Blog

  • Geld voor de Toekomst: Willem Middelkoop

    Op zaterdag 20 september organiseerde Paul Buitink aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam het congres Geld voor de Toekomst. Met een groot aantal sprekers werd vanuit verschillende invalshoeken gekeken naar bitcoin, geld, goud en aanverwante onderwerpen. Willem Middelkoop trapte af met een korte bespreking van zijn boek “The Big Reset”. Daarnaast besteedde hij uitgebreid aandacht aan de ontwikkelingen op de Chinese goudmarkt. De hele video duurt iets meer dan veertig minuten en is hieronder te bekijken.

  • Video: Mike Maloney over devaluatie

    In de volgende video praat Mike Maloney over het steeds terugkerend fenomeen van devaluatie. Aan de hand van verschillende historische voorbeelden laat hij zien hoeveel waarde papiergeld door de tijd heen verloren heeft ten opzichte van fysiek goud. Mike Maloney noemt het voorbeeld van de Russische roebel, die in een tijdsbestek van 130 jaar zes keer gedevalueerd werd tegenover goud. Ook de Amerikaanse dollar werd in de vorige eeuw een keer gedevalueerd ten opzichte van goud, van $20,67 naar $35 per troy ounce. Dit zijn slechts twee voorbeelden uit de geschiedenis, want wie zich er meer in verdiept zal tot de conclusie komen dat devaluaties van papiergeld eerder regel dan uitzondering zijn.

  • Goud en zilver report (Week 39)

    De goudprijs steeg afgelopen week van €947,71 naar €960,64 per troy ounce, een winst van 1,36%. De zilverprijs stabiliseerde na het verlies van vorige week. In de afgelopen week steeg de prijs voor een kilo zilver van €446,90 naar €447,30, een verwaarloosbare winst van 0,09%.

    De prijzen van beide edelmetalen staan de laatste maanden opnieuw onder druk, omdat beleggers alvast anticiperen op een toekomstige stijging van de rente in de Verenigde Staten. Dat effect zien we ook terug in de wisselkoers tussen de euro en de dollar, want die blijft maar dalen. Het vooruitzicht van meer economische stimulering in Europa en minder stimulering in de VS drukte de wisselkoers de afgelopen week van $1,2850 naar $1,2684 tegenover de euro, een daling van 1,29%.

    wisselkoers-3maanden

    Euro blijft verzwakken tegenover de dollar (Bron: Yahoo Finance)

    Door de relatief sterke dollar blijven de prijzen van beide edelmetalen onder druk staan. De goudkoers steeg van $1.215,68 naar $1.218,28 (+0,21%), terwijl de zilverkoers van $17,83 naar $17,65 zakte (-1,01%). Het koersverloop van zilver is allesbehalve bemoedigend te noemen. De prijzen waarvoor het edelmetaal nu verhandeld worden zagen we voor het laatst in het voorjaar van 2010, ruim vier jaar geleden. In euro's staat de zilverkoers ook op het laagste niveau in vier jaar.

    goudprijs-28sept2014

    Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

    zilverprijs-28sept2014

    Zilverprijs in euro per kilogram (Bron: Goudstandaard)

    zilverprijs-5yr-grafiek

    Zilverprijs naar laagste niveau in ruim vier jaar

    Voorraden zilver-ETF's naar record

    De ontwikkeling van de zilverprijs is opmerkelijk, gezien het feit dat de voorraden van zilver-ETF's eerder deze maand naar recordhoogte stegen. Volgens de laatste cijfers van Thomson Reuters zit inmiddels ruim 17.000 ton fysiek zilver in de verschillende ETF's. Ondanks de prijsdaling blijven beleggers hun posities vasthouden of uitbreiden. Ook de verkopen van de grote munthuizen wijzen nog niet op een sterke terugval in de vraag naar fysieke zilveren munten of zilverbaren.

    Banken verwachten daling goudprijs

    De goudprijs zit al enige tijd in een neergaande fase, maar volgens verschillende banken kan de prijs van het gele metaal nog verder zakken. Goldman Sachs verwacht dat de koers eind dit jaar naar $1.050 per troy ounce zal gaan en volgens Société Générale kan de koers tussen nu en eind volgend jaar nog 5% naar beneden. Ook Citigroup en UBS verlaagden onlangs hun koersdoelen voor goud.

    Goudmijnen in de knel door lage goudprijs

    De relatief lage goudprijs zet sommige goudmijnen zwaar onder druk. Het opstarten van nieuwe projecten is lang niet altijd meer lucratief, waardoor er minder capaciteit overblijft om de operationele mijnen op middellange termijn te vervangen. Indien de prijs niet snel herstelt zullen sommige mijnen in de problemen komen, zo verklaarde Joseph Foster van vermogensbeheerder Van Eck Global tegenover Reuters. Het beleggingsfonds waar Foster werkt heeft grote posities in verschillende goudmijnen en is dus goed ingevoerd in de cijfers. Hij weet te vertellen dat een goudprijs van $1.200 absoluut de bodem is om de sector gezond te houden. De goudmijnsector is zeer kwetsbaar voor een volgende prijsdaling van goud, omdat de productie bijna niet meer gehedged wordt. Vrijwel productie wordt rechtstreeks op de markt gebracht tegen de spotprijs, terwijl de sector eind jaren negentig nog langlopende contractengebruikte om zich in te dekken tegen verder dalende prijzen.

    Goudmijnen kwetsbaar voor verdere prijsdaling goud (Afbeelding van Reuters)

  • De Keltische tijger brult al weer

    Jarenlang werd Ierland in een adem genoemd met erkende brekebenen als Griekenland en Portugal. Het land ging diep gebukt onder een huizen- en bankencrisis en stond onder curatele van Europa en het IMF. Het gold als een waarschijnlijke kandidaat om om te vallen. Maar het kan verkeren! Waar steeds meer landen van de eurozone dreigen ten prooi te vallen aan een langdurige economische stagnatie, zijn de Ieren anno 2014 de gunstige uitzondering. In het tweede kwartaal van dit jaar groeide Ierland met een verbazingwekkende 7,7% op jaarbasis.

    anglo-irish-bank

    Van achterblijver naar koploper

    Daarmee zijn de Ieren niet langer zielige achterblijvers, maar trotse koplopers. Dat werpt uiteraard de vraag op hoe ze dit kunststukje geflikt hebben. Een fikse dosis geluk mag uiteraard niet ontbreken. De twee belangrijkste handelspartners, de VS en Groot Brittannië, doen het beiden economisch ook redelijk tot goed. Maar geluk was niet de enige factor. Ierland heeft jarenlang een wel heel bitter medicijn moeten slikken. De uit de krachten gegroeide publieke sector werd hardhandig gesaneerd. Ontslagen en loonsverlagingen waren aan de orde van de dag. Maar ook de sanering van de private sector ging van dik hout zaagt men planken. Vier jaren op rij gingen de lonen met gemiddeld 2% omlaag. Maar het resultaat mocht er zijn. Ierland herwon zijn concurrentievermogen. Maar de grootste prestatie leverden de Ieren bij het bestrijden van de bankencrisis, die door zijn omvang het land daadwerkelijk aan de bedelstaf dreigde te brengen. Er kwam een zogeheten bad bank, de National Asset Management Agency, waarin banken verplicht hun toxische assets moesten storten en daarvoor in de plaats staatsobligaties op de balans moesten plaatsen. Die waren tenminste min of meer veilig. ghost-assetsDe kater van het grenzeloos optimisme van jaren zal nog lang te voelen zijn. In de goede oude tijden groeide de persoonlijke consumptie met maar liefst 6% per jaar. Die tijden zijn voorgoed voorbij. De torenhoge werkloosheid en de loonsverlagingen hebben de Ierse consument kopschuw gemaakt. In de nabije toekomst zal Ierland zijn groei vooral moeten halen uit de export en de instroom van buitenlandse investeringen. Die investeringsstromen beginnen al weer opgang te komen dankzij het herstelde concurrerend vermogen. Veel Europese landen kijken naar Europa voor de oplossing van hun ondermaats presterende economie. Vooral van de ECB wordt veel verwacht. De voorlopig belangrijkste les van Ierland luidt echter, dat een klein land met veel buitenland eerst intern orde op zaken moet stellen. Pas dan zijn de voorwaarden aanwezig om van externe mogelijkheden ten volle profijt te trekken. En dan kan de groei ook nog eens opvallend sterk zijn.

    Hoge schulden

    De Keltische tijger begint weer te grommen en te brullen, maar dat wil weer niet zeggen dat alle problemen voorbij zijn. Het land gaat nog steeds gebukt onder een staatsschuld van meer dan 120% van het bruto binnenlands product (bbp). Het ziet er niet naar uit, dat daar spoedig verandering in kan komen. De schuld in de private sector is zo mogelijk nog hoger, de banken worstelen nog steeds met teveel oninbare schulden, terwijl de huizenmarkt allesbehalve in evenwicht is. In Dublin hebben de prijzen voor onroerend goed weer de neiging door het dak te gaan, terwijl in de rest van het land de leegstand nog steeds domineert! Cor Wijtvliet BELANGRIJK:

  • Gold Trail: Wat is reële waarde? (Deel XIX)

    Na een korte onderbreking gaan we deze week weer verder met het vertalen van de Gold Trail. In dit deel legt FOA uit dat de derivatenmarkt voor grondstoffen weinig van doen heeft met de onderlinge fysieke markt van vraag en aanbod en dat de waardes van papieren afgeleiden vooral een weerspiegeling geven van de hoeveelheid leverage in de markt en het vertrouwen in de papieren claims.

    Lees ook eerdere delen van de Gold Trail op Marketupdate:

    Gold Trail: Wat is reële waarde? (Deel XIX)

    FOA (19 augustus 2000): In tijden als deze kan ik de gedachten van alle beleggers wereldwijd bijna voelen. Ze zijn ervan overtuigd dat de toekomst er net zo uit ziet als ze denken. Deze gedachten zijn een gemeenschappelijke bewustwording geworden, omdat iedereen het met elkaar eens is en de bevindingen extrapoleert naar de toekomst. Toch is de toekomst van de mensheid vaak negatief beinvloedt doordat mensen handelden op basis van kennis die ze aan elkaar overdroegen. Vooral als die ‘kennis’ in tegenspraak was met de natuurlijke wereld om ons heen. Dit is nergens meer evident dan in de Westerse visie op het begrip ‘vermogen’!

    Ik, als Westerling, ben er volledig van bewust hoe ons denken onze toekomst zal vormgeven. Van wieg tot graf leren we van elkaar een hoge waarde toe te kennen aan dingen die eigenlijk geen werkelijke waarde hebben. Van aandelen tot obligaties en van deposito’s tot valuta, we hebben ze allemaal als vertegenwoordiging van het door ons vergaarde vermogen. We verwachten allemaal dat deze objecten onze toekomstige levensstijl veilig kunnen stellen. Maar niets van dit alles telt als vermogen in onze natuurlijke wereld. Ze hebben allemaal geen enkele waarde, totdat we ze inwisselen voor dingen van natuurlijke waarde.

    De ‘papieren waardes’ zijn niets meer dan claimbewijzen waar we waarde aan toe leerden kennen, omdat anderen met een Westerse visie er ook waarde aan toekennen. Zelfs nu het einde van dit financiële tijdperk snel nadert blijven we de Westerse gewoontes vasthouden.

    Een aandelenhandelaar blijft een aandelenhandelaar, ongeacht welke bedrijfsnaam er op die aandelen staat. Als beleggers denken dat de wereld meer golfballen nodig heeft, dan moet je aandelen bezitten in bedrijven die golfballen verkopen. Hebben we meer computers of internetaanbieders nodig, dan kopen we daar de aandelen van. En als we denken dat de goudprijs gaat stijgen, dan kopen we goudmijnaandelen.

    Beleggers jagen op de papieren afgeleiden, omdat we geleerd hebben om daar waarde aan toe te kennen. Neemt de vraag naar elektriciteit toe, dan kopen we daar futures voor. Verwachten we een toenemende vraag naar olie? Dan kopen we daar futures van. Is het ijzer? IJzerfutures!

    En toch, zelfs als we er zo over praten, doet geen van de handelaren op de beurs iets anders dan het toepassen van datgene wat ze vanuit hun Westerse visie van waarde geleerd hebben. Als het puntje bij het paaltje komt, dan bezitten zij niets van natuurlijke waarde dat over een langere periode waarde vasthoudt.

    Zoomen we verder in op de Westerse visie op waarde, dan komen we uit op de papieren futuresmarkt waar alle handelaren vertrouwd mee zijn. Wat ik dan raar vind is dat universeel geaccepteerd wordt dat deze markt van papieren afgeleiden op gelijke waarde wordt geschat als het ‘echte ding’. Zowel in waarde als in het bezit ervan. Hoe vaak heb ik doorgewinterde professionals wel niet horen zeggen dat de onderliggende waarde, indien gewenst, uitgeleverd kan worden. Echter, in werkelijkheid zijn noch de aanbieders, noch de afnemers van de papieren derivaten in staat voor de volledige 100% in fysieke spullen uit te leveren, wanneer het puntje bij het paaltje komt. Dat heb je goed gelezen: geen van de twee partijen in ieder derivatencontract kan de volledige onderliggende waarde leveren of afnemen.

    Deze derivatenmarkten zijn nooit ontworpen om 100% waarde te vertegenwoordigen van de onderliggende fysieke waarde. Daarom vertegenwoordigen deze instrumenten ook niet de werkelijke waarde van de fysieke bezittingen die ze claimen te zijn. De prijzen die in de derivatenhandel tot stand komen zijn slechts een mening over vraag en aanbod in de markt. Daarom is deze prijs nooit de werkelijke waarde die tot stand zou komen in een 100% fysieke uitwisseling van goederen.

    De enige waarde die deze derivatenmarkt vertegenwoordigt is de hoeveelheid geleend geld die zich aan beide kanten van de contracten opbouwt. De slotkoers van goudcontracten laten de laatste tijd zien dat er een bodemloze put van geleend geld beschikbaar is om shortcontracten toe te voegen tegenover iedere long positie in de markt. Dit is de werkelijke informatie die een belegger zou moeten halen uit de slotkoers van een derivaat. Niet een benadering van de fysieke vraag en aanbod factoren in de markt.

    Maar net zoals de short posities in de markt niet in staat zullen zijn fysiek edelmetaal uit te leveren, zo zullen de long posities ook niet in staat zijn het fysieke edelmetaal af te nemen! Waarom niet? Binnen de Westerse visie van waarde accepteert men dat de hoeveelheid geleend geld in de markt groot genoeg is om de prijs van het derivaat naar boven of beneden te drukken en dat men zal accepteren dat dat de werkelijke vraag en aanbod fundamentals zijn van de onderliggende fysiek waarde.

    Juist, miljarden dollars aan fysiek goud wordt dagelijks verhandeld op basis van de prijs van een afgeleide van goud. En met alle valuta die beheerd worden door overheden kun je niet anders concluderen dat de lage goudprijs van dit moment een politiek cadeautje is voor diegene die zich niet laten verblinden door ‘Westerse waardes’.

    Begrijp dat deze situatie al heel lang bestaat. De overgrote meerderheid van Westerse handelaren gebruikt cash settlement en neemt bij lange na niet genoeg fysiek edelmetaal af om de vraag en aanbod dynamiek fundamenteel te beïnvloeden. Handelaren denken daarentegen dat de slotkoers van de goudcontracten een goede weerspiegeling geeft van de werkelijke vraag en aanbod fundamentals van fysiek goud. Dat is niet het geval en dat zal ook nooit het geval zijn. Vandaag de dag vertegenwoordigen deze prijzen alleen nog maar de hoeveelheid leverage in de derivatenmarkt.

    Is dit fraude? Is er verschil tussen iemand die op papier goud aanbiedt die het niet kan leveren en iemand die op papier goud wil kopen, maar het nooit kan betalen? Het bewijs hiervan wordt geleverd vlak voor de dag waarop contracten aflopen, omdat zowel de shorts als de longs dan opeens massaal kiezen voor cash settlement. Ze gokken alleen maar op de prijsbeweging van iets dat geen werkelijke waarde vertegenwoordigt. Het feit dat ze voor cash settlement kiezen is het bewijs dat dit het motief is van Westerse handelaren. Beleggers die wachten op een stijging van hun goudcontracten kunnen daar heel lang op wachten.

    Gold bars

    Een goudcontract is wat anders dan goud

  • Traag economisch herstel drukt olieprijs steeds verder omlaag

    De afgelopen maanden is in de markt enkele malen gewezen op de sterk fluctuerende olieprijs. Vooral de steeds maar weer oplaaiende politieke spanningen deden de oliemarkt geen goed. Tegelijkertijd groeide de aandacht voor enkele belangrijke nieuwe trends in de oliemarkt, die de prijs van olie structureel omlaag lijken te duwen. De belangrijkste is wel de wederopstanding van de Verenigde Staten als producent van olie en gas.

    Ondanks alle geopolitieke spanningen verloopt de aanvoer nog steeds ongestoord en soepel. Dat is voor de meeste beleggers reden om die spanningen vooralsnog te negeren en de aandacht uitsluitend te wijden aan economie. Wie alleen naar economische factoren kijkt, kan eigenlijk alleen maar concluderen, dat de prijs voor olie voorlopig onder druk blijft. Vrijdag 13 september maakte het Nationale Bureau voor de Statistiek van China bekend, dat de productie in de fabrieken in augustus met 6,9% was gestegen. Dat klinkt indrukwekkend, maar er was gerekend op een groei van 8,8%. Dat doet weer twijfels rijzen over de kracht van de Chinese economie. Die twijfel leeft alweer bijna twee jaar.

    Olieprijs daalt door zwakke economische groei

    Zwakke economische groei

    Ook buiten China overheersen de zorgen over de economie. De Oeso heeft zich onlangs zeer bezorgd uitgelaten over de kracht van het herstel. De organisatie is bijzonder ongerust over Europa, waar na een korte opleving de groei alweer lijkt te verpieteren Belangrijke landen als Frankrijk en Duitsland lieten over het afgelopen 2de kwartaal alweer een krimp zien. De Oeso is dan ook bang, dat er in 2015 amper of geen groei zal zijn bij de aangesloten landen met als uitzondering de VS en het Verenigd Koninkrijk.

    column-cor-grafiek-olieprijs

    De olieprijs is sinds juli sterk gedaald

    Een afnemende economische groei gaat altijd gepaard met een afnemende vraag naar olie en die is nu al zichtbaar. Volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) zal de vraag naar olie in 2015 toenemen met 1,3% naar pakweg 93,8 miljoen vaten per dag. Dat is een indrukwekkend aantal, maar dat zijn toch 165 000 vaten per dag minder dan het IEA nog pas een maand geleden voorspelde. Het is voor Saoedi Arabië reden om de productie naar het laagste niveau in drie jaren terug te schroeven.

    column-cor-productie-olie

    Meer olieproductie in de VS

    De Saoedi ’s hopen uiteraard op die manier de prijs voor een vat olie op peil te houden. Om al hun hervormingsplannen te kunnen financieren hebben ze een olieprijs van tenminste $ 100, - per vat. Of de pogingen van Saoedi Arabië veel zullen uithalen, mag betwijfeld worden. Zij mogen dan minder gaan produceren, andere landen brengen daarentegen meer olie op de markt. Ondanks alle politieke en militaire verwarring slaagt Libië er nog steeds in veel olie te exporteren. Op dit moment gaat het om 870 000 vaten per dag, maar volgens OPEC zal het niet lang meer duren of er worden dagelijks meer dan 900 000 vaten opgepompt en geëxporteerd. Maar de grootste sta-in-de-weg voor een stevig prijsherstel vormen De Verenigde Staten. Dit land produceert dagelijks meer dan 8 à 9 miljoen vaten energie per dag met uitschieters naar wel 11 miljoen vaten. Voor het komende jaar voorziet de Energy Information Administration de hoogste productie in meer dan 45 jaar. De VS lijken daarmee in staat om nagenoeg in hun eigen energiebehoefte te kunnen voorzien. Als zo een belangrijke partij niet meer verschijnt op de internationale oliemarkten, dan kan een verdere prijsdaling niet uitblijven. Het lijkt daarmee nog slechts een kwestie van tijd voordat de prijs van een vat WTI structureel tot onder $ 90 gaat dalen. Cor Wijtvliet BELANGRIJK:

  • Over Columbus en de Mona Lisa‏

    De aandeelhoudersbrieven van Warren Buffett’s Berkshire Hathaway zijn onder beleggers alom bekend. Dat geldt in beduidend mindere mate voor Buffett’s brieven uit de periode voor Berkshire. Die brieven waren gericht aan de investeerders in zijn toenmalige partnerships en waren beslist net zo interessant…

    Hieronder treft u drie vrij vertaalde citaten van Buffett aan uit zijn partnershipbrieven van begin jaren ’60. Buffett was toen begin dertig. Steevast benadrukte hij in die brieven het indrukwekkende effect van compounding oftewel rente op rente (exponentiële groei).

    Wanneer een wat hoger rendement gecombineerd wordt met een wat langere periode blijkt hoe krachtig het effect van compounding is. Buffett, die begin jaren ’60 zelf al een behoorlijk kapitaal vergaard had met zijn partnership, kon door dit effect uitgroeien tot de rijkste persoon op aarde.

    Aan het achterliggende wiskundige principe van exponentiële groei is de afgelopen halve eeuw uiteraard niets veranderd. Dus u kunt hier evenals Buffett van profiteren. Nu over naar de aansprekende voorbeelden waarover de nog jonge Buffett begin jaren '60 in zijn partnershipbrieven vertelde. 18 januari 1963 - Warren Buffett

    "Ik weet uit onbetrouwbare bron dat de expeditie van Christopher Columbus (in 1492), goedgekeurd door de Spaanse koningin Isabella, ongeveer US $ 30.000 kostte. Op deze expeditie, waarbij Columbus voor ogen had een nieuwe zeeroute naar Azië te vinden, ontdekte hij de 'nieuwe wereld' (Amerika).

    Alom wordt deze expeditie van Columbus waarbij hij per ongeluk de nieuwe wereld ontdekte als een succes gezien. Maar vanuit investeringsperspectief bekeken is dat nog maar de vraag...

    Zou de genoemde US $ 30.000 namelijk geïnvesteerd zijn tegen 4% dan zou dit bedrag inmiddels zijn uitgegroeid tot meer dan US $ 2.000.000.000.000 (US $ 2 biljoen) in 1962."

    18 januari 1964 - Warren Buffett

    "Afgelopen jaar, om het effect van 'compounding' duidelijk te maken, vertelde ik over de Spaanse koningin Isabella en haar 'financiële adviseurs'. U herinnert zich hun investering die leidde tot de ontdekking van Amerika, een investering die puur financieel bezien behoorlijk bedenkelijk was.

    Omdat het onderwerp van compounding zo interessant is heb ik dit jaar een ander voorbeeld, namelijk uit de wereld van de kunst. De Franse koning Francis I betaalde in 1540 een bedrag van 4.000 ecus voor de Mona Lisa van Leonardo da Vinci. En voor het geval u de fluctuaties van de ecu sindsdien niet bijgehouden heeft: 4.000 ecu komt ongeveer overeen met US $ 20.000.

    Was koning Francis I met beide voeten op de grond blijven staan en had hij het bedrag tegen 6% geïnvesteerd dan zou zijn nalatenschap heel wat indrukwekkender zijn: ruim US $ 1.000.000.000.000.000 (US $ 1 triljoen), meer dan 3.000 keer de huidige staatsschuld en dat met slechts 6%.

    Ik hoop dat ik met dit voorbeeld een einde gemaakt heb aan huishoudelijke discussies over de aankoop van schilderen en andere kunst onder het mom van 'investering'."

    18 januari 1965 - Warren Buffett

    "Onze twee laatste uitstapjes in de wereld van compounding hebben duidelijk gemaakt dat de verondersteld goede investeringen van koningin Isabella (financiering van de expeditie van Columbus) en koning Francis I (aankoop van de Mona Lisa) financieel bezien beroerde investeringen waren.

    Ik bied mijn excuses aan aan iedereen die hier aanstoot aan genomen heeft. Maar uiteraard verandert daarmee de wiskunde achter compounding niet. Niettemin, een kritiekpunt is toch een beetje blijven hangen. Dat betreft dat mijn historische voorbeelden een wat negatieve toon hadden doordat ik enkel voorbeelden gaf van financieel bedenkelijke investeringen.

    Voor het volgende voorbeeld geldt dat niet... Mona_LisaIn 1626 betaalde de 'gulle' Nederlander Peter Minuit, werkzaam voor de West-Indische Compagnie, een bedrag van US $ 26 (60 gulden) aan de Canarsie-indianen in ruil voor Manhattan. Het is wat lastig de huidige waarde van de grond onder Manhattan te bepalen maar op basis van recente grondtransacties becijfer ik de waarde daarvan momenteel op zo'n US $ 12,5 miljard. In eerste instantie lijkt Minuit vooral voor hem (en de West-Indische Compagnie) een goede deal gedaan te hebben. Maar hadden de Canarsie-indianen een rendement van 6,5% weten te behalen - in reclamefolders van beleggingsfondsen valt te lezen dat zo'n rendement best reëel is - dan hadden zij als laatst gelachen... Tegen 6,5% zou een bedrag van US $ 26 in 338 jaar zijn uitgegroeid tot ruim US $ 42 miljard. En met een half procentje meer (7% dus) zelfs tot US $ 205 miljard." Over de auteur: Hendrik Oude Nijhuis heeft zich jarenlang verdiept in de strategieën van ‘s werelds beste beleggers en is tevens oprichter van http://www.warrenbuffett.nl/. Disclaimer: De artikelen van gastschrijver Hendrik Oude Nijhuis zijn op persoonlijke titel geschreven en hoeven daarom niet altijd de visie van Marketupdate te vertegenwoordigen. Marketupdate geeft geen beleggingsadvies en de artikelen van Hendrik Oude Nijhuis moeten ook niet als zodanig worden aangemerkt. Marketupdate heeft geen geld ontvangen of betaald voor deze bijdrage.

    >> Klik hier om de bestseller “Leer beleggen als Warren Buffett” gratis te downloaden <<

  • Grafiek: Ontwikkeling huizenprijzen sinds 1970

    Via Bondvigilantes kwamen we een grafiek tegen die de ontwikkeling van de huizenprijzen in verschillende landen laat zien sinds 1970. In het overzicht zien we onder meer het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Nederland, Spanje, Italië, Duitsland, Japan, Ierland, Australië en diverse Scandinavische landen.

    De prijzen zijn geïndexeerd naar begin 1970 en maken het mogelijk om de prijsontwikkeling tussen landen te vergelijken. Zo zien we dat de huizenprijzen in Nederland eind jaren ’70 naar uitzonderlijke hoogte waren gestegen, om vervolgens over een periode van tien jaar tijd weer te halveren. In de jaren ’90 leken de huizenprijzen overal te stijgen, met het Verenigd Koninkrijk en Ierland aan kop. Tussen 1997 en 2007 verdubbelden de huizenprijzen in deze landen. Wat opvalt is dat vooral in Europa de huizenprijzen enorm hard stegen, een ontwikkeling die verklaard kan worden door een periode van relatief lage rente en financiële deregulering. Het werd banken steeds makkelijker gemaakt kredieten te verlenen op een steeds minder goed onderpand.

    De stijging van de huizenprijzen in de VS valt behoorlijk mee, wanneer we die in internationaal perspectief zien. Een crash van de huizenmarkt, zoals die heeft plaatsgevonden in Ierland, Spanje en de VS, is niet overal zichtbaar. Door stimulerend beleid van overheden stijgen de huizenprijzen vrolijk door in het Verenigd Koninkrijk en in Australië.

    prijsontwikkeling-vastgoed-1970-2013

    Ontwikkeling huizenprijzen in verschillende landen sinds 1970 (Bron: Bondvigilantes)

  • Shanghai opent internationale goudmarkt

    Vorige week werd bekend dat de nieuwe internationale goudbeurs van Shanghai pas op 29 september haar deuren zou openen, maar die informatie bleek snel weer achterhaald. Tot verrassing van velen opende de goudbeurs op donderdag 18 september al haar deuren. Via deze beurs, die gevestigd is in de vrijhandelszone van Shanghai, krijgen buitenlandse investeerders voor het eerst directe toegang tot de Chinese goudmarkt, sinds 2013 de grootste afzetmarkt voor goud ter wereld.

    Banken uit veertig verschillende landen kunnen goud verhandelen op het Chinese handelsplatform, dat een soort tegenhanger moet worden voor de Amerikaanse Comex. De goudcontracten hebben een omvang van 100 gram, 1 kilogram en 12,5 kilo en worden in Chinese yuan afgerekend. Dat betekent dat de rol van de dollar ook in de internationale goudhandel minder dominant zal worden. “De lancering van goudcontracten in Azië zal de invloed van China versterken en de prijsvorming verbeteren”, zo verklaarde centrale bank gouverneur Zhou Xiaochuan tijdens de lancering van de beurs in Shanghai. “Dit zal ook de ontwikkeling van de vrijhandelszone van Shanghai een impuls geven. Het is een belangrijke mijlpaal in het openstellen van de Chinese financiële markten.”

    china-gold-market

    Chinese goudmarkt wordt steeds belangrijker (Foto door Stefen Chow voor Bloomberg)

  • Vijf vragen aan Frank Knopers over de goudprijs

    Dit najaar publiceert Edelmetaal-info een nieuwe serie interviews met marktdeskundigen, hobbyisten, goldbugs en sceptici als vervolg op de “10 vragen aan” interviews. Edelmetaal-info interviewde Frank Knopers van Marketupdate. Hieronder leest u zijn visie op de goudmarkt.

    1. Welke factoren zorgen er nu voor jou voor dat de prijs maar in die fase blijft hangen?

    De interesse in goud valt weg als andere beleggingscategorieën het beter doen. Obligaties en aandelen hebben de laatste jaren een uitstekend koersrendement laten zien, waardoor het goud de wind uit de zeilen wordt genomen. Dit is volgens mij de reden waarom de goudprijs zijwaarts en naar beneden beweegt. We zagen het ook terug in de uitstroom van goud uit de ETF’s. In 2013 ging het om honderden tonnen goud, maar die daling lijkt nu te zijn gestopt. Beleggers deden vorig jaar massaal afstand van goud, omdat de prijs van het edelmetaal niet verder steeg.

    Op de middellange en lange termijn verwacht ik ook geen significante stijging van de goudprijs. Dat komt omdat de goudprijs tot stand komt op een markt waar alleen papieren claims verhandeld worden. Banken kunnen iedere stijging van de goudkoers counteren door nog meer goudcontracten aan te bieden. Dat gebeurt ook in de zilvermarkt.

    We hebben in de goudmarkt de unieke situatie dat de prijs voor een papieren claim op goud de prijs van fysiek goud dicteert. Dit is een situatie die alleen stand kan houden zo lang er marktpartijen bereid zijn fysiek goud te verkopen tegen die ‘papieren’ prijs. Men kan nu nog overal fysiek goud kopen voor de spotprijs (plus een kleine premie), maar het is de vraag of men ook grote volumes fysiek goud kan afnemen voor die prijs.

    Mijn verwachting is dat de goudmarkt op een gegeven moment zal breken. Dat is het moment waarop het vertrouwen in de papieren claims op goud wegvalt. Vergelijk het met het verlies van vertrouwen in papiergeld gedurende een hyperinflatie. De papieren claims zullen eerst tegen een discount verhandeld worden ten opzichte van het fysieke goud. Daarna volgt een vlucht richting het fysieke metaal, waardoor de twee prijzen nog verder uit elkaar gaan lopen. Al snel zal blijken dat de papieren claims op goud niets meer waard zijn dan het papier waarop het geschreven staat. Resterende contracten worden waardeloos of worden afgewikkeld in het waardeloze papiergeld. Wat ik niet verwacht is een goudprijs die in een mooie stijgende lijn terug gaat naar $2.000 per troy ounce, zoals we dat gezien hebben tussen 2002 en 2012. Eerder verwacht ik het opdrogen van het volume in de papieren goudmarkt, omdat men in toenemende mate bewust wordt van het verschil tussen papier en fysiek goud en voor die laatste optie zal kiezen. Een opdrogend handelsvolume zal gepaard gaan met grote volatiliteit.

    2. Welke factoren gaan er voor zorgen dat de goudprijs zal stijgen?

    Zoals ik hierboven heb aangegeven verwacht ik niet dat de prijs van goud weer snel naar de $2.000 per troy ounce of hoger zal stijgen. Wel ben ik van mening dat fysiek goud zeer ondergewaardeerd is en dat het edelmetaal daarom een vaste plek verdient in iedere beleggingsportefeuille. De onderwaardering komt pas aan het licht bij het uiteenvallen van de papieren goudmarkt. Wanneer dat gebeurt is moeilijk te zeggen. De herwaardering van goud zal samenvallen met het einde van de overwaardering van de dollar. Die twee gaan hand in hand.

    3. Welke factoren zijn denkbaar waardoor de goudprijs zal gaan zakken?

    De goudprijs wordt negatief beïnvloedt door een oplopende rente en door goede macro-economische cijfers. Ook zal een stijgende aandelenmarkt de belangstelling voor goud verminderen. Maar zoals eerder gezegd kan de goudprijs ook zakken omdat er simpelweg minder belangstelling is voor goudcontracten. Deze markt moet je apart kunnen zien van de fysieke goudmarkt.

    4. Welk 'broodje-aap-verhaal' over goud wil je graag ontzenuwen?

    Dat de goudprijs volledig bepaald wordt door vraag en aanbod. Er is meer dan genoeg goud in de wereld, ruim 170.000 ton. Daar staat een jaarlijkse vraag van ongeveer 4.000 ton tegenover. Met een bovengrondse voorraad die ruim veertig keer zo groot is als de jaarlijkse vraag zou je verwachten dat de prijs naar nul zou dalen. Maar dat gebeurt niet, omdat goud niet zomaar een grondstof is. Niet de schaarste, maar juist de stabiele voorraad van goud geeft waarde. Het overvloedige aanbod van bovengronds goud (ten opzichte van de jaarlijkse vraag) zorgt voor een zekere mate van prijsstabiliteit. Omdat het de mensheid nog niet gelukt is goud te vervalsen en omdat het opgraven van goud ieder jaar moeilijker wordt is er een bepaalde zekerheid die ervoor zorgt dat de prijs stabiel blijft. Ik ben van mening dat goud juist zo waardevol is omdat het metaal zo weinig nuttige toepassingen heeft. Het is de ultieme spaarreserve, omdat er niemand benadeeld wordt door het oppotten van goud*. Terwijl een stijgende olieprijs de hele economie kan ontwrichten, zo heeft een stijging van de goudprijs nauwelijks gevolgen voor het dagelijkse leven van veel mensen. Vermogende mensen en centrale bankiers weten dit en houden daarom een goudreserve aan. Omdat overheden geen grip krijgen op fysiek goud is het de ultieme veilige haven. Papiergeld kan tot in het oneindige vermeerderd worden, net als goudcontracten, aandelen van goudmijnen en ETF’s. Alleen het fysieke goud is gelimiteerd beschikbaar en daarom interessant voor vermogende mensen die geld over hebben. Zij kopen goud omdat ze weten dat er andere vermogende mensen en instituties zijn die ook een hoge waarde hechten aan het edelmetaal. Daarom is de stock to flow ratio zoveel belangrijker dan vraag en aanbod. Er is in principe altijd genoeg goud voor iedereen, omdat de prijs doorslaggevend is. Anders dan bij basismetalen, waarvan de industrie een bepaald gewicht nodig heeft, heeft een belegger niet een bepaald gewicht nodig. Als iemand €100.000 in goud wil omzetten zal het hem weinig uitmaken of dat nou 3 kilo is tegen een prijs van €33.333 per kilo of 1 kilo tegen een prijs van €100.000. De vraag naar goud wordt in dit geval uitgedrukt in valuta, niet in gewicht.

    5. Welk alternatief zou je graag voor goud willen aandragen?

    Naar mijn mening bestaat er geen enkel alternatief voor fysiek goud. Zilver, platina en palladium zijn industriële metalen met andere fundamentals dan goud. Papieren afgeleiden van goud bieden nooit de zekerheid van fysiek goud.  

    Frank voorziet geen stijging van de goudprijs zoals we die zagen tussen 2002 en 2012

  • Schotten kopen meer goud in aanloop naar referendum

    In aanloop naar het referendum over de afscheiding van Schotland besluiten Schotten meer goud te kopen. Dat zegt Bullionvault, een online aanbieder van goud die ook in Schotland actief is. De afgelopen twee weken registreerde het bedrijf een 42% stijging in de vraag naar goud, bovenop de stijging die normaal zichtbaar is in deze periode van het jaar.

    Bullionvault analyseerde de transacties van haar klanten en filterde daar ongeveer 50.000 klanten uit die woonachtig zijn in het Verenigd Koninkrijk. Van die groep werd op basis van postcode een scheiding gemaakt tussen klanten in Schotland en de klanten in de rest van het Verenigd Koninkrijk. Vervolgens vergeleek men het marktaandeel van Schotland in het geheel over de eerste helft van september en over de voorgaande maanden.

    Wat bleek: In september was het marktaandeel van Schotland 42% hoger dan het gemiddelde marktaandeel over voorgaande maanden. Een dergelijk groot verschil suggereert dat er een verband bestaat tussen het kopen van goud en de recente ontwikkelingen omtrent de mogelijke afscheiding van Schotland.

    goud-kopen

    Schotten kopen meer goud in aanloop naar referendum