Blog

Grafiek: Monetaire stabiliteit onder de goudstandaard

Vaak wordt beweerd dat een goudstandaard zorgt voor een grotere mate van prijsstabiliteit. Op de lange termijn zou de koopkracht van het geld zelfs toenemen door een hogere economische productiviteit. De strenge discipline van een goudstandaard zou de economie moeten behoeden voor grote fluctuaties, omdat er minder makkelijk met krediet gestrooid kan worden.

Maar klopt dat wel? Was de economie echt stabieler onder de goudstandaard? De volgende grafiek suggereert in elk geval van niet. Tussen 1875 en 1934 was de bedrijfscyclus sterker en waren er veel meer periodes van economische krimp.

Bedrijfscyclus VS vanaf 1975 tot 2011

De volgende grafiek uit een studie van Eichengreen laat zien dat verschillende landen baat hadden bij het verlaten van de goudstandaard. De klemmende deflatiespiraal werd doorbroken en men kon eindelijk de vicieuze cirkel van krimp doorbreken. Door kredietexpansie bloeide de economie weer op en daalde de hoge werkloosheid.

Is daarmee gezegd dat goud slecht is? Natuurlijk niet! Deze grafieken suggereren alleen dat de economische problemen niet uit de wereld verdwijnen als we op een of andere manier ons geld weer aan een vaste prijs koppelen aan een goudvoorraad...

Economie bloeide op na loslaten goudstandaard

h/t: MK10, bedankt voor de tip!

30 juni 2014
Goud en zilver report (Week 26)

De goudprijs bleef de afgelopen week netto vrijwel onveranderd. De koers zakte van €966,39 naar €964,26, een verwaarloosbare daling van 0,22%. De zilverprijs stond vrijdag bij sluiting van de handel ook niet ver van de slotkoers van een week geleden. Kwamen we een week geleden uit op €492,23 per kilogram, nu noteren we een slotkoers van €493,85. Omgerekend is dat een ‘winst’ van 0,32%.

In dollars steeg de goudprijs van $1.314,08 naar $1.316,18 per troy ounce (+0,16%) en klom de zilverprijs van $20,81 naar $20,97 per troy ounce (+0,77%). De euro werd weer iets meer waard tegenover de dollar, want de wisselkoers steeg van 1,3611 naar 1,3648. Dat is een stijging van 0,27%. Het ontbrak de afgelopen week aan richtinggevend nieuws, vandaar de relatief beperkte uitslagen. Wel zijn er genoeg interessante ontwikkelingen te melden…

Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

Zilverprijs in euro per kilogram (Bron: Goudstandaard)

Miljardenfraude met goudleningen in China

De Chinese toezichthouder heeft ontdekt dat er op zeer grote schaal gefraudeerd is met leningen waarvoor goud als onderpand werd aangeboden. In veel gevallen bleek het goud helemaal niet toegewezen te zijn of werd het metaal meerdere keren tegelijk uitgeleend voor leningen. Naar schatting hebben bedrijven in de Chinese goudindustrie 900 miljoen yuan winst gemaakt door een te lage rente te betalen op leningen. Door goud als onderpand aan te bieden kan er tegen een lagere kostprijs geleend worden. Nu blijkt dat er niet in alle gevallen echt goud als onderpand beschikbaar was. Naast het edelmetaal werden ook koper, aluminium en andere grondstoffen als onderpand ingebracht voor verschillende leningen.

China importeert minder goud uit Hong Kong

China heeft in de maand mei opnieuw minder goud geïmporteerd uit Hong Kong. Het volume daalde naar 52,61 ton, het laagste niveau in zestien maanden tijd en de vierde maand van daling op rij. De terugval is deels te verklaren door een afgenomen Chinese vraag naar goud en deels door het feit dat Chinezen steeds meer goud rechtstreeks importeren via Shanghai en Beijing. Daar worden geen cijfers van bekendgemaakt. Desondanks is 52,61 ton nog steeds erg veel goud.

China importeerde opnieuw minder goud via Hong Kong

Oklahoma schrapt belasting op goud

Op steeds meer plaatsen wordt goud erkend als een volwaardige financiële 'asset'. Dat betekent dat belastingen op aanschaf van goud op steeds meer plaatsen worden geschrapt, met als doel het edelmetaal beter verhandelbaar te maken. Door de hoge transactiekosten weg te nemen wordt het voor particulieren interessanter om vermogen om te zetten in fysiek goud. In de Eurozone is goud al vrijgesteld van BTW en ook in Singapore heeft men een aanschafbelasting op goud weggenomen.

In de VS, waar sommige mensen goud weer als geld willen gebruiken, wordt de belasting bij aankoop ook steeds vaker geschrapt. Utah was de eerste staat die zowel goud als zilver vrij wist te maken van VAT (value added tax), maar nu zet ook Oklahoma die stap. Per ingang van 1 november hoeft men daar niet de aankoopbelasting van 8,5% te betalen bij het kopen van goud en zilver. Lees verder op Goudstandaard.

29 juni 2014
Video: Warren Mosler over Modern Monetary Theory

In de volgende video geeft econoom Warren Mosler zijn visie op de economie. Mosler heeft veel geschreven over de Modern Monetary Theory (MMT), een economische theorie die beschrijft hoe fiatgeld circuleert in de moderne economie. Mosler publiceerde in 2012 het boek “Seven Deadly Innocent Frauds of Economic Policy”, waarin hij naar eigen zeggen zeven misvatting over de economie behandelt.

27 juni 2014
China imported less gold from Hong Kong in May

According to the latest numbers figures by the Hong Kong Census and Statistics Department, China has imported less gold in May. Net gold imports dropped from 67,04 tonnes in April to 52,61 tonnes of gold in May. Imports through Hong Kong have been falling since February and reached a 16-month low in May.

The decline in imports could partially be explained by lower Chinese demand for gold, because the premium on the precious metal in China has dropped substantially in the past twelve months. Another explanation for the decline could be the increase in direct imports to Shanghai and Beijing. How much metal is imported directly remains unknown, since the Chinese government does not provide figures. Because of the increasing direct imports, we cannot make a good guess on the total Chinese import figure.

China imported less gold in May

Gold demand waning
A gold trader explained to Reuters how gold futures in Shanghai are being traded at a discount to the international London gold price. This development suggests Chinese demand has cooled down somewhat from the 2013 high. Last year Chinese bank imported a total of 1.158,15 tonnes of gold through Hong Kong, when the price of the yellow metal dropped the most in more than three decades. Since the beginning of this year, gold has advanced 10,9% in euro's and 13,5% in Chinese yuan. In many Asian countries it is common practice to buy physical gold as a hedge against currency devaluation. Last year, the Chinese bought a substantial amount of gold, after the price dropped more than 10% in just two days. Now the price is rising again, Chinese are less eager to purchase the metal. Source: Reuters

27 juni 2014
China ontdekt miljardenfraude met leningen gedekt door goud

De Chinese toezichthouder heeft 94,4 miljard yuan (ruim €11 miljard) aan leningen geïdentificeerd waarvan het beloofde onderpand in de vorm van goud niet aanwezig is. Deze onthulling wijst op mogelijke fraude in de financiering van grondstoffendeals. De toezichthoudende instantie schrijft op haar website dat in totaal 25 bedrijven in de goudindustrie gezamenlijk een winst van meer dan 900 miljoen yuan wisten te realiseren dankzij deze gunstige leningen.

De bedrijven in kwestie gaven goud op als onderpand voor leningen, waardoor banken een lagere rente konden aanbieden. Van deze constructie is op grote schaal misbruik gemaakt, omdat in veel gevallen het beloofde goud helemaal niet aanwezig was. Volgens schattingen van de World Gold Council is er in China tot duizend ton goud als onderpand aangeboden voor leningen.

De Chinese regering probeerde het leengedrag van bedrijven te temperen door de rente te verhogen, maar dat heeft niet het gewenste effect opgeleverd. Banken begonnen namelijk leningen te verstrekken in ruil voor onderpand, waardoor ze alsnog een gunstige rente konden doorberekenen. Volgens Goldman Sachs hebben dit soort leningen in China, waarbij verschillende grondstoffen als onderpand kunnen dienen, een totale omvang van $160 miljard. "Dit is de eerste officiële bevestiging van wat veel mensen al langer dachten, namelijk dat goud op grote schaal gebruikt wordt voor de financiering van grondstoffendeals", zo verklaarde Liu Xu van Capital Futures Co. tegenover Bloomberg. "Indien banken hun door goud gedekte leenactiviteiten terugschroeven kan dat leiden tot een korte termijn reductie in de Chinese import van goud".
Niet alleen goud
Het is overigens niet alleen goud dat als onderpand wordt ingebracht voor goedkopere leningen. Ook voorraden koper, aluminium en andere grondstoffen zouden voor dat doel gebruikt en misbruikt worden. Misbruikt, omdat de Chinese toezichthouder vermoedens heeft dat voorraden koper en aluminium meerdere keren tegelijkertijd werden aangeboden als onderpand. Het Chinese bedrijf dat verantwoordelijk is voor de strategische voorraden van grondstoffen loopt de boeken na om te kijken of de voorraden wel gevrijwaard zijn van het onderpand risico. Tegelijkertijd heeft de douane nieuwe regels ingevoerd die moeten voorkomen dat goederen meerdere keren tegelijk als onderpand dienen. Volgens schattingen van Goldman Sachs wordt voor ongeveer de helft van de $160 miljard aan grondstof gedekte leningen goud gebruikt. Leningen gedekt door kopervoorraden hebben een omvang van $46 miljard. Ook ijzererts en sojabonen zouden vaak als onderpand ingebracht worden voor leningen, hier gaat het om respectievelijk $13,8 en $10,3 miljard.

Chinese toezichthouder ontdekt miljardenfraude met goudleningen

27 juni 2014
Grafiek: Volatiliteit aandelen vanaf 1929

De volatiliteit op de Amerikaanse aandelenmarkt zakte deze maand naar het laagste niveau sinds februari 2007. Beleggers lijken zich allerminst zorgen te maken over het herstel van de economie en over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Oekraïne. De aandelenmarkt kabbelt voort en doet dat per saldo in een opwaartse trend. Maar hoe verhoudt de volatiliteit van nu (of van de afgelopen tien jaar) zich ten opzichte van vorige crises?

De volgende grafiek, die we tegenkwamen op Zero Hedge, laat de jaarlijkse volatiliteit van de Amerikaanse S&P 500 aandelen sinds 1929 zien. Zoals je kunt zien was de paniek onder beleggers sinds de beurscrash van 1929 niet meer zo groot geweest als tijdens de laatste crisis van 2008 en 2009. In elk geval waren beleggers meer onder de indruk van de laatste financiële crisis dan van de dotcom crisis, de beurscrash van 1987 (‘Black Monday’) en de oliecrisis. De rode balkjes geven de tien jaren aan waarin de gemiddelde volatiliteit het grootst was.

Hoewel de volatiliteit weer gezakt is naar het laagste niveau sinds begin 2007 is er zeker nog geen sprake van een all-time low. De aandelenmarkt was in de jaren '60 en midden jaren '90 nog lager dan nu, te zien aan de groene balkjes op de grafiek.

Volatiliteit aandelen sinds 1929

27 juni 2014
Fekete: Goud als de ultieme vernietiger van schulden

Volgens professor Antal Fekete is goud het ultieme middel om het economische systeem te zuiver van onproductieve schulden. In de volgende video legt hij uit dat een geldsysteem op basis van kredietverlening goud nodig heeft om de uitwassen van kredietverlening op te schonen. Fekete ziet de staatsschuld van de Verenigde Staten als de grootste bedreiging van het financiële systeem.

Fekete legt uit dat het goud al lang geleden uit het monetaire systeem werd gehaald en dat er sindsdien niets voor in de plaats is gekomen. Pas wanneer een schuld wordt afgelost met fysiek goud wordt de schuld uitgeblust. Wanneer een schuld wordt afbetaald met geld wordt het schuldprobleem louter verplaatst en dat geldt voor zowel huishoudens als bedrijven als overheden. Door goud uit het monetaire systeem te halen kunnen schulden niet meer vernietigd worden. Het resultaat daarvan is een schuldexpansie die groter is dan wat de mens zich kan inbeelden.

"Goud is geen franje en geen luxe, maar een integraal onderdeel van de bloedcirculatie van de economie", zo concludeert Fekete.

26 juni 2014
China importeert opnieuw minder goud uit Hong Kong

China heeft in mei opnieuw minder goud geïmporteerd via Hong Kong, zo blijkt uit cijfers van de Hong Kong Census and Statistics Department waar Reuters vandaag de beschikking over kreeg. De netto import daalde van 67,04 ton in april naar afgerond 52,61 ton in de maand mei. De import via deze handelsroute daalde voor de vierde maand op rij en bereikte in mei het laagste niveau in 16 maanden tijd.

De daling is deels toe te schrijven aan een dalende vraag, want de premie op goud in China is de afgelopen maanden ook sterk teruggelopen. Daarnaast importeert China steeds meer goud rechtstreeks via andere importkanalen, zoals Shanghai en Beijing. Hoeveel metaal er rechtstreeks ingevoerd wordt blijft onduidelijk, omdat het land daar geen cijfers van bekendmaakt. Omdat we niet weten hoeveel goud er inmiddels rechtstreeks geïmporteerd wordt via andere Chinese steden is het niet mogelijk conclusies te trekken over de totale Chinese import van het gele metaal.

China importeerde in mei opnieuw minder goud

Vraag naar goud getemperd
Een goudhandelaar uit Hong Kong verklaarde tegenover Reuters dat de goudfutures in Shanghai op dit moment tegen een discount verhandeld worden ten opzichte van de goudprijs in Londen. Deze ontwikkeling suggereert dat de vraag naar goud in China wat is afgekoeld van het recordniveau van vorig jaar. Vorig jaar importeerden Chinese banken gezamenlijk een recordhoeveelheid van 1.158,16 ton goud via Hong Kong, terwijl de prijs van het gele metaal vorig jaar de grootste daling liet zien in ruim dertig jaar tijd. Op het moment van schrijven staat de goudprijs in euro's 10,9% hoger dan begin dit jaar, in Chinese yuan is de koerswinst voor dit jaar al 13,5%. Chinezen kopen goud om hun vermogen te beschermen tegen geldontwaarding. Vorig jaar grepen ze de prijsdaling aan om meer edelmetaal te accumuleren. Nu de prijs weer langzaam stijgen neemt de gretigheid om edelmetaal bij te kopen af.

26 juni 2014
De prijsvorming en de stroom van goud

Tot op heden heeft de goudprijs nog nooit volledig gecompenseerd voor 100 jaar aan devaluerende valuta. Daardoor zijn we gaan geloven dat de dollar beter is dan goud, een geloof dat kon groeien dankzij de kunstmatige bevriezing van de goudprijs. Het internationale monetaire systeem op basis van de dollar dicteert nog steeds voor de hele wereld wat de gepaste goudprijs moet zijn. De private goudmarkten zijn nog niet in staat geweest om de goudwaarde vrij te laten bewegen. Privaat goud kan nog steeds niet bepalen of een valuta een goede waardeopslag is voor de korte termijn.

Er is echter nog steeds een instituut dat in staat is de goudprijs op dit niveau te houden, zodat de private en publieke goudstromen onder controle gehouden kunnen worden. En dat instituut kan niets anders zijn dan de Bank of International Settlements (BIS) als coördinator van de goudreserves van centrale banken over de hele wereld.

Goud onder controle
Tijdens de Londen Gold Pool wisten centrale banken ook de prijsvorming van goud en de stromen van zowel publiek als privaat goud onder controle te houden. Volcker, Greenspan en Bernanke gaven de langverwachte herwaardering van goud geen enkele kans. Meer recent slaagde ook de ECB er niet in de geleidelijke herwaardering van goud, die rond 1999/2001 in gang werd gezet, te continueren. Dat terwijl het balanstotaal van de Federal Reserve explosief groeide (+500%). Hoewel het balanstotaal van de ECB vanaf 2011 begon te dalen bleef de goudreserve op de activazijde van de balans 15% van de totale activa. De balansen van de Federal Reserve en de ECB divergeerden in 2011, op de top van de goudprijs van $1.925 per troy ounce.

Balanstotaal ECB en Federal Reserve

Afspraken
Het is meer dan waarschijnlijk dat hier formeel of informeel op het niveau van de BIS afspraken over zijn gemaakt. Net zoals de ECB en de Federal Reserve in 1999 het Washington Gold Agreement (WAG) opstelden en ondertekenden, vlak nadat de ECB en de Europese Monetaire Unie (EMU) was opgericht. De nadruk lag oorspronkelijk op -Washington-, maar de overeenkomst werd hernoemd naar Central Bank Gold Agreement (CBGA) toen het Verenigd Koninkrijk uit de WAG stapte. Ook dit is een indirecte indicatie dat de overeenkomsten tussen de euro en de dollar genomen op het niveau van de BIS gesloten worden. De Europese Monetaire Unie zou het niet overleefd hebben als de Federal Reserve niet bereid was geweest gigantische valutaswaps te sluiten met de ECB. Die valutaswaps wisten een totale ineenstorting van de EU/EMU in de financiële crisis van 2008 en 2009 te voorkomen. De euro en de dollar waren gered... We kunnen ons dan ook inbeelden dat de BIS geen enkel bezwaar heeft tegen de goudstromen richting China, op voorwaarde dat Aziaten de goudprijs niet omhoog stuwen zonder toestemming van de dollarmacht in de BIS. We zagen dezelfde dynamiek in de goudstromen richting het Midden-Oosten (Saoedi-Arabië) in ruil voor het behoud van de petrodollar ten tijde van de oliecrisis vanaf de jaren '70. De gespreide repatriëring van de Duitse goudreserves hebben daarom ook geen invloed op hoe de BIS de goudprijs weet te managen. Als het stelsel van centrale banken beslist de BIS op ieder moment welke goudprijs gepast is. In andere woorden, welke goudprijs het meest geschikt is voor het soepel functioneren van het internationale systeem van vlottende valuta.
China
De hoofdvraag blijft hoe lang China de goudprijzing door de BIS nog wenst te accepteren. Hoe lang kan China opbloeien en haar economie uitbreiden met de alsmaar stijgende tekorten en stagnerende economieën van het Westen!? Dat is voor het pragmatische en mercantilistische China de voorwaarde voor het tolereren van de superioriteit van de dollar en de ferme grip die het dollarregime heeft op de goudwaardering. China is een groot wereldrijk dat is uitgesloten van Westerse internationale organisaties (IMF, Wereldbank). Twee wereldrijken kunnen nooit tegelijkertijd de wereld regeren. De Westerse en de Oosterse attitude ten aanzien van de status van goud zijn compleet tegenovergesteld. Europa beweegt zich daar ergens tussenin. De dagen van de Westerse financiële industrie (aandelen, obligaties, enzovoort) als waardeopslag zijn geteld. Goud, het metaal dat een waarde reserve vertegenwoordigt, is nog steeds de enige antithese van onproductieve schuld. En alle kredieten in het Westen zijn onproductieve schuld geworden, omdat het disfunctionele Westerse economische systeem alleen nog maar door schulden gedreven wordt. Dat is waarom het Westen haar goud de facto volledig moet integreren in haar financiële en monetaire systeem, middels een voortdurend foutieve elektronische beprijzing van de objectieve waarde van goud. Het Oosten wil goud op een andere manier waarderen, buiten het systeem van financieel kapitalisme en zonder enige koppeling aan welke munt dan ook. Precies wat Wim Duisenberg zei in zijn speech ter gelegenheid van de introductie van de euro. China promoot goud voor haar burgers als een instrument om vermogen UIT het systeem te halen. Dat terwijl het Westen iedereen aanspoort vermogen op te slaan in aandelen, obligaties en tal van andere gefabriceerde financiële producten.
Nieuwe monetaire orde
De hele wereld verlangt naar een nieuwe monetaire orde, één die al een behoorlijk lange tijd wordt uitgesteld. Toch heeft niemand enig idee hoe dat monetaire systeem eruit zal komen te zien en hoe ze een einde kan maken aan de systematische onbalans in het wereldwijde economische systeem van Westerse tekorten en Oosterse overschotten. Het Westen weet zich geen raad met haar systematische geldbubbels en de evoluerende manie van goedkoop geld (extreem lage rente). Voorlopig speelt het Oosten dit absurde Westerse spel mee, terwijl ze ondertussen goud koopt van het Westen. Dat gaat door totdat het Westen voldoende goud heeft op nieuwe regels af te dwingen. Bedenk goed dat het regerende dollarimperium oorspronkelijk over 28.000 ton aan goudreserves beschikte. Wat is daar nog van over na decennia van goud exporteren, eerst naar Europa (Charles de Gaulle) en het Midden-Oosten en nu naar het Verre Oosten? Op geopolitiek gebied is de militaire orde van de VS aan het verschrompelen. Dat is waarom het Oosten zich niet zal schikken als de VS een nieuwe monetaire order dicteert. De nieuwe monetaire orde wordt weer goud. Het Oosten is niet alleen bezig goud te kopen, ook zal ze spoedig de waarde van goud opstuwen door het edelmetaal te erkennen als ruilmiddel in de handel. Een fysieke ruil van waarde voor waarde. De absurde promotie van crypto currencies zal de evoluerende herwaardering van goud niet verhinderen. Het opdrogen van de wereldwijde fysieke goudmarkt is een illusie. Schaars goud zal altijd blijven stromen tussen de sterke en zwakke handen, van regio's met tekorten naar de regio's met overschotten. De stromen van goud hebben geen directe invloed op de goudprijs en de dynamiek van goudprijzing. De waarde van goud wordt niet direct beïnvloedt door de dynamiek van vraag en aanbod, via de prijsvorming in de papieren goudmarkt. Goud functioneert nooit als een industriële grondstof. Alle bezitters van alle soorten dollarschulden zullen crescendo geconfronteerd worden met verschillende vormen van depreciatie. Zij die zich bewust zijn van het constante en toenemende gevaar van een economische aanval op het dictatoriale dollarregime kiezen voor de bescherming van fysiek goud. De ECB was de eerste centrale bank die haar goudreserves naar de marktprijs waardeerde. Het is deze dynamiek die goud steeds waardevoller maakt tegenover alle gemanipuleerde derivaten van goud. Het in toenemende mate door schulden gedreven Angelsaksische dollarregime verliest nu in rap tempo de loyaliteit van velen die het systeem eerst ondersteunden. Het wereldwijde zwaartepunt van de macht verschuift in toenemende mate van het heersende Westen naar het Oosten. We kunnen deze harde realiteit maar beter snel onder ogen zien.
Conclusie
De dagen van het Westerse financiële Rothschild kapitalisme zijn geteld. De opkomst van het Oosterse economische kapitalisme heeft nog een lange weg te gaan. De toenemende stroom van goud van West naar Oost over de afgelopen decennia is nu meer dan overduidelijk zichtbaar. De nieuwe waardering van goud, buiten het dollarsysteem, zal hier automatisch uit volgen. De wereld zal de dollars terugsturen naar de afzender. Tot op heden accepteert de wereld nog steeds de reserve status van de dollar. Onder deze omstandigheid zou de correcte goudprijs de 15% goudreserve van alle centrale banken in de wereld moeten zijn: $3.125 per troy ounce. Zodra de dollar niet meer door centrale banken geaccepteerd wordt als reserve zal de waarde van goud in termen van valuta een veelvoud zijn van de $3.125 per troy ounce (naar huidige koopkracht). Bedenk goed dat de goudprijs in dollars sinds 1971 zeventig procent meer gestegen is dan de Dow Jones index.

Goudprijs versus Dow Jones sinds 1971
Door: 24 karaat (Dit artikel verscheen eerder in het Engels op het weblog van Koos Jansen)
Disclaimer: De artikelen van gastschrijver 24 karaat zijn op persoonlijke titel geschreven en hoeven daarom niet altijd de visie van Marketupdate te vertegenwoordigen. Marketupdate geeft geen beleggingsadvies en de artikelen van 24 karaat moeten ook niet als zodanig worden aangemerkt. Marketupdate heeft geen geld ontvangen of betaald voor de bijdragen van 24 karaat.

26 juni 2014
Voetbal en politiek in Latijns Amerika

Het is Latijns Amerika de afgelopen twintig jaar redelijk voor de wind gegaan. De economische groei is er duidelijk versneld, de democratie is er nu steviger geworteld en de middenklasse groeit in getal en kracht. Brazilië behoort zelfs tot het exclusieve groepje BRICS-landen, dat de westerse economieën in de nabije toekomst zal voorbijstreven.

Toch heeft al dat succes een duidelijke schaduwkant. De ontwikkelingen zijn niet snel genoeg gegaan om aan de wensen en verlangens van de bevolking te voldoen. Daardoor groeit de frustratie bij de verschillende bevolkingsgroepen met als gevolg demonstraties en opstootjes in verschillende landen. Niemand heeft echter kunnen bevroeden, dat de frustratie en onvrede weleens de kop kunnen kosten aan een van de betere politieke leiders van het land, de Colombiaan Juan Manuel Santos. Voor Brazilië kan het betekenen, dat het voetbal opgescheept wordt met en negatief imago.

President Santos heeft de afgelopen vier jaar met redelijk succes gewerkt aan economische hervormingen. Het heeft gedaan door onder andere deelbelangen van sectoren en pressiegroepen te negeren. De resultaten mogen er zijn, maar het is in de ogen van de bevolking niet goed genoeg.

De president heeft ook nog zijn politieke toekomst gekoppeld aan de uitkomst van de onderhandelingen van de terreurbeweging Farc, die het land zoveel ellende heeft bezorgd. Die onderhandelingen slepen nu al drie jaar en dat biedt de oppositie in de persoon van Alvaro Uribe mooie schietkansen om de publieke opinie op zijn hand te krijgen. Door zich nadrukkelijk uit te spreken tegen een mogelijk pardon voor de Farc wist hij de zittend president in eerste ronde van de verkiezingen op achterstand te zetten. In tweede instantie wist Santos zijn achterstand meer goed te maken. Zijn voorsprong was echter bedenkelijk klein!

Evenals de Colombianen hebben ook de Brazilianen last van depressieve gevoelens. Die uiten ze door zich nadrukkelijk te keren tegen de Wereldkampioenschappen voetbal en tegen de Olympische Spelen van 2016. Hun openlijke afkeer van beide evenementen staat symbool voor hun woede jegens de regerende Arbeiderspartij van de huidige president Dilma Rousseff.

Zowel voor haar voorganger Lula als voor haarzelf onderstreept de organisatie van beide grote evenementen de nieuwe grootheid van het land. De beide leiders hielden er echter geen rekening mee, dat het met de Braziliaanse economie al vanaf 2011 langzaam bergafwaarts gaat. Die stagnatie tastte vooral de positie van de lagere middenklasse aan. Die zagen plotsklaps hun ambities om verder op de ladder te stijgen gedwarsboomd. Bovendien ging het snel achteruit met hun koopkracht. Een verhoging van de kosten voor openbaar vervoer was voldoende om hen in grote getale de straat op te sturen. Tijdens de dagenlange demonstraties keerden de deelnemers zich ook tegen beide geld verslindende evenementen. De onvrede met de politieke en economische koers vertaalde zich ook in een groeiend afkeer van het WK voetbal. Aan de vooravond in mei kon nog maar de helft van de bevolking ervoor warm lopen. Een harde kern van demonstranten blijft zich nog steeds met kracht uitspreken tegen zowel het WK als tegen de Olympische Spelen. Diezelfde harde kern is bereid ver te gaan om een van beide evenementen te laten mislukken.

Toch is die insteek niet juist. Een succesvol afsluiten van beide evenementen zal het imago van Brazilië goed doen met alle mogelijke positieve consequenties van dien. Dat is misschien op korte termijn het beste wat de lagere middenklasse kan overkomen. Hetzelfde geldt min of meer voor Colombia. De zoektocht naar vrede is op korte termijn het beste voor het land. En voor het overige moet iedereen er maar het beste van hopen. Lage groeicijfers hebben hoge ambities gefnuikt. Dat heeft Latijns Amerika in en depressieve stemming doen belanden. Hoe dit continent daaraan kan ontsnappen, is vooralsnog onduidelijk. Het beste recept is hopen en bidden!

Cor Wijtvliet

Bron: Jorge G. Castaneda, World Cup Blues. Project syndicate, june 14 2014

BELANGRIJK:

– Opmerkingen en vragen kunt u richten aan: [email protected]
– Bezoek ook de website van Cor Wijtvliet en lees meer door hem geschreven artikelen
– U kunt Cor Wijtvliet boeken voor een inspirerende spreekbeurt. Laat u verrassen!
– U kunt zich hier abonneren voor het wekelijks Cor Wijtvliet Journaal, voor het geval u deze
nog niet automatisch ontvangt.
– Maak ook kennis met de nieuwsbrief Crash Investor, een vrijwel onmisbaar document voor de actieve belegger!

26 juni 2014
ECB waarschuwt voor vastgoed bubbel door lage rente

Volgens Vitor Constancio, de vice-president van de Europese Centrale Bank, kan de lage rente een oververhitting van de woningmarkt veroorzaken in sommige Europese landen. De historisch lage rente wereldwijd ondersteunt het gematigde economische herstel, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat beleggers op zoek gaan naar hogere rendementen. Dat kan tot onbalans leiden in de economie, zo waarschuwde Constancio afgelopen maandag.

De ECB en het IMF bevestigen in hun analyses van de economische stabiliteit dat het monetaire beleid van centrale banken in bepaalde financiële activa tot oververhitting kan leiden. Daarbij noemt Constancio in het bijzonder de vastgoedmarkt van verschillende landen. Onder andere België, Nederland, Slovenië en Estland hebben volgens de vice-president van de ECB al maatregelen genomen om de risico’s in het financiële systeem in te dammen.

Bubbels
Na het barsten van de dotcom aandelenbubbel verlaagden centrale banken de rente. In combinatie met stimulerend beleid van overheden werd er toen een grote vastgoedzeepbel opgeblazen in verschillende landen. Die barstte in 2007 door de oplopende rente. Sinds het uitbreken van de crisis hebben centrale banken wereldwijd de rente sterk verlaagd in de poging onze met schulden overladen economie een nieuwe oppepper te geven. De aandelenmarkt heeft daar tot op heden het meest van geprofiteerd. Dat de ECB zich zorgen maakt over stijgende huizenprijzen blijkt ook wel uit het feit dat de nieuwe TLTRO leningen aan banken niet gebruikt mogen worden voor de verstrekking van hypotheekleningen. Meer daarover lees je in dit artikel. Vitor Constancio waarschuwde in mei voor een te groot optimisme onder politici ten aanzien van het economische herstel in Europa.

25 juni 2014