Blog

GFMS: Vraag naar fysiek goud bereikte recordniveau in 2013

De vraag naar fysiek goud bereikte het afgelopen jaar een all-time high van 4.957 ton, zo schrijft Thomson Reuters GFMS in haar nieuwste Gold Survey voor 2014. De vraag naar gouden juwelen steeg met 18,16% naar 2.361 ton, terwijl de vraag naar gouden munten en goudbaren 31% hoger uitviel dan een jaar geleden op 1.778 ton. Centrale banken kochten 24,8% minder goud dan vorig jaar, de teller bleef steken op 409 ton.

De daling van de goudprijs heeft volgens het GFMS een belangrijke bijdrage geleverd aan de toegenomen vraag naar fysiek goud. Met name in Azië, maar ook in andere delen van de wereld, stond men na de beruchte prijsdaling van een jaar geleden in de rij om fysiek goud te kopen. Vooral in prijsgevoelige markten, zoals China, India, Zuidoost-Azië, Turkije en het Midden-Oosten explodeerde de vraag naar goud in het tweede kwartaal van 2013, zo schrijft het GFMS in haar nieuwste rapport. Ook juwelen met een hoge zuiverheid waren in trek, omdat die naast een decoratieve functie ook een soort spaarfunctie vervullen.

De goudhonger in Midden-Oosten en het Verre Oosten werd gestild met een hogere productie van goudmijnen en een groot aanbod van goud uit ETF's. Marketupdate vat de belangrijkste cijfers en conclusies uit het rapport samen. Eerst een terugblik op de ontwikkelingen in de goudmarkt in 2013, samengevat in cijfers en in een grafiek.

Vraag en aanbod goud sinds 2004

Wat bewoog de prijs van goud in 2013?

Aanbod

Goud ETF's
Door de prijsdaling van vorig jaar deden veel beleggers hun positie in goud weer van de hand. Het GLD ETF zag vorig jaar 880 ton goud uit de kluis verdwijnen. Omdat de aandelen GLD tegen een discount verhandeld werden ten opzichte van de goudprijs zagen de grote banken een winstgevende mogelijkheid tot arbitrage. Ze kochten de aandelen van beleggers en wisselden deze in voor fysiek goud uit de kluis van het ETF.
Goudmijnen
Volgens Thomson Reuters GFMS werd er het afgelopen jaar 3.022 ton goud geproduceerd door goudmijnen, een stijging van 6% vergeleken met een jaar eerder. China, Canada en de Dominicaanse Republiek leverden een belangrijke bijdrage aan de hogere productie, want deze landen wisten hun productie met meer dan 20 ton op te schroeven. Nieuwe projecten in de Dominicaanse Republiek, Boerkina Faso, Indonesië, Brazilië en Canada wisten de goudproductie stuk voor stuk met meer dan 5 ton te verhogen. De toegenomen productie van goudmijnen lijkt onverwachts, omdat het delven van goud door de lagere goudprijs veel minder winstgevend is geworden. Dat de productie vorig jaar toch met 6% steeg naar een nieuwe record komt omdat er vorig jaar veel grote mijnbouwprojecten operationeel werden. Die projecten zaten al enige tijd in de pijplijn en begonnen vorig jaar met grootschalige productie. Toch heeft de mijnbouwsector een hogere goudprijs nodig, want de huidige prijs van ongeveer $1.300 per troy ounce is onvoldoende om op lange termijn kostendekkend te opereren. Volgens Thomson Reuters GFMS stegen de all-in kosten van goudmijnen (inclusief afschrijvingen) in 2013 naar $1.620 per troy ounce, een stijging van maar liefst 27% ten opzichte van een jaar eerder. Wanneer de afschrijvingen niet worden meegenomen in het kostenplaatje volstaat een goudprijs van $1.205 per troy ounce. De actuele goudprijs van $1.300 per troy ounce is voldoende om de mijnen operationeel te houden, maar is te laag om op langere termijn de productie op peil te houden. Daarvoor zijn nieuwe investeringen nodig die veel geld kosten.

De meeste BRICS-landen schroefden productie goudmijnen op

Sloopgoud
De toegenomen productie van goudmijnen en het aanbod van goud uit ETF's vangt een forse daling in het aanbod van sloopgoud op. Door de grote prijsdaling van vorig jaar bracht men wereldwijd 22% minder sloopgoud naar de 'cash for gold' winkels en de juweliers. Het wereldwijde aanbod van sloopgoud kwam vorig jaar uit op ongeveer 1.280 ton, het laagste niveau sinds 2007. In opkomende markten daalde het aanbod van sloopgoud met 17%, in Noord-Amerika en Europa registreerde Thomson Reuters GFMS een daling van respectievelijk 24% en 29%. Het is dan ook niet geheel onverwacht dat meer cash for gold winkels vorig jaar hun deuren sloten.

Aanbod sloopgoud daalde in 2013 met 22%

Vraag

Juwelen
Zoals gezegd is de vraag naar juwelen vorig jaar met ruim 18% toegenomen. Deze groei werd voornamelijk gedreven werd door de Aziatische markt, waar de vraag naar juwelen met maar liefst 40% toenam. In China werd 871 ton goud gebruikt voor de productie van nieuwe sieraden, waarmee het land India voorbij streeft als grootste producent van gouden juwelen. De World Gold Council schreef eerder deze week dat met name 24 karaat sieraden erg populair zijn geworden in China. Deze sieraden worden niet alleen gekocht als versiering, maar ook als een vorm van spaargeld dat niet aan inflatie onderhevig is. De juweliers in India zullen met minder vreugde op 2013 terugkijken, want door quota en importheffingen was het moeilijk om aan voldoende goud te komen. Het gevolg was dat er vorig jaar in India zelfs 2% minder gouden sieraden verkocht werden dan in 2012. In Westerse markten wordt de vraag naar gouden sieraden veel minder sterk beïnvloedt door ontwikkelingen in de goudprijs. In de VS steeg de productie van gouden sieraden met 14% naar een bescheiden 61 ton. In Europa steeg de productie in 2013 met slechts 4%.

China passeert India als grootste goudmarkt

Munten en baren
De vraag naar goudbaren steeg vorig jaar met 33% en bereikte daarmee het hoogste niveau dat ooit gemeten werd door Thomson Reuters GFMS. De vraag naar officiële gouden munten groeide in 2013 zelfs met 43% en bereikte daarmee eveneens een recordniveau. Vooral in Turkije zag men de verkoop van gouden munten in 2013 sterk toenemen. De vraag naar imitatiemunten en medailles ging met 8% omlaag, maar blijft met 104 ton goud nog steeds op ene relatief hoog niveau.

Turkije produceerde in 2013 meeste gouden munten

Vraag naar goudbaren en gouden munten blijft stijgen

Centrale banken
Sinds het uitbreken van de financiële crisis hebben ook centrale banken weer interesse gekregen in goud. Van netto verkopers zijn centrale banken nu netto kopers van goud geworden. Die trend houdt tot op de dag van vandaag aan, al werd er in het afgelopen jaar iets minder goud gekocht dan in recordjaar 2012. In dat jaar kochten centrale banken gezamenlijk 544 ton goud. In 2013 zakte dat terug tot 409 ton, nog steeds een significante hoeveelheid. De grootste koper was Rusland, dat vorig jaar 77 ton goud aan haar reserve toevoegde en daarmee de grens van 1.000 ton goud wist te passeren.
Vooruitzicht 2014
Ondanks een korte opleving in de goudprijs eerder dit jaar blijft de consensus in de markt dat de prijs van goud de komende tijd zal blijven dalen. Door de tapering en door stijgende rentes wordt het minder interessant om goud aan te houden in de portefeuille, zeker als de economie weer begint te groeien. Thomson Reuters merkt op dat goud zich zelden wat aantrekt van de algemene verwachtingen van analisten en dat we om die reden nog een slag om de arm moeten houden. Het afgelopen jaar heeft ons geleerd dat er bij een daling van de goudprijs veel vraag is naar fysiek goud, vooral rond het $1.200 niveau. De tijd zal leren of die explosieve stijging van de vraag in het tweede kwartaal van 2013 eenmalig was of niet. Alle factoren meegenomen komt Thomson Reuters GFMS tot het oordeel dat de goudprijs dit jaar opnieuw zal dalen, tot een gemiddelde van $1.225 per troy ounce. Er is een sterke schok nodig om de goudprijs weer terug te brengen op de hoge niveaus van 2011 en 2012, zo lezen we in de Gold Survey 2014. De analisten van Thomson Reuters denken dat de goudmarkt de komende tijd uit twee hoeken steun zal krijgen. Als eerste verwacht men herstel van de Indiase goudmarkt, omdat er plannen zijn om de restricties op de import van goud te versoepelen. De tweede steunpilaar is de kostprijs van goudmijnen. Die ligt momenteel op $1.205 per troy ounce (exclusief afschrijvingen). Blijft de goudprijs beneden dat niveau, dan komt het aanbod van nieuw goud onder druk te staan. Bij een gelijkblijvende vraag naar goud geeft dat een opwaartse druk op de prijzen. Het volledige rapport van Thomson Reuters GFMS bevat nog veel meer interessante grafieken. Wilt u het volledige rapport lezen, registreert u zich dan op de website van Thomson Reuters GFMS.

17 april 2014
Nederlands bedrijfsleven te royaal voor aandeelhouders?
Afgelopen weekeinde kreeg de Raad van Bestuur van menig beursgenoteerd bedrijf een brief uit totaal onverwachte hoek. Niemand minder dan Larry Fink, oprichter van Blackrock en daarmee de grootste buitenlandse belegger in AEX-fondsen, spoorde in die brief de bedrijven aan minder van hun middelen te besteden aan het uitkeren van dividenden en inkoop van eigen aandelen en meer aan investeringen in het eigen bedrijf. Alleen op die manier stelde het management toekomstige groei van het bedrijf veilig en daarmee uiteraard ook de toekomstige beurswaarde van het bedrijf.

Heeft Larry Fink een punt en geven Nederlandse bedrijven teveel geld terug aan hun aandeelhouders en zetten ze daarmee impliciet de toekomst van hun bedrijf op het spel? Volgens het financieele dagblad boekten de 25 grootste Nederlandse beursfondsen in 2013 een gezamenlijke winst van € 26,4 miljard. Van dit bedrag werd maar liefst een bedrag van € 20,4 miljard terug gegeven aan aandeelhouders. Dat is 77,3%. De massieve uitkering is volgens de krant niet ten koste gegaan van de financiële positie van de bedrijven zelf. Bedrijven zijn sinds 1990 stelselmatig de kapitaalsinvesteringen verlaagd ten gunste van de aandeelhouder.

Is Nederland een uitzondering?
Loopt het Nederlands bedrijfsleven hiermee in de pas met de rest van de wereld? Volgens Citigroup is er al enkele jaren sprake van een rebalancing ten faveure van de aandeelhouder. Sinds 2010 is de uitkering aan aandeelhouders door het wereldwijd beursgenoteerd bedrijfsleven met maar liefst 40% gestegen tot een bedrag van $ 1,4 biljoen. Maar in tegenstelling tot de Nederlandse situatie is dat niet ten koste gegaan van de kapitaalsinvesteringen. Die zijn in dezelfde periode met 26% gestegen tot een bedrag van $ 1,6 biljoen. Ook de kapitaalsinvesteringen zijn dus gestegen. Is Nederland daarmee een negatieve uitzondering? Dat is nog maar de vraag. Het is in ieder geval, duidelijk dat er in de ontwikkelde economieën een beweging gaande is, waarbij er geleidelijk meer en meer geld naar de aandeelhouder vloeit. Volgens Citigroup besteedde het grote Amerikaanse bedrijfsleven in 2001 tweemaal zoveel aan kapitaalsinvesteringen dan aan uitkeringen aan de aandeelhouder. In 2013 zijn de bestedingen in evenwicht. De bedrijven voldoen hiermee aan de wensen van de aandeelhouder. Die wijzen op het verband dat er bestaat tussen de uitkering aan aandeelhouders en waarderingen. Hoe meer er aan aandeelhouders wordt uitgekeerd, des te hoger is waarde die de markt aan een bedrijf toekent.

Figuur 1: Nederlandse beursgenoteerde fondsen zijn erg royaal
Die relatie bestaat niet tussen de omvang van de kapitaalsinvesteringen en de waardering door de markt. Hoe meer een bedrijf investeert, des te lager wordt de toekomstige winstgevendheid. Het beste bewijs voor deze stelling is misschien wel jet Japanse bedrijfsleven. Sinds jaar en dag besteden Japanse bedrijven tot wel vijfmaal zoveel aan kapitaalsinvesteringen dan aan dividenden. De winstgevendheid is desondanks steeds verder onder druk gekomen. De aandeelhouder heeft echter niet de mogelijkheid het management van bedrijven ter verantwoording te roepen om een einde te maken aan overinvesteringen. In de Verenigde Staten kan dat wel en dat houdt het management scherp. Toch stelt Citigroup vast, dat vandaag de dag de aandeelhouder wel erg wil beknibbelen op kapitaalsinvesteringen ten gunste van de eigen uitkering. Dat, stelt de bank vast, moet op den duur ten koste gaan van de winstgevendheid van het bedrijf, de economische groei en de werkgelegenheid. Op den duur is daar niemand bij gebaat, behalve misschien de aandeelhouder. Gelet op de toonzetting van zijn brief twijfelt Larry Fink in het Nederlandse geval ook daaraan. Nederland wil graag een gidsrol spelen in de wereld. Of we in dit geval hier zo blij mee moeten zijn, is nog maar de vraag! Cor Wijtvliet

Figuur 2 Aandeelhouders zouden ook algemeen belang moeten meewegen
BELANGRIJK:
- Opmerkingen en vragen kunt u richten aan: [email protected]
- Bezoek ook de website van Cor Wijtvliet en lees meer door hem geschreven artikelen.
- U kunt Cor Wijtvliet boeken voor een inspirerende spreekbeurt. Laat u verrassen!
- U kunt zich hier abonneren voor het wekelijks Cor Wijtvliet Journaal, voor het geval u deze
- nog niet automatisch ontvangt.
17 april 2014
Aantal goedkope woningen neemt fors toe

Het aantal goedkope huizen in Nederland is de laatste jaren flink toegenomen. Dit heeft onder andere te maken met de gedaalde huizenprijzen en biedt op die manier onder andere een kans voor huurders die de overstap nog graag willen maken. De goedkope woningen brengen een relatief lage maandlast met zich mee, zeker in vergelijking tot de huur die veel huishoudens betalen. Bovendien kunt u kapitaal opbouwen dankzij de aflossingen op uw hypotheek, waardoor u er uiteindelijk voor zorgt dat u een meer stabiele financiële positie opbouwt, of u op den duur heel voordelig kunt wonen.

Verdubbeling van aantal goedkope woningen
Het aantal goedkope woningen met een waarde tot €100.000 bedroeg in 2008 nog 26.000. Wat dat betreft ging het om een relatief klein aantal woningen, waardoor slechts weinigen hier gebruik van konden maken. In de loop der jaren is het aantal goedkope woningen met een waarde tot een ton flink toegenomen, onder andere omdat er bijna 20% van de gemiddelde prijs van woningen af is gegaan. Dit leidde ertoe dat er in 2013 in totaal 55.200 woningen in Nederland stonden, met een waarde minder dan €100.000. Er is sprake geweest van een verdubbeling en daardoor zijn de woningen voor een veel grotere groep beschikbaar gekomen.
Hypotheeklasten goedkope woning
Op het moment dat u een woning met een waarde tot €100.000 wilt kopen kunt u daarvoor gebruik maken van een hypotheek. Indien u kiest voor een annuïtaire hypotheek en u daarvoor een rente van 3,75% per jaar af kunt sluiten, betaalt u een maandlast van €514. Dit is de eerste maand een bruto maandlast. Dat betekent dat u kunt profiteren van hypotheekrenteaftrek en een deel van dit bedrag bestaat uit aflossing (kapitaalopbouw in uw eigen woning). In de loop der jaren gaat u meer aflossen en minder rente betalen, waardoor dit bedrag uiteindelijk uw netto maandlast zal worden.
Hypotheekadvies aanvragen
Denkt u als huurder na over het kopen van een eigen woning, zeker nu de prijzen gemiddeld flink gedaald zijn? Het is verstandig om een onafhankelijke hypotheekadviseur te vragen naar een berekening van de kosten voor bijvoorbeeld een annuïtaire of een lineaire hypotheek. Houd bovendien ook eventuele huurverhogingen in de gaten en ga op die manier na wat voor u de beste keuze is. Kunt u beter blijven huren, of is dit wellicht een goed moment om toch een eigen woning aan te kopen en daar voortaan van te genieten?

Steeds meer goedkope koopwoningen

17 april 2014
VS klaagt over goedkope yuan

De Verenigde Staten beklagen zich over de vermeende onderwaardering van de Chinese yuan en gaf een waarschuwing aan Beijing om iets te doen aan de wisselkoers. De regering van Obama betwijfelt bovendien of China wel in staat is de waardebepaling van hun munt volledig over te laten aan de vrije markt. Het Amerikaanse ministerie van Financiën gaat nog niet zo ver dat ze China verdenkt van het manipuleren van de munt, maar van alle grote handelspartners noemt ze alleen het wisselkoersbeleid van China.

Het Amerikaanse ministerie van Financiën vreest dat de recente waardedaling van de Chinese yuan een teken is dat het land de munt niet verder in waarde wil laten stijgen. Volgens Washington vormt het valutabeleid van China en dat van andere ontwikkelende landen een belemmering op de her-balancering van de wereldeconomie. Doordat deze landen hun valuta kunstmatig goedkoop houden blijft de onbalans in stand die ervoor zorgt dat rijke landen meer importeren dan ze kunnen exporteren, zo schrijft Reuters.

Valutaoorlog
Opkomende markten bouwen dollarreserves op om hun eigen munten zwak te houden. Daarmee behouden ze een gunstige exportpositie ten opzichte van de Verenigde Staten. Even leek het erop dat China haar munt verder zou blootstellen aan marktinvloeden, door een hogere bandbreedte toe te staan. Maar vrij snel daarna intervenieerde de Chinese centrale bank en werd de yuan in korte tijd 5% goedkoper tegenover de dollar. Volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën wordt er maar weinig vooruitgang geboekt in het op orde brengen van de wereldwijde vraag. "Mogelijk is de situatie zelfs verslechterd", wijzend op de sterke toename van het aantal interventies op de valutamarkt en de groei van buitenlandse dollarreserves in de tweede helft van 2013. Volgens berekeningen van het Amerikaanse ministerie van Financiën is de Chinese yuan nog steeds sterk ondergewaardeerd en apprecieerde de munt te langzaam. De recente waardedaling van de yuan schoot bij de Amerikanen dan ook in het verkeerde keelgat.
Europa
Ook Europa moet volgens de Verenigde Staten iets doen om de onbalans in de wereldhandel te verkleinen. Vandaar de boodschap van de Verenigde Staten aan de sterkere economieën in Europa om de binnenlandse vraag te stimuleren en de economische groei in de Eurozone aan te jagen. In het laatste halfjaarlijkse rapport van de Amerikaanse Treasury werd een minder felle toon gehanteerd dan in het vorige rapport, zo merkt Reuters op.

VS beschuldigt China voor de zoveelste keer van manipulatie yuan

16 april 2014
Gazprom: “Afnemers in Azië willen betalen in euro”

De klanten van Gazprom in Azië positief staan tegenover het voorstel om gas in euro’s af te rekenen, zo schrijft Reuters. Normaal gesproken wordt olie en gas in dollars betaald, maar door de sancties tegen Rusland zoekt men een alternatieve munt om betalingen mee te verrichten. Drie grote klanten in Japan en China zijn door Gazprom benaderd om de olie af te rekenen in een andere valuta dan in dollars. Twee daarvan gaven aan dat ze het voorstel nog in overweging nemen, terwijl de derde er positief tegenover stond. Die afnemer had al eerder in euro’s afgerekend voor ruwe olie.

Vladimir Poetin heeft Russische bedrijven opgeroepen de banden met Aziatische partners aan te halen, nu de relaties met Westerse afnemers van olie en gas bekoeld zijn. Bestaande overeenkomsten zullen nog in dollars vereffend worden, maar voor toekomstige contracten zal men vaker de euro gebruiken als betaalmiddel.

ESPO
Rusland is al enige tijd bezig om de handelsbetrekkingen met de Aziatische markt aan te halen. Zo werd eind 2012 de tweede fase van een belangrijke oliepijpleiding afgerond, een pijpleiding die veel meer capaciteit heeft dan het transport van olie over het spoor. Rusland is van plan de komende jaren zoveel olie via deze pijpleiding te transporteren dat ze er een nieuwe benchmark van wil maken. Naast Brent olie (Europa) en WTI olie (VS) wil Rusland ook een derde olieprijs hanteren voor de Russische en Aziatische markt, namelijk de East Siberia Pacific Ocean (ESPO) olie. Een derde benchmark voor ruwe olie die in een andere valuta wordt afgerekend kan een bedreiging vormen voor de dollar. De Amerikaanse munt dankt haar waarde voor een belangrijk deel aan het feit dat men er overal ter wereld olie mee kan kopen. Als Rusland die dollars niet langer accepteert valt een deel van deze markt weg. Volgens Valery Nesterov, analist van Sberbank in Moskou, gaat de omschakeling naar een andere munt in eerste instantie gepaard met hogere kosten. Bestaande contracten zullen niet aangepast worden, wat betekent dat de plannen van Gazprom op korte termijn nog niet zoveel effect zullen hebben. Volgens analist Nesterov is Gazprom vooral de markt aan het testen en valt het nog maar te bezien hoe groot de impact van deze beleidswijziging zal zijn.

Plan van Gazprom om gas in euro's af te rekenen positief ontvangen in Azië

16 april 2014
Handel in goud stilgelegd na plotselinge prijsdaling

De handel in goudcontracten werd gisteren voor een periode van tien seconden stilgezet, nadat er opeens voor een half miljard dollar aan goudcontracten in de verkoop werd gedaan. De goudprijs zakte door de verkooporder met $12 per troy ounce, omdat er op dat moment simpelweg niet genoeg kopers te vinden waren. Om een verdere prijsdaling te voorkomen werd de handel voor tien seconden stopgezet, zodat er voldoende nieuwe kopers gevonden konden worden voor de stukken.

Op de ‘normale’ grafiek van de goudprijs is deze plotselinge daling van ongeveer 1% nauwelijks te zien, maar wie verder inzoomt ziet dat de prijs zich snel weer herstelde. De volatiliteit op de papieren goudmarkt werkt afschrikwekkend voor handelaren. Dit voorbeeld laat zien dat een stop-loss niveau gemakkelijk geraakt kan worden. Nanex heeft de grafieken van deze opvallende prijsbeweging. Op hetzelfde moment ging trouwens ook de prijs van palladium onderuit. Ook hier werd de handel tien seconden stilgelegd om een verdere prijsdaling te voorkomen.

Goudprijs daalde met een procent na verkooporder van half miljard dollar

Ook palladium ging onderuit

16 april 2014
Bitcoin minen steeds minder rendabel

Het ‘minen’ van Bitcoins wordt steeds minder rendabel, zo schrijft Bloomberg. De prijs van de virtuele munt is de afgelopen maanden sterk gedaald, terwijl het tegelijkertijd moeilijker is geworden nieuwe Bitcoins te vinden. De energiekosten zijn zo hoog geworden dat het bijna niet meer loont om veel geld in de benodigde hardware te investeren.

Nieuwe Bitcoins worden gevonden door krachtige computers ingewikkelde berekeningen uit te laten voeren, een proces dat ‘minen’ genoemd wordt. Door de manier waarop het Bitcoin protocol gebouwd is wordt het steeds moeilijker om nieuwe Bitcoins te ontdekken.

Door de explosieve prijsstijging van Bitcoin (van $12 naar $1.200) werd het opeens erg lucratief om computers aan het werk te zetten. Zo lucratief zelfs dat er een handel ontstond in Bitcoin mining systemen, computers die geoptimaliseerd werden om nieuwe virtuele munten te berekenen.

Sommige mensen hebben veel geld verdiend aan het ‘minen’ van Bitcoins, maar dat geldt zeker niet voor iedereen. Bloomberg sprak met Mehmet Vatansever, die in februari voor $16.000 aan apparatuur kocht om virtuele munten te ‘minen’. De inkomsten waren niet genoeg om de energierekening te betalen, waarna hij besloot alle hardware via eBay in de verkoop te doen. Het avontuur kostte hem uiteindelijk $6.000.

Dalende inkomsten
Afgelopen week verdienden ‘miners’ gezamenlijk $14,9 miljoen, veel minder dan het wekelijkse gemiddelde van $25,2 miljoen in de weken van december vorig jaar, toen de prijs van Bitcoin richting de $1.000 ging. Veel speculanten zijn weer uit het ‘mining’ avontuur gestapt, want op eBay zijn inmiddels honderden gebruikte ‘mining’ computers te vinden. Voor kleine spelers is het op dit moment niet meer interessant om Bitcoins te minen, tenzij ze de daarvoor benodigde apparatuur al hebben staan. Twee grote bedrijven die Bitcoins ‘minen’ weten door schaalvergroting nog wel winst te maken. Dat zijn KnCMiner en Cloud Hashing. KnCMiner opereert vanuit Stockholm en heeft ongeveer 7.000 systemen draaien. Volgens Sam Cole, directeur van het bedrijf, was de energierekening in maart $450.000. Tegenover deze rekening stond een productie van 21.000 bitcoins. Een simpele rekensom leert ons dat hij in maart een miljoenenomzet heeft gedraaid. Cloud Hashing verkoopt rekencapaciteit aan klanten, in ruil voor een deel van de opbrengst. Dit bedrijf weet met haar serverpark $230.000 tot $260.000 aan Bitcoin per dag te produceren. De grote spelers die er vroeg bij waren kunnen nog wel een prijsdaling verteren, maar voor de laatkomers is het spel minder interessant geworden. Dat ziet ook CoinTerra, een leverancier van krachtige computers die geoptimaliseerd zijn om Bitcoin te ‘minen’. Dit bedrijf zag de omzet in de afgelopen drie weken met 30% dalen.
Van Bitcoin naar altcoin
Leveranciers van de benodigde hardware zien de trend verschuiven van Bitcoin naar alternatieve coins, zo schrijft Bloomberg. Deze alternatieve munten zijn soms nog wel winstgevend te ‘minen’ , zoals Litecoin. Een nieuwe computer van $3.500 kan $25 aan Litcoin per dag produceren voor $3 aan elektriciteit, terwijl $20 aan Bitcoins maken ongeveer $17 aan stroom kost.

16 april 2014
België koopt opnieuw veel Amerikaanse staatsobligaties?

Het lijkt erop dat de Amerikaanse overheid een nieuwe koper heeft gevonden voor haar staatsobligaties, een koper die vanuit België opereert. De laatste TIC-data van de Federal Reserve laat zien dat er in februari opnieuw veel Treasuries gekocht werden in België. In januari werd er via onze zuiderburen al voor $53,5 miljard aan Amerikaans schuldpapier gekocht en in februari was dat $30,9 miljard. De tweede en derde grootste koper in februari waren respectievelijk het Verenigd Koninkrijk ($12,3 miljard) en Japan ($9 miljard).

Welke landen kochten in februari de meeste Treasuries?

België was in de eerste twee maanden van 2014 met afstand de grootste buitenlandse financier van Amerikaans schuldpapier, door in totaal $84,4 miljard aan schuldpapier van de VS te kopen. Japan komt op de tweede plaats met $28 miljard en het Verenigd Koninkrijk neemt de derde plaats in met $11,7 miljard aan aankopen in de eerste twee maanden van dit jaar.

Welke landen kochten in 2014 de meeste Treasuries?

Rusland en China kopen minder

Rusland blijft haar positie in Amerikaans schuldpapier verkleinen. In de eerste twee maanden van dit jaar werd er opnieuw voor $12,4 miljard van de hand gedaan. China maakte eind vorig jaar ook al kenbaar gemaakt dat ze niet meer valutareserves (waaronder Treasuries) wil accumuleren.

Kijken we naar het totaaloverzicht, dan zien we dat België inmiddels de derde grootste bezitter van Treasuries is, na China en Japan. Sinds september heeft België haar positie in Treasuries weten te verdubbelen, van $172,5 naar $341,2 miljard. Nogmaals: de werkelijke koper kan ook uit een ander land afkomstig zijn, omdat de TIC-data alleen registreert in welk land de obligaties gekocht zijn, niet door wie.

Welke landen bezitten de meeste Amerikaanse staatsobligaties?

15 april 2014
WGC: Goudmarkt China zal blijven groeien

China was in 2013 verantwoordelijk voor 26% van de wereldwijde private vraag naar goud, zo schrijft de World Gold Council in een speciaal rapport over de Chinese goudmarkt. In het zestig pagina’s tellende document komen niet alleen de cijfers, maar ook de geschiedenis van de Chinese goudmarkt aan bod. In dit artikel bespreken we de kernpunten uit het zestig pagina’s tellende rapport, zodat u helemaal op de hoogte bent van de laatste ontwikkelingen op de Chinese goudmarkt.

Geschiedenis

In 1950 – dat was vlak na een periode van hyperinflatie – werd het privé bezit van goud in China verboden door het nieuwe communistische regime. De volledige keten van goudmijn tot juwelier kwam onder controle te staan van de overheid, een situatie die vijftig jaar lang niet zou veranderen. De overheid verbood het privé bezit van goud, zodat de introductie van een nieuwe munt meer kans van slagen zou hebben.

Pas in de jaren '90 werd de goudmarkt weer wat verder open gebroken. Zo werd in 1995 de belasting op gouden juwelen gehalveerd, van 10 naar 5 procent. Een jaar later werd ook een andere prijsvorming van gouden juwelen uitgetest, waarbij de kosten voor materiaal en arbeid gesplitst werden. In 2000 schreef de World Gold Council een rapport over de liberalisering van de Chinese goudmarkt, waarin adviezen werden gegeven voor de Chinese beleidsmakers. In 2001 kwam de liberalisering in een stroomversnelling, want in dat jaar werden de China Gold Association en de Shanghai Gold Exchange (SGE) opgericht. Ook werd de prijscontrole op goud in dat jaar opgeheven. In 2002 ging de handel in goud aan de SGE pas echt van start en werd het edelmetaal dat op de beurs verhandeld werd ook vrijgesteld van belastingen. In 2004 werd het verbod op het privé bezit van goud opgeheven en begon de Chinese goudmarkt te groeien. In een paar jaar tijd ontstond er een enorme keten van juweliers. China werd in 2007 de grootste producent van goud. In 2013 werd ze ook de grootste afnemer van goud ter wereld.
Sieraden
Het meeste goud wordt in China verhandeld in de vorm van juwelen. Het afgelopen jaar had de vraag naar gouden sieraden een omvang van 669 ton goud, ongeveer 60% van de totale vraag naar goud onder de Chinese bevolking. De laatste tien jaar is de vraag naar gouden juwelen in China sterk toegenomen, wat het gevolg is van een het stijgende welvaartsniveau. Een groeiend aantal huishoudens kan zich veroorloven meer goud te kopen, wat we terug zien in de volgende grafiek.

Chinese vraag naar juwelen sterk toegenomen
Volgens de World Gold Council blijft de vraag naar gouden sieraden ook de komende jaren toenemen, tot minstens 780 ton goud in 2017. De toenemende vraag naar gouden sieraden in China is volgens de World Gold Council te verklaren door een combinatie van economische, demografische en culturele factoren.
24 karaat
Als Chinezen goud kopen kiezen ze meestal voor sieraden met de hoogste zuiverheid van 24 karaat. In 2013 was 85% van alle verkochte gouden sieraden van de hoogste zuiverheid. 'K-gold', de naam die Chinezen geven aan 18 karaat goud, had vorig jaar een marktaandeel van slechts 12%. Dit zijn vooral de modegevoelige sieraden en de geïmporteerde sieraden uit Italië.

Vooral 24 karaat goud is populair
De voorkeur voor sieraden met de hoogste zuiverheid is opvallend, omdat goud een relatief zacht metaal is dat makkelijk krast. Daar staat tegenover dat de inruilwaarde van 24 karaat goud hoger is dan van 18 karaat goud, omdat het niet opnieuw gezuiverd hoeft te worden in de smelterij. Volgens de World Gold Council is het in de Chinese cultuur gebruikelijk om goud cadeau te geven. Dat gebeurt niet alleen bij bruiloften, maar ook bij een geboorte. Ook zijn er bepaalde dagen in het jaar waarop er goud cadeau wordt gegeven, bijvoorbeeld tijdens het Chinese Nieuwjaar, Moederdag en Valentijnsdag. Het goud symboliseert waarde, een appeltje voor de dorst. Men koopt het dan ook, ongeacht de goudprijs. Begin dit jaar hield de World Gold Council een peiling onder de Chinese bevolking, waaruit bleek dat meer dan driekwart van de mensen in 2014 minstens evenveel goud zal kopen als in 2013.

Chinezen verwachten in 2014 minstens zoveel goud te kopen

Goud als belegging
Sinds 2004 mogen Chinezen weer gouden munten en goudbaren kopen. Sindsdien is de vraag naar het beleggingsgoud explosief gestegen, van 10 ton in 2004 naar 397 ton in 2013. De grote vraag naar beleggingsgoud is volgens de World Gold Council te verklaren door een gebrek aan alternatieve beleggingsobjecten. De aandelenmarkt is te volatiel voor de spaarzame Chinezen, terwijl vastgoed in altijd even liquide is. Geld op een spaarrekening is ook niet de meest wenselijke optie, omdat de inflatie hoger is dan de rente.

Chinezen geven voorkeur aan goud boven aandelenmarkt
Volgens de World Gold Council zal de vraag naar munten en baren de komende jaren verder groeien, tot bijna 500 ton goud in 2017. De volgende grafiek laat goed zien wat de liberalisering van de goudmarkt heeft opgeleverd.

Sinds 2004 is de vraag naar beleggingsgoud explosief gestegen
Inmiddels kunnen Chinezen bij een groot aantal juweliers én banken goudbaren kopen. Het meest populair zijn de baren van 50 gram en 100 gram, die voor een relatief lage premie boven de goudprijs worden aangeboden. Iets duurder, en daardoor minder populair, zijn de gouden Chinese panda munten en de zogeheten 'gift bars'. Dit zijn gedecoreerde goudstaven met een hoge afwerkingsgraad, die voor een hogere premie verkocht worden dan de reguliere 'investment bars'. De World Gold Council schrijft in haar rapport dat beleggingsproducten als goud-ETF's maar moeilijk van de grond komen in China, omdat de bevolking een sterke voorkeur heeft voor fysiek bezit van goud. Voor institutionele beleggers kunnen de ETF's interessant zijn, maar particulieren laten het 'papiergoud' overwegend links liggen.
Goudmijnen in China
Chinese goudmijnen hebben hun productie sinds 1978 sterk opgeschroefd. Vanaf dat moment nam de overheid maatregelen om de goudmijnproductie op te schroeven. In het vijfjarenplan van 1981-1985 en dat van 1986-1990 was er speciale aandacht voor de goudmijnsector. Met nieuwe investeringen werd de landelijke productie opgeschroefd van ongeveer 10 ton in 1978 naar meer dan 100 ton aan het begin van de jaren '90. Tussen 1994 en 2013 nam de productie van goudmijnen verder toe, zoals de volgende grafiek van het World Gold Council laat zien. De afgelopen tien jaar verdubbelde de productie van 217 naar 437 ton goud. In 2013 waren Chinese goudmijnen goed voor bijna 15% van de wereldwijde productie van goudmijnen.

Chinese goudmijnen halen steeds meer goud uit de grond

Chinese goudvoorraad?
De Chinese goudreserve heeft officieel een omvang van 1.054 ton, een cijfer dat sinds 2009 niet meer geactualiseerd is. Of de Chinese centrale bank meer goud heeft is moeilijk te zeggen, want daar zijn geen cijfers van de vinden. Het ligt in lijn der verwachting dat de centrale bank ook wat goud gekocht heeft als diversificatie van de valutareserves. Het probleem is dat China zoveel reserves heeft opgebouwd dat het bijna nergens anders in kan schuilen dan in de Amerikaanse obligatiemarkt. Op zich hoeft de Chinese centrale bank geen goud bij te kopen, zo lang de bevolking goud blijft hamsteren. In een extreem scenario zou ook China het private goud kunnen nationaliseren. Zo lang het goud maar binnen de landsgrenzen ligt kan de Chinese overheid er altijd aanspraak op maken, mochten de omstandigheden daarom vragen. Lees meer rapporten van de World Gold Council in ons dossier!

15 april 2014
Oekraïners halen spaargeld van de bank

De bevolking van Oekraïne haalt steeds meer spaargeld van de bank, zo blijkt uit de laatste cijfers van de Oekraïense centrale bank. Volgens de officiële cijfers daalden de totale spaartegoeden in maart met 5,9%, wat gelijk staat aan ongeveer 26 miljard hryvnia.

Omgerekend naar euro’s is dat net geen €1,5 miljard, waaruit we kunnen concluderen dat de bevolking van het Oost-Europese land sowieso weinig spaargeld heeft. Het land telt bijna drie keer zoveel inwoners als Nederland, maar heeft veel minder spaartegoeden. Volgens cijfers van het CBS beschikten Nederlanders in augustus 2013 gezamenlijk over €330 miljard aan spaargeld.

Politieke instabiliteit
Als gevolg van de politieke instabiliteit in het land kiezen steeds meer spaarders eieren voor hun geld, door hun geld van de bank te halen. Indien de banken hun deuren om wat voor reden dan ook sluiten kan men in elk geval nog over het spaargeld beschikken. Het is uiteraard niet vrij van risico om veel spaargeld in huis te halen, maar blijkbaar schatten steeds meer mensen het risico van een banktegoed hoger in. Bankiers in Oekraïne verwachten dat de uitstroom van spaartegoeden ook in april nog zal aanhouden. Uit de cijfers van de centrale bank blijkt ook dat veel van het geld dat spaarders opnemen niet meer wordt teruggebracht naar de bank. De voorkeur verschuift naar het gebruik van contant geld, omdat er minder vertrouwen is in de banken. Ondanks de zwakke munt daalde ook het aantal leningen dat banken verstrekten. Blijkbaar is er geen behoefte aan meer krediet onder deze onzekere omstandigheden.
Hogere spaarrente
In een poging de uitstroom van spaartegoeden te stoppen verhogen de banken hun spaarrente. Die staat nu gemiddeld op 19,5%, maar er waren eerder deze maand ook uitschieters naar 26%. De hoge rente klinkt aantrekkelijk, maar het compenseert nog steeds niet voor de schrikbarende waardedaling van de munt. De hryvnia verloor gisteren meer dan 8% tegenover de euro en sinds het begin van dit jaar is de valuta al met bijna 37% in waarde gekelderd. De volgende grafiek laat goed zien dat de waardedaling van de munt vanaf februari in een stroomversnelling kwam.

Waardedaling hryvnia versus de euro (Bron: XE.com)

15 april 2014
Waarom is de rente zo laag?

De lange rente daalt en daalt al meer dan 30 jaar op rij. Volgens het IMF is dat een onwenselijke situatie. Het huidig lage niveau zet beleggers aan tot onverantwoord risico’s nemen. Het maakt het tegelijkertijd de centrale banken moeilijk om het monetair beleid te versoepelen in tijden van teruglopende groei. De nominale rente kan immers nooit onder 0% zakken. Bovendien zijn extreem lage renteniveaus symptomatisch voor een economie waar van alles mis mee is.

De vraag is nu waarom renteniveaus al zo lang een dalende trend laten zien? Deze vraag stellen is aanzienlijk gemakkelijker dan haar te beantwoorden. Er zijn verschillende theorieën. De eerste is die van een structureel wereldwijd spaaroverschot. Mannen als Alan Greenspan en Ben Bernanke waren erg gecharmeerd van deze benadering. Het probleem is echter, dat de data ontbreken, die deze theorie moeten staven. Al sinds 1980 ligt het wereldwijde besparingsniveau tussen 22% – 24% van het wereld bruto binnenlands product. Dit spaaroverschot heeft echter sinds kort eerder de neiging te gaan dalen dan verder te stijgen. Dat is vooral terug te voeren op een structurele wijziging in het Chinese economische beleid. De nadruk komt te liggen op consumptie en een diensteneconomie in plaats van op investeren en exporteren. Daardoor zal de economische groei structureel lager komen te liggen. Het ligt voor de hand, dat op den duur andere zogeheten Opkomende Landen het Chinese voorbeeld gaan volgen.

Een verklaring, die in het verlengde van het spaaroverschot ligt, wijst op de opeenstapeling van inkomen en vermogen in steeds minder handen. De rijken consumeren daarom verhoudingsgewijs een steeds kleiner deel van hun inkomen. Er is echter (nog) geen bewijs, dat laat zien dat een schevere inkomens- en vermogensverdeling uitmondt in steeds grotere besparingen en dus een lagere rente.

Een geheel andere benadering is die van het gebrek aan interessante investeringsmogelijkheden. Daar is vooral een groep economen rondom Robert Gordon om bekend geworden. Zij stellen, dat alle interessante ontdekkingen tot het verleden behoren. De huidige hausse op de beurzen, zeker in de VS, ondergraaft die stelling. Bovendien zijn durfkapitalisten zelfs zeer gretig om te investeren in nieuwe technologieën!
En dan is er nog de verklaring, waar Janet Yellen erg aan hecht. De rente is zo laag, omdat er door de crisis onherstelbare schade is toegebracht aan de economie en de arbeidsmarkt. De langdurige werklozen hebben afgehaakt en door zo te handelen ook nog hun vaardigheden verwaarloosd. Maar door niet te werken is hun inkomen heel laag en tegelijkertijd worden ze steeds minder aantrekkelijk voor potentiele werkgevers. Door dalende koopkracht wordt het voor bedrijven steeds moeilijker om hun waren en producten kwijt te raken. Tegelijkertijd wordt het ook moeilijker om de juiste man voor de juiste plaats te vinden. Deze onheilige combinatie zorgt ervoor dat bedrijven minder investeren. Daardoor daalt het tempo van groei en gaat de rente omlaag. Deze verklaring voldoet zeker voor de laatste 3 jaar, maar zeker niet voor de hele periode van 30 jaar! De enig mogelijke verklaring, die nog resteert, is de omschakeling van een kapitaalintensieve industrie naar een veel minder kapitaalintensieve dienstensector. Maar zoals zo vaak, voor een ingewikkeld probleem is geen eenvoudige oplossing. Alle genoemde oorzaken zullen waarschijnlijk in meer of minder mate bijdragen. En dus moet er voor een wijdlopige behandeling gekozen worden. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld met belastingmaatregelen aangespoord worden langdurig werklozen in dienst te nemen. De overheid op haar beurt kan de rol van een tekort schietende private sector overnemen door meer te investeren in bijvoorbeeld infrastructuur, onderwijs en research. Centrale banken kunnen bijvoorbeeld hun inflatie-doelstellingen losser formuleren en daar hun beleid op aan passen. Dat is echter voor de gemiddelde centrale bankier hetzelfde als vloeken in de kerk. Cor Wijtvliet Bron: Barry Eichengreen, Losing interest, Project-syndicate, April 11 2014

15 april 2014