Marketupdate

Blog

  • Grafiek: Reële rente al jaren negatief

    De volgende grafiek van Merk Investments laat zien dat er zowel in de VS als in Europa al een aantal jaar sprake is van een negatieve reële rente.  Dat betekent dat de rente niet meer compenseert voor de inflatie en dat spaargeld ieder jaar minder waard wordt. De Amerikaanse centrale bank wil volgend jaar de rente verhogen en deze cijfers laten zien dat dat onderhand ook wel nodig is. De inflatie is dit jaar weer opgelopen in de Verenigde Staten, terwijl die in de eurozone juist daalt. De rente moet fors omhoog, voordat de reële rente in de VS weer op hetzelfde niveau komt als die in de Eurozone.

    Axel Merk schrijft in zijn laatste artikel dat het economische herstel in de VS grotendeels gebaseerd is op het opstuwen van de prijzen van activa. Voormalig Fed-voorzitter Bernanke omschreef dat als het ‘wealth effect’. De gevaren van dat beleid beginnen zichtbaar te worden, want de reële rente is al in geen tijden meer positief geweest. Het is nog maar de vraag of de Amerikaanse economie wel een positieve reële rente kan verdragen. Een verhoging van de rente heeft namelijk ook direct gevolgen voor het besteedbare inkomen van veel Amerikanen. Als hun leningen duurder worden houden ze minder geld over om te consumeren.

    Reële rente in de VS en in de Eurozone is al jaren negatief

    Reële rente in de VS en in de Eurozone is al jaren negatief

  • Gerald Celente vreest Derde Wereldoorlog

    Gerald Celente behoeft eigenlijk geen introductie. Als oprichter van het Trends Research Institute houdt hij al jaren lang de trends op sociaal, economisch en geopolitiek gebied in de gaten. Hij voorzag dat hoge voedselprijzen wereldwijd zouden leiden tot meer sociale onrust, ook in Westerse landen. In deze video praat hij met Greg Hunter van USA Watchdogs over de aanslag op de MH17 in Oekraïne en de Westerse sancties tegen Rusland. Om de video kort samen te vatten: Gerald Celente is niet gerust op een goede afloop van de situatie.

    gerald-celente

  • Gold Trail: Van Dollar naar Euro (Deel XIV)

    In het vorige deel van de Gold Trail maakten we duidelijk het onderscheid tussen papiergoud en fysiek goud. Een onderscheid dat niet zo belangrijk is voor beleggers die proberen munt te slaan uit bewegingen van de goudprijs, maar dat van wezenlijk belang is voor iedereen die zijn of haar vermogen veilig door een valutacrisis wil loodsen.

    In dit deel beschrijft Friend of Another de transitie van de dollar naar de euro. Met de komst van de Europese munt is er een waardig alternatief gebouwd waar de wereld naar toe kan vluchten, zodra de dollar in hyperinflatie gaat. Volgens FOA is dat onvermijdelijk, omdat de steun voor de dollar als wereldreservemunt afneemt. De overwaardering van de dollar zal ten goede komen aan euro’s en goud.

    Lees ook eerdere delen van de Gold Trail op Marketupdate:

    Van Dollar naar Euro (Deel XIV)

    FOA (26 april 2000): Dit stuk uit de Wall Street Journal van vandaag versterkt datgene waar we over praten. Ik zal het in eigen woorden brengen, maar lees eerst het stuk uit de krant. In de sectie 'World Watch', onder het kopje ECB renteverhoging:

    "De inflatie in de Eurozone piekte in maart en daalt nu weer. De inflatie in alle elf landen was in maart 2,1% op jaarbasis, maar analisten verwachten dat de inflatie deze maand weer terug zal zakken naar een niveau van 1,8%. Voor het eind van dit jaar voorziet met een inflatie van 1,3%. Drie Duitse deelstaten rapporteerden geen inflatie in maart en april, sommigen zagen de prijzen zelfs dalen. Twee andere deelstaten brachten een week eerder soortgelijke cijfers naar buiten. De Italiaanse steden rapporteerden in april een daling van de inflatie."

    Ok, Klinkt dit als de grote prijsinflatie die Euroland naar verwachting zou krijgen, nadat hun munt een jaar lang in waarde daalde? Precies, dat is niet het geval! Dit komt omdat de economie van de Eurozone 'profiteert' van een degelijke muntstructuur. Het is de dollar die alsmaar verder overgewaardeerd wordt, terwijl de reserve status verloren gaat. De ECB / BIS doet hetzelfde met de dollar als wat ze doet met goud. Ze staat toe dat het Westerse dollarregime de papieren versies van zowel de dollar als van goud verder inflateren, totdat ze door overaanbod uiteen spatten. In dit proces moet de Amerikaanse rente hoger blijven dan de Europese, zodat er steun blijft voor de dollar en de munt overgewaardeerd wordt. Dit zorgt er op haar beurt voor dat er meer geïnvesteerd wordt in bezittingen die in euro uitgedrukt worden. Een sterkere munt biedt lagere operationele kosten bij dezelfde of bij een lagere inflatie. Als je het op deze manier bekijkt zijn de korte termijn wisselkoersen niet de bepalende factor. Maar als dit zo doorgaat heeft het Euroland het potentieel om een leeuwendeel van de wereldwijde financiën en internationale handel voor haar rekening te nemen. We zitten momenteel op deze weg, omdat een sterkere dollar het Amerikaanse tekort op de handelsbalans in stand houdt! Echter, dit alles blijft buiten het zicht, omdat de media alleen wenst te berichten over de verliezen die handelaren lijden op de valutamarkt. Wat ik verder nog lees in de Wall Street Journal onder 'Buitenlandse handel'

    "Van een econoom uit New York.... De Europese economie sterkt aan.... De Europese rente stijgt..... En Europa zit in een vroeger stadium in de bedrijfs- en herstructureringscyclus dan de VS, wat een groter potentieel suggereert voor prijsstijgingen op de middellange termijn..."

    Nogmaals, Het doorbreken van de macht van de dollar als wereldreservemunt betekent dat de munt aan het einde van haar leven gedwongen wordt in een enorme prijsinflatie. Dit wordt gedaan door beleidsmakers te beperken in hun mogelijkheden, zodat ze niets anders meer kunnen doen dan meer dollars in het financiële systeem te pompen. De mogelijkheden van beleidsmakers in de VS worden beperkt doordat er voor het eerst een alternatieve muntstructuur bestaat die niet bezwijkt onder een situatie waarin de dollar aansterkt (bijvoorbeeld in een crisis). En de wereld zal vanzelf naar een dergelijk systeem toe rennen, wanneer het huidige dollarsysteem faalt. De VS zit nu gevangen, omdat ze de wisselkoers van de dollar niet verder kunnen verzwakken met een renteverlaging. Zouden ze dat wel doen, dan zou dat een zeer inflatoir effect hebben op de aandelenmarkt en de economie. Echter kunnen ze de rente ook niet verhogen, zonder dat een lawine aan vermogen van de VS naar het Eurosysteem vlucht. Vandaar de kleine 0,25 procentpunt renteverhoging van Alan Greenspan. Hij en het dollarsysteem zitten nu vast in alle dollarschulden die wereldwijd door de jaren heen verzameld zijn. Die hele berg aan dollarschuld begint nu langzaam naar beneden te schuiven. Het is geen wonder dat het goud op dit moment in recordhoeveelheden de VS verlaat. In het verleden zou niemand het systeem opblazen zoals de ECB en de BIS dat momenteel doet, omdat iedereen dan verliezer zou zijn met het opblazen van de dollar. Maar vandaag de dag heeft de Eurozone een tweede stap gezet in de versterking van de structuur van de bankreserves. Op een overduidelijk en zichtbaar moment hebben de BIS en de ECB kenbaar gemaakt dat de op dollars gebaseerde papieren goudmarkt uitgefaseerd zal worden. Dat moment was het Washington Agreement on Gold. Als je mijn eerdere artikelen hebt gelezen weet je dat deze actie langzaam maar zeker het aanbod zal doen opdrogen dat geloofwaardigheid geeft aan de papieren goudmarkt. De uiteindelijke uitkomst van dit alles is dat de  markt van goudcontracten alleen nog maar gedekt zal worden door de VS. En zonder de steun van de rest van de wereld is er niet genoeg aanbod van goud om deze contracten op gelijke waarde te houden met fysiek goud. In een wanhopige poging de goudprijs in dollars niet te laten stijgen moet het dollarregime de markt voor papiergoud verder inflateren in hetzelfde tempo als waarin de dollar geinflateerd wordt. Zonder dit papieren aanbod van goud zouden de papieren beloftes op goud tegen een discount verhandeld worden tegenover fysiek goud, net zoals de wereld de dollarschulden zal verdisconteren tegen de dollar prijsinflatie. Het podium wordt gereedgemaakt voor de val van de dollar en de herwaardering van goud die daarmee gepaard gaat. De overwaarde die nu in dollarreserves zit zal ten goede komen aan fysiek goud binnen het BIS systeem. Dit is voor ons allen duidelijk te zien. Zodra de dollar crasht door hyperinflatie, en alle waarde en liquiditeit wegzuigt uit dollarbezittingen, dan zullen goud en de euro dit gat opvullen. Het Eurosysteem is er volledig op gebouwd om een door de VS zelf veroorzaakte transitie van de wereldreservemunt van dollars naar euro's op te vangen. Het is geen toeval dat het breken van de wereldwijde markt voor goudcontracten en de dollarinflatie precies op het moment komen waarop de euro op het toneel verschijnt. De euro groeit met de dag en trekt steeds meer spelers aan die de waarde ervan inzien. Nu weet je wat 'Another' al wat langer weet. Nu weet je waarom goud veel en veel meer in waarde zal gaan stijgen dan iedereen voor mogelijk zal houden. Nu weet je waarom de papieren goudmarkt zal falen, omdat de handel in fysiek goud de markt zal overnemen. Een goudprijs in de vele duizenden dollars (in hedendaagse koopkracht) is wat ons te wachten staat, wanneer de transitie van de dollar naar de euro als wereldreservemunt in gang wordt gezet. FOA/ gids van de Gold Trail (Vertaling door Frank Knopers)

  • Video: Joseph Salerno over de goudstandaard

    Een goudstandaard komt in verschillende vormen, waarvan een 100% door goud gedekt geldsysteem volgens Joseph T. Salerno de beste is. In dit college van een uur probeert Salerno duidelijk te maken dat een geldsysteem op basis van goud het meest solide is. Hij verwijst in zijn college naar het verleden, waarin verschillende munten hun waarde nog ontleenden aan een gewicht in goud of zilver. Wisselkoersen tussen valuta waren er toen niet, omdat ieder land met hetzelfde goud en zilver betaalde. Het vertrouwen in de kwaliteit van het edelmetaal was onderliggend aan alle economische transacties.

    De Oostenrijkse economische school pleit voor de terugkeer van een goudstandaard, omdat de geldcreatie dat gelimiteerd kan worden door de hoeveelheid goud. Tevens zou een koppeling van geld aan goud moeten voorkomen dat landen jaar in jaar uit tekorten hebben op hun handelsbalans, omdat ze vroeg of laat door hun goudreserve zullen raken.

    Kritiek op goudstandaard

    Critici wijzen erop dat elke vorm van een koppeling van goud aan geld vroeg of laat breekt, omdat de politiek de discipline van een dergelijk geldsysteem niet kan opbrengen. In het verleden werd de goudstandaard vaak verlaten omdat er grote investeringen nodig waren. Ofwel om de economie uit een depressie te trekken, ofwel omdat er een oorlogsindustrie gefinancierd moest worden. Op de meest kritieke momenten heeft de goudstandaard keer op keer gefaald, omdat de mensheid de discipline niet op kan brengen om zich vast te snoeren aan een door goud gedekt geldsysteem. En waarom zou een samenleving zich laten beperken door de hoeveelheid goud in circulatie, als de werkelijke waarde zit in de goederen en diensten die de maatschappij als geheel produceert? Geld is niet langer een stuk metaal, maar een sociaal contract.

  • Stijging huizenprijzen houdt jongeren thuis

    In het Verenigd Koninkrijk beginnen de negatieve effecten van stijgende huizenprijzen zichtbaar te worden. Bijna de helft van de jongvolwassenen tussen de 20 en 34 jaar kan zich niet veroorloven een huis te kopen of te huren, zo blijkt uit een onderzoek van liefdadigheidsinstelling Shelter. Op dit moment zijn er in het Verenigd Koninkrijk bijna 2 miljoen jongvolwassenen tussen de 20 en 34 jaar die nog bij hun ouders wonen.

    In het onderzoek werd aan 250 jongvolwassenen gevraagd wat de belangrijkste reden is waarom ze nog thuis wonen. Bijna de helft (48%) gaf aan onvoldoende geld te hebben om een woonruimte te huren of te kopen. Door de stijging van de huizenprijzen wordt ook huren steeds duurder, zodanig dat veel jongeren het gewoon niet meer kunnen betalen. De Mirror haalt het voorbeeld aan van de 32-jarige Sarah, die momenteel weer thuis woont bij haar ouders in Croydon. Ze werkt in de reclamebranche, maar heeft moeite om financieel rond te komen. De afgelopen tien jaar heeft ze afwisselend bij haar ouders en zelfstandig gewoond, terwijl ze ondertussen probeert wat geld opzij te zetten.

    Stijgende huizenprijzen

    Volgens Sarah zorgen de stijgende huizenprijzen ervoor dat ze nooit zekerheid heeft over de betaalbaarheid van een woning.

    "Als ik nu op mezelf ga wonen is de kans groot dat ik de rest van mijn leven een hoge huur moet blijven betalen. Ik weet dat ik blij moet zijn dat ik ergens kan wonen en dat ik werk heb, maar de gedachte dat ik tot ver in de 30 als een tiener moet blijven leven werkt ontmoedigend".

    Campbell Robb, de directeur van liefdadigheidsinstelling Shelter, ergert zich aan het stimulerende beleid van de Britse regering en de centrale bank. Het bevoordeelt de mensen die al een huis hebben, ten koste van de jongere generatie die net de woningmarkt betreedt. Hij zegt er het volgende over:

    "In plaats van meer geld te stoppen in stimuleringsprogramma's als Help to Buy moeten we daadkrachtiger optreden in het beantwoorden van de vraag naar betaalbare woningen. Niet in het verder opblazen van de huizenprijzen. Projectontwikkelaars moeten investeren in de toekomstige generatie door deels huur en deels koopwoningen te bouwen en het tekort aan woonruimte te verhelpen. Politici moeten de bouw van voldoende woonruimte voor de volgende generatie als topprioriteit op de agenda zetten."

    Interactieve kaart van de BBC laat zien waar je kunt huren voor een bepaald budget

    Interactieve kaart van de BBC laat zien waar je kunt huren voor een bepaald budget

  • Noorwegen wil contant geld verbannen

    De financiële organisatie Finans Norge heeft de wens uitgesproken om Noorwegen in 2020 geheel vrij te maken van contant geld, zo lezen we op Icenews. Momenteel wordt nog maar 5% van alle transacties in het Scandinavische land met contant geld afgerekend, de rest wordt verwerkt via betaalpassen, creditcards, internet en mobiel bankieren. Finans Norge, dat tweehonderd actieve financiële instellingen in Noorwegen vertegenwoordigt, denkt dat het haalbaar is om binnen zes jaar die laatste 5% contante betalingen uit te bannen.

    In de eerste zes maanden van dit jaar nam het gebruik van giraal geld in Noorwegen met 8,6% toe. Een economie waarin men het gebruik van contant geld volledig weet uit te bannen wordt ook wel de ‘cashless society’ genoemd.

    Cashless society

    Niet alleen in Noorwegen leeft de wens om al het betalingsverkeer te digitaliseren. Ook in Israël en het Verenigd Koninkrijk wordt er al de laatste tijd serieus nagedacht over het verbannen van contant geld. De voorstanders zien tal van voordelen in een maatschappij zonder contant geld. Het plegen van een overval wordt minder lucratief, het wordt moeilijk om van zwart geld af te komen en andere vormen van belastingontduiking zouden makkelijker getraceerd kunnen worden. Het gemak van digitaal geld heeft contant geld in veel gevallen al overbodig gemaakt. Op steeds meer plaatsen kan gepind worden en online aankopen worden ook gemakkelijk digitaal afgehandeld. Toch zijn er ook voldoende argumenten op te brengen tegen een zogeheten cashless society. Denk aan veiligheidskwesties zoals fraude met bankpassen en onderschepping van het betalingsverkeer. Ook zijn er zo nu en dan nog storingen in het betalingssysteem, waardoor het niet op ieder moment mogelijk is digitaal te betalen.

    [polldaddy poll=8213567]

    Privacy

    Het grootste bezwaar hebben we dan nog niet genoemd, namelijk privacy. Met een contante betaling is het mogelijk om vrijwel anoniem aankopen te doen, zonder een digitaal spoor achter te laten. Edward Snowden heeft de wereld laten zien dat vrijwel alle informatie opgeslagen wordt opgeslagen en tot ver in de toekomst weer opgevraagd kan worden. Dat gebeurt ook met banktransacties.

    Wordt Noorwegen een land zonder contant geld?

    Wordt Noorwegen een land zonder contant geld?

  • Grafiek: Analisten positief over aandelen

    Dat de verwachtingen van beursanalisten niet altijd uit komen zal niemand verbazen. Wie de markt wat nauwlettender volgt weet ook dat veel analisten vaak gematigd positief zijn. Deze twee kenmerken van de gemiddelde analist worden fantastisch blootgelegd in de volgende grafiek van de Wall Street Journal. De rode bolletjes geven het gerealiseerde rendement van aandelen uit de S&P 500 index weer, terwijl de witte bolletjes de gemiddelde verwachting van analisten voor dat jaar weerspiegelen.

    U ziet meteen dat er in sommige jaren nogal wat verschil zat tussen de verwachting van de analisten en de realiteit van de beurs. Ten tweede valt ook op dat analisten tussen 2000 en 2013 niet één keer negatief gestemd waren over de aandelenmarkt. Gemiddeld lag het verwachte rendement nooit lager dan een procent of vier, terwijl de S&P 500 in werkelijkheid negatieve uitschieters had van 10, 20 of zelfs 40%. In 2000, 2001 en 2002 bleef de aandelenmarkt dalen, terwijl analisten ieder jaar weer volhielden dat de daling snel zou veranderen in een stijging.

    Zijn analisten echt te positief? Of zijn er een paar uitschieters bij die het gemiddelde vertekenen?

    Analisten zijn gemiddeld zeer positief over aandelen

    Analisten zijn gemiddeld zeer positief over aandelen (Bron: Wall Street Journal, via Bloomberg)

  • Driekwart Marketupdate lezers sceptisch over sancties tegen Rusland

    Vorige week schreven we op Marketupdate dat Europa belangrijke handelsrelaties heeft met Rusland, die mogelijk in het gedrang komen door de sancties. Naar aanleiding van de nieuwe ronde van sancties tegen Rusland legden we onze lezers de volgende vraag voor: “Gooit Europa haar eigen ruiten in met sancties tegen Rusland?” 

    De enquête leert ons dat de Marketupdate lezers overwegend sceptische zijn over de sancties tegen Rusland. Maar liefst drie kwart denkt dat de Europese sancties tegen Rusland vooral een negatief effect zullen hebben, ook op Europa zelf. Meer dan twintig procent van de respondenten denkt niet dat Europa er veel schade door zal ondervinden. Een kleine vijf procent zegt niet te weten welke gevolgen de sancties tegen Rusland zullen hebben op Europa.

    europa-sancties-rusland

  • “Er komt een correctie aan!”

    De Dow Jones noteert zoals u ongetwijfeld bekend op het hoogste niveau ooit. Datzelfde geldt voor ’s werelds belangrijkste beursindex, de S&P 500. De technologiegraadmeter Nasdaq, die ten tijde van de internetgekte een ongekende bubbel vormde, steeg sinds begin 2009 al met meer dan 250%. De Nasdaq is inmiddels nog slechts 15% verwijderd van haar recordniveau van net na de eeuwwisseling.

    Waarschijnlijk is het mede vanwege de bijna dagelijkse nieuwe recordstanden dat beleggers ons de laatste tijd met grote regelmatig de vraag stellen of een correctie niet aanstaande is. En in nogal wat kranten, nieuwsbrieven en beleggingsmagazines wordt ervoor gewaarschuwd. Soms interessant leesmateriaal, maar aan dergelijke algemene waarschuwingen heeft u goed beschouwd niet veel…

    Onmogelijk te voorspellen

    Correcties horen simpelweg bij de aandelenmarkt. En ze doen zich in ieder beursklimaat wel voor. Een dalende beurs daalt niet enkel en een stijgende beurs stijgt niet alleen. Op korte termijn - zeg iedere periode korter dan een jaar - laten aandelenbeurzen zich niet voorspellen. In plaats van te proberen beurzen te 'timen' doet u er dan ook beter aan u voor te stellen hoe u zou reageren wanneer aandelen opeens 5, 10 of 20% zouden dalen. Zou u daarvan wakker liggen overweegt u dan uw aandelenbeleggingen wat te beperken. Correcties horen er bij beleggen nu eenmaal bij. Probeer ze niet te voorspellen - dat is onmogelijk (!) - en voorkom 'paniekverkopen' wanneer aandelen weer eens stevig corrigeren. U verkoopt dan heel wel mogelijk op precies het verkeerde moment.

    Intrinsieke waarde leidend

    Voor veel particuliere beleggers geldt dat ze niet in 'de aandelenmarkt' beleggen maar in individuele aandelen. Een gedegen aanpak is om periodiek - bijvoorbeeld elk kwartaal - de intrinsieke waardes van de aandelen in portefeuille langs te lopen, en zo nodig aan te passen. Aandelen waarvan de koers de intrinsieke waarde overtreft komen voor verkoop in aanmerking om vervolgens te worden vervangen door meer aantrekkelijk gewaardeerde aandelen. Aan 'de aandelenmarkt' zelf besteedt u beter niet al te veel aandacht.

    Warren Buffett kiest gunstig gewaardeerde aandelen

    Warren Buffett kiest gunstig gewaardeerde aandelen

    Perspectief

    Begin 1900 noteerde de Dow Jones 66 punten. Begin 2000 (dus 100 jaar later) was deze index geklommen tot maar liefst 11.497 punten. Over een periode van 100 jaar werd de Dow Jones kortom 174 keer zoveel waard. Dat komt neer op een gemiddeld jaarlijks rendement van 5,3%. Wij zien geen reden waarom aandelen deze eeuw niet opnieuw zo'n rendement zouden kunnen opleveren. Met eenzelfde rendement zou de Dow Jones omstreeks het jaar 2100 op een - nu nog - bijna onvoorstelbaar niveau van zo'n 2 miljoen punten noteren. Toegegeven, niet veel beleggers zullen zich bekommeren om de mogelijke koersniveaus van de Dow Jones omstreeks het jaar 2100. Maar exercities als deze maken wel duidelijk wat voor enorm stijgingspotentieel aandelenbeurzen in principe nog hebben. Laat u zich kortom (mits uw beleggingshorizon voldoende lang is) niet van de wijs brengen door paniekerige berichten over een dreigende correctie. Correcties laten zich niet voorspellen en horen er op de beurs eenvoudigweg bij. Van een afstandje bekeken zijn ze ook niet veel meer dan 'ruis' op de bijna onvoorstelbare stijging die aandelen nog altijd voor de boeg kunnen hebben..

  • Waarom de goud / zilver ratio vrijwel nutteloos is

    Veel mensen kiezen voor zilver in plaats van goud vanwege de ‘magische’ goud/zilver ratio (de goud/zilver ratio wordt berekend door de prijs van goud te delen door de prijs van zilver). Zij wijzen dan naar de ‘historische’ 16:1-verhouding als een ‘redelijke schatting’ van het gemiddelde van deze ratio en voorspellen daarbij een ‘regressie naar het gemiddelde’ van zilver tegenover goud. Omdat de ratio tussen goud en zilver op dit moment rond de 65:1 schommelt, is de gedachte dat zilver de rendementen op goud ruimschoots gaat overtreffen. Hoewel er veel goede redenen bestaan om in zilver te investeren, zouden beleggers niet op de goud/zilver ratio moeten afgaan in hun beslissing om goud ofwel zilver te kopen.

    Goud en zilver gaan hand in hand

    Eerst het goede nieuws: van 1971 tot 2011 – toen goud uit haar rol van wereldreservevaluta gezet werd – was de correlatie tussen goud en zilver 0.878, terwijl de correlatie tussen goud en de grondstofprijzen in diezelfde periode (wij hebben de Goldman Sachs Commodity Index als graadmeter gebruikt) 0.862 was. De correlatie tussen de prijzen van primaire metalen en goud was zelfs sterker.

    En inderdaad, zilverprijzen hebben de prijzen van goud omhoog gevolgd tijdens de opgaande goederenmarkten van de jaren 70 en ondergingen daarna samen met goud in de jaren 80 en 90 weer een neerwaartse correctie. Nu wij sinds 2000 weer nieuwe opgaande goederenmarkt kennen, zijn de prijzen van zilver min of meer gelijk met de prijzen van goud gestegen. Algemeen gesproken stijgen of dalen de prijzen van goud en zilver hand in hand, tenminste op lange termijn.

    De relatie tussen goud en zilver is dermate sterk dat beleggers één van beiden (of allebei) kan kiezen om zich in de grondstoffen- en edelmetalenmarkt te positioneren. Echter, in veel gevallen liepen de twee prijzen sterk uiteen. Waarom wijken goud en zilver van elkaar af en welke invloed heeft dit op de beleggingskeuzen die wij maken?

    Waarom goud en zilver een andere koers varen

    Sinds 1972 hebben de prijzen van goud en zilver (min of meer) vrij bewogen. Voor die tijd was de ratio tussen goud- en zilverprijzen vastgelegd. Dit zette de zogenoemde “Wet van Gresham” in werking die verklaart hoe het vastleggen van de ratio door overheden tot de volledige demonetisering van zilver leidde. Door goud ten opzichte van zilver over te waarderen, werd zilver van de markt genomen en elders verkocht; de arbitragehandel floreerde, terwijl zilver verdween. Tijden zijn veranderd; goud- en zilverprijzen worden grotendeels vrij door de markt bepaald, echter niet langer in de functie van ruilmiddelen.

    Sinds Nixon de link tussen de US dollar en goud brak, bewegen goud en zilver (of beter gezegd, grondstoffen in het algemeen) cyclisch. Hun prijzen worden niet langer per overheidsbesluit bepaald, maar nu door het werkelijke vraag en aanbod. Dat gezegd hebbende, de vraag- en aanboddynamiek van goud en zilver verschillen enorm. De vraag naar goud wordt voornamelijk door de beleggingsvraag bepaald, terwijl de vraag naar zilver grotendeels uit de industrie afkomstig is.

    Het mechanisme achter ‘de regressie naar het gemiddelde’ bestaat niet langer

    In vroegere tijden werd de goud/zilver ratio dus vastgezet. Toch wordt door voorstanders van de goud/zilver ratio beweerd dat deze nog steeds naar een bepaald gemiddelde toe beweegt. Dit gemiddelde, zo beweren verdedigers van de ratio, is gebaseerd op het historische prijsniveau van beide metalen sinds 1792, toen zilver nog deel uitmaakte van de bi-metallieke monetaire standaard van die tijd. De prijzen werden door de overheid bepaald: elke ounce goud zou de overheid inruilen voor 16 troy ounce zilver (een troy ounce is ongeveer 31,1 gram). De prijzen waren ‘verankerd’, waarbij bureaucraten de markt omzeilden.

    Er bestaat echter geen logische reden waarom de goud/zilver ratio een regressie naar het gemiddelde zal vertonen. Concurrentie verlaagt bijvoorbeeld de winst en winstmarges. Wanneer een industrie een ruime marge geniet, zal concurrentie (als die niet wordt gehinderd) de markt betreden en de winst van de huidige spelers verlagen. Wanneer we dus torenhoge winsten of marges observeren in een sector binnen de economie kunnen we logischerwijze een regressie naar het gemiddelde verwachten.

    De goud/zilver ratio kent geen logische tegenhanger. Investeerders zouden in zilver kunnen stappen, vooral wanneer er sprake is van een valutacrisis, maar dit zouden ze evengoed niet kunnen doen. Hoewel we een empirisch verband tussen goud en zilver waarnemen, bestaat er geen economische wet die stelt dat de ratio tussen goud en zilver moet terugkeren naar dat magische gemiddelde van 16:1.

    Tijdens het merendeel van de bullmarkt van de jaren ‘70 rendeerde goud beter dan zilver.

    Goud rendeerde beter dan zilver gedurende het leeuwendeel van de bullmarkt van de jaren ‘70, toen beide metalen historische hoogtepunten bereikten. Enkel in 1980 – op het hoogtepunt van de bullmarkt – was het rendement van zilver hoger dan dat van goud. En vergeet niet; dit was het jaar van de fameuze poging van de gebroeders Hunt om de zilvermarkt klem te zetten. Enkel en alleen in dat jaar had zilver een hoger rendement dan goud in de laatste langdurige bullmarkt. Gedurende een kleine zes maanden uit een periode van 10 jaar in de zeventiger jaren was zilver de ‘betere keuze’.

    Toch rendeerde zilver tussen 2009 en 2011 beter dan goud, evenals in andere perioden voor de Grote Depressie. Voor deze mooie rendementen moest echter een prijs betaald worden, want zilverprijzen daalden in sterkere mate dan de goudprijs.

    Kortom, er bestaan goede redenen om goud te kopen, net zoals er goede redenen bestaan om zilver te kopen. De goud/zilverratio mag daar niettemin niet onder worden gerekend.

    De goud/zilver ratio van de laatste dertig jaar

    De goud/zilver ratio van de laatste dertig jaar

    Waar bevindt de goud/zilver ratio zich nu en welke kant gaat deze op?

    Het is een mogelijkheid, hoewel geen logische zekerheid, dat de prijzen van zilver in lijn met goud zullen stijgen. Wanneer en als we echter een economische vertraging meemaken, zouden de zilverprijzen voor een aanzienlijke tijd onder druk kunnen blijven staan. Net zoals in 2008, toen goud door onzekerheid in de markten sterk steeg terwijl zilverprijzen te kampen hadden met een lagere industriële vraag, kan de ratio tussen goud en zilver toenemen tot boven de 80:1. Iets soortgelijks kan nu opnieuw gebeuren, met een goud/zilverratio die aanzienlijk stijgt.

    Ik heb het al eerder gezegd en ik zal het nogmaals onderstrepen: zilver kent haar eigen spelregels. Wanneer er een vertraging van de economie plaatsvindt, zullen de zilverprijzen in de nabije toekomst onder druk blijven staan. Zo was de vraag naar bijvoorbeeld computerhardware recentelijk teleurstellend en blijven ook de vooruitzichten voor de komende jaren broos.

    Elke opwaartse beweging van de zilverprijs zal dus voornamelijk gestuwd worden door een gestegen investeringsvraag. En die vraag zit er wellicht al een lange tijd aan te komen. Het zou goed kunnen dat het eerder besproken substitutie-effect pas plaatsvindt nadat de goudprijs al een stuk hoger liggen.

    Goudprijzen zouden kunnen stijgen voordat zilver aanhaakt

    Des te hoger de goudprijs, des te hoger de correlatie met zilver. Het is een ‘substitutie-effect’, waarover ik eerder heb geschreven. Het vervangingseffect van goud naar zilver, zoals nu gebeurt in India, kan door prijsverstoringen (belastingen of invoerrechten) gestimuleerd worden. Zilver zal op een dag weer ‘poor man’s gold’ worden, maar naar alle waarschijnlijkheid pas wanneer de goudprijs veel, veel hoger ligt.

    Goud kopen is, wellicht, beter voor het overgrote deel van de beleggers omdat de kosten lager zijn en de vraag niet afhankelijk is van de wereldwijde industriële productie. Niettemin, wie een verschuiving van de beleggingsvraag naar zilver verwacht, kan evengoed van de huidige lage zilverprijzen profiteren en van wellicht nog lagere zilverprijzen in de toekomst.

  • Infographic: De historie en ontwikkeling van de Silk Road

    Misschien denkt u bij de naam Silk Road aan het online netwerk voor illegale activiteiten, maar het is ook de naam voor een eeuwenoude Chinese handelsroute. De Silk Road dankt haar naam aan de export van zijde, een luxe goed dat vooral in India erg in trek was. In de tweede eeuw voor Christus strekte de handelsroute zich uit van Beijing tot aan Rome. De naam Silk Road staat eigenlijk symbool van verschillende handelsroutes die China in verbinding brachten met India, het Midden-Oosten, Centraal-Azië en Europa. Dat waren niet alleen routes over land, maar ook over zee. In de 15e eeuw gebruikten de Chinezen al handelsschepen die vele malen groter waren dan het schip van Columbus.

    De Silk Road heeft door de eeuwen heen veel veranderingen meegemaakt. Door oorlogen en conflicten werd er in bepaalde periodes vrijwel geen gebruik gemaakt van de route, terwijl de internationale handel in andere periodes floreerde. Vandaag de dag investeert China veel geld in haar handelsbetrekkingen, dus ook in verschillende handelsroutes. Het land heeft al 10 miljard yuan beschikbaar gesteld om de capaciteit van de Chinese zeehavens te vergroten en er zijn ook plannen om nieuw leven te blazen in het transport van goederen over het spoor. Er ligt al een meer dan 11 duizend kilometer lange spoorweg die China via Kazachstan en Rusland verbindt met Europa.

    De volgende infographic brengt de geschiedenis van de Chinese handel met het buitenland goed in beeld. De infographic is afkomstig van de South China Morning Post.

    Infographic: De geschiedenis van de Silk Road

    Infographic: De geschiedenis van de Silk Road (Bron: South China Morning Post)