Marketupdate

Blog

  • Video: Geopolitiek en monetaire geschiedenis met William Engdahl

    Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn de Verenigde Staten de grootste economische, politieke en militaire macht ter wereld, maar de laatste jaren is het voor veel meer mensen duidelijk geworden dat die Amerikaanse overheersing niet voor altijd zal duren.

    De wereld is klaar met die voortdurende reeks van oorlogen die de Verenigde Staten voeren om de controle te krijgen over strategische oliereserves en daarmee hun petrodollar te verdedigen. Ook begint men langzaam maar zeker in te zien hoe de Verenigde Staten de afgelopen decennia met een aaneenschakeling van kleurenrevoluties en ‘regime changes’ probeert regeringen weg te krijgen die niet de belangen van de Verenigde Staten behartigen.

    William Engdahl – A Century of War

    Het beïnvloeden van verkiezingen, het financieren van oppositiepartijen, het actief opzetten en aanmoedigen van demonstraties en indirecte steun aan terreurorganisaties zijn allemaal instrumenten die de Amerikaanse overheid, haar NGO’s en inlichtingendiensten gebruiken om de wereld naar haar hand te zetten.

    William Engdahl schreef hier verschillende boeken over, waaronder A Century of War. Vorig jaar was hij te gast in Utrecht, waar hij in minder dan een uur tijd de belangrijkste geopolitieke en monetaire ontwikkelingen van de afgelopen honderd jaar bespreekt. Echt een video om even voor te gaan zitten op deze vrije dag!





  • Aandelen wereldwijd $50 biljoen waard

    Aandelen wereldwijd $50 biljoen waard

    Het ruime monetaire beleid van centrale banken begint haar vruchten af te werpen, want de totale waarde van alle aandelenmarkten wereldwijd is mede daardoor gestegen naar een nieuw record van $50 biljoen. Sinds de verkiezing van Donald Trump kregen de aandelenmarkten wereldwijd vleugels, omdat beleggers verwachten dat hij een beleid zal voeren dat goed is voor het bedrijfsleven. De uitslag van de Franse verkiezingen gaf het laatste zetje richting de $50 biljoen.

    Het positieve sentiment op de aandelenmarkt wordt ondersteund door de extreem lage rente en opkoopprogramma’s van centrale banken. Daardoor kunnen bedrijven goedkoper geld lenen, wat hun winstgevendheid ten goede komt. Maar dat is niet het enige effect, ook zijn er steeds meer spaarders die zich door de lage spaarrente op de aandelenmarkt zijn gaan begeven. Het resultaat is dat aandelenmarkten in de Verenigde Staten records breken, terwijl Europese beurzen ook hard op weg zijn naar oude recordniveaus.

    50-trillion-dollars

    Aandelen wereldwijd voor het eerst meer dan $50 biljoen waard

  • Google gaat ‘nepnieuws’ verstoppen

    Google werkt aan een nieuwe methode om ongewenst nieuws lager weer te geven in de zoekresultaten. Het bedrijf schakelt een team van meer dan 10.000 beoordelaars in die de resultaten van de zoekmachine handmatig gaan beoordelen. Nieuwsberichten die door het team worden aangemerkt als vals nieuws, samenzweringstheorie of “lage kwaliteit informatie” worden voortaan lager weergegeven in de zoekresultaten.

    Eind vorig jaar werden Google en Facebook bekritiseerd voor het verspreiden van zogenaamd ‘misleidende informatie’, in het bijzonder ten aanzien van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Verschillende nieuwssites plaatsen negatieve berichten over Hillary Clinton, wat volgens haar invloed heeft gehad op de uitslag van de verkiezingen.

    Volgens Google heeft deze ingreep betrekking op een klein aantal zoekopdrachten, slechts een kwart procent van het totale zoekverkeer. Maar tegelijkertijd gaat het om belangrijke zoekopdrachten, zo verklaarde Ben Gomes van Google tegenover Bloomberg.

    GoogleLogoSept12015

    Google pakt ‘ongewenste’ zoekresultaten aan

    Google wil niet alleen de nieuwsresultaten van haar zoekmachine beoordelen, ook wil ze voorkomen dat bepaalde populaire zoektermen als suggestie worden weergegeven. Nu zorgt de auto-complete functie van de zoekmachine ervoor dat je de meest populaire suggesties te zien krijgt zodra je een woord hebt ingetypt. In sommige gevallen komen hier suggesties naar voren die volgens Google onwenselijke zijn.

    Een voorbeeld daarvan waren de suggesties die de zoekmachine gaf tijdens de verkiezingscampagne in de Verenigde Staten, toen de autocomplete functie negatieve associaties gaf voor Hillary Clinton. Zocht je op deze naam, dan kreeg je als aanvulling suggesties als “Hillary Clinton sick” en “Hillary Clinton criminal”. Ook dit soort associaties wil Google voortaan manipuleren, zodat men ‘onwenselijke’ zoeksuggesties niet te zien krijgt. Ook gaat het bedrijf een nieuwe functie aan haar website toevoegen waarmee gebruikers zelf melding kunnen maken van ongewenste zoeksuggesties.

    Eerder deze maand lanceerde het technologiebedrijf nog een nieuw programma om journalisten en redacteurs te helpen met het controleren van de juistheid van nieuwsberichten op het internet. Het filteren van zoekresultaten en zoeksuggesties is een opmaat naar censuur, omdat vrijwel iedereen Google als zoekmachine gebruikt. Daarmee heeft het bedrijf ontzettend veel macht over welke nieuwsberichten mensen wel of niet te zien krijgen.

    Lees ook:

  • Wat doe je met goud als contant geld wordt afgeschaft?

    Onlangs kregen we van een lezer een interessante vraag voorgelegd waar we graag even wat dieper op in gaan. De vraagstelling was als volgt:

    “Stel dat je inderdaad deels goud koopt van je vermogen en je wilt over 20 jaar geld daarvoor terug, is dat dan nog wel mogelijk als over 20 jaar contant geld zo goed als verdwenen is? Als je dan je het geld wat je voor je verkochte goud elektronisch laat overmaken krijg je dan geen problemen met de belastingdienst die wil weten hoe je ineens aan dat geld komt?”

    Antwoord: Met het vooruitzicht van steeds meer elektronische betalingen en het mogelijk verdwijnen van contant geld is dit een terechte vraag. Het is immers de taak van een bank om verdachte transacties te signaleren en daar eventueel actie op te ondernemen. In een tijdperk waarin alle betalingen digitaal plaatsvinden valt het dus op als je een stapel gouden munten of goudbaren verkoopt en daarmee opeens over een ongebruikelijk groot geldbedrag beschikt. Het is denkbaar dat de bank of de belastingdienst dan wil weten waar dat geld vandaan komt.

    india-gold-treasureMijn verwachting is dat zodra contant geld echt verdwijnt er een alternatief circuit zal ontstaan waarin mensen rechtstreeks met elkaar handelen zonder tussenkomst van banken. Op dit moment gebeurt het in bepaalde Zuid-Europese landen al dat men bij de aankoop van een huis een deel van het bedrag rechtstreeks in cash betaalt, zodat de geregistreerde waarde van het huis lager uitvalt. Een ander voorbeeld is dat je bijvoorbeeld een tweedehands auto of een kunstwerk van iemand koopt en dat (gedeeltelijk) met goud betaalt.

    Nogmaals, dit is een zeer extreem scenario en het is nog maar de vraag of het ooit zo ver zal komen. Maar het staat denk ik buiten kijf dat goud ook in deze omstandigheden haar waarde zal behouden, al wordt het dan misschien lastiger om het liquide te maken. Zodra de overheid het bezit van goud ontmoedigt of de controle erop intensiveert, dan is dat juist een signaal dat je goud wilt hebben.

  • India start experiment met 75 cashloze steden

    De Indiase regering is in samenwerking met Price Waterhouse Coopers aan een nieuw experiment begonnen. In 75 steden verspreid over het hele land moet men een periode zonder contant geld leven, als voorbeeld voor de rest van het land waar nog overwegend met contant geld betaald wordt. In deze 75 cashloze steden moet al het betalingsverkeer elektronisch verricht worden. Voorwaarde is dat er nu al in minstens 80% van de gevallen digitaal betaald wordt.

    Achter deze ontwikkeling van cashloze steden schuilt een veel groter plan. De Indiase overheid wil meer controle over alle geldstromen, zodat het makkelijker wordt belastingen te heffen op het doen en laten van de bevolking. Ook wordt het voor de overheid makkelijker om het vermogen van haar burgers te traceren.

    India als proefkonijn

    Verschillende grote bedrijven die zich bezighouden met elektronische betalingssystemen kijken vol belangstelling naar deze ontwikkeling, omdat India een gigantische afzetmarkt is. Het land telt meer dan 1,3 miljard inwoners, waarvan een paar honderd miljoen zelfs geen toegang heeft tot een bankrekening. Twee derde van de Indiase bevolking woont bovendien op het platteland, buiten het bereik van de grote bankfilialen.

    Om al deze mensen aangesloten te krijgen op het elektronische betalingsverkeer worden er tal van nieuwe systemen ontwikkeld, die contant geld overbodig moeten maken. Het bedrijf The Mobile Wallet (TMW) uit Mumbai heeft een app ontwikkeld waarmee mensen elektronisch betalingen kunnen verrichten. Andere bedrijven bouwen Wifi hotspots, zodat winkels in de stad hun betalingssystemen direct kunnen koppelen aan het internet.

    Cashloze samenleving

    Consultancybureau Price Waterhouse Coopers heeft in samenwerking met de regering vastgesteld welke steden het meest geschikt zijn voor dit experiment. Het lijkt de opmaat naar een groter plan om contant geld uit te faseren. Begin dit jaar werd duidelijk dat de Amerikaanse organisatie USAID mogelijk betrokken is geweest bij het organiseren van het verbod op 500 en 1.000 roep biljetten.

    Op 8 november werden deze biljetten ongeldig verklaard en moest iedereen deze inleveren bij de bank. Door de slechte voorbereiding en het gebrek aan elektronische betalingssystemen ontstond er een acuut tekort aan geld, waardoor naar schatting meer dan honderd mensen om het leven kwamen. Met deze schoktherapie probeert India de transitie naar de cashloze samenleving te versnellen.

    Lees ook:

    Narendramodipic

    India start experiment met 75 steden zonder contant geld

    gs-logo-breed

    Dit artikel wordt u aangeboden door Goudstandaard, uw adres voor de aankoop en verzekerde opslag van edelmetalen. Wilt u goud kopen? Neem dan contact op door te mailen naar [email protected] of door te bellen naar +31(0)88-4688488.

  • Rickards: “Euro wordt onderschat”

    Volgens Jim Rickards wordt de euro nog steeds onderschat, ondanks dat het de valuta is van het grootste economische blok in de wereld. Verschillende economen voorspellen al jaren het uiteenvallen van de muntunie, waaronder bekende figuren als Paul Krugman, Joseph Stiglitz en Nouriel Roubini.

    Toch is hun voorspelling nog steeds niet uitgekomen. Integendeel, sindsdien heeft geen enkel land de muntunie verlaten en hebben Estland, Letland en Litouwen de euro juist ingevoerd. In een column op de Daily Reckoning legt Rickards uit waar het negatieve sentiment omtrent de euro vandaan komt en wat de critici volgens hem over het hoofd zien.

    Cognitieve bias

    Volgens Rickards is één van de verklaringen voor het negatieve sentiment ten aanzien van de euro de cognitieve bias, vooral in de Angelsaksische media. Amerikaanse kranten en tijdschriften ontvangen veel informatie over de ontwikkelingen in Europa vanuit het Verenigd Koninkrijk, omdat die dezelfde taal spreken. Wat er in de Duitse, Italiaanse en Franse media geschreven worden over Europa bereikt de Amerikaanse media vaak niet, waardoor de belangrijke financiële media in de Verenigde Staten een onvolledig en eenzijdig beeld krijgen van de ontwikkelingen aan de andere kant van de oceaan.

    europeandebtcrisis2Een ander probleem is dat men de neiging heeft om de Europese Unie en de muntunie als één te zien. Onder de Europese bevolking is er veel kritiek op de bureaucratie in Brussel, terwijl men over de euro juist overwegend positief is. Ook in de zuidelijke landen van de muntunie, die de afgelopen jaren het hardst getroffen zijn door de Europese schuldencrisis, is de meerderheid van de bevolking positief over de euro. Zelfs in Griekenland, dat de afgelopen jaren drastische bezuinigingen en hervormingen moest doorvoeren, is een meerderheid van 60% van de bevolking nog steeds positief over de euro.

    Rickards maakt de vergelijking met de Verenigde Staten. Ook daar heeft de bevolking een zeer grote aversie heeft tegen de overheid, maar staat het gebruik van de dollar als munt bij het grote publiek niet ter discussie. Wel zijn er een aantal staten waar men goud en zilver als betaalmiddel willen invoeren, maar alleen als aanvulling op de dollar.

    Fiscale discipline

    De kracht van de euro die door veel mensen onderschat wordt is de fiscale discipline die de munt oplegt aan overheden. Spaarders en investeerders hoeven met de komst van de euro niet langer te vrezen voor de devaluaties en het valutarisico van het tijdperk voor de euro. Europeanen weten nog al te goed hoe het leven was met de oude drachmes, lira’s en pesetas die voortdurend door inflatie werden uitgehold en de koopkracht van spaarders en gepensioneerden ondermijnden.

    Met de komst van de euro kunnen overheden niet langer devalueren, waardoor dit risico verdwenen is. Overheden worden nu gedwongen om hun begroting op orde te brengen en hun schulden onder controle te houden, wat volgens Rickards op de lange termijn juist goed is voor de stabiliteit van de munt. Critici hebben gelijk als ze zeggen dat de muntunie een gezamenlijk fiscaal beleid nodig heeft, maar dat is volgens Rickards ook precies de kant die men op zal gaan in Europa.

    Binnen de EU worden er verschillende constructieve stappen gezet, zoals een Europees uniform toezicht op de bankensector, een uniform depositogarantiestelsel en nieuwe bail-in regels om te voorkomen dat banken met belastinggeld overeind gehouden moeten worden. Ook wordt er al gesproken over de uitgifte van gezamenlijke obligaties, de zogeheten Eurobonds. Deze ontwikkelingen zullen de Europese muntunie juist sterker maken, zo verwacht Rickards.

    Sterk fundament

    Wat veel analisten ook over het hoofd zien is het sterke fundament van de Eurozone. De landen die de gemeenschappelijke munt gebruiken hebben samen 330 miljoen inwoners, vergelijkbaar met het aantal inwoners van de Verenigde Staten. Ook heeft de Europese muntunie een reserve van ongeveer 10.000 ton goud, meer dan de 8.133 ton in de Verenigde Staten. Ook is de euro een interessante munt voor centrale banken in de rest van de wereld, omdat de Eurozone veel goederen produceert en als economisch blok een overschot op de handelsbalans heeft.

    Euro ondergewaardeerd

    Rickards waarschuwt beleggers niet short te gaan op de euro. De Federal Reserve probeert de rente te verhogen en haar balans weer te verkleinen, maar door de zwakke groei van de economie zal de centrale bank dat beleid niet verder voort kunnen zetten. Ondertussen wijzen verschillende signalen erop dat de ECB haar monetaire beleid zal bijsturen, nu de inflatie oploopt en er in sommige markten nieuwe financiële bubbels dreigen te ontstaan. Een krapper ECB-beleid zal de euro juist doen stijgen tegenover de dollar, zo voorziet Rickards.

    Lees ook:

  • Grootste daling huizenprijzen Londen in acht jaar

    De huizenprijzen in Londen lieten in april de grootste daling in acht jaar tijd zien, zo blijkt uit de nieuwste cijfers van de Britse vastgoedwebsite Rightmove. De gemiddelde vraagprijs in de hoofdstad lag de afgelopen maand op £636.777, een daling van 1,5% ten opzichte van dezelfde maand van vorig jaar. Het is geen groot percentage, maar het is wel een trendbreuk in de huizenmarkt van Londen die tot voor kort alleen maar duurder leek te worden. De prijsdaling van de afgelopen maand was de grootste op jaarbasis sinds mei 2009.

    londen-realestate-wikimedia-teaserSinds begin vorig jar heeft de huizenmarkt van Londen het slechter gedaan dan de rest van het Verenigd Koninkrijk, omdat huizen simpelweg onbetaalbaar werden voor veel potentiële huizenkopers en de onzekerheid als gevolg van de Brexit toenam.

    Het financiële centrum van Londen levert veel goedbetaalde banen op voor bankiers die de dure huizen kunnen betalen. Maar door een mogelijk vertrek van Groot-Brittannië uit de EU vreest men dat bankiers in de Londense City overgeplaatst zullen worden naar financiële centra op het Europese vasteland. Dat heeft zijn weerslag gehad op de huizenmarkt van Londen. Daarnaast kwamen er nieuwe belastingverhogingen, die de markt ook geen goed deden.

    Duurste huizen Londen dalen het meest

    Het zijn de duurste woningen in Londen die het hardst geraakt worden. Deze werden in april gemiddeld 4,2% goedkoper aangeboden dan een jaar geleden. Ter vergelijking, de prijzen van minder dure huizen in de voorsteden van de Britse hoofdstad daalden in dezelfde periode met 1,7%. In het Verenigd Koninkrijk als geheel stegen de huizenprijzen deze maand met 1,1% op jaarbasis. In een toelichting tegenover Bloomberg zei Rightmove daar het volgende over.

    “Terwijl de rest van het land profiteert van stijgende prijzen en nieuwe records zijn sommige denken van de huizenmarkt in Londen aan het corrigeren. Vooral aan de bovenkant van de markt probeert men kopers te verleiden met lagere vraagprijzen, om te compenseren voor de hogere aankoopbelastingen.”

  • Beleggers euforisch na uitslag Franse verkiezingen

    De uitslag van de Franse verkiezingen heeft veel beleggers kennelijk gerust gesteld, want de volatiliteitsindex van de S&P 500 index zakte opeens met 22%. Het feit dat niet Marine Le Pen, maar Emmanuel Macron het hoogste percentage kiezers wist te bemachtigen gaf de aandelenmarkten wereldwijd vleugels. De AEX index opende 2,5% hoger en bereikte daarmee het hoogste niveau sinds het uitbreken van de financiële crisis. De Duitse Xetra Dax bereikte een nieuwe record, terwijl de Franse CAC40 index 4% hoger opende.

    Obligatiemarkt gerustgesteld

    Op de obligatiemarkt werd ook positief gereageerd op de uitslag van de eerste verkiezingsronde. De premie voor Franse 10-jaars obligaties ten opzichte van de Duitse ‘bunds’ met dezelfde looptijd daalde met 50 basispunten, omdat de angst voor een mogelijke ‘Frexit’ naar de achtergrond verdwenen is. Obligatiebeleggers begonnen zich grote zorgen te maken, nadat Marine Le Pen het voorstel opperde om de Franse staatsschuld om te zetten naar een nieuwe soevereine munt.

    Door het positieve sentiment op de aandelenmarkt en de obligatiemarkt is goud weer wat goedkoper geworden. De prijs van een kilo ging met bijna €1.000 omlaag, mede als gevolg van een wisselkoerseffect. De euro werd sterker ten opzichte van de dollar, waardoor de koopkracht van deze munt in goud is toegenomen.

  • Grafiek: Hoeveel goud is er per hoofd van de bevolking?

    Hoeveel goud is er per hoofd van de bevolking? Dat is een vraag die lastig te beantwoorden is, omdat minder dan 20% van al het goud in de wereld in handen is van centrale banken en instituten als het IMF, de ECB en de BIS. Het meeste goud in de wereld bestaat uit sieraden, ornamenten en beleggingsgoud, edelmetaal dat in private handen is.

    Via de website van de World Gold Council verzamelden we de meest recente cijfers van de vijftig landen met de grootste goudvoorraden. Ook verzamelden we statistieken over het aantal inwoners van deze landen. Het resultaat is de volgende grafiek, die in een oogopslag laat zien waar de hoeveelheid goud per hoofd van de bevolking het grootst is.

    Niet geheel opvallend gaat Zwitserland aan de leiding, waar ongeveer 8,5 miljoen inwoners op een publieke goudvoorraad van 1.040 ton zitten. Dat is 123 gram goud, omgerekend bijna vier troy ounce goud! Libanon komt op een tweede plaats met 47,5 gram, terwijl Duitsland de derde plaats invult met omgerekend 41,9 gram per hoofd van de bevolking.

    Veel goud in Europa

    Kijken we naar de top tien, dan zien we dat Europese landen bijzonder goed vertegenwoordigd zijn. Op de vierde plaats komt Italië met 41 gram, gevolgd door Portugal (37,3 gram), Nederland (36 gram) en Oostenrijk (32,6 gram). De Verenigde Staten heeft met 8133,5 ton de grootste publieke goudvoorraad ter wereld, maar verdeeld over ruim 320 miljoen inwoners is dat niet meer dan 24,9 gram per hoofd van de bevolking. Daarmee komt de VS op de negende plaats in het lijstje van grootste goudvoorraden per hoofd van de bevolking.

    Opvallend is hoe groot de kloof is tussen de Westerse landen en de opkomende economieën in Azië. Rusland heeft voor iedere inwoner 11,5 gram goud opzij gelegd, terwijl dat in China en India respectievelijk maar 1,3 en 0,4 gram is. Daar staat tegenover dat het private bezit van goud in deze landen naar verhouding veel groter is dan in de Westerse wereld.

    Zou je de totale hoeveelheid goud in de wereld (ongeveer 185.000 ton) delen door de totale wereldbevolking van ongeveer 7,5 miljard mensen, dan kom je uit op een gemiddelde van ongeveer 24 gram per persoon. Daar zitten verschillende landen met alleen hun publieke goudvoorraden al boven!

    goud-capita-2017-fixed

    Dit artikel wordt u aangeboden door Goudstandaard, uw adres voor de aankoop en verzekerde opslag van edelmetalen. Wilt u goud kopen? Neem dan contact op door te mailen naar [email protected] of door te bellen naar +31(0)88-4688488.

  • Column: Wie weet hoe het echt werkt?

    Afgelopen week ontving ik naar aanleiding van mijn column een aantal zeer interessante reacties (waarvoor dank!). Erg leuk dat er massaal gereageerd wordt, uit een aantal reacties kwamen zeer intelligente inzichten naar voren. Ik kom hier in de toekomst nog op terug.

    Afgelopen week viel mij op dat de hele wereld – terecht – viel over United Airlines. Een Chinese arts werd letterlijk met geweld uit het vliegtuig getrokken, omdat de vlucht overboekt was (er moesten op het laatste moment vier medewerkers mee). Elke luchtvaartmaatschappij verkoopt expres meer stoelen dan dat er beschikbaar zijn. Ze gaan er dan vanuit dat er een aantal passagiers uiteindelijk niet op komen dagen. Stel dat er 100 plaatsen in een vliegtuig zijn, er worden dan door de luchtvaartmaatschappij 105 tickets verkocht voor deze vlucht. Ze gaan ervan uit dat minstens 5% van de passagiers niet op komen dagen. Met andere woorden, ze verkopen zitplaatsen die in werkelijkheid niet bestaan. Op zich geen probleem, totdat alle passagiers wel komen opdagen en er problemen ontstaan zoals op de vlucht van United Airlines.

    Bovenstaand voorbeeld is precies wat banken wereldwijd ook doen, op een veel grotere schaal. En het opvallende is dat er geen haan is die er momenteel naar kraait! Banken lenen geld uit en vragen rente over dit geld dat ze eigenlijk niet bezitten.

    Fractioneel bankieren

    Dit heet ‘Fractional Reserve Banking’, een financieel systeem waarbij banken maar een piepklein deel van het spaargeld van de klanten daadwerkelijk hoeft aan te houden. Henry Ford, oprichter van het gelijknamige automerk, verwoordde het als volgt:

    “It is well enough that people of the nation do not understand our banking and monetary system, for if they did, I believe there would be a revolution before tomorrow morning.”

    Een zeer klein gedeelte van de bevolking wereldwijd heeft écht door hoe ons geldsysteem werkt. Ik heb zelfs tijdens mijn studie economie aan de UvA nooit geleerd hoe dit systeem precies werkte. Media schrijven er vrijwel niet over en het overgrote deel van de bevolking vindt het maar een saai onderwerp. Die kijken liever naar The Voice of laten al hun vrienden weten wat ze de avond daarvoor gegeten hebben.

    Er zijn overigens nog een aantal landen ter wereld waar het systeem niet zo in elkaar steekt, bijvoorbeeld in Iran en Noord-Korea. Tot voor een aantal jaren geleden hadden ook Libië, Irak en Afghanistan andere geldsystemen.

    Nu een voorbeeld ter verduidelijking: Een persoon stort €100.000 op een spaarrekening bij bank A. Deze bank houdt €5.000 als reserve aan, de resterende €95.000 wordt uitgeleend. Dat geld begint te circuleren en komt uiteindelijk op een bankrekening bij bank B. Deze bank ziet dat geld weer als ‘bezit’ en leent op basis daarvan weer €90.250 EUR uit (95%). Dit gaat alsmaar door, totdat het banksysteem als geheel leningen ter waarde van €2 miljoen heeft verstrekt op basis van een oorspronkelijke inleg van €100.000.

    Dit is natuurlijk geen probleem als het goed gaat, de bankiers verdienen dan enorme salarissen en bonussen. In 2008 zagen we hoe het echter bijna volledig misging en de banken door u als belastingbetaler gered moesten worden. Ik geloof niet dat ze de bonussen van de jaren daarvoor hebben hoeven teruggeven…

    Hypotheekschulden

    Verder las ik afgelopen week een stuk over de hoogte van de hypotheekschulden in Nederland. De Nederlandse hypotheekschuld is ten opzichte van het bruto binnenlands product één van de hoogste ter wereld en vormt het grootste deel van de schuldenlast van Nederlandse huishoudens, te weten maar liefst 277% van het bbp.

    Over schulden moet rente worden betaald en dat geld kunnen huishoudens dus niet besteden aan consumptiegoederen. Een te grote nationale schuld remt zo de nationale consumptie.

    Er is echter een truc gebruikt door ervoor te zorgen dat de consumptie niet vermindert. De Europese Centrale Bank (ECB) houdt al enkele jaren de rente kunstmatig laag. Hierdoor hoeven huishoudens weinig rente te betalen over bestaande schulden en is het goedkoop om nog meer te lenen, het wordt zelfs aangemoedigd. Met dat geld kunnen burgers alsnog dat huis of een nieuwe auto kopen. Er wordt geld uitgegeven alsof er geen vuiltje aan de lucht is en het lijkt of de economie weer is aangetrokken.

    Het is alleen geen duurzame groei, maar koopkrachtgroei aangedreven door groei van schulden. Consumeren op de pof en speculatief investeren met geleend geld overschaduwen het onderliggende probleem dat ondertussen almaar groter wordt: Echte economische groei blijft uit en de uiteindelijke klap zal daardoor heftiger zijn dan alle voorgaande. Een kleine renteverhoging kan grote gevolgen hebben voor de houdbaarheid van schulden en bestedingen en zo een nieuwe financiële en economische schok veroorzaken.

    De rekening wordt zonder twijfel ooit gepresenteerd. En wat zullen de mensen dan boos zijn op de politiek dat dit probleem nooit écht aangepakt is. Maar snappen, net als het geldsysteem, zullen de meesten het niet. Wel weten ze inmiddels alles wat hun vrienden in de tussentijd hebben gegeten…

    Sander Noordhof

    Reageren? Stuur een mail naar [email protected]

    gs-logo-breed

    Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen weekend op Goudstandaard. Goudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].

  • Column: Pensioenen, een tikkende tijdbom?

    Column: Pensioenen, een tikkende tijdbom?

    Ik zou wat kunnen schrijven over de grootste stijging van de huizenprijzen in jaren of over de impact van de Franse verkiezingen, maar in deze column wil ik graag uw aandacht vestigen op een ander onderwerp waar nog niet zoveel over geschreven is. En dan heb ik het over het Amerikaanse pensioenstelsel, dat in potentie een tikkende tijdbom is.

    Een bekend probleem van de pensioenfondsen in de Verenigde Staten is dat ze te maken hebben met zogeheten ‘unfunded liabilities’. Dat zijn toekomstige verplichtingen die de pensioenfondsen hebben aan hun deelnemers, maar waar ze geen geld voor opzij hebben gezet.

    ‘Unfunded liabilities’

    In 2007 hadden de pensioenfondsen voor ambtenaren van verschillende Amerikaanse steden en staten gezamenlijk een tekort van $292 miljard, maar door de financiële crisis is dat tekort inmiddels opgelopen tot $1,9 biljoen.

    Het bedrag aan zogeheten ‘unfunded liabilities’ is nu zo groot dat kredietbeoordelaars overwegen de kredietwaardigheid van bepaalde Amerikaanse steden en staten te verlagen, omdat de vrees bestaat dat zij in de toekomst moeten bijspringen om de pensioenpotten bij te vullen.

    Amerikaanse staten en steden die nu al moeite hebben om de begroting rond te krijgen zullen daardoor nog verder in de problemen komen, waardoor faillissementen niet uitgesloten zijn. Obligaties die door Amerikaanse staten worden uitgegeven – de zogeheten ‘municipal bonds’ – zijn dan opeens een zeer risicovolle belegging!

    Lager rendement

    Door de extreem lage rente komen pensioenfondsen voor een lastig dilemma te staan. Om toch het gewenste rendement te halen kunnen ze de pensioeninleg verhogen of een groter deel van de beleggingsportefeuille in meer risicovolle beleggingen stoppen.

    Konden de pensioenfondsen voor ambtenaren in de Verenigde Staten in 1952 nog voldoende rendement halen met uitsluitend obligaties in hun portefeuille, door de extreem lage rente is het aandeel in obligaties vandaag de dag minder dan 30%. De rest beleggen de pensioenfondsen in aandelen, vastgoed en in meer risicovolle private equity fondsen, in een poging het vereiste rendement toch te halen.

    In Nederland kunnen pensioenfondsen hun toekomstige verplichtingen berekenen aan de hand van de rekenrente, maar dat werkt in de Verenigde Staten net even anders. Pensioenfondsen van bedrijven moeten strenge regels volgen en zijn daarom verplicht de inleg te verhogen als de rendementen achterblijven. Maar dat geldt niet voor de pensioenfondsen van ambtenaren, want die mogen uitgaan van veel hogere historische rendementen.

    Tekort van $6 biljoen

    Zouden de pensioenfondsen voor ambtenaren hun rendement op dezelfde manier berekenen als de pensioenfondsen van bedrijven, dan zou het gat van ‘unfunded liabilities’ in één klap verdrievoudigen tot meer dan $6 biljoen. Nogmaals, dat zijn uitkeringen waar Amerikaanse werknemers wel op rekenen, maar die er helemaal niet zijn.

    Het is de vraag wie deze rekening uiteindelijk gepresenteerd krijgt. Kunnen plaatselijke overheden die extra lasten wel op zich nemen? Of zal de Federal Reserve dan moeten ingrijpen om een nieuwe crisis te voorkomen?

    Frank Knopers

    Bron: Bloomberg, Pension Crisis Too Big for Markets to Ignore

    gs-logo-breed

    Deze column van Frank Knopers verscheen afgelopen weekend op Goudstandaard. Goudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].