Blog

Helft Nederlanders heeft vrijwel geen vermogen

Eind vorige week publiceerde De Nederlandsche Bank een vrij positief bericht over het vermogen van de Nederlanders. Collectief hebben we in de eerste helft van dit jaar bijna €6,6 miljard aan onze spaarrekeningen toegevoegd, waarmee ons totale spaarvermogen een recordniveau van €335 miljard bereikte. Dat betekent dat een huishouden gemiddeld €44.000 op een spaarrekening heeft staan, naast eventuele bezittingen in de vorm van onroerend goed of een beleggingsportefeuille. Wat zou dat toch mooi zijn, als ieder huishouden een dergelijk bedrag te besteden had…

Vermogen ongelijk verdeeld
Door alleen het gemiddelde te noemen krijg je de indruk dat het nog niet zo slecht gesteld is met het gemiddelde huishouden in Nederland. Het cijfer is uitermate misleidend, als je beseft dat de vermogensongelijkheid in ons land bijzonder groot is. Eerder dit jaar publiceerde Bas van Bavel de resultaten van zijn onderzoek naar de vermogensposities van Nederlandse huishoudens. Op basis van cijfers van het CBS uit 2014 kwam hij tot de conclusie dat de helft van alle Nederlandse huishoudens geen of vrijwel geen vermogen heeft. Vanuit dat licht bezien kijkt u opeens heel anders naar dat gemiddelde spaarvermogen van €44.000! Heel veel Nederlandse huishoudens hebben in werkelijkheid helemaal geen vermogen opgebouwd, ook al hebben ze misschien een mooie lease-auto voor de deur staan of wonen ze in een eigen huis. Veel van die welvaart is gefinancierd met schulden, gebaseerd op een toekomstige cashflow. We plukken nu alvast de vruchten van onze toekomstige productiviteit, zodat we een hoge levensstandaard kunnen handhaven. De vraag is dan hoe gezond de Nederlandse economie is, zeker als je bedenkt dat veel van ons vermogen in stenen zit. Vastgoed dat voor een relatief groot gedeelte met vreemd vermogen gefinancierd is. Voor meer dan 1 miljoen huishoudens is de schuld aan de bank groter dan de waarde van hun eigen huis. De kans is groot dat een deel van deze huishoudens - ook al hebben ze een geweldig inkomen - helemaal links vertegenwoordigd zijn op onderstaande grafiek.

Helft Nederlandse huishoudens heeft geen vermogen (Bron: Van Bakel, 2014)

De boodschap van dit artikel is om kritisch te zijn naar de economische cijfers die ons via de media bereiken. Soms is het goed om even wat verder te kijken en er andere bronnen bij te pakken, zodat u meer inzicht krijgt in de werkelijke situatie. Het aantal huishoudens dat meer dan €44.000 op een spaarrekening heeft staan is kleiner dan u denkt, wetende dat er zoveel mensen zijn die nauwelijks vermogen hebben.

28 juli 2014
Vermogen Amerikaanse huishoudens daalt

Het vermogen van Amerikaanse huishoudens is sinds 2003 sterk gedaald, wanneer men de waarde van alle bezittingen corrigeert voor de inflatie. Dat schrijft de New York Times op basis van een nieuwe onderzoek dat werd uitgevoerd door de Russell Sage Foundation. Uit het onderzoek blijkt dat het vermogen van huishoudens tussen 2003 en 2013, na correctie voor inflatie, gezakt is van $87.992 naar $56.335. De onderzoekers keken niet naar het gemiddelde huishouden, maar naar de middelste waarneming op volgorde van grootte. Dat is een gebruikelijke methode wanneer er sprake is van een scheve verdeling in de onderzochte populatie.

Het onderzoek laat vooral zien dat de vermogensongelijkheid groter is geworden. De 5% meest vermogende huishoudens zagen in de periode van 2003 tot en met 2013 hun vermogen juist met 12% toenemen. Volgens econoom Edward Wolff van de New York University is het vermogen van de rijkste 1% nog sneller gegroeid, zie ook dit artikel. Vooral de recessie van 2007 werd door de middenklasse sterk gevoeld. De waarde van hun woning daalde en in 2008 begonnen ook de aandelenkoersen te dalen. Vanaf het dieptepunt van de crisis is het vermogen weer licht toegenomen, maar zowel voor als na de crisis groeide het vermogen van de rijkste huishoudens sneller dan van de huishoudens met een kleiner vermogen.

De volgende grafiek laat de vermogensontwikkeling zien, omgerekend naar dollars van 2013. De verschillende lijnen vertegenwoordigen de verschillende vermogenscategorieën. Zo staat ’95th’ voor het vermogen van de rijkste 5%, ’90th’ voor het vermogen van de rijkste 10%, enzovoort.

Vermogensongelijkheid
De Federal Reserve publiceert ook regelmatig overzichten van het vermogen van Amerikaanse huishoudens. Het verschil is dat de centrale bank alleen de totale vermogenspositie laat zien, waarbij geen inflatiecorrectie wordt toegepast en waarin ook de ongelijke verdeling van de vermogens onzichtbaar blijft. Wie naar deze cijfers kijkt zou tot de conclusie komen dat Amerikaanse huishoudens de crisis alweer volledig te boven zijn. Ook in Nederland is de vermogensongelijkheid zeer groot, zoals van Bavel beschrijft in deze publicatie. Van alle Nederlandse huishoudens heeft de helft netto helemaal geen vermogen, omdat hun schuldpositie minstens zo groot is als de totale waarde van hun bezittingen.

Vermogen van de rijkste huishoudens nam toe, middenklasse blijft achter

28 juli 2014
Goud en zilver report (Week 30)

De goudprijs steeg afgelopen week van €968,47 naar €973,55 per troy ounce, een kleine plus van +0,52%. De zilverprijs kwam netto vrijwel niet van haar plek. Voor een kilo zilver werd afgelopen vrijdag €496,54 betaald, terwijl dat een week eerder nog €496,02 was. Een verwaarloosbaar verschil van ongeveer 0,1%.

In dollars gingen de prijzen van beide edelmetalen wat omlaag. De goudkoers daalde van $1.310,50 naar $1.307,15 per troy ounce (-0,26%), terwijl de prijs van zilver van $20,89 naar $20,73 zakte (-0,77%). De dollar wist opnieuw wat aan terrein te winnen tegenover de euro, de wisselkoers stond bij sluiting van de handel op $1,3431 per euro.

Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

Zilverprijs in euro per kilogram (Bron: Goudstandaard)

Tip: Goudstandaard heeft haar grafiekenpagina vernieuwd. Vanaf nu kunt u ook de actuele koersen van platina en palladium raadplegen!

Goud stroomt naar Azië

We hebben er eerder deze maand al eens aandacht aan geschonken, de trend van fysiek goud dat richting Azië stroomt. Het lijkt erop dat deze trend nog niet aan kracht verloren heeft, want in juni ging er opnieuw veel edelmetaal richting diverse Aziatische landen. In de eerste helft van dit jaar exporteerde Zwitserland in totaal ongeveer 600 ton goud naar het Verre Oosten. We blijven deze trend nauwkeurig in de gaten houden.

Aziatische landen importeerden ook in juni goud uit Zwitserland

China is één van de grootste afnemers van het goud, aangezien een groot deel van de export naar Hong Kong opnieuw geëxporteerd wordt naar China. Deze week publiceerde het Hong Kong Census and Statistics Department de laatste importcijfers. In juni ging er netto 36,4 ton goud van Hong Kong naar China, opnieuw minder dan een maand eerder. Lees er meer over in dit artikel op Marketupdate.

Chinezen importeren minder goud via Hong Kong

Russen blijven goud kopen

Ook in Rusland is fysiek goud een gewild object. Sinds 2006 heeft Rusland haar reserve weten uit te breiden van ongeveer 250 naar meer dan 1.080 ton. In juni werd er opnieuw 500.000 troy ounce aan de strategische voorraad toegevoegd, omgerekend is dat 15,5 ton. Lees er meer over op Goudstandaard.

Rusland blijft goud kopen

Goudmijnproductie piekt

De goudmijnsector heeft het moeilijk, want door de daling van de goudprijs is er minder budget om nieuwe reserves te identificeren en aan te boren. Cijfers uit een rapport van SNL Metals & Mining 2014 laten zien dat er de laatste jaren steeds minder nieuwe ontdekkingen worden gedaan. Het lijkt er dus op dat Peak Gold inderdaad bereikt is. Wilt u alle details weten? Lees dan verder op Doijer & Kalff.

Steeds minder nieuwe ontdekkingen

Banken beschuldigd van fraude zilverprijs

Een Amerikaanse investeerder klaagt drie banken aan voor het manipuleren van de zilverprijs, zo berichtte het ANP dit weekend. De aanklacht is gericht tegen Deutsche Bank, het Britse HSBC en de Canadese bank Nova Scotia. Deze banken zien betrokken (geweest) bij de dagelijkse fixing van de goud- en zilverkoers en hebben volgens de aanklager misbruik gemaakt van deze positie. De aanklager wil via een collectieve rechtszaak een schadevergoeding loskrijgen.

In mei kreeg Barclays nog een boete van £26 miljoen voor het manipuleren van de goudfixing. Deutsche Bank gaf eerder aan zich terug te willen trekken van de fixing. Zouden zij meer geweten hebben?

27 juli 2014
Wat heeft 12,5 jaar euro ons gebracht? – Arjo Klamer
In 1992 werd in Maastricht besloten tot een invoering van een gezamenlijke Europese munt, de euro. Vanaf 4 januari 1999 werden beurskoersen, de waarde van obligaties en opties aan de beurs weergegeven in euro’s. Munten en bankbiljetten werden op 1 januari 2002 gelijktijdig ingevoerd in twaalf landen die deel uitmaken van de Europese Unie.

Marketupdate blikt met een aantal gastschrijvers terug op deze periode. Wat heeft de euro ons gebracht? Was er een alternatief? En hoe ziet de toekomst van de munt eruit? We spraken met Arjo Klamer, Nederlandse hoogleraar in de economie van de kunst en cultuur aan de faculteit Erasmus School of History, Culture and Communication van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Klamer was voor de invoering van de euro al sceptisch over de gemeenschappelijke munt, met als belangrijkste argument dat de Europese politieke unie niet sterk genoeg is om een monetaire unie waar te maken.

Wat heeft 12,5 jaar euro ons gebracht? - Arjo Klamer
1. De euro bestaat nu 12,5 jaar en heeft de grootste financiële crisis sinds de jaren dertig doorstaan. Had u dat verwacht? Arjo Klamer: Ja, dat heb ik al in 1991 voorspeld en later nog, in 2001, herhaald in een artikel voor de groene Amsterdammer. Gedurende haar bestaan heb ik echter steeds volgehouden dat de euro onhoudbaar is. 2. De gemeenschappelijke munt werd in 2002 in twaalf verschillende landen geïntroduceerd. Inmiddels maken 18 landen gebruik van de munt en de verwachting is dat meer landen zich bij de muntunie willen aansluiten. Is de euro daarmee een succes? AK: dat is politiek gesproken een succes. De euro is een politiek verhaal met een economisch excuus. 3. Kun u begrijpen dat steeds meer landen zich aan willen sluiten bij de euro? AK: Voor politieke redenen vooral. Voor economische redenen steeds minder. 4. De Europese centrale bank zegt dat ze prijsstabiliteit nastreeft en volgens Klaas Knot is ze daarin nog succesvoller geweest dan de Bundesbank in het tijdperk voor de euro. Herkent u zich in de uitspraak van Knot? AK: Waar een recessie van zes jaar niet goed voor is... Zo kan iedereen het wel. Vlak voor het begin van de recessie, in het voorjaar van 2008, dreigden grondstof en voedsel prijzen te escaleren. Inflatie was in aantocht. De recessie maakte korte metten met die dreiging. 5. De wisselkoers van de euro tegenover de dollar staat op dit moment veel hoger dan tijdens de introductie van de euro. Wat zegt dat volgens u? AK: Dat is een directe consequente van Draghi aanpak van de crisis. Door toe te zeggen alles te doen om de euro te redden, werden obligaties van zuid-Europese landen plotseling wel erg aantrekkelijk en zogen grote sommen kapitaal naar Europa waardoor de euro in waarde steeg. De koers is dus kunstmatig hoog, wat problemen geeft voor bedrijven die exporteren. 6. Hoe zou Europa door de financiële crisis zijn gekomen als er geen euro was en alle landen hun eigen munt hanteerden? AK: Altijd moeilijk te zeggen, maar de problemen van Griekenland en Portugal zouden minder groot zijn geweest want zij hadden hun munten hebben kunnen devalueren. Er zouden stevige schokken zijn geweest, zeker ook in de financiële markten, maar ze zouden korter hebben geduurd. 7. Voorstanders van de euro zeggen dat de gemeenschappelijke munt geboren is vanuit de wens van vrede en welvaart binnen Europa. Hoe ziet u dat? Antwoord: Dat is vast het geval. Dat is wat Kohl en Miterrand voor ogen hadden toen ze de uitruil maakten tussen een hereniging van de twee Duitslanden en de opoffering van de mark voor de euro met Frankrijk aan de teugels. 8. De euro is de eerste valuta die niet alleen haar koppeling aan goud, maar ook haar koppeling aan de natiestaat verbroken heeft. Dat betekent dat de goudprijs vrij kan bewegen en dat landen geen mogelijkheid hebben ‘de geldpers aan te zetten’. Wat vind u daarvan? AK: De koppeling aan de goud is een disciplineringsmaatregel. Het blijft een afspraak. De ECB had zich gecommitteerd aan een beleid dat hetzelfde doel beoogde maar dat is toch anders uitgepakt in de hitte van de crisis. De gouden standaard had het ook begeven, net zoals in de jaren dertig en begin zeventiger jaren. 9. Terwijl andere centrale banken zoals de Federal Reserve en de Bank of England een stimulerend monetair beleid voeren is de ECB geneigd juist zo min mogelijk te doen. Wat vindt u van de aanpak van de ECB? AK: De ECB heeft juist heel veel gedaan door haar feitelijke steun aan obligaties van zuidelijke landen waardoor monetaire financiering van overheidsschuld mogelijk wordt, een gotspe voor de voormalige Duitse centrale bankiers. Daarnaast houdt de ECB de rente wel erg laag. Het is wel waar dat de ECB overheidsbezuinigingen heeft afgedwongen. 10. Wat wordt volgens u de grootste uitdaging voor de euro in de komende 12,5 jaar? AK: Wat toe doen als de euro valt? De grootste uitdaging is dus een goed alternatief te bedenken. Als teruggaan naar de oude situatie onwenselijk is, wat dan anders? Zou een systeem van meerdere munten, waaronder parallelle en complementaire munten, mogelijk zijn...?
Lees ook:
25 juli 2014
China importeert opnieuw minder goud via Hong Kong

China heeft in de maand juni opnieuw minder goud geïmporteerd uit Hong Kong, zo blijkt uit de laatste cijfers van het Hong Kong Census and Statistics Department waar Bloomberg haar hand op wist te leggen. In juni werd er netto 36,4 ton goud ingevoerd via Hong Kong, veel minder dan de 52,3 ton van een maand eerder en de 100,9 ton van juni vorig jaar.

De daling is voor een deel te verklaren door een toename van de export van goud richting Hong Kong. Was dat in mei nog 14,9 ton, in juni steeg het volume naar 19,7 ton. Een mogelijke verklaring is dat de premie op goud in Hong Kong inmiddels weer wat hoger is dan in China, waardoor banken arbitrage toepassen. De import daalt mogelijk omdat de vraag naar goud in China afneemt, maar het is ook goed mogelijk dat er meer goud rechtstreeks via andere kanalen geïmporteerd wordt door China. Hier worden geen cijfers van gepubliceerd, waardoor het moeilijk is een totaaloverzicht te geven.

China importeerde opnieuw minder goud via Hong Kong

Daling vraag naar goud
Zo gretig als de Chinezen vorig jaar goud kochten, zo afwachtend zijn ze nu. Dat merkt ook Chow Tai Fook, de grootste juweliersketen van China. Zij zagen de omzet in het tweede kwartaal van dit jaar met 24% dalen. Of dat in vergelijking met het eerste kwartaal of met hetzelfde kwartaal van vorig jaar is, daar maakt Bloomberg geen melding van. De vraag naar goud in China daalde in de eerste helft van dit jaar met 19%, omdat beleggers minder gouden munten en goudbaren kochten. Een toename van de vraag naar juwelen kon die daling niet compenseren, zo liet de China Gold Association onlangs weten. De goudprijs is in de eerste helft van dit jaar in dollars met 7,35% gestegen. Daarmee deed goud het iets beter dan de S&P 500 index, die 7% wist te winnen in deze periode. De prijs van het edelmetaal komt nauwelijks van haar plaats, waardoor beleggers minder geneigd zijn posities uit te breiden of te verkleinen.
Zwitserland
De vraag naar goud in Azië blijft overigens nog steeds substantieel, getuige de omvangrijke export van goud vanuit Zwitserland richting Aziatische landen. Alleen via Zwitserland ging er in de eerste helft van dit jaar al 600 ton goud naar deze regio.

24 juli 2014
Het boemerang effect van sancties tegen Rusland

De Amerikaanse en Europese sancties die afgelopen week werden aangekondigd hebben een boemerangeffect, onder andere op de Duitse economie. Dat concluderen Matthias Schepp en Cornelia Schmergal in Der Spiegel. Maandenlang was Europa zeer terughoudend met het opleggen van sancties tegen Rusland, maar de afgelopen week besloten ze toch het voorbeeld van Amerika op te volgen met zwaardere economische straffen tegen Rusland.

Tot voor kort bleven de sancties beperkt tot een lijst van personen, maar vanaf nu zullen er ook verschillende bedrijven door geraakt worden. Ook bedrijven die handelsrelaties onderhouden met Duitsland en andere Europese landen. De Verenigde Staten leggen sancties op aan oliegigant Rosneft, aardgasproducent Novatek, de Gazprombank en wapenfabrikant Kalashnikov. Deze bedrijven mogen voortaan geen geld meer lenen bij Amerikaanse financiële instellingen en geen leningen uitschrijven aan beleggers die verbonden zijn met de VS.

Voor deze Russische bedrijven hebben de sancties serieuze consequenties. Binnen Rusland is het sinds de Russische inval in de Krim al moeilijker geworden om kapitaal aan te trekken, omdat buitenlandse investeerders massaal geld weghaalden uit Rusland. Het is dan ook geen verrassing dat de Russische premier Medvedev sprak van een terugkeer van de Koude Oorlog en dat Vladimir Poetin waarschuwde voor het ‘boemerang effect’ van sancties.

Zijn de sancties tegen Rusland schadelijk voor de handelsrelaties?

Handelsrelaties met Rusland
Terwijl de VS zonder problemen sancties kan opleggen aan Rusland zitten de Europese regeringsleiders in een veel ingewikkelder dilemma. Verschillende Europese bedrijven onderhouden namelijk handelsrelaties met Russische collega's, relaties die niet alleen van economisch belang zijn. Neem bijvoorbeeld Siemens, dat een contract van €90 miljoen ondertekende voor de levering van turbines en generatoren aan Rosneft. Deze installaties heeft Rusland nodig om aardgas te kunnen transporteren richting Europa. "Als dit soort handelsrelaties op het spel worden gezet, dan is dat een verlies voor zowel de Europeanen als de Russen", zo verklaarde Frank Schauff van de Association of European Businesses in Moskou. Ulrich Ackermann, export op het gebied van buitenlandse handel voor de VDMA, denkt dat de sancties blijvende schade kunnen veroorzaken in de handelsrelaties met Rusland. De VDMA vertegenwoordigt 3.100 kleine en middelgrote Duitse bedrijven die zich bezig houden met machinebouw en engineering. Volgens Ackermann zoeken Russische bedrijven, die voorheen samenwerkten met Europese leveranciers, nu al naar alternatieve leveranciers buiten Europa. "Ze maken zich zorgen dat Europese bedrijven, vanwege de dreiging van zwaardere sancties, in de toekomst niet in staat zullen zijn om te leveren." [polldaddy poll=8204744] Sinds de eerste ronde van sancties tegen Rusland zien Duitse bedrijven al verzwakking in de handel met Russische partners. Het in Dusseldorf gevestigde E.on bouwde onlangs voor €9 miljard verschillende energiecentrales in Rusland. De meeste daarvan zijn al operationeel, maar door de terugval in de Russische economie leveren die veel minder op dan verwacht. Ook grote autofabrikanten als Volkswagen en Opel merken de gevolgen. Hun omzet is dit jaar lager dan vorig jaar en in het geval van Opel moest een autofabriek in St. Petersburg enkele weken de productie stopzetten.

Rusland en Duitsland handelen veel met elkaar (Bron: Der Spiegel)

Deze bedrijven hebben goede handelsbetrekkingen met Rusland (Bron: Der Spiegel)

24 juli 2014
China sluit deals voor olie en goud met Venezuela

De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens zijn staatsbezoek aan Venezuela een aantal handelsovereenkomsten gesloten voor de levering van olie, goud en andere grondstoffen. Dat schrijft Russia Today. In totaal werden er 38 overeenkomsten gesloten die betrekking hebben op de landbouw, mijnbouw en olie-industrie van het Zuid-Amerikaanse land. Ook investeert China in sociale en culturele projecten in Venezuela.

China verstrekt $4 miljard aan Venezuela in ruil voor olie en olieproducten. Daarnaast wijst China $691 miljoen toe voor de exploratie van nieuwe goud en koper reserves. China en Venezuela zullen ook samen werken aan de bouw van een derde satelliet.

China vergroot invloed in Zuid-Amerika
China haalt wereldwijd handelsbanden aan, vooral met landen die over olie, goud en andere waardevolle grondstoffen beschikken. Wereldwijd investeren de Chinezen in nieuwe grondstofprojecten, waarmee het land haar energievoorziening en economische behoefte aan grondstoffen veiligstelt. In ruil voor de grondstoffen verstrekt China leningen en bouwt ze aan de infrastructuur van haar handelspartners. Xi Jinping was vorige week in Brazilië voor de jaarlijkse bijeenkomst van de BRICS-landen. Daarna reisde hij door naar Argentinië, waar hij onder andere leningen verstrekte en een valutaswap ondertekende. Argentinië heeft moeite om geld aan te trekken op de kapitaalmarkt, sinds het in 2001 in gebreke bleef met het betalen van haar schulden aan het buitenland. De Chinese leider brengt ook een staatsbezoek aan Cuba, ook een voormalig communistisch land dat al decennia lang goede banden heeft met China. Ook met dit land wil China de handelsbetrekkingen verbeteren. De handel tussen China en Latijns-Amerika is de afgelopen jaren snel gegroeid en bereikte in 2013 een record van $261,6 miljard. China is inmiddels de tweede grootste handelspartner van zowel Argentinië als Cuba en de grootste handelspartner van Brazilië. In 1990 stond China nog op de 17e plaats van landen waar Latijns-Amerika de meeste handelsbetrekkingen mee had. China is na de VS de grootste afzetmarkt voor olie uit Venezuela.

Chinese premier Jinping ontmoet zijn Venezolaanse collega Maduro

24 juli 2014
Ook Litouwen gaat euro invoeren

Hoewel de meningen over de euro sterk verdeeld zijn willen steeds meer landen zich bij de muntunie voegen. Begin dit jaar introduceerde Letland als achttiende land de euro en vandaag geven de EU lidstaten in Brussel ook aan Litouwen groen licht om de munt in te voeren. Met de invoering van de euro wordt Litouwen het 19e land dat de Europese munteenheid omarmd en haar monetaire soevereiniteit opgegeven. Per ingang van 1 januari 2015 wordt de munt ingevoerd, waarmee alle Baltische staten over zijn op de euro. Estland maakte al in 2011 de overstap, vlak voordat de eerste grote problemen binnen de muntunie zichtbaar werden met de begrotingsperikelen in Griekenland.

De invoering van de euro is een besluit dat niet alleen economisch ingegeven wordt. Het is evident dat het wegvallen van wisselkoersen voordelen met zich meebrengt voor burgers en bedrijven in Litouwen. Maar tegelijkertijd brengt de euro ook een vorm van stabiliteit. De Poolse minister Radoslaw Sikorski van Buitenlandse Zaken zei daar eerder dit jaar het volgende over:

“Een mogelijk besluit om de euro te introduceren is niet alleen van economisch en financieel, maar ook van politiek belang. De Eurozone is gebaseerd op het principe van ‘een voor allen, allen voor een’, omdat serieuze bedreigingen gericht aan één staat dan ook automatisch een verandering betekenen voor alle lidstaten.”

Landen in Oost-Europa zien toekomst in de euro en laten dat zien door hun monetaire soevereiniteit op te geven. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken is van mening dat ook zijn land zich zo spoedig mogelijk bij de Eurozone moet aansluiten. De eerste gesprekken daarover zullen naar verwachting volgend jaar gevoerd worden.

Rusland
De dynamiek van de euro wordt nog interessanter als je bedenkt dat ook Rusland positief staat tegenover het gebruik van de euro. Medvedev verklaarde in november 2012 dat zijn land de euro zal verwelkomen als nieuwe wereldhandelsmunt. Naar aanleiding van de Amerikaanse sancties besloot Gazprom de overstap te maken van dollars naar euro's, een uitermate significante ontwikkeling in geopolitiek en economisch opzicht. Niet alleen Rusland staat positief tegenover het gebruik van de euro, maar ook de afnemers van Gazprom in Azië. Het besef groeit dat de euro als transitiemunt kan functioneren naar een nieuw monetair systeem, een munt die tijdelijk de rol van de dollar kan overnemen in de wereldhandel. De euro wordt al door meer dan 300 miljoen mensen dagelijks gebruikt en wint ook buiten de Eurozone aan populariteit. Ook hebben de landen van het Eurosysteem gezamenlijk een grote goudvoorraad van meer dan 10.000 ton achter de hand als vertrouwensanker.

Litouwen voert begin volgend jaar de euro in

23 juli 2014
Spanje introduceert heffing spaargeld

De Spaanse regering heeft begin deze maand een wetsvoorstel aangenomen waarmee 0,03% van het spaargeld op Spaanse bankrekening gehaald kan worden. Volgens Reuters heeft de maatregel als doel een aantal regionale belastingmaatregelen te harmoniseren, maar in hoofdzaak is de maatregel ingevoerd om geld binnen te halen voor Spaanse regio’s die krap bij kas zitten.

De maatregel brengt naar verwachting €400 miljoen in het laatje van de overheid, aangezien er in totaal €1,4 biljoen aan spaartegoeden geparkeerd staan op Spaanse bankrekeningen. De spaardersheffing is een steuntje in de rug voor regionale overheden, die binnenkort aan strengere begrotingseisen moeten voldoen.

Begrotingstekort
De regering van Spanje sloot het jaar 2013 af met een begrotingstekort van 6,6%, ver boven de Europese norm van drie procent en iets boven haar eigen doelstelling van 6,5%. Dit jaar wil Spanje het tekort terugbrengen naar 5,5%. Voor regionale overheden is het maximale tekort vastgesteld op slechts 1%. Vorig jaar werd de belastingregel al ingevoerd, om te voorkomen dat regionale overheden hun eigen belastingregels zouden toepassen. Bij de invoering was het belastingtarief nog 0,0%. De spaardersheffing waar al langer voor gewaarschuwd wordt komt er echt aan. Als consumenten op hun geld blijven zitten en te weinig consumeren en investeren, dan moet de overheid die rol maar op zich nemen. Dat lijkt althans de gedachte achter deze belastingmaatregel. In juni werd in Madrid een hervormingsplan voor de belastingen gepresenteerd, dat de belastingdruk voor bedrijven en consumenten moet verlichten. Op die manier denkt Spanje een impuls te kunnen geven aan de economie.
Spaardersheffing
De spaardersheffing vloeit voort uit de gedachte dat de economie niet vanzelf naar een evenwicht beweegt. Als mensen teveel sparen en te weinig investeren kan de economie in een neerwaartse spiraal terechtkomen, omdat onderbesteding leidt tot minder werkgelegenheid. Een oplopende werkloosheid zet consumenten aan meer geld opzij te zetten, waardoor er nog minder consumptie plaatsvindt. Met een spaardersheffing kunnen de geparkeerde en ongebruikte vermogens van burgers aangesproken worden voor nieuwe overheidsbestedingen.

De vermogensheffing op spaargeld komt eraan

23 juli 2014
Gold export from Switzerland to Asia: 600 tonnes

According to the latest figures by the Swiss Customs Administration, the country has exported a total of more than 600 tonnes of gold to Asia in the first half of this year. Since the start of this year, the Swiss Customs Administration is obliged to provide more detailed information on international gold and silver trade. Every month they publish an update on the volume of precious metals being exported to and imported from other countries. We documented the gold flow to Asia earlier this month, see this article.

In the month of June, a net volume of 55,78 tonnes of yellow metal went from Switzerland to Asian countries, bringing the total gold exports to Asia for the first half of this year to 603,38 tonnes of gold. A small amount of gold found it’s destination in the Middle-East. Over the first half of this year, the net exports from Switzerland to the region were a modest 6,9 tonnes.

The regions supplying Switzerland with gold in the first half of 2014 were Europe (395,21 tonnes), South-America (227,44 tonnes), North-America (111,33 tonnes) and Africa (87,9 tonnes). Central-Asia and Middle-America exported a net volume of 39,6 and 13,65 tonnes to Switzerland. The graph below clearly shows the flow of physical gold to Asia. The dark colored bars show the net flow of yellow metal from and to Switzerland in the first five months of the year. The light colored bars represent the volume traded in June. As you can see, the trend continued in the past month.

Gold flowing to Asia through Switzerland

Gold flows to Asia
Question is which countries within Asia import so much precious metals from Switzerland. The following graph provides us with the answer. Most exports went to Hong Kong (239,37 tonnes), India (152 tonnes), China (88,93 tonnes) and Singapore (58,31 tonnes). A lot of the metal sent to Hong Kong is forwarded straight to China, as we know from the export numbers of the Hong Kong Census and Statistics department.

Gold exports from Switzerland to Asian countries
These two charts clearly capture the flow of gold to the rising economic powers in Asia, especially China, India and Singapore. But an even more condensed version of this development is presented below. A great cartoon by Merk Investments..

Gold as a weapon in a global currency war (Source: Merk Investments)

22 juli 2014
Export goud van Zwitserland naar Azië: 600 ton

In de eerst helft van dit jaar exporteerde Zwitserland meer dan 600 ton goud richting Azië, zo blijkt uit de nieuwste cijfers die de Zwitserse douane vandaag naar buiten bracht. Sinds het begin van dit jaar laat de douane precies weten hoeveel goud er iedere maand verhandeld wordt met andere landen in de wereld. Dat leverde interessante inzichten op, zie deze publicaties op Marketupdate.

In de maand juni ging er netto 55,78 ton goud van Zwitserland naar Azië, waarmee het totaal over de eerst helft van dit jaar uitkomt op 603,38 ton. Ook ging er de eerste helft van dit jaar goud van Zwitserland naar het Midden-Oosten, een bescheiden 6,9 ton. De continenten die het meeste goud naar Zwitserland toe brachten in de eerste helft van 2014 waren Europa (395,21 ton), Zuid-Amerika (227,44 ton), Noord-Amerika (111,33 ton) en Afrika (87,9 ton). Centraal Azië en Midden-Amerika exporteerde als regio het minste goud naar Zwitserland, respectievelijk 39,6 en 13,65 ton.

De volgende grafiek laat zien dat er vanuit Zwitserland een grote hoeveelheid fysiek goud richting Azië verhuist. De donkerkleurige balken laten de totale import en export van iedere regio zien van januari tot en met mei. De veranderingen in de maand juni zijn zichtbaar in het gedeelte van elk balkje dat een lichtere kleur heeft. We zien dat de trend van de eerste vijf maanden zich in juni heeft voortgezet.

Goud verschuift via Zwitserland naar Azië

Goud naar Azië

De vraag is dan welke landen in Azië zoveel goud uit Zwitserland importeren. De volgende grafiek geeft het antwoord op die vraag, want hier zien we alle landen die tot de Aziatische regio behoren apart weergegeven. Het meeste goud ging naar Hong Kong (239,37 ton), gevolgd door India (152 ton), China (88,93 ton) en Singapore (58,31 ton). Hong Kong staat bovenaan, omdat dit een belangrijke doorvoerhaven is voor de Chinese goudmarkt. Maandelijks importeert China tientallen tonnen goud uit Hong Kong, dat weten we via de cijfers die het Hong Kong Census and Statistics Department maandelijks naar buiten brengt.

Goud gaat voornamelijk richting Hong Kong, India, China en Singapore

Met deze twee grafieken hebben we de stroom van goud richting Azië al goed in kaart gebracht. Dit verhaal is in essentie samen te vatten tot een cartoon van Merk Investments die al enige tijd op het internet circuleert...

Goud als wapen in een wereldwijde valutaoorlog (Bron: Merk Investments)

22 juli 2014