Blog

Werkloosheid in Nederland veel hoger dan gedacht

Het Centraal Bureau voor de Statistiek berichtte vorige week dat de werkloosheid in Nederland voor het eerst sinds de zomer van 2011 weer onder de 5% gedaald is. Dat lijkt misschien goed nieuws, maar achter deze cijfers gaat een enorme verborgen werkloosheid schuil. Volgens de officiële statistieken waren er in juni 446.000 personen werkloos, maar wat de cijfers niet vertellen is dat veel Nederlanders beneden hun opleidingsniveau werken of veel minder uren kunnen maken dan ze eigenlijk zouden willen.

Officiële werkloosheid daalde in juni naar 4,9% (Bron: CBS)

Flexwerk en deeltijdwerk

De laatste jaren hebben meer mensen inderdaad een baan kunnen vinden, maar dat zijn lang niet altijd fulltime banen waar je een huishouden mee kunt onderhouden. En dat geeft een vertekening van het werkloosheidscijfer, omdat ook mensen met parttime banen en oproepkrachten die maar een paar uur per week werken volledig als werkende worden meegenomen.

Alle Nederlanders die tijdens de crisis werkloos zijn geraakt en die nu een paar uur per week werken zijn volgens de cijfers niet meer werkloos, maar achter dit cijfer schuilt wel een toenemende armoede. Wie van een fulltime baan naar een parttime baan gaat is niet werkloos, maar zal er in koopkracht wel aanzienlijk op achteruit gaan.

De daling van de werkloosheid van de laatste jaren is vooral het resultaat van de toename van het aantal deeltijdbanen en flexibele arbeidscontracten. Dezelfde hoeveelheid werk wordt door meer mensen gedaan, waardoor het alleen maar lijkt alsof er meer werkgelegenheid is.

Percentage werknemers met flexibele arbeidscontracten sterk toegenomen (Bron: CBS)

Verborgen werkloosheid

Ook de Nederlandsche Bank kwam eerder deze zomer tot de conclusie dat de werkloosheidscijfers de werkelijke krapte op de arbeidsmarkt overschatten. Volgens hun berekeningen moeten er nog een half miljoen werklozen bij de cijfers van het CBS worden opgeteld die wel willen werken, maar dat op dit moment niet kunnen. Daarnaast zijn er volgens de centrale bank nog ongeveer een miljoen Nederlanders die wel een baan hebben, maar die veel meer uren willen maken.

Neem je deze factoren mee, dan kom je uit op een werkloosheid die ruim drie keer zo hoog is als het officiële werkloosheidscijfer van 4,9%. Deze bevindingen verklaren ook waarom de lonen en de inflatie nog steeds niet stijgen.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

25 juli 2017
Helft Amerikanen houdt aan einde van de maand niets over

Bijna de helft van alle Amerikanen houdt aan het einde van de maand niets over, omdat hun uitgaven groter zijn dan hun inkomen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van het het Center for Financial Services Innovation (CFSI), een onderzoeksbureau dat de financiële situatie van de Amerikaanse bevolking peilt.

Uit het onderzoek blijkt dat de helft van de Amerikaanse huishoudens geen financiële buffer heeft om tegenslagen op te vangen. “Veel Amerikanen leven financieel op de rand van de afgrond”, zo concludeert Jennifer Tescher van het CFSI. En dat is een groot maatschappelijk probleem, omdat financiële stress ook invloed heeft op de gezondheid. “We kunnen de gezondheidsproblemen van deze mensen niet oplossen zolang hun financiele gezondheid niet op orde is”, zo voegde Tescher eraan toe.

Structurele problemen

In veel gevallen hebben Amerikaanse huishoudens nog wel enige ruimte om te bezuinigen op de uitgaven, maar de resultaten van dit onderzoek laten volgens Tescher zien dat er sprake is van een structureel probleem in de Amerikaanse samenleving.

Uit het onderzoek blijkt dat Amerikanen schrikbarend veel geld kwijt zijn voor wonen en voor de reiskosten die nodig zijn om op het werk te komen. Deze kosten gaan voortdurend omhoog, terwijl het inkomen meestal gelijk blijft. Daardoor blijft er steeds minder vrij besteedbaar inkomen over voor andere uitgaven.

Een ander probleem dat Tescher ziet is de onregelmatigheid van het inkomen. Bijna 40% van de groep Amerikanen die tenminste evenveel uitgeeft als er binnenkomt zegt een inkomen te hebben dat maandelijks of zelfs wekelijks schommelt. Ook in de Verenigde Staten is er officieel sprake van een dalende werkloosheid, waarbij steeds meer voltijdsbanen worden vervangen door deeltijdbanen en flexibele contracten.

Inkomens van huishoudens stijgen nauwelijks (Bron: dshort.com)

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

25 juli 2017
Syrië eist schadevergoeding van internationale coalitie

De regering van Syrië wil de internationale coalitie aansprakelijk stellen voor de schade die is aangericht met diverse luchtaanvallen. Dat staat in een brief die de Syrische ambassadeur van de Verenigde Naties onlangs heeft ingediend.

Volgens de ambassadeur hebben de Verenigde Staten en haar bondgenoten binnen de zogeheten internationale coalitie illegaal bombardementen uitgevoerd op onder andere dorpen en op infrastructuur die hoort bij de productie van olie en gas.

In de brief wordt verwezen naar drie luchtaanvallen op onder andere een tankstation, een gasinstallatie en een dorp in Syrië. Bij die laatstgenoemde aanval vielen ook burgerslachtoffers, waarvan acht naderhand nog geïdentificeerd konden worden. De ambassadeur schrijft in zijn brief het volgende:

De herhaaldelijke bombardementen door deze illegitieme “internationale coalitie” eisen de levens van honderden onschuldige Syrische burgers en veroorzaken aanzienlijke materiële schade aan Syrische faciliteiten, huizen en infrastructuur. Ook veroorzaakt het een bijna totale vernietiging van Syrische olie- en gasinstallaties.

De aanvallen van de zogenaamde “internationale coalitie” en de illegale, eenzijdige en gedwongen economische sancties van de Verenigde Staten, de Europese Unie en andere Staten tegen de Arabische Republiek Syrië zorgen ervoor dat het onderhoud aan deze economische faciliteiten wordt belemmerd en dat de ontwikkeling en wederopbouw in de Arabische Republiek Syrië in gevaar komt.

Mijn regering bevestigde opnieuw haar positie dat de aanvallen door de zogenaamde internationale coalitie tegen Islamitische Staat in Irak en de Levant op het grondgebied van Syrië illegaal zijn en in strijd met het internationaal recht, omdat deze worden uitgevoerd zonder de goedkeuring van en coördinatie met de Syrische regering.

Mijn regering staat erop dat deze luchtaanvallen stoppen en dat de deelnemers aan deze illegitieme coalitie de politieke en wettelijke verantwoordelijkheid op zich nemen voor de vernietiging van infrastructuur in de Arabische Republiek Syrië, inclusief de verantwoordelijkheid voor compensatie.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

25 juli 2017
Column: De aandelenmarkten als rapportcijfer

Kort geleden kwam naar buiten (niet via onze media) dat er een aantal Staten in de Verenigde Staten afstevenen op een faillissement of reeds failliet zijn. Essentiële taken worden in vier staten – te weten Maine, Connecticut, New Jersey en Illinois – niet meer door de overheid uitgevoerd, omdat er geen overeenstemming is over een sluitend budget.

Democraten en Republikeinen kunnen niet tot een akkoord komen, omdat ze geen raad weten met de enorme schuldenberg. Harde beslissingen dienen genomen te worden en beide partijen lijken hun verantwoordelijkheid hiervoor niet te willen nemen. Illinois is nu de eerste staat in de geschiedenis waarvan de obligaties de ‘junk’ status hebben meegekregen.

Amerikaanse economie

Dit is natuurlijk allesbehalve een goed teken, maar de gemiddelde Amerikaan – Joe Sixpack – lijkt dit niets te deren. Uit onderzoek blijkt dat de gemiddelde Amerikaan de stand van de Amerikaanse economie afleest aan het werkloosheidscijfer en de stand van de Amerikaanse beurs. Het werkloosheidscijfer staat erg laag, al weet een gemiddelde econoom dat dit cijfer zeer gemakkelijk te manipuleren valt.

Er wordt weleens geschreven over het feit dat China z’n cijfers manipuleert, maar in de VS én Europa kunnen we er ook wat van. Langdurig werklozen (langer dan een jaar) tellen bijvoorbeeld niet meer mee als werkloos zijnde. Lijkt mij een beetje vreemd… De aandelenmarkten staan erg hoog, dit komt natuurlijk door al het ‘gratis geld’ wat ter beschikking is gesteld, dit geld vloeide naar één van de minst slechte mogelijkheden.

Trump noemde zelfs de stand van de aandelenmarkt een rapportcijfer voor zijn presidentschap, dit is echt een hele onverstandige uitspraak. Een president heeft hier echt geen invloed op. Sterker nog, mijn overtuiging is dat Trump de schuld gaat krijgen als er dingen mis zullen gaan op de financiële markten. Hij krijgt momenteel al overal de schuld van, net als Rusland overigens. Al ben ik geen fan van Trump, maar het gaat momenteel erg ver hoe de Westerse media hem benaderen. Ik denk dat hij als dé zondebok neergezet gaat worden. De tijd zal het leren en we zullen het blijven volgen voor u.

Dollar

Er is voor de VS een ander gevaar dat momenteel op de loer ligt. De dollar raakt zijn status als wereldreservemunt langzaamaan kwijt. Als dit doorzet zal dit verregaande economische consequenties hebben. De Amerikanen beschikken dankzij de petrodollar over gratis olie, niet alleen omdat het ook in hun eigen bodem zit, maar vooral omdat zij zelf de dollar (bij)drukken. De rest van de wereld zal eerst goederen en diensten moeten produceren om dollars te bemachtigen, waarmee ze vervolgens olie kunnen kopen.

Een aantal grote landen ter wereld probeert dit nu te omzeilen. Dit zien we bijvoorbeeld al enkele jaren gebeuren in Rusland en China. De Russen hebben een groot deel van hun dollarreserve afgebouwd en zijn hun goudvoorraad flink aan het uitbouwen. De Chinezen zijn gestopt met het opkopen van Amerikaans staatspapier en investeren over de hele wereld op zeer grote schaal in het delven van grondstoffen en het aanleggen van een goudvoorraad. Deze twee landen leven dan ook momenteel niet op goede voet met de VS.

Yellen

Als laatste las ik afgelopen week een interessante mening van de bestuursvoorzitter van de Saxo-bank. Dit is wat hij gezegd heeft:

“Yellens meest recente optreden als voorzitter van de FED zal de geschiedenis ingaan als een kolossale beleidsfout, omdat ze erop blijft hameren dat lage inflatie een tijdelijk fenomeen is. Ook Draghi blijft dit zeggen. Inflatie wordt enkel gecreëerd wanneer er schaarsheid van goederen of kapitaal ontstaat (en beide duurder worden). Maar omdat de centrale banken nu al jarenlang de markten met cash overspoelen is geld nooit zo goedkoop geweest. Het streefdoel van 2% inflatie is dan ook weinig realistisch.”

Ik denk helaas dat hij gelijk heeft. Dit betekent dat door de acties van de centrale banken wereldwijd er enorme verstoringen zijn opgetreden die slecht zullen aflopen en dat deze acties geen enkele positieve invloed hebben gehad, behalve voor de op papier failliete grootbanken…

Sander Noordhof

Reageren? Stuur een mail naar [email protected]

Deze column van Sander Noordhof verscheen eerder op Goudstandaard. Goudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].

21 juli 2017
Rusland voegt bijna 10 ton aan goudreserve toe

De centrale bank van Rusland heeft in juni opnieuw goud aan haar reserves toegevoegd. Met de aankoop van 300.000 troy ounce (9,33 ton) breidt het land haar totale goudvoorraad uit tot bijna 1.717 ton, goed voor een zesde plaats op de ranglijst van landen met de grootste goudvoorraden. Sinds het begin van dit jaar heeft Rusland al meer dan honderd ton van het edelmetaal aan haar reserves toegevoegd.

Rusland blijft goud kopen als vorm van diversificatie en als hedge tegen politiek risico. Het edelmetaal kent geen tegenpartij risico en kan buiten het financiële systeem om verhandeld worden. Daarmee onderscheid het zich van valutareserves als aandelen en obligaties, die via banken en brokers verhandeld worden. De toegang tot valutareserves kan door sancties worden belemmerd, terwijl een goudvoorraad in eigen land onder alle omstandigheden gebruikt kan worden.

Goudvoorraad Rusland stijgt naar 1.717 ton

Jaarlijkse goudaankopen Rusland sinds 2006

Rusland voegt goud en dollars aan reserves toe

De totale goudvoorraad van Rusland staat voor een bedrag van $68,77 miljard op de balans van de centrale bank. Van de totale reserve van $412 miljard bestaat dus ongeveer 17% uit edelmetaal, gewaardeerd tegen een goudprijs van ongeveer $1.246 per troy ounce. De overige reserves zijn uitgedrukt in buitenlandse valuta en bestaan voornamelijk uit Amerikaanse dollars en euro’s.

Volgens de laatste cijfers van het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft Rusland dit jaar niet alleen goud, maar ook Amerikaanse staatsobligaties aan haar reserves toegevoegd. Sinds het begin van dit jaar steeg de totale positie in zogeheten ‘Treasuries’ van $86,1 naar $108,7 miljard, het hoogste niveau sinds september 2014.

Goud en valutareserves Rusland

Goud als strategische reserve

Goud wordt gezien als een strategische bezitting en om die reden proberen opkomende economieën als Rusland en China momenteel zoveel mogelijk goud te verzamelen. In Rusland wordt de productie van goudmijnen grotendeels opgekocht door binnenlandse banken, die vervolgens een gedeelte doorverkopen aan de centrale bank. Ook in China blijft vrijwel de volledige productie van het edelmetaal in eigen land, waar de vraag naar goud zo groot is dat er ieder jaar ook bijna duizend ton goud uit het buitenland geïmporteerd wordt.

Sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 zijn de goudvoorraden van Rusland en China meer dan drie keer zo groot geworden. In verhouding tot Europa en de Verenigde Staten hebben deze opkomende economieën nog relatief weinig goud in de kluis liggen. Die achterstand wordt snel ingelopen, zoals de volgende grafiek laat zien.

Goudvoorraden Rusland en China groeien snel (Grafiek via de World Gold Council)

21 juli 2017
Pas op voor de Wall Street wolf in schaapskleren

De toon is duidelijk veranderd. De brief die Dan Loeb, eigenaar van het hedgefund Third Point, richtte aan het topmanagement van het Zwitserse Nestlé was allesbehalve polemisch. Hij maande het topmanagement niet om zich maar zo snel mogelijk uit zaken terug te trekken om de rest van hun leven door te brengen met golven. Integendeel, de toon was vriendelijk en opbouwend. Natuurlijk, er waren verwijten. Nestlé heette een bedrijf te zijn dat in het verleden was blijven steken, maar Loeb beloofde zich te gedragen als een belegger met een lange termijnvisie. In die hoedanigheid bood hij zijn constructieve steun aan aan ceo Mark Schneider om samen het bedrijf gereed te maken voor de 21ste eeuw.

Het sterke economische herstel in Europa heeft de belangstelling gewekt van Amerikaanse hedgefunds. In de VS gaat het allemaal wat minder en dan oogt het oude Europa een beetje als het beloofde land. Activistische aandeelhouders als Dan Loeb weten echter maar al te goed, dat de traditioneel agressieve toonzetting in Europa op weinig waardering kan rekenen en dus passen ze zich aan en spelen de rol van de constructieve en meedenkende aandeelhouder in plaats van een partij die niet terugdeinst voor desnoods vijandige overnames. Die constructieve houding blijkt in de Europese praktijk ook beter te werken.

Koers van het aandeel Nestlé

Activistische aandeelhouders

Activistische beleggers als het Europese Cevian Capital of het Amerikaanse ValueAct hebben er succes mee geboekt. Ze hebben een aanzienlijk belang gekocht in respectievelijk Thyssen Krupp en Rolls-Royce en hebben plaats genomen in de Raad van Commissarissen. Vanuit die positie bestoken ze het management met hun opvattingen en research en pleiten ze voor aanpassingen in de bedrijfsstrategie.

Dat hoeft niet verkeerd te zijn. Activistische beleggers doen hun huiswerk goed. Vaak hebben ze ook meer kennis van de sector dan het zittend management, dat daarvoor vaak op zijn sub management steunt. Ze hebben ook vaak een eigen, onafhankelijke mening die niet hoeft samen te vallen met de heersende opinies. Anders gezegd, een constructieve belegger met een activistische inslag kan wel degelijk oog hebben voor de langere termijn en minder voor het komende kwartaal.

Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn en dat is het waarschijnlijk ook. Bedrijven als Nestlé doen er goed aan om het aanbod van activistische aandeelhouders zorgvuldig te wegen, zeker als op de achtergrond een mogelijk overnamebod schemert, gesteund door 3G Capital, de Braziliaanse private equity partij berucht om zijn snijden in de kosten. Bedrijven moeten zich afvragen of ze te maken hebben met een heuse constructieve partij of met een wolf in schaapskleren.

Verbeteren bedrijfsstrategie of snelle winst?

Met andere woorden, is de activistische belegger waarlijk geïnteresseerd in het verbeteren van de bedrijfsstrategie of is hij uit op een snelle winst? Vraagt hij om meer schuld op de balans en om een extra dividend of het inkopen van eigen aandelen? In zijn brief vraagt Dan Loeb om de schuldenlast te verdubbelen en om met dat geld een grootschalig programma van inkoop van eigen aandelen te financieren. Het zou gaan om een bedrag van SFr 20 miljard. Ook dringt hij aan op de verkoop van het belang van 23% in L’Óreal met een geschatte waarde van $25 miljard. Ook die opbrengst zou geheel of gedeeltelijk aangewend kunnen worden om beleggers tegemoet te komen.

Wat overnamedoelwitten zich ook moeten afvragen of voorgestelde kostenbesparingen het bedrijf inderdaad ‘fitter’ maken zoals de activisten vaak claimen of dat het mooie en beloftevolle projecten in de kiem smoren. Wat dat betreft, gaat Loeb veel minder ver dan de geijkte aanpak van een partij als 3G met zijn wel zeer rigoureuze afslanking van Kraft Heinz. Het snijden in het teveel aan vet op de botten kan verkeerd uitpakken voor een beloftevol initiatief. Al in 1986 lanceerde Nestlé Nespresso, maar het duurde tien jaar voordat het het succes van vandaag de dag werd.

Dit voorbeeld voert vanzelf naar de derde vraag. Welke tijdshorizon hanteert de constructieve belegger? Voor een doorsnee private equity partij is de lange termijn drie tot vijf jaar, maar dat is kort voor een bedrijf als Nestlé. Een nieuwe ceo kan wellicht de effectiviteit binnen Nestlé verhogen, maar het ontwikkelen en in de markt zetten van zelfs maar één nieuw merk kost tijd, veel tijd. Dat besef zou tot enige nederigheid moeten leiden in de opstelling van activistische beleggers. Als ze echter inderdaad de rol willen spelen die ze voorspiegelen, dan kan hun nalatenschap hen overleven!

Cor Wijtvliet

Deze bijdrage is afkomstig van www.corwijtvliet.nl

Disclaimer: Bovenstaand artikel is geen professioneel beleggingsadvies en het is ook geen uitnodiging om te gaan beleggen. Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Het artikel is louter de persoonlijke mening van de auteur.

21 juli 2017
Trump stopt bewapening rebellen in Syrië

De Amerikaanse president Trump heeft de CIA opdracht gegeven om te stoppen met de bewapening van rebellen die tegen Assad vechten. Met dit besluit rekent Trump af met het buitenlandse beleid van de Obama regering, die in 2013 begon met de bewapening van zogeheten ‘gematigde rebellen’.

De Washington Post schrijft dat Trump dit besluit al bijna een maand geleden heeft genomen, nog voor de bijeenkomst van de G20 in Duitsland. Daar sprak Trump ruim twee uur met de Russische president Poetin, waarbij een overeenkomst werd bereikt over een staakt-het-vuren in het zuiden van Syrië.

Tijdens het bezoek aan de Franse president Macron zei Trump dat er ook al gesproken is over een tweede staakt-het-vuren in een ander gedeelte van Syrië. Als dat lukt, dan is er volgens de Amerikaanse president een goede kans dat er een einde komt aan de vuurgevechten in het land.

Vrede in Syrië?

Met de beëindiging van dit omstreden CIA programma komt er overigens geen einde aan de Amerikaanse inmenging in de situatie. Zo blijft de Amerikaanse regering steun verlenen aan de Koerdische strijders die in Raqqa en langs de rivier de Eufraat vechten tegen Islamitische Staat. Ook gaan de bombardementen vanuit de lucht door de Amerikaanse coalitie gewoon door.

In 2015 besloot Poetin het regeringsleger van Assad te steunen. Niet omdat hij Assad zo graag wilde helpen, maar omdat hij wilde voorkomen dat Syrië in dezelfde situatie terecht zou komen als Libië. Dat plan heeft een grote kans van slagen, zeker nu Trump bereid is zijn steun aan de oppositie in te trekken.

Wederopbouw

De laatste maanden heeft het regeringsleger van Assad met hulp van Rusland veel gebieden weten te veroveren. In verschillende steden pakt de Syrische bevolking het dagelijkse leven weer op, al is er door de gevechten veel schade toegebracht aan gebouwen en aan de infrastructuur. Om die schade te herstellen heeft Syrië de hulp van Chinese bouwbedrijven ingeroepen. De Syrische ambassadeur in China, Imad Mustafa, zei daar onlangs het volgende over:

China, Rusland en Iran hebben tijdens het militaire conflict aanzienlijke steun gegeven aan Syrië. Daarom zijn het deze drie landen die een belangrijke rol zullen spelen in de wederopbouw van Syrië. Als we deze werkzaamheden zouden overlaten aan andere landen, zelfs aan diegene die hebben bijgedragen aan de schade, dan zou dat erg oneerlijk zijn.

We hebben onze les geleerd van wat er tijdens deze binnenlandse oorlog gebeurd is. We hebben geleerd wie onze strategische partners zijn. We zullen nu niet dichter naar het Westen toe bewegen, maar richting het noorden en het oosten (verwijzend naar Rusland, Iran en China).

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

21 juli 2017
Twijfels temperen optimisme over winstgroei bij bedrijven

Het is alweer zover. De boeken over het tweede kwartaal zijn gesloten en de komende weken zal een regen aan cijfers over de beleggende wereld worden uitgestort. De vloedgolf aan winstcijfers moet een bevestiging worden van de uitstekende gang van zaken op de aandelenmarkten in de eerste helft van het jaar.

Het is de verwachting dat negen van de elf sectoren van de S&P 500 met betere cijfers naar buiten komen dan vorig jaar. Die verwachting is gebaseerd op een sterkere wereldeconomie en een zwakke dollar. Vooral de energiesector zal naar verhouding goed presteren. Dat is vooral toe te schrijven aan een wel heel zwak tweede kwartaal van 2016. Ook voor de technologie- en financiële sector zijn de verwachtingen hooggespannen. In het eerste kwartaal bedroeg de winstgroei mede dankzij deze sectoren 14% en dat scherpt de verwachtingen voor het tweede kwartaal behoorlijk aan.

Twijfel

Toch is er alle reden voor een voorzichtige noot. Juist aan het begin van de zomer is er een koele wind opgestoken die het beeld van de winst zomaar kan laten kantelen. Olieprijzen hebben vaker de neiging te dalen dan te stijgen. Ook is de uitgelatenheid over de verkiezing van president Trump grotendeels verdampt. Diens agenda voor groei is nog steeds onduidelijk. Het is echter waarschijnlijker dat deze negatieve ontwikkelingen vooral de cijfers over het tweede halfjaar zullen beïnvloeden.

Winstgroei is van vitaal belang voor de vooruitzichten van de aandelenmarkten en dat geldt zeker voor de VS. Dankzij de aanhoudende rally is de forward earnings multiple voor de S&P opgelopen naar 17,6 keer en dat is royaal boven het historisch gemiddelde. Daarmee is ook gezegd dat een verdere sterke stijging van deze multiple niet meer voor de hand ligt. Wil de koersrally uit de eerste helft van het jaar blijven doorzetten, dan moet de winstontwikkeling er gezond uitzien.

Winstverwachting

Data van FactSet voorspellen een gemiddelde winstgroei van 6,6%. Dat is fors minder dan de 14% uit het eerste kwartaal. Maar dit beeld behoeft nuancering. De cijfers in het eerste kwartaal werden fors beïnvloed door het sterke herstel van de winsten in de energiesector. Daar komt nog bij dat bedrijven de neiging hebben om de winstverwachting omlaag te praten. Daarmee is niet uitgesloten dat er uiteindelijk gemiddeld toch een dubbelcijferige winstgroei op de borden komt. Dan mogen de cijfers uit de energiesector niet gaan tegenvallen. Zoals gezegd, zullen ze verhoudingsgewijs goed zijn gelet op de zwakke winstontwikkeling in het vergelijkende kwartaal van 2016. Beleggers mogen echter niet uit het oog verliezen dat het sinds april neerwaartse bijstellingen geregend heeft.

Winstgroei S&P 500 bedrijven vooral binnen de energiesector (Bron: Financial Times)

Er is dus enige reden voor terughoudendheid als het over de cijfers over het tweede kwartaal gaat. Voor de rest van het jaar lijkt bezorgdheid op zijn plaats, ondanks de optimistische geluiden. Voorlopig staat er voor het derde kwartaal een groei van 7,4% in de sterren en voor het vierde kwartaal zelfs 12,4%. Er gaan echter steeds meer stemmen op die claimen dat de rally te ver is doorgelopen en dat het tweede kwartaal het omslagpunt gaat worden.

Die stemmen noemen vooral Trump als oorzaak. Die heeft zijn beloftes niet ingelost, waardoor de economie op zijn best 2% zal groeien en niet de beloofde 3% of meer. Dan wordt het praktisch onhaalbaar voor bedrijven om hun topline behoorlijk te laten toenemen. In het eerste kwartaal groeide de winst bij bedrijven een keer zo hard als de omzet. Dat is bijna niet vol te houden, zeker als de loondruk gaat toenemen. Misschien is de technologiesector het voorbeeld van wat komen gaat. Aan het einde van het tweede kwartaal van 2017 moest die sector een behoorlijke veer laten. Beleggers namen winst, wellicht in de veronderstelling dat de nabije toekomst er toch minder uitziet!

Cor Wijtvliet

Deze bijdrage is afkomstig van www.corwijtvliet.nl

Disclaimer: Bovenstaand artikel is geen professioneel beleggingsadvies en het is ook geen uitnodiging om te gaan beleggen. Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Het artikel is louter de persoonlijke mening van de auteur.

21 juli 2017
Rusland begint aanleg Turkish Stream

Gazprom is eind vorige maand begonnen met de aanleg van de Turkish Stream, de nieuwe pijpleiding door de Zwarte Zee die op jaarbasis 30 miljard kubieke meter aan Russisch aardgas naar Turkije kan transporteren. De aanleg van deze nieuwe pijpleiding is niet alleen in het belang van Rusland, maar ook in het belang van Turkije en aangrenzende landen als Bulgarije en Griekenland.

President Poetin bracht eind juni een bezoek aan het schip waarmee de pijpleiding op de bodem van de Zwarte Zee wordt aangelegd. Op dit schip worden de delen van de buis aan elkaar gelast, waarna ze deze laten zakken tot een diepte van maximaal 2.200 meter onder zeeniveau. De totale lengt van de pijpleiding is 910 kilometer, waarvoor ongeveer 75.000 buizen nodig zijn.

Turkish Stream

Een deel van de capaciteit van de Turkish Stream is bedoeld voor Turkije, dat nu al meer dan de helft van haar aardgas uit Rusland haalt. Het andere deel van de totale capaciteit zal via Turkije verder getransporteerd worden richting de landen in het zuiden en zuid-oosten van Europa. Daarvoor worden nieuwe pijpleidingen als de Trans Anatolian Pipeline (TANAP) en Trans Adriatic Pipeline (TAP) aangelegd, waarover we eerder al een artikel publiceerden.

Zodra deze pijpleidingen gereed zijn kan bijna heel Europa van Russisch gas worden voorzien, zonder afhankelijk te zijn van de pijpleidingen door Oekraïne. Daarmee is Europa verzekerd van een stabiele aanvoer van aardgas, een energiebron die de komende decennia erg belangrijk zal blijven voor de Europese economieën.

South Stream
Poetin wilde oorspronkelijk de gasleiding door de Zwarte Zee naar Bulgarije leggen, maar dat project werd door de administratieve belemmeringen van de Europese Commissie tegengehouden. Het gevolg daarvan is dat Bulgarije nu €400 miljoen per jaar aan inkomsten voor het transport van aardgas zal mislopen en dat de Zuid-Europese landen nu nog afhankelijker worden van de levering van aardgas via Turkije. Eind 2014 liet Poetin al weten dat hij de gasleiding zou verleggen naar Turkije, indien Europa de aanleg van een pijpleiding via Bulgarije zou blokkeren. Daarover zei hij toen het volgende:
Voor wat betreft de South Stream. We zijn van mening dat de houding Europese Commisie niet bepaald constructief en behulpzaam is geweest ten aanzien van de implementatie van dit project. Sterker nog, we zien dat er belemmeringen worden opgeworpen om de implementatie van dit project te verhinderen. Als Europa dit project niet wil implementeren, dan zullen we dat niet doen. Dan verleggen we onze energiebronnen naar andere regio's van de wereld, bijvoorbeeld met het versnellen van onze vloeibaar aardgas projecten. We zullen onze energiebronnen dan op andere markten verkopen, zodat Europa ze niet meer in de noodzakelijke hoeveelheden zal krijgen. We geloven dat dit in strijd is met de Europese belangen en dat het de economische samenwerking tussen ons negatief zal beinvloeden. Maar dat is de keuze van onze Europese vrienden, het is hun eigen keuze die ze als afnemer van ons aardgas hebben. Maar Rusland kan niet beginnen met de aanleg van een pijpleiding zo lang we geen goedkeuring hebben. Het zou belachelijk zijn voor ons om honderden miljoenen dollars te investeren in de aanleg van een project richting de kust van Bulgarije en dat we dan daar moeten stoppen. Dat betekent dat we dit project niet zullen implementeren, ook al is het bedrijf dat zich aan dit project heeft toegewijd alles klaar staan om morgen met de aanleg te beginnen. Maar we kunnen het niet doen en dat is raar, omdat onze partners ons vertellen het ook in het belang van Bulgarije is. Maar als Bulgarije niet als een zelfstandig land besluiten mag nemen, dan zouden ze op zijn minst compensatie moeten vragen van de Europese Commissie voor het mislopen van inkomsten. Bulgarije zou namelijk ongeveer €400 miljoen aan inkomsten krijgen van dit project. Maar dat is de keuze van Bulgarije, ik veronderstel dat ze bepaalde verplichtingen hebben, maar dat is niet onze zaak. Voor wat betreft Turkije, de Turkse consumptie blijft groeien en onze Turkse partners begrijpen hoe hun economie de komende jaren zal ontwikkelen en hoeveel energie ze nodig hebben. Wij zijn bereid om dat te leveren en we zijn bereid om de aanvoer via de Blue Stream en de aanleg van een nieuwe pijpleiding uit te breiden. Als onze betrokken ministeries en bedrijven hier overeenkomsten over bereiken, dan kunnen ze een knooppunt voor aardgas aanleggen voor het zuiden van Europa bij de grens tussen Turkije en Griekenland. Dan kan iedereen het gas daar kopen. Maar zoals ik al zei, dat vereist verdere voorbereidingen, ook al is het haalbaar. Ook kunnen de gasprijs voor Turkije, als strategische partner, wat verlagen. We beginnen met een korting van 6% vanaf 1 januari volgend jaar. Dan zullen we verder kijken hoe onze relatie met Turkije zich zal ontwikkelen op dit gebied. Neem bijvoorbeeld onze relaties met Duitsland. Gazprom heeft toegang gekregen tot de retail markt in Duitsland, waardoor dat land profiteert van een lagere gasprijs dan de rest van Europa. Dat is de speciale behandeling die we geven aan speciale partners en dat is vergelijkbaar met wat we in Turkije willen gaan doen.
Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

21 juli 2017
LIVE: Rentebesluit ECB om 14:30

De ECB maakt vanmiddag om 14:00 haar rentebesluit bekend en zal een half uur later een toelichting geven tijdens de persconferentie. De financiële markten hopen dat ECB-president Draghi meer duidelijkheid zal geven over de afbouw van het stimuleringsprogramma.

Een paar weken geleden suggereerde hij tijdens een bijeenkomst in het Portugese Sintra dat de ECB bereid is het omstreden stimuleringsprogramma af te bouwen. Daardoor groeide het vertrouwen in de euro en steeg de waarde van de gemeenschappelijke munt naar het hoogste niveau ten opzichte van de dollar in meer dan een jaar tijd.

Hogere rente

Tegelijkertijd met de euro steeg ook de rente op verschillende Europese staatsobligaties. Zo steeg de rente op Duitse staatsleningen met een looptijd van 10 jaar tot 0,60%, terwijl die een jaar eerder nog tegen een negatieve rente verhandeld werden. Een hogere rente op Europees schuldpapier maakt het voor beleggers aantrekkelijker om vermogen in de euro aan te houden, waardoor de munt in waarde stijgt tegenover de dollar.

Beleggers hebben hoge verwachtingen van het rentebesluit van Draghi. Stelt hij de afbouw van het stimuleringsprogramma toch weer uit, dan kan dat een daling van de euro en van de rente teweeg brengen. In theorie zijn deze factoren positief voor de goudprijs, al bleek de renteverhoging van de Federal Reserve begin dit jaar ook een gunstig effect te hebben op de prijs van het edelmetaal.

20 juli 2017
Jonge Amerikanen kunnen geen huis kopen door hoge studieschuld

Uit een nieuw onderzoek van de Federal Reserve blijkt steeds meer jonge Amerikanen geen huis kunnen kopen vanwege een te hoge studieschuld. Sinds 2009 zijn de totale studieschulden in de Verenigde Staten verdubbeld tot meer dan $1,4 biljoen, wat betekent dat steeds meer jonge Amerikanen al diep in de schulden zitten voordat ze in de fase van hun leven komen waarin ze een huis willen kopen.

De daling van het eigen woningbezit in de leeftijdscategorie van 28 t/m 30 jaar in de periode van 2007 en 2015 is volgens de Federal Reserve voor 35% toe te schrijven aan hogere studieschulden. De impact van studieschulden is volgens de onderzoekers waarschijnlijk nog groter onder studenten, aangezien bijna de helft van de jonge Amerikanen helemaal geen hoger onderwijs volgt en dus geen studieschuld kan opbouwen.

Meer schulden

De stijging van de studieschuld gaat hand in hand met de stijging van de collegegelden. Waren de kosten van studeren op het niveau van 2001 gebleven, dan zouden er volgens het onderzoek van de Amerikaanse centrale bank ongeveer 360.000 meer jonge Amerikanen in staat zijn een huis te kopen dan nu het geval is. In totaal zouden dan ongeveer 2,9 miljoen Amerikanen in de leeftijdscategorie van 28 tot en met 30 jaar een eigen huis hebben.

De Federal Reserve waarschuwt voor de gevolgen van de hoge studieschulden op de langere termijn, omdat het kopen van een huis ook in de Verenigde Staten de belangrijkste manier is om vermogen op te bouwen. Als een groot deel van de nieuwe generatie studenten niet meer in staat is een huis te kopen, dan heeft dat tot gevolg dat een grotere groep Amerikanen in de toekomst minder vermogen zal opbouwen. Dat kan weer negatieve gevolgen hebben voor de Amerikaanse economie, die voor ongeveer 70% op consumptie draait.

Arbeidsmarkt

De positieve kant van dit verhaal is dat meer Amerikanen nu hoger opgeleid zijn. Dat is een voordeel in een economie waar de goedbetaalde banen voor het oprapen liggen, maar ook dat is in de Verenigde Staten niet het geval. Er is weliswaar sprake van banengroei, maar dat zijn overwegend deeltijdbanen en banen voor lager opgeleiden. Dat terwijl starters op de arbeidsmarkt juist extra inkomen nodig hebben om hun studieschulden af te kunnen lossen.

Veel oud-studenten in de Verenigde Staten hebben nu al moeite om hun studieschulden te betalen. Volgens de Federal Reserve heeft meer dan de helft van alle studenten die in 2009 hun studie voltooiden een betalingsachterstand van vier maanden of langer.

18 juli 2017