Blog

Documentaire: 1929 The Great Crash

In 1929 verloren Amerikaanse huishoudens gezamenlijk $25 miljard aan vermogen door de grootste beurscrash die het land ooit had meegemaakt. In zes dagen tijd verloren aandelen een derde van hun waarde. Talloze bedrijven gingen over de kop en binnen korte tijd gingen 3.000 banken kopje onder omdat spaarders er hun geld weghaalden. Spaarders die te laat waren zagen hun vermogen in rook op gaan.

Het was een crisis die veroorzaakt werd door overvloedige beschikbaarheid van kredieten in de ‘Roaring Twenties’. Het optimisme was groot na het aflopen van de Eerste Wereldoorlog en de toenemende massaproductie maakte consumentengoederen voor steeds meer Amerikanen betaalbaar. In het enthousiasme werd er volop gespeculeerd op nog hogere aandelenkoersen en nog grotere winsten, maar de bomen groeien niet tot aan de hemel…

1929: The Great Crash
Aan de beurscrash van 1929 ging een geweldig beursjaar vooraf. In 1928 leek er nog geen vuiltje aan de lucht, toen de aandelenmarkt in een jaar tijd 50% omhoog ging. Beleidsmakers werden na deze grote beurscrash voor een duivels dilemma gesteld: Moeten we de markt laten uitzieken? Of is het beter om in te grijpen? Centrale banken wisten zich ook geen raad en lieten de depressie steeds dieper worden, totdat op een gegeven moment de geldhoeveelheid met een derde was gekrompen en de werkloosheid naar recordniveau was gestegen. Een devaluatie van de dollar en een groot stimuleringsprogramma brachten na jaren van bittere ellende eindelijk verlichting. Wat kunnen we leren van de vorige Depressie? Een documentaire van 45 minuten...

4 juli 2014
Deze banken betaalden de hoogste boetes

De Financial Times maakte een overzicht van de boetes die banken wereldwijd hebben moeten betalen aan Amerikaanse autoriteiten voor overtreding van de ‘spelregels’. Bank of America en JP Morgan waren het meest stout en kregen respectievelijk $26,4 en $26 miljard aan boetes aan de broek. Ook Europese banken werden de afgelopen jaren geregeld op de vingers getikt door de Amerikaanse toezichthouder. Zo verzamelden Deutsche Bank en HSBC meer dan $2 miljard aan boetes, kreeg de Rabobank een boete van $800 miljoen en moest de ING $619 miljoen betalen.

Opvallend is dat Goldman Sachs in verhouding tot haar omvang relatief weinig boetes heeft moeten betalen. Voor deze ‘goddelijke’ bank staat de teller op $976 miljoen. De Franse bank BNP Paribas staat nog niet in het lijstje, omdat er nog een rechtszaak liep tegen deze bank. BNP Paribas zou zich niet gehouden hebben aan de Amerikaanse financiële sancties tegen landen als Iran en Soedan. De bank deed toch zaken met deze landen, waardoor de effectiviteit van de sancties werd ondermijnd. Volgens de laatste berichtgeving kan BNP Paribas rekenen op een boete van bijna $9 miljard. En zo stormt de bank in één klap door naar de derde plaats van de wall of shame.

Banken onderworpen aan Amerikaans toezicht
Uit deze lijst kunnen we tenminste twee conclusies trekken. De eerste is dat de Amerikaanse toezichthouder nog steeds erg veel zeggenschap heeft, ook buiten de Verenigde Staten. De tweede is dat er vrijwel geen grote banken zijn die zich niet schuldig hebben gemaakt aan één of andere overtreding.

Totale boetes voor banken sinds januari 2009

4 juli 2014
Grafiek: Herstel inkoopmanagersindex sinds 2012

Op Zero Hedge kwamen we een interessante tabel tegen die het herstel van de inkoopmanagersindex over de afgelopen twee jaar goed in kaart brengt. We zien dat de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk vooruit lopen op het herstel in de Eurozone, wat mogelijk verband houdt met het meer soepele monetaire en fiscale beleid in deze landen. Maar ook in veel Europese landen begint de stemming langzaam weer om te slaan van krimp naar groei. De grafiek is afkomstig uit een rapport van JP Morgan.

Wereldwijde inkoopmanagersindex sinds 2012 in één grafiek

4 juli 2014
Is het Amerikaanse banencijfer van 288.000 echt zo goed?

Vandaag werd bekendgemaakt dat er in de maand juni 288.000 nieuwe banen zijn gecreëerd, veel meer dan de 215.000 waar analisten op rekenden. Daarnaast werd ook het banencijfer van de vorige maand fors naar boven bijgesteld. Zodoende was juni al de vijfde maand op rij met een banengroei van meer dan 200.000. Mede als gevolg daarvan zakte het werkloosheidspercentage naar 6,1%, het laagste niveau sinds het uitbreken van de crisis. Dat klinkt als goed nieuws, maar zijn de banencijfers ook echt zo goed? Zero Hedge plaatst de nodige kanttekeningen bij het banencijfer dat de Dow Jones boven de 17.000 punten zette.

Zo is de daling van de werkloosheid van 6,3% naar 6,1% in de maand juni voor een groot deel te verklaren door een toenemend aantal Amerikanen dat niet langer actief meer op zoek is naar werk. Deze groep mensen komen in de categorie Not in Labor Force en worden vervolgens niet meer aangemerkt als werkzoekend en ook niet als werkloos. Ze tellen simpelweg niet meer mee. In de maand juni groeide deze groep Amerikanen met 111.000 naar een all-time high van 92,12 miljoen personen. Dat is bijna 30% van de totale Amerikaanse bevolking!

Zou je deze werkloze Amerikanen ook als zodanig erkennen in de statistieken, dan zou er een veel hoger werkloosheidspercentage uit komen dan 6,1%. Een betere manier om de situatie op de arbeidsmarkt te beoordelen is om te kijken naar de participatiegraad, het percentage van de Amerikanen dat kan werken dat ook daadwerkelijk een baan heeft. Een ander cijfer is de Employment-Population ratio. Deze staat op dit moment op 59%. Dat is weliswaar beter dan de situatie in 2010 en 2011, maar het herstel is lang niet zo krachtig als de officiële werkloosheid van 6,1% doet suggereren. De grafieken zien er als volgt uit.

Participatiegraad kwakkelt op 35-jaars dieptepunt (Bron: Zero Hedge)

Percentage Amerikanen met een baan herstelt nauwelijks (Bron: Zero Hedge)

Banencijfer zegt niet alles

Dat de Amerikaanse arbeidsmarkt er nog steeds niet heel goed uitziet blijkt ook wel uit het feit dat steeds meer fulltime banen plaats maken voor part-time banen. Dat hoeft niet per se slecht te zijn, ware het niet dat de gemiddelde inkomens al jaren stagneren. De stijging van de lonen is in ieder geval veel lager dan de stijging van de kosten van levensonderhoud. De kwaliteit van de banen is minstens zo belangrijk als de kwantiteit van banen. Hoewel de Amerikaanse economie langzaam uit het dal lijkt te kruipen kunnen we de presentatie van de officiële werkloosheid als bijzonder optimistisch beschouwen.

Inkomens stijgen veel minder snel dan de kosten van levensonderhoud (Bron: Zero Hedge)

3 juli 2014
Overlijdensrisicoverzekering geen invloed op beursgang NN Group

De verzekeraar Nationale Nederlanden (NN Group) stond enkele dagen voor de beursgang weer in het nieuws vanwege mogelijke extra schadevergoedingen. De vergoedingen die de verzekeraar zou moeten gaan uitkeren voor verkochte woekerpolissen zou wel eens honderden miljoenen euro’s hoger kunnen gaan uitvallen dan eerst werd verwacht, zo blijkt uit een geheim rapport dat in handen is van RTL Nieuws.

Het rapport werd gemaakt op aanvraag van de geschillencommissie Kifid en adviseert over een conflict over een overlijdensrisicoverzekering. De overlijdensrisicoverzekering werd gedeeltelijk gedekt door de verwachte beleggingsresultaten. Omdat die resultaten tegenvielen, groeide het gat tussen het beoogde doelkapitaal en de dekking. Dat betekende meer risico voor de verzekeraar en dus een hogere premie. Door dit zogenaamde hefboom-inteereffect bleef er nauwelijks iets over om de hypotheek mee af te lossen.

De Kifid zal pas na de zomer beslissen over een extra schadevergoeding. Die kan bovenop de compensatie komen die in 2009 al werd afgesproken. De Kifid uitspraak gaat slechts over een individueel geval maar kan als jurisprudentie dienen voor andere klachten en rechtszaken. Volgens de NOS zou de kostenpost kunnen oplopen tot meer dan €750 miljoen. Een woordvoerder van Nationale Nederlanden noemde de “megastrop” voorbarig. De berekening van de compensatie van het rapport van de Kifid verschilt namelijk van de rekenmethode van Nationale Nederlanden.

Ondanks de potentiele megastrop werd Nationale Nederlanden (NN Group) op de eerste twee handelsdagen na de beursgang door beleggers verwelkomt met een koerswinst. De handel begon op woensdagochtend 2 juli op een introductieprijs van €20. Op moment van schrijven staat de koers op een winst van 4,28%. Door de grote vraag naar het aandeel deed de grootaandeelhouder van de NN Group, ING, 77 miljoen aandelen van de hand in plaats van de eerder aangekondigde 77 miljoen. Na de beursgang heeft de ING nog 71,4% van de aandelen van de NN Group in handen. De beursgang leverde ING €1,5 miljard op.

ING moet zijn verzekeringstak volledig verkopen van de Europese Commissie omdat de bank tijdens de crisis steun heeft gekregen van de Nederlandse belastingbetaler. Eind volgend jaar moet het belang zijn teruggebracht tot minder dan de helft en een jaar later moet de NN Group volledig zijn verkocht door ING.

Bronnen:
NOS
RTL Nieuws
Brand New Day

3 juli 2014
Centrale bank India gaat goud uitlenen

De Reserve Bank of India (RBI) heeft een plan bedacht om de schaarste aan goud in eigen land te verlichten zonder het beruchte importquotum op te heffen. Door een deel van de nationale goudvoorraad beschikbaar te stellen aan Indiase banken kan er meer goud in circulatie worden gebracht, zonder het te moeten importeren. Dit kan de premie op goud op de Indiase goudmarkt verder omlaag drukken. De Indiase centrale bank heeft in de stad Nagpur een voorraad goudstaven liggen, bestaande uit zeer oude goudstaven met een lagere zuiverheid.

In ruil voor deze oude goudstaven kan de RBI zuivere goudbaren inkopen in Londen. Op deze manier denkt de centrale bank twee vliegen in één klap te slaan. Niet alleen verbetert de centrale bank de kwaliteit van haar goudreserve, ook kan ze de druk verlichten op de Indiase goudmarkt zonder importbeperkende maatregelen te hoeven schrappen. Als gevolg van het importquotum is er al enige tijd een beperkt aanbod van fysiek goud op de Indiase markt, omdat het quotum een maximum stelt aan de import van het edelmetaal.

Goud verhandelbaar maken
De Economic Times of India heeft van verschillende goudhandelaren en bankiers te horen gekregen dat ze mogen bieden op het goud van de centrale bank. Het is de eerste keer dat de RBI op deze manier een deel van haar goudvoorraad ter beschikking stelt aan de markt. Het nieuwe goud dat de centrale bank wil kopen via Londen zal daar waarschijnlijk ook blijven liggen. Op die manier heeft India meer goud dat gemakkelijk te verhandelen is. Veel centrale banken bewaren een deel van hun goudreserve in opslagcentra als Londen en New York, zodat ze het makkelijk onderling kunnen verhandelen tegen lage transactiekosten. De Indiase centrale bank heeft een officiële goudreserve van 557,7 ton, waarmee het land op de elfde plaats komt in de ranglijst van landen en instituties met de grootste goudreserves. Deze reserve heeft tegen de huidige goudprijs een waarde van 20,8 miljard. De totale reserve van de RBI heeft een omvang van ongeveer $315 miljard. In 2009 kocht de centrale bank van India nog 200 ton geel metaal van het IMF.

India wil oude goudstaven uit de voorraad halen en op de markt brengen. Foto van Bobby Yip/Reuters

3 juli 2014
Video: De opkomst van de Chinese yuan als handelsmunt

De Chinese yuan heeft zich in een paar jaar tijd ontpopt tot een belangrijke munt voor internationale handel. De Amerikaanse dollar wordt nog steeds het vaakst gebruikt aandeel in de wereldhandel, maar het marktaandeel van deze munt neemt snel af. Zoals de volgende grafiek laat zien maakte China in 2010 nog nauwelijks gebruik van haar yuan voor internationale transacties. Nu is dat al 20% van de totale handel. De populariteit van de yuan groeit doordat China met steeds meer handelsblokken afspraken maakt om in lokale valuta te handelen. Dit is een belangrijke ontwikkeling die past binnen de trend van de-dollarisatie.

John Authers van de Financial Times zet de laatste ontwikkelingen op een rij in de volgende video. We lichten er één grafiek uit, omdat die de opkomst van de yuan als handelsmunt goed in beeld brengt. Eind vorig jaar passeerde de yuan de euro nog als tweede populairste handelsmunt ter wereld. China wil minder afhankelijk zijn van de dollar

Chinese yuan wint aan populariteit in internationale handel

Renminbi wordt nu al meer gebruikt dan de euro

3 juli 2014
Hedge funds zetten in op meer geweld in Irak

Heel even tikte de prijs voor een vat Brent olie het niveau aan van $ 115,71. Dat was een prijs die al heel lang niet meer genoteerd was. Ook de prijs voor West Texas Intermediate (WTI) ging omhoog en wel naar $ 107,45. Daarna zakte de prijs op maandag 23 juni Brent licht terug naar $ 114,83. De lichte daling was het gevolg van geruchten als zou het Iraakse leger een aantal posten op de grens met Jordanië en Syrië heroverd hebben. Dat bleek overigens in tweede instantie een vals gerucht. Sterker nog, op het slagveld ligt het initiatief volledig bij ISIS en zijn Soennitische bondgenoten. Op 24 juni werd bekend, dat ISIS rebellen en hun Soennitische bondgenoten na een week van gevechten de belangrijke raffinaderij bij de stad Baji op het Iraakse leger hadden veroverd. Baji heeft een capaciteit van 310 000 vaten per dag en voorziet voor een derde in de brandstof behoefte van het land.

In eerste instantie hebben olieprijzen niet geregeerd op deze berichtgeving. Uit onderstaande grafiek blijkt dat de prijs voor Brent lichtjes is blijven dalen. De gedachte achter de daling is, dat de oorlog de productie van olie in gevaar zou brengen. Dat is tot nu toe niet gebeurd. Dat komt, omdat de belangrijkste olievelden en oliehavens in het zuiden van het land liggen. Daar hebben de Sjiieten het voor het zeggen. Ongeveer 85% van de 3,3 miljoen vaten die Irak recentelijk oppompte, komt uit het zuiden. De havenstad Basra exporteert nog dagelijks 2,53 miljoen vaten en dat getal kan in juli waarschijnlijk oplopen tot 2,7 miljoen. Andere belangrijke olievelden liggen in het noorden van Irak en worden gecontroleerd door de koerden. Die exporteren een groot deel van hun olie via Turkije naar het westen.
Escalatie in Irak
Niks aan de hand, zo lijkt het. Daar denken een aantal Amerikaanse hedge funds anders over. Ze zijn van mening, dat de strijd in Irak zal blijven escaleren. Vroeger of later moet dat in hun ogen leiden tot een verstoring van de productie. Die gedachte is niet zo vreemd. Grote bedrijven als Exxon en BP, die voornamelijk actief zijn in het Zuiden, zijn begonnen hun buitenlands werknemers te evacueren. In die wetenschap zijn hedge funds daarom hun long posities de afgelopen weken fors gaan uitbreiden. Ze rekenen op een angstpremie tussen $ 5 - $ 10 voor een vat WTI.

Brent olieprijs

WTI olieprijs

Stijging olieprijs
Er is nog een argument, dat pleit voor de opstelling van de hedge funds. Volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) zal de vraag naar olie dit jaar met 1,3 miljoen vaten per dag stijgen naar 92,8 miljoen. Voor OPEC betekent dat een stijging van 30 miljoen naar 30,9 miljoen vaten per dag. De verwachting was, dat Irak een deel van die stijging voor zijn rekening zou nemen door de productie op te voeren naar 4 miljoen vaten per dag. Als de geweldsspiraal in Irak blijft toenemen, mag je daar vraagtekens bij zetten. Het overschot op de wereldmarkt kan dan in de tweede helft van het jaar zomaar omslaan in een tekort. Dat zal zeker het geval zijn, als het herstel in een land als China voorspoediger verloopt dan verwacht! Ook op termijn kunnen er negatieve effecten optreden, die de prijs zullen beïnvloeden. Volgens het IEA is Irak een van de weinige landen binnen OPEC die nog in staat is zijn productie in de komende jaren substantieel, tot boven 4,5 miljoen vaten per dag, kan opvoeren. Dan moet er echter wel geïnvesteerd worden in productiecapaciteit en in verbetering van de infrastructuur van het land. Een langdurige burgeroorlog maakt dat tot een illusie. Cor Wijtvliet BELANGRIJK: - Opmerkingen en vragen kunt u richten aan: [email protected] - Bezoek ook de website van Cor Wijtvliet en lees meer door hem geschreven artikelen - U kunt Cor Wijtvliet boeken voor een inspirerende spreekbeurt. Laat u verrassen! - U kunt zich hier abonneren voor het wekelijks Cor Wijtvliet Journaal, voor het geval u deze nog niet automatisch ontvangt. - Maak ook kennis met de nieuwsbrief Crash Investor, een vrijwel onmisbaar document voor de actieve belegger!

3 juli 2014
Zwitserland wil ook knooppunt worden voor Chinese yuan
Na Londen en Frankfurt wil ook Zwitserland intensiever samenwerken met de Chinese centrale bank, zo schrijft Reuters. Zwitserse banken willen graag dat er een directe valutaswap komt tussen de Zwitserse centrale bank (SNB) en de People’s Bank of China (PBoC), zodat transacties in yuan direct doorgevoerd kunnen worden door Chinese banken die in het Europese land gevestigd zijn. De bankenlobby van Zwitserland zegt dat er op dit moment al actie wordt ondernomen om een valutaswap tussen de Zwitserse franc en de Chinese yuan renminbi te realiseren.

“De Zwitserse autoriteiten doen er alles aan om aan de noodzakelijke condities te voldoen die nodig zijn om van Zwitserland een renminbi handelscentrum te maken”, zo schrijft de Zwitserse regering in een persverklaring. Afgelopen week bracht een Chinese delegatie een tweedaags bezoek aan Zwitserland. De gouverneur van de Chinese centrale bank, Zhou Xiaochuan, was daar ook bij aanwezig. Volgend jaar ontmoeten vertegenwoordigers van beide landen elkaar in China.

Lees ook:
Ook Zwitserland wil knooppunt voor Chinese yuan
3 juli 2014
Video: Alan Greenspan over het effect van lange termijn schulden

Alan Greenspan was te gast bij de 2014 Fiscal Summit, waar gesproken werd over de economische crisis en het probleem van lange termijn schulden op de economische groei en de stabiliteit van de economie. In dit gesprek wijst de voormalig centrale bankier op de veranderde manier waarop vandaag de dag een crisis wordt aangepakt. Men is eraan gewend geraakt dat de overheid en de centrale bank garant staan om problemen op te lossen, bijvoorbeeld door garanties of noodleningen te verstrekken. Politiek gezien is het makkelijker om een bailout te geven dan om dat niet te doen.

Greenspan merkt op dat de nasleep van het barsten van de vastgoedbubbel veel groter is dan van de nasleep van het uiteenspatten van de dotcom bubbel. Destijds verloren mensen ook veel geld, maar dat waren overwegend beleggers die de verliezen nog wel konden dragen. De huizenmarktzeepbel heeft veel grotere gevolgen gehad voor de economie, omdat deze ook de meer kwetsbare bevolkingsgroepen raakte die hun levensstijl in grote mate met schulden financierden. Kort samengevat was de ‘leverage’ in het financiële systeem tijdens de vastgoedbubbel veel groter dat tijdens eerdere crises.

2 juli 2014
Grafiek: Chinese banken grootste ter wereld

Als de omvang van de grootste banken in een land iets zegt over de economische ontwikkeling, dan heeft China de laatste jaren hard aan de weg getimmerd. The Economist maakte een overzicht van de tien grootste banken ter wereld, waarin China goed vertegenwoordigd is. Vorig jaar had China al de grootste bank ter wereld en dit jaar is ook de tweede grootste bank van Chinese komaf. In totaal levert China vier banken aan deze top-10, net als de Verenigde Staten. Ook een Britse en een Japanse bank wisten een plek te veroveren in deze ranglijst.

h/t: Lukas Daalder

China heeft de grootste banken

2 juli 2014