Blog

  • India haalde dit jaar 300 ton goud uit Zwitserland

    India heeft in de maand september 58,5 ton goud uit Zwitserland geïmporteerd, waarmee het totaal over de eerste negen maanden van dit jaar op 305 ton goud uitkomt. Daarmee is India de grootste afnemer van goud uit Zwitserland. Hong Kong haalde in september 24,7 ton goud uit Zwitserland, waarmee het totaal voor dit jaar uitkomt op 264,7 ton. China importeerde de afgelopen maand een bescheiden volume van 12 ton goud uit Zwitserland, waarmee de totale import van dit land van januari tot en met september uitkomt op 109,9 ton goud.

    De cijfers zijn afkomstig van de Zwitserse douane, die maandelijks een overzicht geeft van de totale import en export van edelmetalen. Deze data is relevant, omdat Zwitserland internationaal wordt gezien als een belangrijk knooppunt voor de wereldwijde goudmarkt. Het land heeft door de eeuwen heen een reputatie opgebouwd als veilige haven voor vermogen, waaronder edelmetaal. Het is dan ook niet vreemd dat veel smelt- en opslagcapaciteit zich geconcentreerd heeft in deze Alpenstaat.

    In de top tien van landen die het meeste goud importeren uit Zwitserland staan opvallend veel Aziatische landen, namelijk India, China, Hong Kong, Singapore, Maleisië, Thailand en Zuid-Korea. Sinds het begin van dit jaar heeft Zwitserland al honderden tonnen aan fysiek goud naar deze Aziatische landen gestuurd, een significante ontwikkeling. Ook Saoedi-Arabië blijkt interesse te hebben voor goud, want deze oliestaat importeerde in de eerste negen maanden van dit jaar 93,5 ton goud uit Zwitserland.

    zwitserland-goud-export-sept2014

    Welke landen importeren het meeste goud uit Zwitserland?

    zwitserland-goud-import-sept2014

    Welke landen brengen het meeste goud naar Zwitserland?

  • Daling olieprijs kent winnaars en verliezers

    Sinds juni is de prijs voor een vat olie stelselmatig gaan dalen. De prijs voor een vat West Texas Intermediate is op 16 oktober heel even door de barrière van $ 80 gedoken en de prijs voor Brent heeft al een prijs onder $ 84 aangetikt. Dat werpt automatisch een reeks van vragen op. De belangrijkste is misschien wel hoever OPEC en in het bijzonder Saoedi Arabië bereid is de prijs te laten zaken voor de oligopolist besluit de eigen productie te verlagen om zo een bodem in de markt te leggen. Een even interessante vraag is bij welke prijs de schalie industrie in de VS in de problemen gaat komen.

    olievatenHet kan immers niet anders, dan de huidige prijsval winnaars en verliezers gaat opleveren. Een verliezer is duidelijk. Dat zijn de olieproducerende landen binnen en buiten OPEC. Als de prijs voor een vat Brent $ 80 benadert, dan gaat dat de OPEC-landen $ 200 miljard kosten. Dat is ongeveer 20% van hun geschatte $ 1 biljoen inkomsten. Dat is een flinke slok op een borrel. Het is dn nog maar de vraag of ze bijvoorbeeld in staat zullen blijven hun ambitieuze plannen, die ze op hebben gesteld in reactie op de Arabische Lente, wel ten uitvoer kunnen brengen. Voor de VS zou het met prijzen voor een vat WTI onder $ 80 wel eens onduidelijk kunnen worden in hoeverre de schalierevolutie dan nog levensvatbaar zal zijn. Als alles gaat zoals het hoort is de wereldeconomie winnaar. De dalende olieprijs is een vorm van kwantitatieve verruiming. Als het huidig prijsniveau gehandhaafd blijft, zou dat een impuls voor de wereldeconomie kunnen betekenen ter waarde van $ 660 miljard.

    Waarom daalt de olieprijs?

    Maar waarom zijn prijzen gaan dalen. Hier spelen meerdere factoren een rol, maar de belangrijkste is wel de eerder genoemde schalie-revolutie in de Verenigde Staten. Dat land produceerde in september bijna 9 miljoen vaten per dag en het ziet er naar uit, dat de VS in 2015 de grootste producent van olie en gas ter wereld gaan worden. Dankzij verbeterde productietechnieken neemt niet alleen de productie toe, maar dalen ook de productiekosten. Volgens sommige ingewijden ligt de break-even prijs voor een vat schalieolie al onder $ 75. De VS produceren vooral zogeheten light and sweet crude oil. De meeste lidstaten van OPEC produceren zwaardere soorten olie. Dat betekent, dat OPEC zijn productie wel omlaag kan gooien, maar dat dat niet zal helpen om het hoge aanbod van light crude te verminderen.

    olieprijs-6maand

    En dan is er natuurlijk de wereldeconomie, die eerder sputtert dan snort. Het Internationaal Energie Agentschap stelt bijna maandelijks de verwachte groei in de vraag neerwaarts bij. Zoals zaken er u voorstaan, zal er in 2015 wel eens een structureel overaanbod zijn van 1 miljoen vaten per dag. Dat overaanbod kan nog hoger uitvallen als de boycot van Iraanse olie komt te vervallen en als bijvoorbeeld de politiek in Libië in rustiger vaarwater komst.

    OPEC Heads Of State Gather In Saudi ArabiaOPEC

    Er is weinig fantasie voor nodig, dat al deze factoren een drukkend effect op de prijzen zullen hebben. Alleen een productieverlaging door OPEC kan een voortgaande prijsval tegengaan. Maar of dat gaat gebeuren is uiterst twijfelachtig. Op dit moment bieden OPEC-landen olie aan in Azië met de nodige korting. Behoud van marktaandeel staat blijkbaar hoog op de agenda. Maar het schijnt ook een pogen van OPEC te zijn om door aanhoudende prijsverlagingen de schalieproductie in de VS een slag toe te brengen. Binnen OPEC schijnt de overtuiging te leven, dat een prijs onder $ 90 voor een vat Brent de prijs voor een vat WTI versneld omlaag kan duwen. In 2015 zou de prijs voor WTI dan wel eens kunnend dalen tot onder $ 75. Deze strategie zou ook nog een ander effect kunnen hebben. Vooral olieproducenten als Rusland en Iran zouden zwaar te lijden krijgen van deze lage prijzen. Dat zou ook een oogmerk van de Saoedis zijn. Die zijn al lang van mening dat beide genoemde landen een te actieve rol in het Midden Oosten spelen. Dat moet maar eens afgelopen zijn. De tijd moet uitwijzen in hoeverre theorieën over de OPEC-strategie juist blijken te zijn. Het zou zomaar kunnen, dat ze zich ernstig gaan verkijken op de veerkracht van de Amerikaanse olie-industrie. Het zou een kostbare rekenfout kunnen blijken... Cor Wijtvliet BELANGRIJK:

  • Wereldwijde voorraad zilver blijft toenemen

    De totale zilvervoorraden in de wereld blijven toenemen, zo blijkt uit cijfers die de CPM Group en het Silver Institute afgelopen woensdag publiceerden. In hun nieuwste rapport over de zilvermarkt (pdf) troffen we een tabel aan van de totale bekende zilvervoorraden sinds 1970. Maken we deze gegevens inzichtelijk in een grafiek, dan zien we dat er helemaal geen sprake is van tekorten op de zilvermarkt. De totaal bekende zilvervoorraden in de wereld stegen in 2013 naar 863,8 miljoen troy ounce, wat ongeveer gelijk staat aan de wereldwijde productie van zilvermijnen in één jaar.

    reported-silver-holdings-1970-2013

    Wereldwijd bekende zilvervoorraden nemen weer toe

    Overheden verkopen voorraden

    De grafiek laat zien dat de bekende bovengrondse zilverreserves tussen 1970 en 1990 tussen de 400 en 600 miljoen troy ounce schommelden. Dat terwijl overheden een groot deel van hun strategische zilvervoorraden liquideerden. Een groot gedeelte van dat zilver werd gekocht door beleggers, die het in bewaring gaven bij de New York Commodity Exchange. Vanaf 1991 begon de totale voorraad zilver te dalen, omdat er veel nieuwe industriële toepassingen ontdekt werden waar zilver voor gebruikt werd. De zilvermijnen konden niet aan de toenemende vraag naar zilver voldoen, waardoor de wereld tussen 1991 en 2005 inteerde op haar bovengrondse zilverreserves. Op de volgende grafiek is die ontwikkeling goed te zien.

    Beleggers kopen weer zilver

    Vanaf 2005 begonnen de zilvervoorraden weer te stijgen, want beleggers begonnen weer volop zilver te kopen. Door de komst van ETF's werd het voor beleggers veel makkelijker om een positie te nemen in fysiek zilver. De groeiende populariteit van beleggen in zilver zien we terug aan het groen in bovenstaande grafiek. Deze grafiek laat overigens niet de volle omvang van de vraag naar het edelmetaal zien, omdat alleen de geregistreerde voorraden genoemd worden. Alles wat beleggers kopen in de vorm van zilverbaren en zilveren munten en in een kluis bewaren is niet in dit overzicht opgenomen. Hoe groot de totale zilvervoorraden vandaag de dag precies zijn, dan laat zich moeilijk raden. Overal in de wereld hebben mensen door de jaren heen zilver verzameld, niet alleen in de vorm van munten en staven, maar ook in de vorm van juwelen, bestek en andere ornamenten. Volgens de CPM Group was er er eind 2013 wereldwijd naar schatting meer dan 24 miljard troy ounce aan zilveren juwelen, decoraties en ornamenten. Dat is ongeveer de helft van de geschatte 51,9 miljard troy ounce aan zilver die in de hele menselijke geschiedenis is opgegraven. Als je bedenkt dat beleggers sinds het uitbreken van de financiële crisis ieder jaar voor 100 miljoen troy ounce aan zilveren munten gekocht hebben (zie onderstaande grafiek), dan kun je wel nagaan dat de totale zilvervoorraden die als belegging worden aangehouden veel groter zijn dan de ruim 800 miljoen troy ounce aan geregistreerde voorraden.

    zilver-vraag-2003-2013

    Beleggers kopen ook veel zilver dat niet wordt meegenomen in de geregistreerde voorraden (Grafiek van CPM Group)

  • Video: De stock to flow ratio van goud

    Om de waarde van goud te begrijpen moet je het belang van de stock to flow ratio kennen, de verhouding tussen het totaal beschikbare aanbod van iets en de jaarlijkse vraag. Voor goud ligt die ratio uitzonderlijk hoog, omdat goudmijnen ieder jaar meer goud aan de bovengrondse voorraden toevoegen en omdat er geen goud uit circulatie verdwijnt. Al het goud dat vandaag de dag ergens in de wereld door iemand wordt gekocht is per definitie toekomstig aanbod. Goud vergaat niet, maar heeft ook weinig nuttige toepassingen.

    De schattingen van de totale bovengrondse goudvoorraden lopen uiteen van 160 tot 185 duizend ton goud, terwijl de jaarlijkse vraag volgens de World Gold Council ongeveer 4.000 ton bedraagt. Dat betekent dat er ieder jaar ongeveer 40 tot 50 keer zoveel potentieel aanbod als vraag naar goud is. Er is dus geen tekort aan goud en dat zal er ook niet zijn als de jaarlijkse vraag naar het edelmetaal twee, drie of vijf keer zo groot is als de productie van alle goudmijnen in de wereld.

    Stabiliteit van goud

    Omdat er zoveel goud in de wereld is en omdat het aanbod zo stabiel en geleidelijk toeneemt, heeft de markt er vertrouwen in dat er vrijwel geen verwatering van goud (en daarmee haar waarde) kan plaatsvinden. Dat geeft de mensheid het vertrouwen om vermogen voor een periode van tientallen jaren aan te houden in de vorm van fysiek goud. De goudstaven waar centrale banken over beschikken liggen soms al tientallen jaren op dezelfde plek in een kluis, omdat het een bezitting is die haar waarde heeft weten te behouden. In de volgende video van ABC Bullion wordt de stock to flow ratio kort uitgelegd...

  • Chinezen investeren wereldwijd in mijnbouwsector

    Chinezen investeerden vorig jaar wereldwijd voor een bedrag van $24,8 miljard in mijnbouwactiviteiten, een stijging van 83% ten opzichte van het jaar 2012. De stijging is volgens experts het gevolg van een toenemende vraag naar grondstoffen in China. Volgens Ban Yongzhi, woordvoerder van de afdeling buitenlandse investeringen binnen het Chinese Ministerie van Handel, is ongeveer 16% van alle buitenlandse investeringen die China doet gerelateerd aan de mijnbouw.

    “Momenteel zijn er 1.397 Chinese bedrijven die geïnvesteerd hebben in buitenlandse mijnbouwactiviteiten en in exploratie van olie en gas”, zo verklaarde Ban Yongzhi tegenover de China Daily. “Chinese mijnbouwbedrijven schroeven hun investeringen in buitenlandse activiteiten op”, zo voegde hij eraan toe. Dat laatste komt onder andere door nieuwe regulering, waardoor het voor Chinese bedrijven makkelijker wordt om in het buitenland te investeren.

    “Tot 99% van alle projecten vereisen slechts een registratie. In een beperkt aantal gevallen is het, vanwege het land of de sector waarin geïnvesteerd wordt, noodzakelijk om een goedkeuring te hebben. Deze nieuwe richtlijnen zullen de Chinese investeringen in het buitenland een impuls geven, vooral in de mijnbouwsector”, aldus Yongzhi. De tijd die nodig is om goedkeuring te krijgen voor investeringen in het buitenland is door de nieuwe maatregelen teruggebracht van vijftien naar slechts drie dagen.

    Chinese mijnbouw

    Investeringen in de mijnbouw vinden over het algemeen plaats in landen waar het welvaartsniveau en het gemiddelde inkomen laag zijn. Deze investeringen zijn niet altijd vrij van risico, zo merkt Yongzhi op. Instabiele politieke systemen en burgeroorlogen kunnen voor grote kapitaalverliezen zorgen. Mede daarom vindt de Chinese toezichthouder het erg belangrijk dat Chinese bedrijven een goede reputatie hebben in het buitenland. Dat betekent dat er goed gekeken wordt naar de milieuschade die veroorzaakt wordt door de productie van olie, gas en andere grondstoffen door Chinese ondernemingen. "Risico's voor het milieu behoren tot de hoofdcriteria waar banken op toetsen voordat ze goedkeuring geven aan een lening", zo laat Yongzhi weten. Chinese mijnbouwbedrijven zijn actief in onder meer Australië, Canada, Rusland, Peru, Chili en tal van Afrikaanse landen.

    china-commodities

    Expositie van grondstoffen tijdens het 2014 China Mining Congres in Tianjin (Foto door Jia Lei voor China Daily)

  • Centrale banken ondersteunen economie met $200 miljard per kwartaal

    De vier grootste centrale banken hebben sinds het uitbreken van de financiële crisis ongekende hoeveelheden euro’s, dollars, yen en ponden in de economie gestopt middels verschillende stimuleringsprogramma’s. De research afdeling van Citigroup maakte een overzicht van alle monetaire stimulering van de Federal Reserve, de ECB, de Bank of Japan en de Bank of England, met als resultaat de volgende grafiek. In het bijgevoegde commentaar schrijven analisten van de bank dat deze vier centrale banken in feite ongeveer $200 miljard per kwartaal in de economie gepompt hebben om een crash van de financiële markten op afstand te houden.

    Merk op dat de ECB de enige centrale bank is uit dit lijstje die ook liquiditeit uit de markt haalde. Dat komt omdat het LTRO programma bestond uit leningen die binnen drie jaar weer afgelost moesten worden. Die aflossingen zien we op de grafiek terug aan de negatieve blauwe balkjes in 2013 en in 2014. Ook laat deze grafiek mooi zien hoe groot de omvang is van het Japanse stimuleringsprogramma, dat begin 2013 onder druk van een nieuwe Japanse regering werd ingevoerd door de Bank of Japan.Ook zien we dat de collectieve monetaire stimulering de laatste maanden wordt afgebouwd. Is dat een voorbode voor een correctie op de financiële markten? Of is het een teken dat de wereldeconomie weer op haar eigen benen kan staan? Wie het weet mag het zeggen…

    citi liquidity injection 2

    Centrale banken ondersteunen de economie met gemiddeld $200 miljard per kwartaal (Grafiek van Citi Research, via Zero Hedge)

  • Gold Trail: Goudprijs versus realiteit (Deel XXII)

    Dat de prijs van goud tussen 1990 en 2000 daalde is niet vreemd, want ook het goud is in de moderne goudmarkt van de afgelopen paar decennia slechts een claim op goud. Net zoals de dollar een claimbewijs is. De waarde is afhankelijk van de tegenpartij. Kan die geen fysiek goud leveren, dan heeft het papieren contract minder waarde. FOA beschrijft dat fysiek goud zich los zal maken van de papieren goudmarkt en dat het metaal dan een vrije prijsvorming zal hebben ten opzichte van alle valuta.

    Lees ook eerdere delen van de Gold Trail op Marketupdate:

    Gold Trail: Goudprijs versus realiteit (Deel XXII)

    FOA (7 september 2000): Neem even de tijd en luister voor een minuut. Ben je een liefhebber van 'hard geld' en heb je moeite met je belegging in goud? Heeft je belegging in goud pas waarde voor jou als de goudprijs stijgt? Kocht je goudaandelen omdat je geloofde dat deze instrumenten een hefboomwerking hadden op fysiek goud? Geloof je dat goudbeleggingen in de vorm van goudmijnaandelen, opties en futures even veilig zijn als het kopen van fysiek goud en daarom een betere keuze zijn dan fysiek edelmetaal? Het probleem met al deze beleggingen is dat de hefboomwerking zich ook tegen je kan keren zodra de goudprijs waar je naar zit te kijken daalt! Als de goudprijs, zoals we die vandaag de dag allemaal volgen, niet stijgt, wat gebeurt er dan met de waarde van je beleggingen? En kan het zijn dat in het slechtste geval, als de goudprijs nog verder wegzakt, jouw aandelen misschien helemaal geen waarde meer hebben....? De realiteit dicteert dat deze afgeleide beleggingen van goud een daling van de goudprijs niet zullen overleven. Dus hoe kunnen dit soort afgeleiden van goud ooit in vredesnaam dezelfde waarde hebben als fysiek goud? De geschiedenis heeft bewezen dat fysiek goud waarde behoudt in goede en slechte markten. Zowel in gemanipuleerde als in vrije markten! Als je het bovenstaande niet begrijpt, dan komt dat omdat je mindset parallel loopt met het Westerse denken van hard geld. Je loopt achter de verkeerde menigte aan. Je speelt mee in een spel dat je niet kunt winnen, omdat de politieke wil dat zal tegenhouden. De goudprijs waar we vandaag de dag naar kijken is niets meer dan de invloed die het bijdrukken van papier heeft op de genoemde prijs. Omdat deze prijs niet de werkelijke waarde van goud reflecteert zal deze uiteindelijk langzaam wegzakken door een te groot aanbod van papieren beloftes. Om beter te begrijpen wat dit betekent, lees dan de volgende passage op USAGOLD van 6 september 2000. Pleitbezorgers van hard geld die een meer wereldse politieke kijk op de zaken hebben begrijpen het al. Inderdaad, de meeste van hen begrijpen het al veel langer. Met deze nieuwe door de politiek gecreëerde papieren goudmarkt weten ze dat alleen het bezit van fysiek goud hun vermogen zal beschermen op de lange en de korte termijn. De goudkoers interesseert ze niet, behalve wanneer ze van plan zijn meer goud te kopen tegen een nog lagere prijs. Zij weten dat het investeren in beleggingsobjecten die in prijs moeten stijgen een desastreuze strategie is in deze evolueren goudmarkt. Ik citeer uit het USAGOLD forum: "Wees er zeker van dat het niet het vertrouwen in het fysieke goud is dat wegzakt, maar juist het vertrouwen in de opgeblazen hoeveelheid papiergoud dat nog altijd de prijs van fysiek goud dicteert. En zoals het altijd al is geweest is het slechts een kwestie van tijd voor de papieren equivalent van goud instort. De waarde van het papier vervliegt en alleen het fysieke goud blijft haar waarde behouden voor de tegenpartij. De notendop in een notendop is als volgt: De goudprijs daalt omdat we getuige zijn van het einde van een 'geldsysteem' dat we kennen als papiergoud. Ik voorzie ene grote mate van volatiliteit tot aan 'het bittere einde'." Ik verwacht dat de meeste Westerse goudbeleggers nog gewelddadiger en agressiever zullen reageren, zodra de politieke sturing van de goudprijs toeneemt. De smalle strook die het verschil tussen de goudbeleggers en de pleitbezorgers van fysiek goud scheidt zal een vallei worden zodra alle substituten van fysiek goud verwelken. Juist, in de toekomst zal die vallei het verschil markeren tussen diegene die goud hebben en die geen goud hebben voor de komende bull market in fysiek goud! Sommigen zullen de achtbaanrit van hun papieren goudbeleggingen tot het einde uitzitten. Ja, zij zullen rijk zijn, maar zij zullen niet de winst nemen. Ik verwacht dat zij die fysiek goud gekocht hebben er het beste uit zullen komen. Ik zal dit vaak genoemde voorbeeld nog maar eens herhalen: Iedere keer als de goudprijs uit de hand dreigt te lopen zal het systeem dat de prijs van goud bepaalt falen. Dat gebeurt niet omdat het systeem zich niet weet aan te passen naar de hogere waarde. Het faalt omdat de stijgende goudprijs de politieke manipulatie van goud blootlegt die inherent is aan dat tijdsbeeld en systeem. Er zit geen verschil tussen het falen van markten nu en in het verleden. Het enige verschil tussen toen en nu is de mode! Het is mogelijk dat de huidige Westerse generatie beleggers meer geïnteresseerd is in datgene wat hip is dan met wat ons werkelijk te wachten staat. In 1971 was het een simpele oplossing geweest om de officiële goudprijs te verhogen, tot een niveau waarop iedere dollar (als claim op goud) haar equivalent in goud waard was. Maar dit zou de manipulatie van de dollar (hoge inflatie) blootleggen die eraan vooraf was gegaan. En dan noemen we nog niet eens het feit dat veel belangrijke spelers in de financiële markten dan failliet zouden zijn gegaan (zoals de bullion banks nu). Destijds werden er, net als vandaag de dag, veel meer claims op goud (toen nog dollars) verhandeld dan wat er aan fysiek goud aanwezig was. In feite waren er in die tijd al meer dollars in omloop dan de totale waarde van al het goud in de wereld tegen de prijs van dat moment. Net zoals de goudprijs van $35 per troy ounce toen geen enkele binding had met de realiteit, zo heeft ook een goudprijs van $270 vandaag de dag geen enkele binding met de werkelijke waarde van goud. Klinkt dat bekend? Begint het al in te zakken? Vandaag de dag, net als in het verleden, heeft iedere stijging van de goudprijs hetzelfde effect op de dollar en de grote spelers die in het papiergoud handelen. Net als in 1971, toen de officiële goudprijs bevroren werd op $42 per troy ounce en de prijs van fysiek goud elders in de wereld door het dak ging. Een goudprijs in de duizenden dollars is wat ons te wachten staat. Het zal nu nog meer zijn dan toen, omdat de papieren prijs nu nog verder van de werkelijkheid af ligt dan toen. Als je dit begrijpt, dan snap je ook waar we vandaan komen en waar we heen gaan. In de toekomst zal de relatie met een goede goudhandelaar belangrijker zijn dan al het papiergoud dat je vandaag de dag kunt bezitten. Geloof me maar! FOA/ gids van de Gold Trail (Vertaling door Frank Knopers)

  • ECB start aankoop obligaties

    De Europese Centrale Bank (ECB) is deze week begonnen met de aankoop van obligaties, een maatregel die een einde moet maken aan de alsmaar dalende inflatie in de Eurozone. Door schulden van de bankbalansen te halen en te parkeren op de balans van de centrale bank denkt de ECB banken aan te kunnen sporen meer kredieten te verlenen. Het is een uitermate omslachtige methode om de kredietverlening op gang te brengen en de inflatie wat aan te wakkeren, maar het is de enige optie die Draghi heeft nu de rente naar bijna nul is teruggebracht.

    Monetaire stimulering

    Omdat Europese landen hebben afgesproken dat overheden moeten bezuinigen moet de groei vanuit de private markt komen. Dat kan als banken meer kredieten verlenen aan consumenten en bedrijven, zodat er weer meer geconsumeerd en geïnvesteerd wordt. Het is de vraag of deze aanpak zal werken, omdat het maar één kant van het probleem aanpakt. Door het grootschalig opkopen van schuldpapier van banken kunnen banken misschien wel makkelijker kredieten verlenen, maar het is nog maar de vraag of men die kredieten ook wil aannemen. Veel consumenten in de Eurozone zitten immers al vrij hoog in de schulden en houden daarom de hand op de knip. Dat heeft weer tot gevolg dat de bestedingen in de winkels tegenvallen en bedrijven niet staat te springen om nieuwe investeringen te doen en meer personeel in dienst te nemen. Je zou kunnen zeggen dat de ECB probeert te duwen aan een touw, maar we laten ons graag positief verrassen. In de VS hebben de QE programma's wel een positieve bijdrage geleverd aan het herstel, al zijn de baten daar voornamelijk bij de meest vermogende mensen terecht gekomen. Wat de exacte omvang van het stimuleringsprogramma van de ECB is, dat is niet duidelijk. Wel liet de ECB weten dat deze vorm van stimulering een 'substantieel effect' zal hebben op het balanstotaal. Die is nu iets meer dan €2 biljoen, maar als het aan de centrale bank ligt mag dat toenemen tot €3 biljoen. Dat was begin 2012 de omvang van de balans, toen de goudreserve van het Eurosysteem tegen een hogere waarde in de boeken stond en er nog voor honderden miljarden aan LTRO leningen uitstonden.

    Bedrijfsobligaties

    De Wall Street Journal schrijft dat de ECB ook overweegt bedrijfsobligaties te kopen. Daarmee begeeft de centrale bank zich nog meer op het terrein van directe monetaire verruiming. Volgens BNP Paribas is het goed mogelijk dat de ECB vroeg of laat ook bedrijfsleningen gaat opkopen, omdat de eerder aangekondigde maatregelen volgens de bank onvoldoende zijn om het balanstotaal van de ECB tot het niveau van begin 2012 op te schroeven. Of deze maatregel veel verschil zal maken valt ook nog maar te bezien, want de financieringskosten voor grotere bedrijven zijn al uitzonderlijk laag. Het is niet te verwachten dat het lenen voor bedrijven veel aantrekkelijker wordt als de ECB bedrijfsobligaties op haar balans gaat parkeren.

    draghi-ecb

    Kan monetaire stimulering van de ECB de inflatie aanjagen?

  • Grafiek: China stapelt ook schulden

    Wie dacht dat de Chinezen een magische truc gebruikten om de economie te laten groeien heeft het mis, want de volgende grafiek laat zien dat ook daar een groot deel van de economische groei te danken is aan schuldengroei. De private schuldquote is sinds 2008 met bijna de helft toegenomen, namelijk van 130% naar 209% van het bbp. Als gevolg daarvan besteden Chinezen vandaag de dag ook een groter deel van hun inkomen aan het aflossen van schulden. Was dat voor de crisis nog ongeveer 20%, nu is dat al meer dan 33% van het inkomen.

    china-debt

    Private schulden in China zijn de laatste jaren sterk toegenomen (via twitter)

  • Rusland voegt 1,2 miljoen troy ounce goud aan reserves toe

    De centrale bank van Rusland heeft in de maand september 1,2 miljoen troy ounce goud (ruim 37 ton) aan haar reserves toegevoegd, zo blijkt uit de laatste cijfers die onlangs bekend werden gemaakt. De afgelopen vijftien jaar heeft de Bank of Russia nog niet eerder zoveel goud gekocht in één maand tijd, een opvallende constatering. Omgerekend naar de gemiddelde goudprijs in deze maand gaat het om een bedrag van ruim $1,5 miljard.

    Rusland blijft goud kopen ter diversificatie van haar valutareserves. Sinds 2005 heeft het land stelselmatig en bijna zonder onderbreking goud aan haar reserves toegevoegd, met als resultaat dat het land nu over een grotere goudvoorraad beschikt dan China.

    De volledige versie van dit artikel verscheen eerder op een partner blog.

    russian-gold-reserves

    Rusland blijft goud kopen ter diversificatie van haar reserves (Afbeelding van Sharelynx)

  • Kirgizië wil ook toetreden tot Euraziatische Economische Unie

    Kirgizië is de volgende kandidaat voor lidmaatschap van de Euraziatische Economische Unie (EEU), zo schrijft ITAR-TASS. Het land, gelegen in Centraal-Azië, wil al per ingang van volgend jaar bij de unie horen. De vice-premier van het land heeft gezegd dat ze er alles aan zullen doen om een volwaardig lid te worden van deze economische unie, die op 29 mei in het leven werd geroepen door Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan.

    “Rusland blijft de belangrijkste economische partner voor ons in het Euraziatische integratieproces”, zo verklaarde vice-premier Otorbayev. Vooral op het gebied van energie ziet het land voordelen in samenwerking met Rusland, maar ook op het gebied van landbouw denkt Kirgizië wat te kunnen betekenen voor Rusland. “Onze producenten willen graag hun goederen naar de Russische markt brengen”, zo voegde hij eraan toe.

    Euraziatische Economische Unie

    De EEU werd eerder dit jaar opgezet als een soort tegenhanger van de Europese Unie. Deelnemende landen (momenteel zijn dat Rusland, Wit-Rusland, Kazachstan en Armenië) hebben verdragen opgesteld die vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen mogelijk maakt, vergelijkbaar met het Schengen verdrag in Europa. Ook willen deelnemende landen samenwerken op het gebied van energie, industrie, landbouw en transport. De Russische premier Putin ooit heeft als doel geformuleerd om alle voormalige Sovjetlanden bij de Euraziatische Economische Unie te krijgen, met uitzondering van de drie Baltische staten die zich al bij de EU aangesloten hebben. Het is de vraag of dat gaat lukken, want dit jaar kozen Moldavië, Oekraïne en Georgië voor deelname aan de Europese Unie en niet aan de Euraziatische Economische Unie. Naast Kirgizië heeft ook Tadzjikistan interesse getoond in deelname aan de EEU. Dit jaar werd ook de Krim aan de EEU toegevoegd, nadat het Oekraïense gebied door de Russen geannexeerd werd. De Euraziatische Economische Unie is toegankelijk voor alle landen die de doelen van de unie onderschrijven en die voldoen aan de eisen die de deelnemende landen hebben opgesteld.

    kirgizie-eeu

    Kirgizië wil met ingang van 2015 ook bij de Euraziatische Economische Unie horen