende kwartalen bijna vier volledige renteverlagingen door de Federal Reserve inprijsden, te hard van stapel liepen. Het positieve banenrapport dat vorige week in de VS verscheen, bevestigt onze visie duidelijk: het tempo waarmee in de VS banen worden gecreëerd, vertoont geen vertraging van betekenis.

    Door dit nieuws steeg het rendement op tienjarig schatkistpapier tot boven het psychologische niveau van 2% en startte als tegentrend een rally in de Amerikaanse dollar, die vorige week ten opzichte van elke G10-valuta duidelijk hoger eindigde – met uitzondering van de Canadese dollar, die zelf door een sterk binnenlands banenrapport gesteund werd.

    Hierbij moet opgemerkt worden dat de dollar ten opzichte van belangrijke valuta van opkomende markten veel wisselender presteerde. Vele van deze munten wisten, nu de angst voor de ontwikkeling van de wereldeconomie wat weggeëbd is, opnieuw een sterke prestatie neer te zetten, ten koste van hogere Amerikaanse rendementen.

    Ook deze week zal de aandacht volledig op de VS gericht blijven. Federal Reserve-voorzitter Powell zal dinsdag voor het Congres getuigen. We zijn benieuwd in hoeverre de recente positieve economische cijfers zijn enthousiasme voor een soepeler beleid zullen temperen. Hieronder de belangrijke valuta in de detail.

    Euro

    De bekendmaking dat Christine Lagarde de volgende voorzitter van de ECB kan worden, is een boodschap van continuïteit en zou marginaal dovish genoemd kunnen worden. Zo zagen de markten het in ieder geval. Er was een stevige rally van Italiaanse obligaties en de euro begon voordat het Amerikaanse banenrapport vrijdag verscheen al hoogte te verliezen. Bovendien wijst het feit dat de EU heeft besloten om Italië geen sancties voor zijn begrotingstekort op te leggen op meer tolerantie voor aanvullende fiscale stimuleringsmaatregelen. Naar onze mening betekent dit dat aanvullende monetaire versoepeling minder hard nodig zou kunnen zijn en dit op de middellange termijn positief voor de euro is.

    Britse pond

    Het lijkt er steeds meer op dat de onzekerheid over de impasse rond de Brexit effect op het ondernemersvertrouwen in het Verenigd Koninkrijk begint te hebben. De PMI-indicatoren voor bedrijfsactiviteit daalden tot onder het kritieke niveau van 50, dat op krimp duidt. Deze week zullen we zien of de daadwerkelijke economische cijfers dit verlies aan vertrouwen weerspiegelen: woensdag wordt de groei van het bbp in de drie maanden tot en met mei gepubliceerd.

    Amerikaanse dollar

    Vorige week kwamen er positieve geluiden van het handelsfront, en vrijdag kwam het sterke Amerikaanse banenrapport daar nog eens bij. De banengroei leefde in juni ten opzichte van de dip in mei sterk op en de reële lonen blijven langzaam maar gestaag groeien. Er zijn geen aanwijzingen dat in de VS een recessie of zelfs een aanzienlijke vertraging in het verschiet ligt.

    Het lijkt het erop dat de markten na het verschijnen van het banenrapport volledig uitsluiten dat de Federal Reserve bij zijn bijeenkomst in juli de rente met 50 basispunten verlaagt. Eén verlaging is volgens ons politiek onvermijdbaar, maar we denken niet dat er een voedingsbodem voor een aanhoudende verruimingscyclus is.

    Door: Enrique Diaz-Alvarez

    Enrique Diaz-Alvarez is chief risk officer en staat aan het hoofd van het analistenteam van Ebury in New York. Vanwege zijn gedrevenheid, passie en gedegen kennis, wordt Enrique door Bloomberg erkend als een van de meest accurate voorspellers van de marktbewegingen.

    Over Ebury:

    Ebury maakt internationale markten toegankelijker met valutadiensten op maat en flexibel handelskrediet voor ondernemingen. Ebury werkt samen met ruim 12.000 organisaties en verricht 12 miljard euro aan valutatransacties in 140 verschillende valuta. Het bedrijf heeft kantoren in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Spanje en Polen. De speerpunten van Ebury:

    • Financiële diensten die normaal zijn voorbehouden aan grote multinationals
    • Financiering van uw aankopen
    • Marktkennis en valutadiensten op maat
    • Ons netwerk van liquidity providers en intermediaire banken
    • Transacties in ruim 140 verschillende valuta

    Meer informatie op www.ebury.nl