De financiële economie…
Blog
-
Maximale lening voor hypotheek gaat volgend jaar omlaag
Het maximale bedrag dat men kan lenen voor een huis gaat volgend jaar fors naar beneden. Voor lagere inkomens is dat een paar duizend euro, maar voor hogere inkomens kan het verschil oplopen tot enkele tienduizenden euro’s. De leencapaciteit wordt verlaagd als gevolg van nieuwe normen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), waar banken zich verplicht aan moeten houden. Het Financieel Dagblad bracht dit nieuws vandaag naar buiten.
Volgens het Nibud is de beperking nodig omdat de koopkracht van huishoudens maar blijft dalen. Omdat de kosten van levensonderhoud stijgen blijft er minder geld over voor de financiering van de woning. Blijkbaar moet het Nibud de huizenkoper in bescherming nemen tegen een te hoge hypotheek van de bank. Het is slecht nieuws voor de woningmarkt, want die heeft meer krediet nodig om de prijzen op peil te houden. Wordt de rem op de kredietverlening gezet, dan zijn dalende huizenprijzen op den duur het logische gevolg.
Hoge inkomens worden het meeste afgeknepen op hypotheek
RTL-Z schrijft dat er bij een bruto inkomen van €45.000 vanaf volgend jaar €11.000 minder geleend kan worden voor een huis. De kleine groep Nederlanders die zo gelukkig is om ieder jaar bruto €100.000 te ontvangen wordt naar verhouding nog het meeste beperkt in de kredietverlening. Kon men in 2009 op dit inkomen nog €653.000 hypotheek krijgen, vanaf 2014 is dat nog ‘maar’ €554.000. Bij een hypotheekrente van 4,2% daalt het maximale leenbedrag voor deze doelgroep in één jaar met €25.000.
Met al dit soort maatregelen vragen we ons oprecht af waar de stijgende huizenprijzen vandaan moeten komen. De koopkracht van de burger wordt elk jaar slechter, de rente is al bijzonder laag en de werkloosheid loopt steeds verder op. En dan hebben we het nog niet eens over het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek. De dalende huizenprijzen zijn het herstel van de huizenmarkt. De markt is pas hersteld als starters zonder starterslening weer de woningmarkt op kunnen en een betaalbaar huis kunnen kopen.
Huizenprijzen zijn gestegen door teveel hypotheken
-
Welke ETF’s hebben dit jaar goud uit de kluis gehaald?
We hebben op Marketupdate al verschillende keren een grafiek laten zien van de ontwikkeling van de goudvoorraad in GLD, het grootste goud-ETF ter wereld. Maar er zijn meer ETF’s die in 2013 veel goud van de hand hebben gedaan. Door de prijsdaling van goud zijn beleggers in ETF’s massaal uitgestapt. Die aandelen werden gekocht door partijen die genoeg vermogen hebben om daadwerkelijk fysiek goud op te vragen uit de kluizen.
Goud-ETF’s lopen leeg
Jesse’s Café Américain publiceerde deze week twee grafieken, één van de voorraadontwikkeling van goud-ETF’s en één voor zilver-ETF’s. De data voor deze grafieken is afkomstig van Nick Laird van Sharelynx, die op zijn eigen site meer statistieken bijhoudt over de goudmarkt en de zilvermarkt. De eerste grafiek laat zien dat goud-ETF’s dit jaar al 856 ton edelmetaal uit hun voorraad hebben gehaald. Daarvan is waarschijnlijk een groot gedeelte verhuisd naar de Aziatische markt, waar de vraag naar fysiek goud nog steeds ongekend groot is.
Voorraadontwikkeling van goud-ETF’s in 2013
Zilver-ETF’s blijven in trek
Tegenover een grote uitstroom van goud staat een netto instroom van zilver in ETF’s. Kennelijk zijn beleggers in zilver meer volhardend of meer geduldig dan de beleggers in goud. De prijs van zilver is dit jaar nog harder onderuit gegaan dan die van goud en staat op het moment van schrijven bijna 30% lager in euro’s. De goudprijs is dit jaar met 23,5% gezakt in onze valuta.
Net als in de goudmarkt zien we ook in de zilvermarkt een stijging van de vraag naar het fysieke metaal, ondanks een daling van de prijs. Dat komt omdat de prijzen van goud en zilver worden vastgesteld op de termijnmarkt, waar vrijwel uitsluitend papieren claimbewijzen verhandeld worden. Er verschuift bijna geen fysiek metaal op deze markten, waardoor het mogelijk is dat de goudprijs en de zilverprijs laag blijft.
Hoe dan ook, zilver-ETF’s voegden dit jaar netto enkele honderden tonnen edelmetaal aan hun reserves toe. De volgende grafiek laat die ontwikkeling goed zien. Zelfs de COMEX zag haar zilvervoorraden toenemen, zo blijkt uit deze gegevens.
Voorraadontwikkeling van zilver-ETF’s in 2013
-
Verkoop ledencertificaten Rabobank sterk toegenomen
In de maand oktober zijn er een recordaantal ledencertificaten van de Rabobank verkocht, zo schrijft het Financieel Dagblad. Leden zouden boos zijn over het Libor-schandaal, waar de bank onlangs nog een recordboete van meer dan €700 miljoen voor kreeg. Het FD kreeg van een woordvoerder van de bank te horen dat er kort na de bekendmaking van de recordboete een piek zichtbaar was in het aantal verkooporders.
Daarnaast was er de opmerkelijke brief die de Rabobank onder het mom van zorgplicht verstuurde naar haar alle certificaathouders. Deze brief werd door veel Rabobank leden aangegrepen om de achtergestelde leningen van de hand te doen. Het totale transactievolume van ledencertificaten kwam in oktober uit op 30 miljoen. Dat is een optelsom van de inkopen en de verkopen. Het vorige record stamt uit juni, toen er 15 miljoen stukken verhandeld werden. Het FD schrijft dat de Rabobank in oktober vrijwel het volledige aanbod aan schuldpapier zelf heeft ingekocht. Er was namelijk maar weinig vraag op de lokale markt waar de certificaten aangeboden worden.
Dat betekent dat de inkoop van ledencertificaten in oktober ten laste ging van het potje dat speciaal voor dit doel gereserveerd is. Dat potje bevatte ooit €2 miljard, maar daar is inmiddels waarschijnlijk al de helft van gebruikt. De ingekochte certificaten – in oktober ging het om een bedrag van ongeveer €350 miljoen – tellen niet mee voor het kernkapitaal van de bank. Elk certificaat heeft een gegarandeerde prijs van €25 en kan eens per maand verhandeld worden.
“Ledencertificaten zijn geen spaarproduct”
In september wees de Rabobank haar klanten per brief op de risico’s van de ledencertificaten. De bank vond het kennelijk nodig om te benadrukken dat de ledencertificaten geen ‘veilig’ spaarproduct zijn, maar een achtergestelde lening. Mocht er iets mis gaan bij de bank, dan zijn de certificaathouders er nog het meest zeker van dat ze geen geld meer terug zullen zien van de bank. Voor die zekerheid krijgen certificaathouders een interessante rentevergoeding.
De brief viel bij velen in het verkeerde keelgat. Waarom werd er nu pas gewezen op de risico’s, terwijl de certificaten al jaren aangeboden worden door de bank. Sommige mensen zitten met hun volledige vermogen in de ledencertificaten, waarschijnlijk omdat ze nog de overtuiging hebben dat het schuldpapier geheel veilig is.
Lees meer over de Rabobank in ons dossier
In oktober heeft de Rabobank ongeveer €350 miljoen aan ledencertificaten ingekocht
-
Met je voedselbonnen naar de Starbucks
In de VS is het mogelijk om de koffie bij de Starbucks af te rekenen met voedselbonnen, zo meldt TV-zender Fox 12. Normaal gesproken mogen voedselbonnen niet gebruikt worden voor dit soort dure versnaperingen buiten de deur, maar door mazen in de wetgeving kunnen bedrijven makkelijk om deze beperking heen. Zo mag Starbucks het wel aanbieden op vliegvelden, in winkelcentra en op scholen.
Voor de prijs van een kop koffie en een kleine versnapering kan men een heel brood en een vaatje melk kopen. Dat is ook waar de voedselbonnen oorspronkelijk voor bedoeld zijn, niet voor luxe consumpties. Toch staan de huidige regels voor voedselbonnen wel de consumptie van frisdrank, snoep, snacks, ijs en zelfs cakes van de bakker toe.
Voedselbonnen verweven in de economie
De voedselbonnen zijn in feite niets anders dan een speciale bankpas waar iedere maand een bepaald saldo op staat. Die bankpas, de EBT card, kan men gebruiken om voedsel te betalen. Inmiddels gebruiken meer dan 48 miljoen Amerikanen de voedselbonnen om een gedeelte van hun uitgaven aan eten en drinken te betalen. Daarmee is de bankpas niet meer weg te denken uit de Amerikaanse economie.
-
Gaat die IMF spaardersheffing er dan toch komen?
Ongeveer een maand geleden schreven we op Marketupdate over het gedachtespinsel van het IMF voor een mogelijke heffing op spaargeld. In de Fiscale Monitor van het IMF stond op pagina 49 een klein stukje over de mogelijkheid van een spaardersheffing om de schuldenlast te verlichten. De wereld was even te klein, gezien alle reacties onder ons artikel. Ook door andere media werd deze mogelijke spaardersheffing overgenomen. Hoe durft het IMF de rekening voor de crisis bij de spaarzame burger neer te leggen?
Hoe moeten we die spaardersheffing wegen? Was het inderdaad niet meer of minder dan een gedachtespinsel? Zit er een strategie achter (onrust stoken in Europa…)? Of is het echt iets waar we rekening mee moeten houden?
De beruchte passage over de heffing op spaargeld uit het rapport van het IMF
Storm in een glas water?
Dinsdag kwam het IMF eindelijk met een persbericht naar buiten. Daarin schrijft Mr. Sanjeev Gupta van de afdeling fiscale zaken dat de betreffende passage in het rapport niet gezien moet worden als een voorstel van het IMF. In het IMF rapport wordt ook gewaarschuwd voor de negatieve effecten van een spaardersheffing, zo stelt Gupta. “In het rapport geven we geen aanbeveling voor een spaardersheffing”.
Het IMF weerlegt de heffing op spaartegoeden, maar daarmee blijven een aantal vragen onbeantwoord. Deutsche Wirtschafts Nachrichten publiceerde vandaag een interessant artikel over dit onderwerp, waar we graag het licht op willen schijnen.
Spaardersheffing past binnen de context…
Zo wijst Deutsche Wirtschafts Nachrichten erop dat de betreffende passage uit het IMF rapport niet op zichzelf staat. Het staat in een context van een uitvoerig rapport over verandering van de belastingstructuur, naast een aantal andere voorstellen voor hervorming. Ook keert het onderwerp vermogensheffing terug in de Executive Summary van het rapport, al wordt het daar wat breder omschreven. We hebben deze passage voor u vertaald:
“Er lijkt in veel geavanceerde economieën nog ruimte te bestaan om meer inkomsten op te halen bij de top van de inkomstendistributie (waardoor deze in sommige gevallen een aanzienlijk gedeelte van de lasten zullen dragen), mocht dat wenselijk zijn. En er is in veel geavanceerde economieën een goede reden om substantieel meer geld op te halen met vermogensbelastingen (hoewel dit het beste gedaan kan worden als de financiële markten veerkrachtig zijn).
In de basis levert een belasting op vermogen veel geld op tegen relatief lage uitvoeringskosten. De resultaten uit het verleden zijn niet bepaald bemoedigend, maar dat kan veranderen als het algemene belang groter wordt en er meer internationale samenwerking is die ervoor zorgt dat de mogelijkheden om de belasting te ontduiken afnemen.”
Uit deze passage valt af te leiden dat er nog steeds wordt nagedacht over manieren om meer belasting te heffen op vermogen. Het is ook in harmonie met de richting waarin Europa en de VS bewegen, namelijk van de collectieve bail-out constructie naar de nieuwe bail-in aanpak. Cyprus was een goede testcase, want daar werden de spaarders en obligatiehouders ook aangeslagen om de verliezen van banken op te vangen. Een algemene heffing op spaartegoeden om de staatsschulden wat omlaag te brengen lijkt daar een overtreffende trap van te zijn die we niet op voorhand moeten uitsluiten.
Financiële repressie?
Tijdens het laatste G20 topoverleg werd er ook gesproken over het terugdringen van de belastingontduiking. Ook dat past binnen het grotere plaatje van financiële repressie. Alles lijkt vandaag de dag geoorloofd om hoge staatsschuld van landen geloofwaardig te houden.
Volgens Deutsche Wirtschafts Nachrichten is het ook bijzonder dat het gedachtespinsel van het IMF speciaal werd toegespitst op Europa. Waarom niet op andere werelddelen? Hebben de Amerikanen niet hetzelfde schuldenprobleem als de Europeanen? Hieruit kan men concluderen dat het voorstel concreter is dan slechts een gedachtespinsel. Volgens de Duitse site is de aanpak van het IMF misschien wel te vergelijken met wat Jean-Claude Juncker in 1999 zei:
“We nemen een beslissing, laten een proefballonnetje los en kijken daarna wat er gebeurt. Als er geen opstand komt, omdat de meeste mensen geen idee hebben wat er gaande is, dan gaan we door. Stap voor stap, totdat er geen weg meer terug is.”
-
Deflatie bedreigt de toekomst van de eurozone
Vrijdag 1 november jl. bleek uit cijfers van Eurostat, dat de kerninflatie in de eurozone nog slechts 0,7% bedraagt. Dat is ver onder het door de ECB gewenste niveau van 2%. Daarmee is het gevaar van deflatie in de eurozone een stuk reëler geworden, dan een gevaarlijke stijging van de inflatie.
Uiteenvallen van de EU
De oorzaak van de nieuwe dreiging ligt in de manier waarop de schuldencrisis tot nu toe is aangepakt. De remedie luidde verregaande bezuinigingen in de periferie in combinatie met dalende lonen. Tegelijkertijd vonden er in het noorden geen aanpassingen aan, zoals het opvoeren van de bestedingen om zo de export vanuit het zuiden meer kans te geven.Dat het gevaar van deflatie beslist niet meer denkbeeldig is, blijkt uit de woorden van een bestuurslid van de ECB, Benoît Coeuré. Hij waarschuwde onlangs voor Japanse toestanden in Europa. Dat betekent, niet meer en niet minder, dat we hier serieus rekening moeten houden met een verloren decennium in combinatie met een complete verloren generatie. De crisis zou zodoende zo diep kunnen gaan ingrijpen, dat het uiteindelijk tot een uiteenvallen van de eurozone kan leiden en misschien zelfs van de Europese Unie. Daardoor zou Europa ver terug de geschiedenis in geslingerd worden en zou zijn rol op het wereldtoneel volledig uitgespeeld zijn.
Redenering
De enige manier om dit horrorscenario te voorkomen is volgens sommige analisten de afschaffing van de euro. Dat zou weliswaar ook het einde van de eurozone betekenen, maar het zou de EU redden. Op deze redenering is echter nogal wat op aan te merken. De manier waarop de eurozone tot nu toe de crisis heeft gepoogd op te lossen, dreigt nu te ontaarden in een deflatoire Europese omgeving. Om die het hoofd te bieden, is juist een sterk politieke unie nodig met grote beslissingsbevoegdheden. De instituties binnen de Europese Unie zijn hier ten ene malen niet voor opgericht. De EU kan dus nooit een ingewikkelde macro-economische situatie oplossen.Integratie
Het zou daarmee maar beter zijn de eurozone als het hart van de Europese integratie te beschouwen. Vanuit dit standpunt geredeneerd, is het gemakkelijker om verdragen en instituties aan te pakken, die een sta-in-de-weg zijn om de (huidige)complexe monetaire situatie naar behoren te managen. Uiteindelijk lijkt alleen nog een sterke politieke unie kansrijk om de huidige schuldproblematiek het hoofd te bieden. Tegelijkertijd kunnen er dan instrumenten komen om (toekomstige) schulden gemeenschappelijk te verklaren. Een politieke unie maakt ook een sterke bankenunie waarschijnlijker. Een politieke unie tenslotte kan de broodnodige transfer van middelen van noord naar zuid regelen.Electoraat
Problematisch voor deze houding is de opstelling van een groeiend deel van het electoraat van de lidstaten van de eurozone. Die houden in steeds grotere getalen Europa verantwoordelijk voor de huidige crisis. Dit electoraat zal er daarom weinig voor voelen macht vanuit het eigen land over te dragen aan Brussel. Het is derhalve de dure taak van Brussel om de ontevreden bevolking van de lidstaten te overtuigen van het fatale alternatief: een Europa gedompeld in deflatie en geteisterd door aanhoudend lage groei. Als dat niet lukt, dan zijn euro en EU verloren.Dat moet bijna wel gebeuren! Kijk maar naar de manier waarop Brussel nu het electoraat probeert te paaien: management by communication. Beleidsmakers worden niet moe ons te vertellen, dat de crisis voorbij is. Er zullen slechts weinigen echt geloof hechten aan deze uitspraken. Misschien beginnen de beleidsmakers zelf wel terug te verlangen naar de jaren van voor de euro en de eurozone. Toen was het leven nog heel gewoon!
Cor WijtvlietBron:
Wolfgang Münchau, Worry about the euro, niet the European Union. Financial Times, November 3, 2013 -
Tweet van de dag (5 november 2013)
Voor de introductie van de Eurozone maakten beleggers nog onderscheid in het schuldpapier van landen…
Good old times .. pic.twitter.com/Jb33PqpdYc
— cigolo (@cigolo) November 5, 2013
-
Prijs van Bitcoins terug op oude record van $260
Na het uiteen spatten van de Bitcoin bubble hebben we niet meer omgekeken naar deze virtuele munt. Totdat we er tot onze verbazing achter kwamen dat de koers alweer terug is op het recordniveau van begin dit jaar. Eind april tikte de prijs van een Bitcoin, een stukje digitale code op de computer die als valuta gebruikt kan worden, nog een record van bijna $260 per stuk aan. Vrij snel daarna kwam de prijs in een vrije val terecht, maar echt crashen deed Bitcoin niet. De prijs bodemde uit op ongeveer $70. Vanaf begin oktober begon de prijs echt te stijgen, want iedereen die toen instapte heeft nu twee keer zoveel koopkracht met elke Bitcoin.
De prijs staat nu weer op bijna $260…
Lees meer over deze virtuele munt in ons nieuwe Bitcoin dossier
Bitcoins weer op recordniveau (Bron: Bitcoincharts)
-
Help, de PIIGS krimpen!
De PIIGS-landen (Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje) kunnen niet meer mee komen met de rest van de Eurozone. Dat suggereert althans de volgende grafiek die het GDP van deze vijf probleemlanden afzet tegen het GDP van de volledige Eurozone. Na de introductie van de euro konden deze landen relatief goedkoop lenen, met als resultaat dat hun economie snel groeide. Nu het crisis is blijft de leencapaciteit in deze landen sterk achter. Deflatie is een groter probleem dan inflatie.
Economie van de PIIGS krimpt! (Bron: Zero Hedge)
-
Central banks bought a small amount of gold in September
Central banks have bought a very small amount of gold during September, according to data from the IMF. From the list of central banks that have been buying gold in 2013, Turkey added most to their reserves in September (+3 tonnes). A very small amount compared to the almost 24 tonnes bought by the Turkish central bank one month earlier. Countries like Kazakhstan and Azerbaijan also bought some gold in September, 2,6 and 1,03 tonnes respectively. The Kyrgyz Republik bought about 64 kilograms, while Serbia and Belarus added about 32 kilograms to their reserves.
Which central banks have bought gold in 2013?
These numbers are actually too small to mention, but we really want to draw your attention on the following graph we made. This graph adds up all the gold buying by central banks in 2013, up to the latest September data. Of all central banks worldwide (excluding China), Turkey bought the largest amount of gold. In second place there is Russia, followed by Kazachstan and South-Korea.
Which central banks bought gold in 2013?