Blog

Grondstoffen naar laagste prijsniveau sinds 1999

De prijs van grondstoffen is deze eeuw nog nooit zo laag geweest als nu. De Bloomberg grondstoffenindex zakte tot onder de 87 punten, het laagste niveau sinds 1999! Via Zero Hedge kwamen we de volgende grafiek tegen die het koersverloop goed in beeld brengt. De grondstoffenprijzen dalen omdat beleggers wereldwijd minder economische groei verwachten, wat betekent dat er minder grondstoffen nodig zijn. Ook zijn grondstoffen goedkoper geworden door de daling van de olieprijs. De grote financiële crisis van 2008 werd vooraf gegaan door een scherpe daling van de grondstofprijzen. Staan we aan de vooravond van een nieuwe crisis?

Bloomberg grondstoffenindex naar laagste niveau sinds 1999

24 augustus 2015
Staatspensioenfonds China mag in aandelen beleggen

Het belangrijkste staatspensioenfonds van China mag vanaf nu ook op de Chinese aandelenmarkt beleggen, zo meldt het Chinese persbureau Xinhua. Van het totaal beheerde vermogen van 3,5 biljoen yuan (omgerekend €477 miljard) mag het fonds voortaan maximaal 30% beleggen in de Chinese aandelenmarkt. Het fonds mag niet alleen aandelen kopen, maar ook opties en derivaten die gerelateerd zijn aan de beurs.

De Chinese overheid hoopt met deze nieuwe maatregel een verdere daling van de Chinese beurs tegen te houden. Vorige week daalde de Shanghai Stock Exchange met bijna 12% en vandaag ging de index opnieuw met ongeveer acht procent onderuit. Daarmee is de beurs weer terug op het niveau van begin dit jaar. Beleggers maken zich zorgen over de Chinese economie, die vorig jaar de zwakste groei liet zien sinds 1990. Onlangs devalueerde China haar munt om de export een kleine impuls te geven. Dat zorgde voor nieuwe paniek op de Chinese beurs.

24 augustus 2015
Zwarte maandag op de Chinese beurs

De Chinese beurs is vandaag opnieuw hard onderuit gegaan. Afgelopen vrijdag verloor de index al ruim 4% en vandaag ging de Shanghai Composite met nog eens 8% omlaag. Sinds de Azië crisis is de aandelenmarkt van China niet meer zo hard gedaald als vandaag. De beursindex zakte naar 3.231 punten, dat is het laagste niveau in zes maanden tijd. Rond het middaguur (lokale tijd) hadden bijna 2.000 aandelen al hun limiet van -10% op één dag bereikt. Als een aandeel 10% lager staat wordt de handel in dat aandeel stilgelegd, wat betekent dat het automatisch extra druk wordt bij de ‘uitgang’ op beursdagen als deze.

Ook elders in de wereld is het onrustig op de beurzen. Gisteren schreven we in het goud en zilver report al over de grote verliezen op de beurzen in het Midden-Oosten. In Dubai ging de belangrijkste index met 9% onderuit, terwijl in andere Arabische landen en in Egypte de verliezen opliepen tot meer dan 5%. De beursdalingen gaan gepaard met een verdere daling van de olieprijs en lagere grondstofprijzen. De euro wint aan populariteit ten koste van de dollar, de wisselkoers steeg vanmorgen al met 0,6% naar $1,145.

Shanghai Composite bijna terug op niveau van begin dit jaar

24 augustus 2015
Goud en zilver report (Week 33)

De goudprijs steeg de afgelopen week van €1.003,28 naar €1.019,03 per troy ounce (+1,57%), terwijl de prijs van een kilo zilver van €441,55 naar €432,75 zakte (-2%). Goud lijkt te profiteren van de wereldwijde vlucht naar veilige havens, terwijl zilver de afgelopen week net als andere grondstoffen juist in prijs daalde.

Een ander opvallend gegeven was dat de euro opnieuw aansterkte tegenover de dollar. Beleggers geven de voorkeur aan de euro als veilige haven, want de munt werd de afgelopen week 2% meer waard ten opzichte van de dollar. Op het moment van schrijven staat de wisselkoers op $1,1377.

Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

Zilverprijs in euro per kilo

Daling grondstoffen voorbode voor nieuwe crash?
De dalende grondstoffenprijzen zijn voor een deel toe te schrijven aan de goedkopere olie. Energie is een belangrijke kostencomponent voor allerlei soorten grondstoffen, dus als de olie goedkoper wordt geeft dat automatisch een neerwaartse druk op de prijzen. De CRB Index zakte de afgelopen week tot beneden het dieptepunt van 2008, het jaar waarin de grootste financiële crisis sinds de Grote Depressie uitbrak. Maar de goedkopere olie is niet de volledige verklaring voor de prijsdaling, want beleggers maken zich ook in toenemende mate zorgen over de wereldeconomie. Tegenvallende cijfers over de export en economische groei in China wijzen op wereldwijde groeivertraging.

CRB grondstoffenindex beneden dieptepunt van 2008 (Bron: Bloomberg)

Aandelenmarkten wereldwijd onderuit
De nervositeit op de beurs begon vorige week al in China, maar treft nu ook de Europese aandelenmarkten. De AEX zakte in een week tijd met bijna 5% naar iets meer dan 440 punten, het laagste niveau sinds begin dit jaar. Ook elders in Europa gingen de beurzen met meerdere procenten onderuit, terwijl de Amerikaanse Dow Jones Index deze week de grootste daling liet zien sinds het uitbreken van de financiële crisis van 2008. De Amerikaanse beursgraadmeter verloor vrijdag 3,12 procent en ging de afgelopen week in totaal met 5,8% onderuit. Ook in het Midden-Oosten kleurden de borden rood. De belangrijkste beursgraadmeter in Dubai ging met 7% omlaag, terwijl de verliezen in Abu-Dhabi, Qatar en Saoedi-Arabië meer dan vijf procent lager sloten. Aandelenmarkten in Egypte en Israël lieten vergelijkbare verliezen zien. In deze regio is het vooral de daling van de olieprijs die voor problemen zorgt. De olieprijs zakte voor het eerst in bijna zeven jaar tijd onder de $40 per vat, waardoor de opbrengst uit de export daalt.
Petrodollar onder druk
Saoedi-Arabië, een van de belangrijkste olieproducenten ter wereld, moet zelfs staatsobligaties uitschrijven om de staatsbegroting rond te krijgen. Het zou gaan om een bedrag van $27 miljard. In plaats van dat de olie-exporterende landen dollarreserves overhouden om in Amerikaanse staatsobligaties te beleggen moeten deze landen dus steeds vaker zelf geld lenen om de begroting op orde te krijgen. Een daling van de olieprijs betekent dus een minder grote vraag naar Amerikaanse staatsobligaties en kan dus op de langere termijn betekenen dat de VS een hogere rente moet gaan betalen om haar tekorten te financieren. De volgende grafiek van BNP Paribas laat deze trend goed zien. Merk op dat de afgelopen drie jaar het Midden-Oosten de laatste steunpilaar was voor de petrodollar. Valt die weg, dan kan dat grote gevolgen hebben voor het op dollars gebaseerde financiële systeem. De komende dagen zullen we daar meer aandacht aan besteden. Wie alvast meer wil lezen, dit artikel op Zero Hedge is zeker de moeite waard (dank voor de tip @freegolds).

De stroom van dollars terug naar de VS begint op de drogen

23 augustus 2015
Deutsche Bank trekt zich terug uit goudmarkt

Deutsche Bank heeft haar laatste activiteit op de goudmarkt afgestoten, zo bericht Reuters. Begin vorig jaar trok de bank zich al terug uit de fixing van de goudprijs en nu stopt ze ook met het uitvoeren van zogeheten over the counter transacties op de goudmarkt in Londen. Dit zijn transacties tussen twee partijen die rechtstreeks -buiten de beurs om – plaatsvinden waarbij een aantal banken bemiddelen tussen de kopende en de verkopende partij. Dat gebeurt via de London Precious Metals Clearing Company (LPMCL). De omvang van deze over the counter transacties is ongeveer $5 biljoen op jaarbasis.

Met het wegvallen van Deutsche Bank blijven er nog maar vijf banken over die deze rechtstreekse transacties uitvoeren, namelijk Barclays, HSBC, Bank of Nova Scotia, JP Morgan en UBS. Deutsche Bank was in 2001 nog één van de oprichters van de LPMCL, een elektronisch platform dat de handel via telefoon en fax overbodig maakte.

Deutsche bank stapt uit grondstoffen en edelmetalen
Eind 2013 stopte Deutsche Bank met de handel in grondstoffen. Ze bleef nog wel doorgaan met de handel in edelmetalen, maar ook die activiteit wordt nu afgestoten. De bank was niet bereikbaar voor commentaar, maar een goed ingevoerde bron verklaarde tegenover Reuters dat er wel en aantal bedrijven geïnteresseerd zijn om de taken van Deutsche Bank over te nemen. Standard Chartered zou serieuze interesse hebben, maar weigerde commentaar te geven op de geruchten.

Deutsche Bank stapt uit de 'over the counter' goudmarkt

21 augustus 2015
Rusland heeft in juli 12,5 ton goud gekocht

Deze bijdrage is afkomstig van Goudstandaard

De centrale bank van Rusland blijft goud kopen ter diversificatie van de valutareserves. Cijfers van de centrale bank laten zien dat er in juli 12,5 ton goud bij gekomen is, waarmee de totale goudreserve naar 1.287,7 ton groeide. Alleen dit jaar heeft Rusland al 80 ton goud gekocht, terwijl er sinds 2009 al 680 ton goud aan de reserves is toegevoegd. Dat is meer dan de 604 ton die de centrale bank van China in dezelfde periode aan haar goudreserve toevoegde.

De aankoop van 12,5 ton goud vertegenwoordigt bij een goudprijs van $1.100 een waarde van $440 miljoen. Dat is kleingeld in vergelijking met de $300 miljard aan valutareserves waar Rusland uit kan putten. De centrale bank van Rusland heeft zich voorgenomen de goudreserve verder uit te breiden, onder andere door goud op te kopen van binnenlandse goudmijnen.

In de media wordt dat wel eens uitgelegd alsof de centrale bank op deze manier de goudmijnsector ondersteunt, maar dat wordt door Elvira Nabiullina van de Russische centrale bank ontkend. De centrale bank heeft volgens haar niet als mandaat een bepaalde industrie te ondersteunen.

Vrijgoud
Rusland begon in 2006 met een geleidelijke transitie richting vrijgoud. In plaats van de goudreserve te waarderen op een historische koers van $300 per troy ounce werd deze gewaardeerd naar de (hogere) marktprijs. Ook begon de centrale bank vanaf dat moment stelselmatig goud te kopen. Sindsdien is de goudvoorraad van Rusland verdrievoudigd. Uitgedrukt in dollars groeide de goudreserve als percentage van de totale reserves nog harder, omdat de goudprijs vandaag de dag vele malen hoger staat dan die historische koers van $300 per troy ounce. Centrale banken zijns al sinds 2010 netto kopers van goud. Ondanks de daling van de goudprijs van de afgelopen jaren blijven zij structureel goud aan hun reserves toevoegen. China en Rusland nemen al jaren het grootste deel van de goudaankopen voor hun rekening. Beide landen willen zich indekken tegen een waardedaling van valutareserves en leggen daarom meer goud in hun kluizen.

Rusland blijft goud kopen: 12,5 ton erbij in juli

21 augustus 2015
Chinese beurs opnieuw hard onderuit

De aandelenmarkt van China is deze week opnieuw hard onderuit gegaan. Eerder deze week ging de Shanghai Stock Exchange al met meer dan zes procent onderuit en vandaag stonden er opnieuw rode cijfers op de borden. De beurs sloot vandaag 4,27% lager op een niveau van 3.507 punten, lager dan de vorige bodem van begin augustus. Toen werd de daling gestopt door interventies van de overheid. Beleggingsfondsen mochten enige tijd geen aandelen meer verkopen, er kwam een verbod op short selling en de margeverplichtingen voor het kopen van aandelen met geleend geld werden verlaagd.

Deze ingrepen zorgden voor een korte herstelrally, maar die is nu al uitgewerkt. De onzekerheid over de Chinese economie heeft de overhand gekregen en beleggers kiezen nog steeds massaal de uitgang.

Chinese aandelenmarkt naar laagste niveau in bijna vijf maanden (Bron: Bloomberg)

De maatregelen die genomen zijn om de Chinese beurscrash op te vangen (via Zero Hedge)

21 augustus 2015
Banken die geen geld uitlenen? Het kan in India!

De Indiase overheid experimenteert met een nieuw soort bank die alles kan doen wat een normale bank doet, maar dan zonder de geldscheppende functie die normale banken vervullen wanneer ze een krediet verstrekken aan particulieren. De centrale bank heeft bij wijze van proef al elf licenties verstrekt voor de oprichting van een ‘betalingsbank’, maar in de toekomst moet het voor iedereen die minimaal een miljard roepie heeft (omgerekend €13,6 miljoen) mogelijk zijn om een dergelijke betalingsbank op te richten. Na een zorgvuldige screening kan iedereen die over een dergelijk vermogen beschikt besluiten een bank op te richten waar mensen hun spaargeld kunnen bewaren en betalingen kunnen doen.

De bank leent alleen geld uit aan de overheid, wat betekent dat deze betalingsbanken zeer veilig zijn. Anders dan veel Westerse banken, die vele malen hun eigen vermogen kunnen uitlenen onder een fractioneel banksysteem, hebben deze nieuwe betalingsbanken in principe een zeer solide balans. Tot op heden hebben diverse grote Indiase bedrijven al een dergelijke bankvergunning gekregen, waaronder verschillende telecommaatschappijen, een bedrijf dat onlien betalingen verwerkt en één van de vijf grootste IT-bedrijven van het land.

Revolutionair

Er zijn verschillende redenen om aan te namen dat deze betalingsbanken een revolutionaire verandering teweeg kunnen brengen in het bankieren van de 21e eeuw. Zo kunnen betalingsbanken heel gemakkelijk online betaalsystemen implementeren die Indiërs via hun telefoon kunnen gebruiken. Fysieke bankkantoren worden steeds minder belangrijk door de overschakeling naar digitaal geld en betalingsbanken kunnen daar handig op inspelen omdat ze niet de overheadkosten hebben van een groot netwerk van fysieke bankkantoren. In India, waar het bankieren in de landelijke gebieden nog onderontwikkeld is, kunnen de betalingsbanken door hun lage toetredingsdrempel en lage kosten makkelijk nieuwe klanten voor zich winnen.

Een tweede voordeel is dat er meer concurrentie komt tussen banken. De nieuwe betalingsbanken kunnen diensten voor lagere tarieven proberen aan te bieden dan de gevestigde reguliere banken. Dat betekent dat Indiërs betere dienstverlening mogen verwachten tegen een betere prijs. Ook de veiligheid van deze betalingsbanken is groter. In een grote crisis zal een betalingsbank niet omvallen, terwijl een normale bank wél risico’s loopt als het aantal wanbetalingen snel toeneemt.

Veiligheid
Tenslotte biedt de komst van betalingsbanken voordelen voor de overheid. Als veel Indiërs hun spaargeld op een dergelijke bank parkeren betekent dat automatisch dat de overheid uit een grote reserve kan putten wanneer ze geld nodig heeft. Ze hoeft dan minder obligaties uit te geven, omdat ze rechtstreeks van deze betalingsbanken geld kan lenen. Ook kan een verdere penetratie van elektronisch bankieren in de Indiase samenleving het gebruik van contant geld terugdringen. Dat betekent dat er minder pinautomaten nodig zijn en dat winkels minder geld in kas hoeven te houden, wat de veiligheid ten goede komt. Ook wordt het lastiger om zwart geld te gebruiken in een samenleving die in toenemende mate overstapt op giraal geld. Het nieuwe concept van betalingsbanken biedt consumenten de keuze. Of ze kiezen voor een traditionele bank, die spaartegoeden gebruikt als onderpand voor nieuwe leningen aan burgers en bedrijven, of ze kiezen voor een betalingsbank die alleen geld uitleent aan de overheid.

20 augustus 2015
Duikers vinden grote goudschat in Florida

Een groep duikers heeft onlangs voor de kust van Florida een grote schat met gouden munten ter waarde van $4,5 miljoen gevonden. Het zijn munten die precies 300 jaar geleden op de zeebodem zijn terechtgekomen. Het was de zomer van 1715 toen een vloot van elf schepen onderweg was van Havana naar Spanje, toen ze opeens in een zware storm terechtkwamen. Geen van de schepen bleek bestand tegen de storm en meer dan duizend mensen verloren vlak voor de kust van Florida hun leven. Aan boord van de vloot was een waardevolle schat met heel veel gouden munten en gouden sieraden.

Op 30 juli, precies op dezelfde dag waarop de schepen driehonderd jaar geleden verloren gingen, vond een groep duikers een groot deel van de goudschat voor de kust van Florida. In ondiep water voor de kust van Vero Beach haalden de schatzoekers in korte tijd meer dan 230 gouden munten naar voren, waaronder een aantal zeldzame ‘Royals’ waar verzamelaars hoge bedragen voor neertellen. De volgende dag haalden ze nog eens 75 muntstukken van de zeebodem.

De duikers hadden een actiecamera bij het verzamelen van de schat. Op de video is te zien hoe de duikers in ondiep water de ene na de andere gouden munt tussen het zand en de schelpen vandaan halen. "Het was magisch. Wat bijzonder is aan deze schat is dat we hem precies gevonden hebben op de verjaardag. We vonden meer dan 230 munten op 30 juli en dat was de datum waarop driehonderd jaar geleden in de avond de storm begon", aldus duiker Brent Brisben.
Duikers vinden $4,5 miljoen aan gouden munten voor de kust van Florida

De lading gouden munten zonk in de zomer van 1715 naar de zeebodem

Sommige van de munten zijn zeer geliefd bij verzamelaars

20 augustus 2015
Kazachstan devalueert munt met 23%

Kazachstan heeft haar munt met 23% gedevalueerd ten opzichte van de dollar, zo schrijft Bloomberg. Door deze devaluatie zakte de wisselkoers van de Kazakse tenge naar een historisch dieptepunt van 257,21 ten opzichte van de dollar. Olie is een belangrijk exportproduct van Kazachstan en door de daling van de olieprijs zijn deze inkomsten sterk gedaald. Ook wordt de economie geraakt door de daling van de grondstofprijzen. Het centraal-Aziatische land is namelijk een belangrijke producent en exporteur van onder meer uranium, titanium, magnesium, koper, bauxiet en zink.

Het besluit om de munt te devalueren volgt op de waardedaling van de Russische roebel en de Chinese yuan, waardoor de concurrentiepositie van Kazachstan verslechterde. De roebel verloor de afgelopen twaalf maanden al 46% in waarde ten opzichte van de dollar, terwijl de wisselkoers van de Kazakse tenge tot voor de devaluatie slechts 7,6% was gedaald. Door de goedkope roebel werd er steeds meer graan, bouwmaterialen, olieproducten en kolen uit Rusland, producten die Kazachstan zelf ook kan produceren.

Kazachstan devalueert haar munt met 23% (Bron: Bloomberg)

Kazachstan doet veel zaken met Rusland en China, twee economische grootmachten die beide worstelen met een lagere economische groei. “De devaluatie van de tenge volgt op een groot verlies aan concurrentiekracht, nu handelspartner Rusland besloten heeft de roebel aanzienlijk in waarde te laten dalen”, zo verklaarde valutastrateeg Tom Levinson van Sberbank uit Moskou tegenover Bloomberg. Rusland heeft eind vorig jaar besloten de wisselkoers van de roebel geheel aan de markt over te laten, nadat de centrale bank ongeveer $90 miljard aan valutareserves had ingezet om de waardedaling een halt toe te roepen.

In navolging op Rusland laat ook Kazachstan de wisselkoers van de munt dus volledig aan de markt over. Volgens de Kazakse vicepresident is een vrij vlottende wisselkoers noodzakelijk voor het herstel van de economie en voor het op gang brengen van kredietverlening en investeringen in het land.

Valutaoorlog
Landen die erg afhankelijk zijn van de export van olie en andere grondstoffen staan de laatste maanden ernstig onder druk. Olieproducerende landen als Venezuela en Rusland zagen hun valuta verder in waarde dalen, terwijl een land als Saoedi-Arabië voor het eerst sinds jaren weer staatsobligaties moet uitgeven om de begroting rond te krijgen. Ook in Azië is het onrustig op de valutamarkt. Vietnam devalueerde woensdag voor de derde keer in een jaar tijd haar munt, terwijl ook valuta als de Indonesische roepie en de Maleisische ringgit goedkoper werden. De Indonesië haalt 60% van haar inkomsten uit export uit grondstoffen, terwijl Maleisië voor 30% van haar inkomsten afhankelijk is van olie. De vicepresident van Kazachstan schrijft op zijn weblog dat het beleid van de Kazakse regering wordt afgestemd op een langdurige periode van langere grondstoffenprijzen. De komende 7 tot 8 jaar voorziet hij een olieprijs van tussen de $30 tot $50 per vat en lage prijzen van ruwe materialen.
Protectionisme
Al deze landen hebben last van de daling van de grondstofprijzen en laten hun munt in waarde dalen om hun concurrentiepositie te verbeteren. Met een goedkope valuta is het voor andere landen goedkoper om spullen uit jouw land te importeren, terwijl goederen uit andere landen juist duurder worden. Het is een vorm van protectionisme, omdat het de eigen industrie beschermt en consumenten aanmoedigt producten uit eigen land te kopen. Volgens BMI Research kan de devaluatie van de Kazakse munt een tegenzet uitlokken bij andere landen in de regio."Wij hebben geconcludeerd dat Tadzjikistan en Kirgizië het meest kwetsbaar zijn voor de waardedaling van de Kazakse valuta", zo schrijven ze in hun rapport.

20 augustus 2015
CEO Goldcorp: “Goud verschuift van West naar Oost”

Bloomberg sprak met Chuck Jeannes, de directeur van Goldcorp, over de ontwikkelingen in de goudmarkt en de goudmijnsector. Goldcorp bouwde voor $2 miljard in de Canadese staat Quebec een nieuwe goudmijn, waar men de komende decennia nog goud zal winnen. Wat verwacht Jeannes van de goudmarkt en had hij deze investering ook gedaan als hij wist waar de goudprijs vandaag zou staan?

Je hebt vijf jaar geleden besloten deze mijn te openen. Had je dat ook gedaan bij de huidige goudprijs?
Zeker, want wij verwachten niet dat de goudprijs op de langere termijn op $1.100 blijft. Deze mijn zal decennia lang in productie blijven. We hebben nu al reserves voor de komende 15 jaar geïdentificeerd en we hebben de bodem nog niet bereikt. Ik heb ook de tijd meegemaakt dat goud op $254 per troy ounce staat, maar sindsdien hebben wij heel veel waarde gecreëerd en ik verwacht dat we dat weer zullen doen.
Je verwacht niet dat er een dag komt waarop er opeens geen vraag meer is naar goud?
Nee, de belangstelling voor goud neemt juist toe. De vraag vanuit de financiële sector is de laatste jaren afgenomen, omdat men rekening houdt met een stijging van de dollar en omdat de voorkeur verschoven is naar aandelen. Maar dat zal niet altijd zo blijven. Dingen veranderen en er zal weer een tijd komen waarop men denkt: deze sector is goedkoop, ik zie hier kansen. Dan komen ze weer terug. In de tussentijd zien we de vraag naar goud vanuit Azië toenemen.
Waar zitten je klanten?
Overwegend in China. In 2013 zagen we een grote daling van de goudprijs, gevolgd door een uitstroom van 800 ton goud uit de ETF's in het Westen. Daar tegenover stond een toename van 600 ton in de vraag naar goud vanuit het Verre Oosten. We zien dus een grote verschuiving van goud van West naar Oost en dat gaat door. In het eerste kwartaal van dit jaar steeg de vraag naar goud naar het vierde hoogste niveau ooit gemeten, onder andere door de grote vraag vanuit China. De Chinese economie groeit dan misschien niet meer met 10%, maar er is nog steeds groei en ze houden van goud.
Wat betekent de daling van de Chinese aandelenmarkt?
Dat is zeer positief voor goud. Chinezen zullen naar alternatieven zoeken om in te investeren en goud is één van die alternatieven.

19 augustus 2015