Categorie: Nieuws

Radar: De Schuldvraag (deel 2)

Radar heeft ook het tweede gedeelte van haar extra uitzending over de financiële crisis online gezet. In het tweede gedeelte kijkt Antoinette Hertsenberg naar de hoogte van onze schulden en stelt ze de vraag of dit op schulden gebaseerde geldsysteem niet veel weg heeft van een piramidespel. Verschillende deskundigen geven daarop een bevestigend antwoord. Ook legt de documentaire uit waarom we voorlopig geen rekening hoeven te houden met een stijging van de rente. Dat zou funest zijn voor onze met schulden overladen economie.

Een aanrader voor iedereen die nog met vragen zit over de financiële crisis.

24 december 2013
“Federal Reserve manipuleert de aandelenmarkt omhoog”

James Grant en Richard Sylla bespreken het trackrecord van de Federal Reserve over de afgelopen honderd jaar. Heeft de centrale bank de Amerikaanse bevolking een dienst bewezen? Of hebben alleen de banken en overheden er profijt van gehad? En wat te denken van het gigantische verlies aan koopkracht over de afgelopen honderd jaar? En wiens belangen dient de Federal Reserve eigenlijk nog?

Op die laatste vraag geven James Grant (oprichter Grant’s Interest Rate Observer) en Richard Sylla (professor in de geschiedenis van Financiële markten en instutities) een eenduidig en controversieel antwoord. Beide heren suggereren dat de Federal Reserve nu als taak heeft de aandelenmarkt te ondersteunen. Grant zegt: “Een nieuw gegeven is dat de Fed de aandelenmarkt omhoog praat. De centrale bank manipuleert de prijzen, voornamelijk op Wall Street”.

Professor Sylla is niet minder uitgesproken. Hij zei het volgende: "De Federal Reserve lijkt - bijna opzettelijk - de aandelenmarkt omhoog te duwen. Ik volg dit soort ontwikkelingen al veertig a vijftig jaar en dit is de eerste keer dat het lijkt alsof de Amerikaanse overheid een actief beleid voert om de aandelenmarkt aan te jagen. En het lijkt erop dat de Federal Reserve dit een aangename ontwikkeling vindt, aangezien mensen die aandelen hebben zich er rijker door gaan voelen en meer geld gaan uitgeven. Dan komt de werkloosheid ook naar beneden."

23 december 2013
Honderd jaar Federal Reserve!

Het is vandaag honderd jaar geleden dat de Federal Reserve werd opgericht, een centrale bank die in het leven werd geroepen om de waarde van de dollar te beschermen en te voorkomen dat het banksysteem op slot zou gaan in een nieuwe crisis. Ook zou de Federal Reserve de impact van de bedrijfscyclus zoveel mogelijk moeten beperken, door de rente in crisistijd te verlagen en in betere economische tijden te verhogen. Sinds 1977 heeft de Amerikaanse centrale bank er nog een mandaat bij, namelijk het verbeteren van de werkgelegenheid. Daarom spreken we sindsdien van een ‘Dual Mandate’.

Trackrecord Federal Reserve

Later deze week besteden we meer aandacht aan de historie van de centrale bank, maar voordat we dat doen staan we eerst even stil bij de hierboven genoemde doelstellingen. Wat voor rapportcijfer geeft u de Federal Reserve geven voor de taken die ze op zich heeft genomen? Marketupdate stelde een (arbitrair) trackrecord samen.

Koopkracht van de dollar
We trappen af met een bekende grafiek, namelijk die van de koopkracht van de dollar. Afhankelijk van de gehanteerde definitie heeft de dollar sinds 1913 tussen de 95% en 98% van haar koopkracht verloren. Wie geld in een oude sok heeft gestopt is er dus behoorlijk in koopkracht op achteruit gegaan... Prijsstabiliteit is een rekbaar begrip, want op korte termijn is de dollar nog steeds een stabiele munt. Door de jaren heen wordt duidelijk dat iedereen een beetje koopkracht verliest door dollars aan te houden. Met de extreem lage rente leveren ook staatsobligaties bijna niets meer op.

Koopkracht van de dollar sinds 1913

Bank Failures

Een grote centrale bank is in staat schokken te absorberen die een individuele bank niet kan dragen. Door dit extra vangnet zou het aantal bank failures beperkt moeten blijven. Daar kwam in de Grote Depressie weinig van terecht, want toen gingen er heel veel lokale banken kopje onder. Maar sindsdien is de Federal Reserve er inderdaad vrij goed in geslaagd om het aantal omvallende banken laag te houden. Tussen 1934 en 1978 gingen er jaarlijks slechts een handjevol banken over de kop. Tijdens de crisis van begin jaren '80 bleef de schade ook beperkt, zoals onderstaande grafiek laat zien. Door een consolidatieslag blijven er wel steeds minder banken over, die stuk voor stuk een groter marktaandeel hebben. Dat vertekend enigszins het aantal faillissementen van de huidige financiële crisis. De Federal Reserve blijkt voornamelijk de belangen van de banken te dienen, want die hebben de crisis bijzonder goed doorstaan. Door de geldkraan open te draaien met kwantitatieve verruiming en met het TARP programma werden banken geleidelijk ontdaan van veel giftige leningen. De slechte leningen hopen zich op op de balans van de Federal Reserve.

Aantal 'bank failures' in de Verenigde Staten sinds 1921

Werkgelegenheid

Sinds 1977 heeft de Federal Reserve een dubbel mandaat. Naast het bewaken van de prijsstabiliteit (wat niet zo goed gelukt is) moest het monetaire beleid van de centrale bank ook positief afstralen op de arbeidsmarkt. Hadden we dit overzicht in 2005 gemaakt, dan zou de Federal Reserve op dit onderdeel een goede beoordeling krijgen. Maar nu blijkt dat die arbeidsmarkt het vooral goed deed door de beschikbaarheid van overvloedige hoeveelheden goedkoop geld. Banken verstrekten zoveel kredieten dat men tegelijkertijd kon sparen en consumeren. Een bubbel op de huizenmarkt gaf een extra boost aan de werkgelegenheid.

Werkgelegenheid in de VS vanaf 1948

Bedrijfscyclus
De Federal Reserve zou haar rente-instrument inzetten om bubbels in de economie te voorkomen. Als we de S&P 500 als graadmeter voor de economie beschouwen moeten we helaas tot de conclusie komen dat de Federal Reserve ook op dit vlak geen goede score haalt. De afgelopen drie decennia was er een opeenstapeling van bubbels zichtbaar, zoals Sander Boon beschrijft in het interview dat onlangs op Marketupdate verscheen. De opeenstapeling van bubbels blijkt vaker wel dan niet het gevolg te zijn van een te lage rente. Dat de Federal Reserve geen goed gevoel voor timing heeft blijkt ook wel uit de woorden van Fed-voorzitter Bernanke. Hij beweerde in 2007 nog dat er geen bubbel was op de Amerikaanse huizenmarkt, terwijl er op dat moment al genoeg mensen waren die het barsten van de huizenbubbel al zagen aankomen.

S&P 500 index sinds 1957

Honderd jaar Federal Reserve. Hoera?

23 december 2013
Taper-mania
Voor 2014 willen de centrale bankiers ons doen geloven dat ze alle steun aan economie & financiën gaan afbouwen tot nul!? We moeten geloven dat dit ook kan omdat de globaliserende economie dat nu zou aankunnen. Flauwekul, natuurlijk. Want de stagnerende economie heeft juist nog meer stimulus nodig. Er steekt dus een centrale bank strategie achter deze taper-mania! Centrale bankiers denken en handelen globaal in functie van hun sterkhouders (de Rothschild’s): de internationale conglomeraten. Waar willen ze naartoe, wat willen ze bereiken…

Historische 10-jaars rente VS (Via Zero Hedge)

Dollarsysteem verliest haar fundamenten

De voorbije 45 jaar (sedert 1971) lijken op een financiële stuiptrekking in vergelijking met de 150 jaar daarvoor. Bekijk de bovenstaande grafiek daarvoor aandachtig. Het dollarsysteem verloor eerst z’n gouddekking en is nu z’n oliedekking aan het verliezen. Het Rothschild dollarsysteem verliest z’n wereld controlerende dollarmacht. Hun gratis geld mania (hot money) is een doodlopende straat.

Als de Anglo-Amerikaanse internationale conglomeraten hun wereldmacht willen blijven behouden gaan ze iets moeten organiseren waarbij ze de machtshefbomen zullen kunnen blijven behouden. Want dat kan straks niet meer door verdere absolute controle over goud & olie (flow & prijzing).

Heeft gans de wereld zich in een dollar ‘catch-22’ laten manoeuvreren door het Rothschild systeem? Of is dit enkel een ongelukkige samenloop van omstandigheden!? Het eerste is het het meest waarschijnlijke. Als je alle andere groeiende macht voor een prikkie wil binnenhalen moet je die macht eerst waardeloos maken, door het niet dulden van een multi-polaire wereld met grote spelers als EU en China, die een bedreiging vormen voor de dollarmacht. De 45 jaar stuiptrekking op de rentegrafiek laat zien dat het dollarregime nog steeds niet onthoofd is door de opkomende wereldspelers. We zijn de waardeloze wereld (non-)reserve munt blijven opstapelen onder de dwingende (vernietigende) voorwaarden van het dollarregime. Gans de wereld draagt de zware gevolgen van deze kwaadaardige besmetting. Omdat het dollarsysteem nog steeds blijft bepalen wat uw verdiensten maar waard zijn. Maar die dynamiek ondergraaft ook de eigen krachten van het dollarregime. Dit gebeurt omdat de Rothschild’s (internationale conglomeraten) enkel loyaal zijn aan hun eigen macht, zonder enige binding met welke staat of volk dan ook.

Daarom is een nieuw Bretton Woods internationaal akkoord ook zee onwaarschijnlijk. Hoe nijpend noodzakelijk dit nu ook moge zijn voor een gezond makende evenwichtige wereldhandel (het stroomlijnen van de overschotten en tekorten). Dit speelt niet alleen op wereldvlak tussen Oost en West, maar ook op EU vlak tussen Noord en Zuid.

Doorstart maken via een muntdevaluatie?
Het dollarregime zal meer dan waarschijnlijk weer plotsklaps (uit het niets) een éénzijdige actie ondernemen. Denk bijvoorbeeld aan een dollar devaluatie van 30% (?) met alle andere munten in een muntslang 5% (?), die ze dan maar 'valuta reset' zullen noemen (bijvoorbeeld via QE). Een muntslang is een afspraak tussen verschillende landen dat hun valuta alleen binnen een bepaalde bandbreedte in waarde mag stijgen of dalen ten opzichte van andere gespecificeerde valuta. Dat klinkt neutraal en sophisticated, omdat er geen sociale onrust over uit zou breken. Of nu iedereen zich in die wereld dollar muntslang zou gaan invoegen is een ander paar mouwen. De EU heeft daar tonnen onaardige ervaring mee, tijdens de ECU periode (voorloper van euro). Een wereldwijde valuta reset zou dan opgezet worden aan de hand van total net assets van alle muntblokken. Maar het enige bezit van de VS - als initiatiefnemer van een dergelijke wereld muntslang - is een schuldenlawine!? Misschien kiest men wel voor goudreserve als asset??? Linksom of rechtsom, China zal nooit spijt krijgen van z’n goudaccumulatie (zie ook de artikelen van Koos Jansen). Hoe sneller de tapering verloopt, des te dichter we bij een mogelijke *reset* komen te staan. Het economische optimisme als verantwoording voor tapering is een totale misleiding (afleiding).
Open zenuwen
De rentecurve uit bovenstaande grafiek moet terug op een normaal ge-reset worden door een *ingreep*. Omdat dit niet meer op een natuurlijke manier kan. Een muntslang en/of muntkorf (SDR-achtig) is een waarschijnlijke tussenstap naar een nieuwe wereld reservemunt (the EMU way). Daarbij houden we rekening met het feit dat het dollarsysteem en regime nu drie open zenuwen aan de oppervlakte heeft liggen:
- De euro en de converteerbare yuan/roebel
- Een wankelende petro-dollar
- Goud als rijkdom reservewaarde!
Het wordt dus lastig en pijnlijk manoeuvreren in 2014 en 2015... Door: 24 karaat

Is een valuta devaluatie de oplossing?

Disclaimer: De artikelen van gastschrijver 24 karaat zijn op persoonlijke titel geschreven en hoeven daarom niet altijd de visie van Marketupdate te vertegenwoordigen. Marketupdate geeft geen beleggingsadvies en de artikelen van 24 karaat moeten ook niet als zodanig worden aangemerkt. Marketupdate heeft geen geld ontvangen of betaald voor de bijdragen van 24 karaat.
23 december 2013
Goud en zilver report (Week 51)

De afgelopen week bereikte de goudkoers ook in dollars het laagste niveau in meer dan drie jaar tijd. Op donderdag 19 december zakte de koers intraday naar een dieptepunt van ongeveer $1.187 per troy ounce, een prijs die we begin augustus 2010 voor het laatst gezien hebben. In euro’s zakte de goudprijs al eerder door het oude dieptepunt van eind juni heen, als gevolg van een wisselkoerseffect. De euro staat op dit moment veel sterker dan tijdens de oude bodem van eind juni dit jaar.

In euro’s zakte de goudkoers de afgelopen week van €901,45 naar €880,12 per troy ounce, een daling van 2,37%. In dezelfde periode zakte de prijs in dollars van $1.238,74 naar $1.204,24, een verlies van 2,79%. De zilverkoers zakte van €461,07 naar €456,23 per kilogram (-1,05%) en van $19,71 naar $19,40 per troy ounce (-1,57%). Het komt niet vaak voor dat de prijs van goud een grotere daling laat zien dan die van zilver, omdat de zilvermarkt veel kleiner is en daardoor meestal grotere uitslagen in beide richtingen laat zien dan goud.

Waarom goud het de afgelopen week meer moest ontgelden dan zilver, daar kunnen we geen sluitend antwoord op geven. Goud wordt voornamelijk als monetair metaal gezien, terwijl zilver een belangrijke industriële component heeft. De aankondiging van tapering door de Federal Reserve was een monetair besluit, wat mogelijk de verklaring kan zijn voor de grotere prijsdaling van goud.

Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

Zilverprijs in euro per kilogram (Bron: Goudstandaard)

EUR/USD

De hierboven genoemde percentages laten tevens zien dat de dollar de afgelopen week wat sterker is geworden ten opzichte van de euro. We zien een herhaling van zetten in de valutamarkt, want net als eind oktober weet de euro ook nu niet door te stoten naar $1,40. In de eerste helft van november zakte de wisselkoers met vijf cent tot iets meer dan 1,33. Deze week zakte de EUR/USD wisselkoers van 1,375 naar 1,3675, een daling van -0,54% die hoogstwaarschijnlijk ook toegeschreven kan worden aan de tapering van Bernanke.

De EUR/USD wisselkoers breekt nog niet door de 1,40 heen (Bron: Yahoo Finance)

Tapering

Deze week ging het hoge woord er eindelijk uit. Op de valreep van het voorzitterschap van Bernanke wordt de tapering gestart. Met ingang van januari koopt de centrale bank niet langer $85 miljard per maand, maar ‘slechts’ $75 miljard. We lieten eerder al zien hoe groot de impact van dit besluit is, maar we plaatsen de grafiek graag nog een keer om u erop te wijzen hoe klein deze zet van de Amerikaanse centrale bank eigenlijk is. Commentatoren kunnen er veel woorden aan vuil maken hoe goed die tapering wel niet is (herstel!), maar de volgende grafiek van Zero Hedge bewijst dat die $10 miljard minder slechts een druppel op een gloeiende plaat is. De cijfers zeggen opnieuw meer dan de mooie woorden… (Merk op dat de balans van de Federal Reserve de $4 biljoen inmiddels gepasseerd is!)

De impact van $10 miljard tapering in 2014 (Bron: Zero Hedge)

Aandelen omhoog, staatsobligaties en edelmetalen omlaag

Hoe marginaal het effect van tapering in het grotere geheel dan ook mag zijn, de markt verwacht dat dit nog maar het begin is. De aandelenmarkten in Europa en in de VS schoten na de aankondiging van deze beleidsverandering omhoog, terwijl de edelmetalen opnieuw door het putje gingen. Doordat de Federal Reserve de voet een klein beetje van het monetair gaspedaal haalt kropen ook de obligatierentes weer een beetje omhoog. De 10-jaars obligaties van de VS noteerden vrijdagavond 2,89%, terwijl het Britse schuldpapier met dezelfde looptijd naar 2,97% steeg. Ook de Duitse rente voor 10-jaars schuldpapier ging de afgelopen week heel iets omhoog, tot 1,88%. De Japanse obligatierente daalde afgelopen week weer wat, maar daar speelt de monetaire stimulering van de Bank of Japan ongetwijfeld een grote rol in.

Fysiek goud blijft schuiven

Een lagere goudprijs brengt meer goud in beweging. Het afgelopen jaar zagen we de Chinese import van goud sterk toenemen. Ook in andere Aziatische landen blijft de vraag naar het gele metaal groot. Smelterijen en opslagdepots in Zwitserland maken extra uren om aan de groeiende vraag naar geel metaal te voldoen, gezien de import- en exportcijfers die Koos Jansen regelmatig bijwerkt op zijn blog.

Het nieuwe aanbod van goudmijnen is essentieel om de stroom van goud op gang te houden, maar dat is niet de enige bron. Ook bovengrondse goudvoorraden worden aangesproken, omdat steeds meer beleggers hun claims op dit metaal in de verkoop doen. Bloomberg publiceerde deze week een artikel waarin staat dat de verschillende goud-ETF’s dit jaar 31% van hun voorraad liquideerden. Beschikten de meest gangbare exchange-traded funds begin dit jaar gezamenlijk over meer dan 2.600 ton goud, nu is daar nog ongeveer 1.800 ton van over. Het is niet alleen de eerste uitstroom van goud uit de ETF’s in een jaar, het is ook nog eens een substantiële! Dit jaar werd er al 800 ton goud uit de kluizen van dit soort fondsen gehaald en volgens analisten van Bloomberg zal daar volgend jaar nog eens 311 ton extra aan onttrokken worden.

GLD

Op Marketupdate publiceren we regelmatig de laatste cijfers over de stand van zaken bij GLD, met afstand het grootste goud-ETF ter wereld met een actuele marktwaarde van bijna $34 miljard. Alleen de afgelopen week werd er weer 13,5 ton goud uit het fonds onttrokken door de zogeheten ‘Authorized Participants’ (een aantal banken en brokers). De volgende twee grafieken laten respectievelijk het verloop van GLD zien in 2013 en in haar complete geschiedenis sinds 2004.

Voorraadontwikkeling GLD fonds in 2013

Voorraadontwikkeling GLD fonds sinds 2004

Comex

Op Goudstandaard lazen we deze week dat er ook steeds meer goud aan de Comex onttrokken wordt. De Registered Inventory, de goudvoorraad die gebruikt kan worden voor fysieke uitlevering, daalde onlangs naar 490.000 troy ounce, het laagste niveau sinds 1998! Steeds meer partijen laten fysiek goud uitleveren, met als gevolg dat er momenteel 79x zoveel claims op goud uitstaan als wat er aan fysiek goud nog aanwezig is. Ook dit is een bewijs dat de daling van de goudprijs fysiek goud in beweging zet. Voor alle details en extra grafieken verwijzen we naar Goudstandaard.

Voor iedere troy ounce goud in de Comex circuleren 79 claims (Bron: Jesse’s Café Américain)

22 december 2013
Dow Jones in goud

Hoeveel gram goud kost de Dow Jones over de voorbije 114 jaar? Deze heftig fluctuerende grafiek is niet bepaald een toonbeeld van regelmaat. Dow en goud werden beurtelings héél duur en daarna goedkoop. Beide zijn continu in beweging tegenover mekaar van toppen naar bodems met relatief korte pauzes. In 1929, 1965 en 2000 moest je veel goedkoop goudgewicht geven voor de dure Dow Jones. In 1933, 1980 en 2011 kreeg je veel goedkope Dow voor duur goud. De uitersten liggen tussen 50 gram en 1,3 kilogram goud voor de Dow. Er bestaat eenzelfde grafiek voor de prijs van een gemiddelde woning en het aantal kilogram goud je er moest voor ophoesten (uiteenlopend van 1 tot 10 kg).

Dow Jones in goud (Bron: Pricedingold)

Historische ratio Dow Jones en goud

Onze aandacht gaat naar de periode voor 1913, toen Dow & goud relatief rustig evolueerden. Idem voor de post-Weimar periode (1933-1950). De Dow kostte toen gemiddeld ongeveer 100 gram goud. Vandaag betaal je ongeveer 400 gram goud ($16.000) voor de Dow (16.000). De 100 gram goud voor Dow Jones was een gemiddelde tijdens de vaste dollar goudstandaard van voor 1913. Toen kon je op iedere bank je munten en bankbiljetten omruilen voor fysiek goud. In 1933 kwam de goudconfiscatie in de VS en bleef de Dow Jones in goudgram opnieuw relatief constant tot ongeveer het jaar 1950, waarna de London Gold Pool zich op gang trok.

Er is dus iets met die plus-minus 100 gram goud voor de Dow Jones. Misschien is het wel het antwoord op de vraag hoe we goud-waarde (koopkracht) moeten inschatten. Niet in absolute termen, maar relatief tegenover de Dow als gefabriceerde benchmark in de financiële industrie. De Dow (financiële industrie) als hot-money versus goud als cold-money. Momentum speculatie versus waarde belegging. Het is van alle tijden (bubblemania’s). De cyclus van heftige volatiliteit naar rustige waardevastheid in goud. Vandaag zou goud dan een waarde moeten hebben van om en nabij de $5.000 per troy ounce ($16.000 Dow = 100 gram goud)? Maar sedert 2011 is er iets veranderd. Economisch bleef het de verkeerde kant op gaan en besliste men (FED/ECB/BIS/Bankiers) dat er daar wat aan moest gedaan worden! De fiat dollar en euro munten moesten gered worden. Men besloot dan maar om de financiële industrie aan te jagen om deze positief te laten afstralen op het vertrouwen in economisch herstel. De beurzen omhoog, de euro en de dollar stabiel, de zero rentes behouden en het spuien van positief economisch nieuws... Men stapt UIT goud en stapt IN de beurzen. Koud goudgeld terug laten vloeien door warm financieel geld. Uw digits op de bank brengen zero rente op en worden dus daarmee ook niet veel waard geacht. Dus... put your money at work!
Herstel?
Al wie denkt dat hiermee het economisch herstel (back to normal) gaat lukken moet zich nu best ontdoen van alle fysiek goud in bezit, want het komt economisch toch allemaal wel goed... Men moet dan maar besluiten dat de goudwaarde z’n top gehad heeft in 2011 aan 200 gram goud voor de Dow en dat die 100 gram er niet meer in zit: "In a private closed-door meeting at BlackRock, ScotiaMocatta’s Simon Weeks, who is Chairman of the LBMA, is part of a group trying to frighten producers into forward selling by predicting gold is going to plunge ‘another $400 in 2014." (Bron) Een goudprijs van $800/oz in 2014 zou dan 623 gram goud voor een 16.000 Dow betekenen. Een ongeëvenaarde gefabriceerde volatiliteit!? Een goudprijs daling van $1.200 naar $ 800 per troy ounce is 30%. Kan de Dow Jones in 2014 nog 30% stijgen? De meeste optimisten houden het bij 10%.

Terug naar 623 gram goud voor de Dow? (Bron: Pricedingold)
De terugkeer naar de normalisering van waarde-vastheid zal niet over een rozenpad lopen. Of je moet heilig geloven dat het economisch herstel zich héél geleidelijk en ordelijk zal ontplooien, zodat er zich op de financiële fronten (rente & wisselkoersen) geen schokken zullen voordoen. Kunnen we nog steeds in zo’n ideale wereld blijven geloven, als die er dan ooit al is geweest... Door: 24 karaat
Disclaimer: De artikelen van gastschrijver 24 karaat zijn op persoonlijke titel geschreven en hoeven daarom niet altijd de visie van Marketupdate te vertegenwoordigen. Marketupdate geeft geen beleggingsadvies en de artikelen van 24 karaat moeten ook niet als zodanig worden aangemerkt. Marketupdate heeft geen geld ontvangen of betaald voor de bijdragen van 24 karaat.

22 december 2013
Een kwart van Britse hypotheekschuld zit in Londen

We dachten dat het vastgoed in Londen zo hard in prijs stijgt vanwege haar internationale status als veilige haven. Vergeleken met andere regio’s in het Verenigd Koninkrijk zijn de huizenprijzen in de hoofdstad namelijk veel harder gestegen. Toch zijn het niet alleen rijke Arabieren, Chinezen en Russen die de prijzen in Londen verder opdrijven, want ook Britten blijken volop te lenen om een stulpje in de hoofdstad te bemachtigen.

Hypotheekschuld

The Guardian schrijft dat meer dan een kwart van alle uitstaande hypotheekschulden in het land gekoppeld is aan vastgoed in Londen. Het is voor het eerst dat de cijfers over de Britse hypotheekschulden tot op het niveau van postcodegebied gepubliceerd worden. De Britse hypotheekschuld heeft een omvang van £891 miljard, waarvan £227 miljard geleend is voor vastgoed in de Britse hoofdstad. In Londen wordt naar verhouding veel meer geld geleend voor een huis, want de populatie van de hoofdstad is ongeveer 13% van de totale populatie van het Verenigd Koninkrijk. Dat verklaart ook waarom die huizenprijzen in Londen dit jaar al met 12% zijn gestegen.

Uit de cijfers van de British Bankers Association (BBA) blijkt dat de hypotheekschuld in het noordoosten van Engeland het laagst is (£26 miljard). Wales komt op de tweede plaats met £28 miljard aan hypotheekschulden. De cijfers hebben betrekking op de situatie van eind juni en bevatten alle hypotheekleningen die verstrekt zijn door Barclays, HSBC, Lloyds Banking Group, Nationwide building society, Santander UK, RBS en de Clydesdale and Yorkshire Bank. Deze financiële instellingen hebben een gezamenlijk marktaandeel van ongeveer 73% op de hypotheekmarkt.

In oktober waren de huizenprijzen in het Verenigd Koninkrijk met gemiddeld £257.000 ongeveer 5,5% hoger dan een jaar eerder. Dat is de grootste procentuele prijsstijging sinds september 2010. In oktober waren de gemiddelde huizenprijzen in Londen een stuk hoger dan in de rest van het land, namelijk £437.000.

'Kwetsbare huishoudens'
De stijgende huizenprijzen en de hoge hypotheekschuld brengen ook risico's met zich mee, vooral nu de rente zo extreem laag staat. De Bank of England schrijft dat als de hypotheekrente met 2,5 procentpunt stijgt, het aantal 'kwetsbare' huishoudens kan verdubbelen. Met kwetsbaar doelt de centrale bank op huishoudens die meer dan 35% van hun inkomen aan hypotheeklasten kwijt zijn. Nu is dat ongeveer 8%, maar dat kan bij een 2,5 procentpunt stijging van de hypotheekrente en een gelijkblijvend inkomen verdubbelen naar 16%. Stijgen de inkomens met tien procent, dan valt het percentage kwetsbare huishoudens lager uit (12% in plaats van 16%). De Bank of England houdt de rente voorlopig extreem laag en volgens gouverneur Mark Carney moet de economie nog verder aansterken voordat daar verandering in wordt aangebracht. In het laatste kwartaalrapport schrijft de centrale bank dat de hypotheekschuld het afgelopen jaar niet sterk veranderd is, maar dat de schuld in historisch perspectief relatief hoog is. Naast hypotheekschuld nemen Britten ook steeds meer andere schulden op zich, aldus Bloomberg. Volgens NMG Consulting steeg de gemiddelde hoeveelheid schulden per huishouden (exclusief hypotheken) in een jaar tijd van £5.400 naar £6.300.

Kwart van alle Britse hypotheekschuld concentreert zich in Londen

20 december 2013
De Spaanse schulden in één grafiek

De volgende grafiek van Zero Hedge willen we u niet onthouden. Wat deze grafiek zo sprekend maakt is de sterke correlatie die er de afgelopen jaren bestond tussen deze twee ontwikkelingen. De groene lijn laat het verschil zien tussen de Spaanse en de Duitse obligatierente (de spread) en de rode lijn geeft het percentage slechte leningen weer op de balans van de Spaanse banken. Tussen 1997 en 2007 was het aantal betalingsachterstanden op private leningen nog verwaarloosbaar klein en was het vertrouwen in de kredietwaardigheid van de Spaanse banken en de Spaanse overheid nog groot. Dat vertaalde zich naar een relatief klein verschil in rente tussen de Duitse en de Spaanse staatsobligaties.

Door de financiële crisis werd alles anders. De Spaanse huizenmarkt crashte en veel mensen die daar hun boterham mee verdienden raakten werkloos. Als gevolg daarvan steeg het percentage leningen met betalingsachterstanden van minder dan 1% naar meer dan 13%. Die explosieve toename van slechte leningen op de balans van Spaanse banken (rode lijn) zette de bankensector zodanig onder druk dat Bankia genationaliseerd moest worden. Als gevolg daarvan kregen financiële markten meer twijfels over de kredietwaardigheid van de Spaanse overheid en begon ook de rente op de Spaanse staatsobligaties toe te nemen (groene lijn).

Rente Spaanse staatsobligaties daalt, maar aantal slechte leningen blijft stijgen (Bron: Bloomberg, via Zero Hedge)

Draghi
De afgelopen vijftien jaar was er dus een sterke correlatie tussen de 'spread' op Spaanse staatsobligaties en het percentage slechte leningen in de bankensector. Die correlatie viel in 2012 opeens volledig weg. Beleggers kregen plotseling weer meer vertrouwen in de obligaties van de Spaanse overheid, terwijl de druk op de Spaanse bankensector alleen maar groter is geworden door een toenemend percentage slechte leningen (nu al 13%!). Hoe valt dit te verklaren? Daarvoor gaan we terug naar de zomer van 2012, toen de rente op Spaanse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar richting de gevreesde 7% kroop. Het was dat moment waarop ECB president Draghi de lucht klaarde, door op een conferentie in Londen te verklaren dat de ECB alles zou doen om de euro te redden. De twijfel op de obligatiemarkt maakte plaats voor opluchting en de rente op Spaanse staatsobligaties ging in minder dan een jaar tijd met enkele procenten omlaag. Maar daarmee zijn de onderliggende problemen nog niet verdwenen, want het percentage slechte leningen laat vooralsnog geen enkel teken van herstel zien. Deze grafiek toont mooi aan hoe bepalend centrale banken zijn voor de stemming op de financiële markten...

19 december 2013
Langdurige economische stagnatie wordt ons lot

Een nieuwe doemgedachte wint snel aan populariteit in kringen van vooral Angelsaksische economen. De wereld mag dan wel op de drempel staan van afscheid van de langdurige crisis. Maar het alternatief, wat zich nu aanbiedt, is niet veel aanlokkelijker. Volgens de Amerikaan Lawrence Summers is ons lot, dat na de crisis een periode van langdurige stagnatie aanbreekt.

Trage groei
Volgens Summers steunt zijn visie op goede argumenten. Hoewel in de VS vier jaar geleden al de belangrijkste financiële herstelwerkzaamheden hebben plaatsgevonden, is de economie sindsdien gegroeid in samenhang met de groei van de bevolking. In Europa kon zelfs dit lage groeitempo niet bijgebeend worden. Maar ook voor 2008 was het allesbehalve jubelen en juichen. Ondanks bubbels en extreem soepele kredietvoorwaarden groeide de economie ook toen niet echt hard. De rente is intussen al zo laag, dat die niet genoeg meer kan dalen om de gewenste investeringen uit te lokken. In de laatste plaats hebben lonen en prijzen in dit soort omstandigheden de neiging te dalen en krijgen consumenten meer en meer de neiging aankopen nog langer uit te stellen. Figuur 1 Japans voorbeeld: wel kijkers, geen kopers
Wet
Uiteraard is Japan, waar de stagnatie al 20 jaar aanhoudt het afschrikwekkende voorbeeld voor Summers. Natuurlijk is het voor hem beslist geen wet van Meden en Perzen, dat de VS en Europa de weg van Japan gaan. De laatste economisch-statistische data zijn zeker bemoedigend en er is in de VS een einde gekomen aan de scherpe fiscale krimp onder invloed van de overheid. Ook de financiële markten tonen het nodige elan. Maar waar de wereld voor moet waken is vals optimisme. De afgelopen jaren is bij herhaling aangekondigd dat een sterk herstel eraan kwam, maar die voorspelling is nooit ingelost.| Figuur 2 Wordt dit ons voorland?
Versnellen
En zelfs als de VS er in slagen de groei te versnellen, hoe groot is dan de kans dat dit blijvend is. De vooruitzichten in Europa en Japan zijn op zijn best mager. Daar staat echter tegenover, dat voor alle zogeheten industriële landen de inflatie extreem laag is. Dat wijst op een chronische vraaguitval. Bovendien blijven de investeringen al heel lang achter. Dat kan natuurlijk te wijten zijn aan een langzamere groei van de arbeidsmarkt of aan de geringe verbetering van de productiviteit. Als dat het geval is, dan is er beslist hoop. Hetzelfde geldt voor de consumptie. Die kan getemperd zijn, doordat steeds meer vermogen in minder handen terecht komt en het kapitaal een steeds groter deel van het beschikbare inkomen opeist. Ook hier kunnen maatregelen tegen genomen worden.
Risico-avers
Maar er kunnen ook andere factoren een rol spelen. De wereld wordt geteisterd door een groeiende risico-aversie als gevolg van de crisis. Die zadelde bedrijven, consumenten en overheden op met grote schulden. Tegelijkertijd dalen de kosten van vooral duurzame goederen in de sfeer van de informatietechnologie. Dat betekent, dat over een bepaalde periode van tijd met dezelfde besparingen meer gekocht kan worden. Een lage inflatie doet daar nog eens een schepje bovenop. Het rendement op beleggingen neemt alleen maar toe. Kortom, er is weinig wat ertoe uitnodigt om het risico-avers gedrag te wijzigen. De status quo blijft gehandhaafd en dat betekent dus stagnatie. Cor Wijtvliet, Bron: Lawrence Summers, Why stagnation might prove to be the new normal. Financial Times, December 16 2013 Opmerkingen en vragen kunt u richten aan [email protected]

19 december 2013
Video: Market Crash 2014

London Real heeft begin deze maand een nieuwe podcast uitgebracht over de financiële crisis: Market Crash 2014. Peter Schiff is te gast, een vermogensbeheerder die de financiële crisis en de bubbel op de Amerikaanse huizenmarkt al vroeg zag aankomen. In deze video vertelt hij hoe we in deze crisis verzeild zijn geraakt en wat we volgens hem zouden moeten doen om er weer uit te komen.

Peter Schiff – Market Crash 2014 – London Real

19 december 2013
“Nederland moet haar goudvoorraad terughalen”

Een week geleden vroegen we onze lezers of Nederland haar goudvoorraad terug moet halen. De respons op deze poll viel ons eigenlijk een beetje tegen, maar op de resultaten valt niets af te dingen. Bijna alle Marketupdate lezers (94%) zijn van mening dat het goud teruggehaald moet worden, goud dat momenteel verspreid ligt over New York (50%), Ottawa (~20%), Londen (~20%) en Amsterdam (10%). Slechts 3% van de respondenten vind het niet nodig om het goud te repatriëren en nog eens 3% is onverschillig of is van mening dat het terughalen van het goud niets oplevert. De poll werd door 173 mensen ingevuld.

Begin dit jaar besloot Duitsland een deel van haar goudvoorraad terug te halen uit Parijs en New York. Kort daarop verklaarde onze minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem dat hij geen noodzaak zag om het Nederlandse goud terug te halen uit het buitenland. Sander Boon riep de Nederlandsche Bank begin 2012 al op om de goudreserve terug te halen uit de VS. Tot op heden heeft de DNB noch het ministerie van Financiën gehoor gegeven aan de wens om het goud weer op Nederlandse bodem te krijgen. Nederland beschikt over een voorraad van ongeveer 612 ton goud.

Nederland moet haar goudvoorraad terughalen, aldus de lezers van Marketupdate

19 december 2013