Marketupdate

Blog

  • Saoedi-Arabië heeft de prijsoorlog nog lang niet gewonnen

    Na meer dan anderhalf jaar van alsmaar dalende olieprijzen lijkt Saoedi Arabië eindelijk de overhand te krijgen. De grote, boze vijand, de Amerikaanse schalie-industrie hangt groggy in de touwen. De productie van schalie-olie loopt al met honderdduizenden vaten per dag terug. Maar dat betekent niet automatisch dat de prijzen weer fors omhoog kunnen. Er zijn nog een reeks problemen te overwinnen. Zo is het nog maar de vraag of de Saoedi’s Iran en Irak in het gareel kunnen krijgen. Die voelen vooralsnog niets voor de plannen van de Saoedi’s om de productie van olie op he niveau van januari 2016 te bevriezen. Het is trouwens nog maar de vraag of een eigenzinnige Poetin wel van plan is de afspraken gestand te doen.

    oil-glut

    Olievoorraden blijven toenemen (Grafiek van Bloomberg)

    Er zijn met andere woorden nog veel open eindjes die om antwoorden vragen voordat van een waarlijk en blijvend prijsherstel sprake kan zijn. Een factor van belang wordt daarbij steevast over het hoofd gezien. Sinds 2014 zijn de olievoorraden in de VS alleen maar gestegen. Ze bedragen nu al meer dan 1 miljard vaten. In de hele westerse wereld liggen 3 miljard vaten opgeslagen. Volgens het Internationaal Energie Agentschap zullen deze voorraden tot het einde van 2017 blijven groeien. Zelfs als er op korte termijn een balans zou komen tussen vraag een aanbod, dan zou het nog jaren duren voordat voorraden weer terug zijn op een normaal niveau. Die veel te grote voorraden zullen blijven drukken op de prijs!

    Volgens Goldman Sachs leert de geschiedenis wat dat betreft genoeg lessen. De bank wijst op de gang van zaken aan het einde van vorige eeuw. Als gevolg van de Aziatische financiële crisis groeide er in 1998 – 1999 een overaanbod aan olie. Prijzen daalden en bleven ook dalen toen OPEC besloot om de productie te beperken. In december 1998 kostte een vat Brent in Londen amper $ 10. Pas toen de voorraden in de ontwikkelde landen substantieel begonnen te dalen, trad er herstel op.

    oil-stockpile-prices

     

    Geen herstel olieprijs met grote voorraden (Grafiek van Bloomberg)

    De kans, dat nu voorraden snel zullen gaan dalen, lijkt gering. Alleen al de Chinese strategische voorraden met 290 miljoen vaten groeien tot aan het einde van 2017. Hetzelfde gebeurt nog steeds in de VS, waar de voorraden wekelijks met bijna 10 miljoen vaten groeien. Wel neemt de kans snel toe dat in de VS er op korte termijn ingeteerd gaat worden op de voorraden. Zoals gezegd daalt de schalieproductie in snel tempo. Maar dan nog kan het tot 2021 duren voordat voorraden wereldwijd genormaliseerd zijn, aldus Goldman. Voorlopig blijft het scenario lower for longer gewoon in tact!

    oil-rebalancingEr is echter een dissonante stem in het koor en dat is Standard Charterd bank. Daar denken ze, dat de schattingen van het IEA veel te hoog zijn, omdat de vraag naar olie stelselmatig is onderschat. Als Standard gelijk heeft, dan kan een evenwicht tussen vraag en aanbod nog dit jaar bereikt worden en kunnen er daarna al snel tekorten optreden. Daardoor moeten voorraden sneller aangesproken worden en dus sneller afgebouwd! Standard Chartered verwacht ook, dat nog in de zomer van 2016 de prijs naar $ 50 stijgt. We moeten nog even geduld oefenen om te kijken wie gelijk heeft!

    Cor Wijtvliet

    Deze bijdrage is mogelijk gemaakt door Beurshalte

    beurshalte-logoOver Beurshalte:

    Dagelijks publiceert Beurshalte nieuwsbrieven en columns van leden van de redactie en van gastauteurs over de wereld van beleggen en alles wat ermee samenhangt. Daarnaast publiceert beurshalte wekelijks een nieuwsbrief met unieke inhoud over relevante beleggingsthema’s. Belangstellende lezers kunnen een gratis abonnement nemen. Als u geïnteresseerd bent, kunt u zich hier aanmelden!

  • Coene: “ECB moet inflatiedoelstelling loslaten”

    De ECB moet zich serieus afvragen of de doelstelling van 2% inflatie vandaag de dag nog wel realistisch is. Dat zegt Luc Coene, oud-bestuurslid van de ECB en voormalig hoofd van de Belgische centrale bank, in een interview met de Belgische krant De Tijd. Ook zei hij dat de centrale bank nog maar beperkte ruimte heeft om de rente verder onder nul te brengen.

    “De twee – groei en inflatie – gaan hand in hand. De ECB moet zichzelf de vraag stellen of een doelstelling van twee procent inflatie realistisch is. We moeten niet vergeten dat de omstandigheden veranderd zijn. We kunnen geleidelijk afscheid nemen van het idee van twee tot drie procent economische groei per jaar. Dat komt omdat de lage groei in de populatie en arbeidsproductiviteit tegenwerken”, zo verklaarde Coene.

    Wat de ECB ook niet moet vergeten is dat de daling van de olieprijs de mogelijkheden van de centrale bank beperkt om de inflatie terug naar twee procent te brengen. Meer negatieve rente is volgens het oud-bestuurslid van de ECB niet de juiste oplossing. Daarover zegt hij het volgende:

    “Op een zeker moment wordt het, ondanks de opslagkosten, aantrekkelijker contant geld aan te houden. Dat beperkt de manoeuvreerruimte van de centrale bank.”

    Luc Coene was eind 2014 de eerste ECB-bestuurder die het voorstel deed om staatsobligaties op te kopen.

    luc-coene

    Luc Coene: “ECB moet inflatiedoelstelling loslaten”

  • Kamerdebat over ons geldstelsel

    Door: Edgar Wortmann

    Woensdag 16 maart debatteerde de Tweede Kamer over ons geldstelsel. Dit vanwege burgerinitiatief ‘Ons Geld’, een samenwerking tussen theatergroep De Verleiders en Stichting Ons Geld.

    Deze samenwerking ontstond in het kader van de voorstelling ‘Door de bank genomen’. In deze voorstelling wordt het geldstelsel aan de kaak gesteld, en de rol die banken daarin spelen. Volgens acteur en bedenker van dit theaterstuk, George van Houts, was het voor veel mensen een eerste kennismaking met het onderwerp. Dat verbaasde Van Houts: “Waarom weet 99% van de bevolking niet hoe het geldstelsel werkt? Bijna alle bezoekers van onze voorstelling, veelal hoogopgeleid, denken dat de staat over het geld gaat, en dat de staat de geldhoeveelheid creëert en beheert. Dat wordt ook als logisch en rechtvaardig beschouwd.”

    ‘Door de bank genomen’ leert het publiek dat banken de spreekwoordelijke geldpers exploiteren. Dat maakt het geldstelsel instabiel en onstuurbaar. Het dient vooral de belangen van banken en financiers. Samen met de Stichting Ons Geld brachten De Verleiders dit onder de aandacht van de Tweede Kamer. Ze inventariseerden de gebreken van het huidige geldstelsel en formuleerden een voorstel ter verbetering ervan. Met meer dan 100.000 steunbetuigingen werd dit vorig jaar bij de Tweede Kamer ingediend.

    Centraal in dit voorstel staat de ontvlechting van de geldomloop en het bankbedrijf. De geldhoeveelheid ziet Ons Geld als een publieke aangelegenheid, die de overheid direct onder haar hoede zou moeten nemen. Kredietverlening ziet het daarentegen als een private zaak, die aan de markt moet worden overgelaten. Na ontvlechting van de geldomloop en het bankbedrijf slepen banken het spaargeld en de betaalinfrastructuur niet meer mee als ze omvallen. Banken kunnen dan failliet gaan, net als gewone bedrijven. De overheid hoeft insolvente banken dan niet meer overeind te houden. De markt kan dan zijn werk gaan doen, zodat alleen solvente banken overblijven.

    onsgeld-logo-breed

    De voorstellen van Ons Geld hebben ook invloed op de rente. Deze wordt thans centraal aangestuurd door de centrale bank. Dit ‘rentebeleid’ staat in de belangstelling omdat het niet (meer) blijkt te werken. Ons Geld stelt voor om het monetaire beleid om te vormen. De kredietmarkt zou daarbij moeten worden geliberaliseerd. De rente zou niet het gevolg moeten zijn van centrale sturing, maar de weerspiegeling van risico, vraag en aanbod van krediet. Meer marktwerking dus, met een overheid die zich richt op een gelijk speelveld. Dat doet ze door de geldpers bij de banken weg te halen. De banken gaan dan opereren op bestaand geld, dat de overheid daartoe aan de maatschappij beschikbaar stelt.

    Om prijsstabiliteit te bewaren zou de overheid regelmatig nieuw geld moeten scheppen. Dit zou de schatkist jaarlijks vele miljarden opleveren, die bijvoorbeeld zijn te gebruiken voor belastingverlaging en duurzame infrastructuur. Bovendien geeft het ruimte om schulden af te betalen. Dat adresseert een belangrijk probleem van het huidige geldstelsel: de schuldenlasten. De geldomloop wordt nu ‘geleend’ van de banken, die hem belasten met rente. Voor Nederland gaat het om circa €700 miljard waarover jaarlijks zo’n €30 miljard rente wordt afgedragen. Als de overheid deze €700 miljard zelf aan de maatschappij beschikbaar zou stellen, betekent dat een schuldreductie van €700 miljard. Dat zou de economie bevrijden van schuldenlasten, en in staat stellen om tot volle bloei te komen. Dat zou de schade die de financiële crisis de maatschappij heeft berokkend kunnen compenseren.

    Het huidige geldstelsel heeft haar grenzen bereikt. Het is een last geworden voor de maatschappij. Het dwingt de samenleving aanhoudend tot hervorming en versobering. Ons Geld ziet een natuurlijk moment om dit geldstelsel te herzien. De samenleving moet zich niet aanpassen aan een geldstelsel dat niet goed werkt. Ze moet dit geldstelsel verbeteren.

    Edgar Wortmann, Stichting Ons Geld

    cash-euros

  • Centrale bank Noorwegen verlaagt rente naar 0,5%

    De centrale bank van Noorwegen heeft de rente met 25 basispunten verlaagd tot 0,5% en suggereert dat ook een negatieve rente tot de mogelijkheden behoort. De versoepeling van het monetaire beleid moet een impuls geven aan de economie die hard getroffen werd door de daling van de olieprijs.

    norway-flag“De groeiverwachtingen voor de Noorse economie zijn wat verzwakt en de verwachting is dat de inflatie verder zal matigen. Het vooruitzicht voor de Noorse economie suggereert dat het belangrijkste rentetarief in de loop van het jaar verder verlaagd kan worden”, zo verklaarde Øystein Olsen, de gouverneur van de centrale bank.

    Andere Scandinavische landen als Zweden en Denemarken hanteren al een negatieve rente om een vlucht van kapitaal richting hun valuta te ontmoedigen. Het besluit van de Noorse centrale bank komt een week nadat de renteverlaging en de uitbreiding van het opkoopprogramma van de ECB.

  • Spanje leent bijna gratis

    Door het stimuleringsprogramma van de ECB kan zelfs de Spaanse overheid inmiddels bijna gratis lenen. Op de laatste obligatieveiling wist Spanje €1,16 miljard op te halen tegen een rente van 0,11%, een nieuw laagtepunt voor de 3-jaars leningen van Spanje. Tijdens de Europese schuldencrisis van een aantal jaar geleden betaalde Spanje nog een rente van meer dan 5% voor een soortgelijke lening.

    We zijn heel benieuwd in hoeverre de Spaanse pensioenfondsen getroffen worden door de lage rente. In 2013 schreven we nog over een pensioenfonds dat maar liefst 97% van haar vermogen in staatsobligaties had belegd…

  • Turkije wil sparen in goud ontmoedigen

    In navolging op India probeert nu ook Turkije goud kopen te ontmoedigen. De bevolking van het land koopt gouden sieraden, munten en goudbaren als vorm van spaargeld, tot ongenoegen van de banken. Zij willen graag het spaargeld van de Turken beheren en proberen daarom klanten te verleiden hun goud in te leveren. De Istanbul Gold gold-turkeyRefinery probeert al vijf jaar in samenwerking met de banken goud op te halen dat de Turken al jaren als appeltje voor de dorst bewaren. De banken willen dit edelmetaal graag beheren en bieden daarom gratis opslag voor goud aan tot een bedrag van 150.000 Turkse lira (ongeveer €50.000).

    Het is niet vreemd dat de Turkse bevolking liever spaart in goud dan bij de bank. Sinds 1999 is de goudprijs in Turkse lira namelijk met een factor veertig gestegen. Ter vergelijking, in euro’s en dollars is goud sindsdien bijna vijf keer zoveel waard geworden. Door de hoge inflatie is het gewoon niet aantrekkelijk om veel geld op een spaarrekening te zetten. In plaats daarvan geeft men de voorkeur aan het kopen van goud.

    goudprijs-turkse-lira

    Turken kiezen voor goud om vermogen te beschermen tegen inflatie (Bron: Hollandgold)

  • “Pensioenfondsen moeten helft in goud beleggen”

    Pensioenfondsen zouden tot 70% van hun vermogen in goud of goudgerelateerde beleggingen moeten investeren. Dat zegt vermogensbeheerder Christopher Wood van het toonaangevende Aziatische beleggingsfonds CLSA. De uitbreiding van het stimuleringsprogramma van de ECB en de invoering van een negatieve rente door de Bank of Japan laten volgens de vermogensbeheerder zien dat centrale banken verslaafd zijn geraakt aan ‘onconventioneel monetaire beleid’.

    “Uiteindelijk zorgt dit monetaire beleid voor de ineenstorting van het ongedekte fiat geldsysteem”, zo waarschuwt de vermogensbeheerder van CLSA. In zijn modelportefeuille zouden pensioenfondsen de helft van hun vermogen in fysiek goud, twintig procent in goudmijnaandelen en de resterende dertig procent in Aziatische aandelen (met uitzondering van Japanse aandelen) moeten beleggen.

    Lees verder bij Hollandgold

    hollandgold-logo

  • China passeert Duitsland als grootste afnemer Russische olie

    China heeft Duitsland ingehaald als grootste afnemer van ruwe olie uit Rusland, zo schrijft Russia Today op basis van het laatste rapport van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Uit de handelsgegevens blijkt dat de Chinezen steeds meer zogeheten ESPO olie (East Siberian – Pacific Ocean) uit Rusland importeren. Dit is olie is afkomstig uit verschillende Siberische olievelden.

    In 2012 werd de laatste hand gelegd aan een nieuwe oliepijpleiding, waardoor de aanvoer van ruwe olie richting China en andere Zuidoost Aziatische landen sterk verbeterde. Zestig procent van alle olie die vandaag de dag via deze route getransporteerd wordt is bestemd voor China.

    Export olie naar China verdubbeld

    De afgelopen vijf jaar is de export van olie van Rusland naar China meer dan verdubbeld. In december importeerde Beijing 4,81 miljoen ton ruwe olie, een stijging van 30% ten opzichte van een jaar eerder. Sinds het begin van dit jaar is niet langer Saoedi-Arabië, maar Rusland de belangrijkste leverancier van olie voor de Chinese economie.

    China en Rusland hebben de afgelopen jaren langlopende contracten getekend voor de levering van olie en gas. Deze miljardendeals geven Rusland een betrouwbare afzetmarkt, terwijl de Chineszen zich iets minder afhankelijk maken van de olie uit het Midden-Oosten. Volgens de Rosneft directeur Igor Sechin zal Rusland de komende twintig jaar voor in totaal meer dan $500 miljard aan energie leveren aan China.

    Uit ons archief:

  • Video: “Goud is het geld van de vrije markt”

    Waarom werd goud en zilver vroeger gebruikt als geld? Was er een keizer, koning of regering die het aan de bevolking oplegde? Nee, het was de keuze van de vrije markt. Uit een langdurig proces van indirecte ruil kwamen goud en zilver naar voren als het meest geschikte ruilmiddel. Maar wat ging daar allemaal aan vooraf? En hoe kwam papiergeld opeens om de hoek kijken? Een interessant videocollege van Lawrence Reed over geld en inflatie. In deze video van 1 uur bent u weer helemaal bij!

    Zie ook:

    Ook u kunt goud en zilver bezitten! Het meest populair zijn de gouden Maple Leaf en de zilveren Maple Leaf munten. Deze hebben een relatief lage premie en zijn afkomstig van de gerenommeerde Royal Canadian Mint.

    goud-zilver-maple-leaf

  • Kamikaze acties…

    Eindelijk was het afgelopen donderdag zover. De financiële markten keken er al tijden reikhalzend naar uit. De ECB zou weer met een beslissing komen en maakte bekend dat ze de rente (toch onverwachts) weer verlaagde. Het feit dat zo ontzettend wordt uitgekeken naar een beslissing van president Draghi, voormalig medewerker van Goldman Sachs, geeft te denken.

    draghi-teaserVroeger was dit een non-event en waren de financiële markten bezig om te kijken naar fundamenten van bedrijven/landen. Inmiddels lijkt het alsof het op de financiële markten alleen maar gaat om hoeveel QE (kwantitatieve verruiming) de centrale banken nu weer uit de hoge hoed toveren. Dat een vergadering van de ECB zo’n belangrijke gebeurtenis is, lijkt mij totaal geen goede ontwikkeling.

    Wat er daarna gebeurde was bizar te noemen. De koersen van aandelen schoten omhoog en de euro daalde extreem hard. Deze beweging was echter van zeer korte duur, daarna gebeurde het tegenovergestelde. De AEX zakte in korte tijd 20 punten van het hoogtepunt dat kort na de persconferentie van Draghi bereikt werd. Dit maakte in ieder geval duidelijk dat investeerders niet wisten hoe dit nieuws te interpreteren.

    Zo’n verrassende beslissing kon immers ook betekenen dat de Europese economie er nog slechter voorstaat dan vooraf gedacht. We zullen er in de toekomst achter komen wat het antwoord zal zijn. Ik denk persoonlijk dat elke actie van centrale banken de afrekening uitstelt, maar niet afstelt. De afrekening zal daardoor alleen maar pijnlijker en pijnlijker worden. Ik hoop écht dat ik ongelijk ga krijgen.

    Hoe gek de financiële wereld nu in elkaar zit, zal ik proberen uit te leggen met het volgende voorbeeld. Afgelopen woensdag kwam het nieuws naar buiten dat de Duitse bank Berlin Hyp een obligatie (schuldpapier dus) had uitgegeven van €500 miljoen tegen negatieve rente. Dit betekent dus dat investeerders (!) die voor bv €1.000 deze obligatie aankochten over 3 jaar precies €998,38 terugkrijgen. Een gegarandeerd verlies dus. Deze bank, Berlin Hyp, ging acht jaar geleden bijna failliet!

    Alleen omdat de Duitse overheid €500 miljard in het Duitse banksysteem pompte, kon deze bank nipt overleven. Acht jaar later moet je als investeerder dus geld betalen om geld aan deze zelfde bank te lenen, zonder dat deze bank nu opeens 100% gezond is, integendeel. Als je dit aan iemand uitlegt die acht jaar geen nieuws gekeken of gelezen heeft, ben ik benieuwd hoe die zal reageren.

    Wat betekent dit nu precies. Wat drijft een investeerder om zo’n transactie aan te gaan? De inschrijving op deze obligatie was zelfs overtekend. Waarom stalt een investeerder zijn geld gewoon niet bij een bank? Is er zó weinig vertrouwen in het bankensysteem? Weten sommige investeerders wat er gaat gebeuren? Het blijft slechts gissen. Ik probeer altijd zo onpartijdig mogelijk een niet-commercieel stukje te schrijven, maar vraag u nu recht op de man af: Heeft u al genoeg goud?

    Sander Noordhof

    gs-logo-breed

    Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen vrijdag in de nieuwsbrief van Goudstandaard.

  • Japanners vluchten in goud door negatieve rente

    Door de extreem lage rente neemt ook de vraag naar goud in Japan weer toe, zo verklaarde de grootste goudhandelaar van het land tegenover Bloomberg. De goudprijs is dit jaar al meer dan 17% gestegen, maar dat weerhoud de bevolking er niet van een deel van hun spaargeld om te zetten in goud. Het besluit van de Bank of Japan om het voorbeeld van de ECB te volgen met negatieve rente geeft spaarders in Japan een extra reden tot goud kopen.

    “Veel consumenten maken de afweging dat het beter is om spaargeld om te zetten in goud als veilige haven, dan om het op een bankrekening te zetten die bijna geen rente oplevert”, zo verklaarde Takahiro Ito van goudhandelaar Tanaka Kikinzoku Kogyo tegenover Bloomberg.

    Lees verder bij Goudstandaard

    gold-bars-japan

    Japanners kiezen voor goud nu spaargeld bijna niets meer oplevert