De goudprijs steeg de afgelopen week van €998 naar €1.003,28 per troy ounce (+0,53%), terwijl de prijs van een kilo zilver van €434,72 naar €441,55 wist op te klimmen (+1,57%). Beide edelmetalen bereikten het hoogste niveau in drie weken tijd, geholpen door toenemende zorgen over de Chinese economie. Hoewel de Chinese centrale bank blijft ontkennen heeft het er alle schijn van dat China haar munt goedkoper maakt om de exportpositie te versterken.
Niet alleen de edelmetalen sloten de week met een plus af, ook de goudmijnen deden het goed. De GDX steeg de afgelopen week met 7,5%, terwijl de kleinere goudmijnen uit de GDXJ index in een week tijd zelfs 10% meer waard werden. Woensdag was het contrast helemaal groot, want toen bereikten de koersen van goudmijnen het hoogste niveau in drie weken tijd. Precies op dezelfde dag gingen de ‘normale’ aandelen juist hard onderuit. Op de dag dat de goudmijnaandelen een procent of acht in de plus stonden ging de AEX index met meer dan 3% onderuit.
Euro wint aan kracht
In dollars steeg de goudprijs van $1.094,18 naar $1.115,01 per troy ounce (+1,9%) en ging de prijs van een kilo zilver van $476,31 naar $490,14 (+2,9%). De prijsstijging in dollars was groter omdat de Amerikaanse munt wat zwakker werd ten opzichte van de euro.
Ondanks de Griekse schuldencrisis heeft de markt nog steeds veel vertrouwen in de euro, want deze week was de Europese valuta populairder dan de dollar als veilige haven. Ten opzichte van een mandje van tien verschillende valuta steeg de koers van de euro deze week zelfs naar het hoogste niveau in zeven maanden tijd, zo merkte Bloomberg op.
Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)
Zilverprijs in euro per kilo (Bron: Goudstandaard)
China blijft goud kopen
Vrijdag maakte de Chinese centrale bank bekend dat ze in de maand juli 19 ton goud aan haar reserves heeft toegevoegd. Het lijkt erop dat de Chinezen vanaf nu weer maandelijks hun goudvoorraad gaan publiceren, nadat er een maand geleden voor het eerst in zes jaar weer openheid werd gegeven over de goudreserve. China blijft goud aan haar reserves toevoegen als vorm van diversificatie. Van alle centrale banken zijn die van Rusland en China het meest actief goud aan het hamsteren. Niet vreemd als je bedenkt dat deze twee landen nog steeds relatief weinig goud hebben in verhouding tot hun valutareserves. Lees er alles over op Hollandgold.
China heeft in juli opnieuw goud aan haar reserves toegevoegd
De Chinese centrale bank heeft in de maand juli 19 ton goud aan haar reserves toegevoegd, zo schrijft de Financial Times. Daarmee groeit de totale omvang van de goudvoorraad naar 1.677 ton, goed voor een vijfde plaats op de ranglijst van landen met de grootste goudreserves.
Het is de tweede keer in een maand tijd dat China bericht naar buiten brengt over de omvang van haar goudreserve. Een maand geleden werd bekend dat China haar goudvoorraad had uitgebreid van 1.054 naar 1.658 ton. Dat is een toename van meer dan 600 ton sinds 2009, genoeg om Rusland voorbij te streven op de ranglijst van landen met de grootste goudreserves.
China wil dat de yuan wordt opgenomen in de Special Drawing Rights (SDR) van het IMF, maar daarvoor moet het land zich aan een aantal spelregels houden. Eén van die regels is het maandelijks publiceren van de omvang en de waarde van de goudreserve. China waardeert haar goudvoorraad naar de actuele marktprijs van goud.
Diversificatie
De Chinese centrale bank wil meer diversificatie aanbrengen in haar reserves en blijft daarom stelselmatig goud kopen. De Chinezen kunnen bijna geen beter moment kiezen om de goudreserves aan te vullen. De dollar staat relatief sterk ten opzichte van andere valuta, terwijl de goudprijs juist onder druk staat. China krijgt op dit moment dus veel goud voor haar dollarreserves.
De Chinese goudreserve is sinds 2001 ruim vier keer zo groot geworden. Destijds beschikte het land over een goudreserve vanm slechts 395 ton. De volgende grafiek uit het laatste kwartaalrapport van de World Gold Council laat zien hoe China stapsgewijs haar goudreserve heeft aangevuld.
China heeft de laatste veertien jaar veel goud aan haar reserves toegevoegd
Centrale banken blijven goud kopen
Niet alleen de People’s Bank of China heeft de laatste jaren goud gekocht. Wereldwijd hebben centrale banken de afgelopen vijf jaar bijna onafgebroken edelmetaal aan hun reserves toegevoegd. Ondanks de daling van de goudprijs blijven centrale banken goud aankopen.
Volgens de World Gold Council zullen centrale banken dit jaar ongeveer 400 tot 500 ton goud aan hun reserves toevoegen. Dat is wat ons betreft een zeer sterk positief signaal voor de goudmarkt.
In de maand juli waren verschillende zilveren munten, zoals de Amerikaanse Silver Eagle en de Canadese Maple Leaf niet aan te slepen. Munthuizen konden de plotselinge toename van de vraag niet aan en besloten op een gegeven moment zelfs geen nieuwe bestellingen meer aan te nemen. Waardoor ontstaan er van tijd tot tijd tekorten aan zilveren munten en wat zegt dat over de zilvermarkt? Analist Bron Suchecki van de Perth Mint geeft in een uitgebreid artikel op zijn blog uitleg. Wij hebben de kernpunten van dit artikel voor u samengevat.
Betekent een tekort aan zilveren munten ook gelijk een tekort aan zilver?
Een tekort aan beleggingsmunten en kleine zilverbaren zegt op zichzelf weinig over de beschikbaarheid van fysiek zilver in de markt. De grote volumes zilver worden immers verhandeld en opgeslagen in de vorm van 1.000 troy ounce zilverbaren (ruim 31 kilo). Zo lang deze zilverbaren nog goed verkrijgbaar zijn tegen een geringe premie kun je zeggen dat er geen tekort aan fysiek zilver is. Het is in dat geval slechts een kwestie van tijd voordat de grote zilverbaren gesmolten en verwerkt zijn tot de kleine zilverbaren en beleggingsmunten waar de markt om vraagt. De productiecapaciteit van munthuizen en smelterijen is dan de beperkende factor.
Welke knelpunten zijn er in de productie van zilveren munten?
Voordat zilver uit een mijn verwerkt is tot een stapel zilveren munten moeten verschillende stappen in het productieproces doorlopen worden, waar veel verschillende bedrijven en mensen bij betrokken zijn. De totale productie van zilveren munten wordt daarbij beperkt door het proces met de laagste productiecapaciteit.
Neem als voorbeeld een bakker die maar één oven heeft. Ongeacht hoeveel ingrediënten en personeel er tot zijn beschikking staat, de productie kan nooit hoger worden dan de capaciteit van die enkele oven. Zo is er ook in de productie van zilveren munten een beperkende factor aanwezig.
De zilveren Eagle munten waren onlangs slecht leverbaar
Wat is de bottleneck in de productie van zilveren munten?
Het meest lastige onderdeel in de productie van zilveren munten is de productie van de schijfjes waar de munten van geslagen worden. Deze schijfjes (de zogeheten blanks) moeten perfect glad zijn en moeten exact de juiste afmetingen hebben. Voor de productie van deze ‘blanks’ worden de volgende stappen doorlopen:
Zilver wordt gesmolten en omgevormd tot een lange platte strook
De zilveren stroken moeten meerdere keren gerold worden voor de juiste dikte en moeten daarom tussentijds steeds verhit worden
Als de zilveren platen de juiste afmetingen hebben worden de ronde schijfjes eruit geslagen
Zilver dat overblijft na het slaan van de blanks moet opnieuw de smeltoven in
Alle blanks moet gewogen worden
Afhankelijk van de kwaliteit die het munthuis nodig heeft moet er aanvullende kwaliteitscontrole plaatsvinden op de blanks
Vanwege de complexiteit van dit proces hebben veel munthuizen de productie van de gouden en zilveren blanks uitbesteed aan andere bedrijven. De US Mint, de grootste producent van zilveren beleggingsmunten, koopt haar blanks ook in bij externe leveranciers.
Waarom wordt de productie van de blanks niet opgeschroefd?
De productie van blanks is een zeer kapitaalintensief proces waar veel dure machines voor gebruikt worden. Een nieuwe productielijn kost al snel enkele miljoenen, een investering die alleen terugverdiend kan worden als het bedrijf er redelijk zeker van kan zijn dat de vraag naar zilveren munten ook in de komende jaren groot blijft.
Iedere keer als de vraag naar zilveren munten toeneemt en de machines op volle toeren draaien komen deze bedrijven voor de vraag te staan of ze moeten investeren in een uitbreiding van de productiecapaciteit. Dat betekent dat het management moet beoordelen of er sprake is van een tijdelijke stormloop op zilveren munten of een permanent hogere vraag naar munten.
In het eerste geval zal er niet geïnvesteerd worden in nieuwe productiecapaciteit, omdat de bezettingsgraad dan te laag ligt om de kosten van deze investering terug te verdienen. Alleen als er aanwijzingen zijn dat de vraag langdurig op een hoger niveau blijft wordt er geïnvesteerd.
Sinds het uitbreken van de kredietcrisis is de vraag naar zilveren beleggingsmunten explosief gestegen en hebben producenten van blanks, zoals de Sunshine Mint en de Perth Mint, al tientallen miljoenen geïnvesteerd in de uitbreiding van de productiecapaciteit.
Zo worden de zilveren blanks geproduceerd
Waarom leggen munthuizen dan geen grotere voorraad blanks aan?
De zilveren schijfjes vertegenwoordigen een hoge waarde en daarom is het kostbaar een grote voorraad aan te houden. Ook moet het prijsrisico van deze voorraad afgedekt worden, wat ook kosten met zich meebrengt. Als munthuizen een grotere voorraad hadden zouden er niet meer zo snel tekorten ontstaan, maar het is economisch niet rendabel extra voorraad aan te houden.
Het is om dezelfde reden dat leveranciers en distributeurs maar een beperkte voorraad zilveren munten aanhouden. Ook zij moeten hun voorraden financieren en het prijsrisico afdekken op de termijnmarkt. Deze kosten drukken op de winstmarge.
Wat te doen als de zilveren munten slecht leverbaar zijn?
Om dit probleem voor te zijn kunt u beter de drukte voor zijn en zilveren munten kopen op de momenten dat het nog rustig is in de markt. Wanneer de levertijden van de populaire 1 troy ounce munten oploopt is het ook een idee om naar andere vormen van beleggingszilver te kijken, zoals de kilomunten en de btw-vrije zilverbaren in combinatie met opslag. Die laatste optie is extra interessant, omdat u dan geen btw betaalt en dus meer zilver voor uw geld krijgt. Goudstandaard biedt zilverbaren van 100 en van 1.000 troy ounce aan in combinatie met opslag in Zwitserland.
Willem Middelkoop ging onlangs in gesprek met beurscommentator Kees de Kort. Nog voor de crisis van 2008 uitbrak waren deze twee heren al vrij negatief over de economie. Kees de Kort geeft voor BNR Nieuwsradio zijn visie op de beurs, terwijl Willem Middelkoop jaren geleden bij het grote publiek bekend werd met zijn beurscommentaren voor RTL-Z. Het is nu al zeven jaar geleden dat het wereldwijde financiële systeem op omvallen stond. Hoe denken de heren daar nu over? Bekijk hier het interessante gesprek dat voor Café Weltschmerz werd opgenomen.
Wil je meer van deze video's zien? Kijk dan eens op hun Youtube pagina of op hun website.
De olieprijs is deze week gezakt naar een nieuw dieptepunt van $42 per vat, het laagste niveau in zeven jaar tijd. De olieprijs blijft dalen door een aanhoudend overschot op de oliemarkt, dat volgens het Internationaal Energie Agentschap ook in 2016 een neerwaartse druk zal geven op de prijs van een vat olie. Ook zijn er door de devaluatie van de Chinese munt twijfels ontstaan over de kracht van de Chinese economie. Een zwakkere groei in één van de grootste economieën ter wereld betekent dat het overschot op de oliemarkt nog langer zal aanhouden.
De olieprijs kwam eind vorig jaar in een vrije val toen Saudi-Arabië en Rusland besloten de olieproductie niet te verlagen. Door de opkomst van andere olieproducerende landen verliest het oliekartel van de OPEC-landen haar grip op de oliemarkt. Daarom werd er geen consensus bereikt over het terugschroeven van de productie. In het verleden werd de olieprijs kunstmatig hoog gehouden door de productie beperkt te houden. Nu veel landen hun productie opschroeven is er een structureel overschot ontstaan en is de prijs van het zwarte goud meer dan gehalveerd.
Eind 2008 bereikte de olieprijs nog een dieptepunt van minder dan $40 per vat. Dat was na een crash van de grondstoffenmarkt in de zomer van 2008 en de val van Lehman Brothers later dat jaar.
Volgens onderzoeksbureau Metals Focus draait een kwart van alle goudmijnen in de wereld verlies bij een goudprijs van $1.100 per troy ounce. De gemiddelde kostprijs van de goudmijnsector lag in het eerste kwartaal van dit jaar op $878 per troy ounce, maar achter dat gemiddeld schuilen grote verschillen in kosten tussen de mijnen. Bij een goudprijs van $1.100 per troy ounce lijkt de sector als geheel nog steeds gezond, maar het zijn juist de enorme verschillen tussen de goudmijnen die het gemiddelde vertroebelen.
Vrijwel alle grote goudmijnbedrijven hebben wel één of meerdere locaties waar geld bij moet bij de huidige goudprijs. Kinross Gold Corp verwacht dit jaar een all-in kostprijs van $1.000 tot $1.100 per troy ounce, terwijl IAMGold rekent op een gemiddelde kostprijs van $1.075 tot $1.175 per troy ounce goud.
Door de daling van de goudprijs draaien steeds meer mijnen verlies, maar dat betekent niet dat de productie op korte termijn gaat dalen. Veel mijnen hebben een hoge schuldenlast die ze moeten financieren en dat betekent dat ze cashflow nodig hebben. Alleen om die reden worden veel mijnen al gedwongen om te blijven produceren, ook als dat voor de aandeelhouders niets oplevert. Ook is het kostbaar om een mijn (tijdelijk) stil te leggen.
De afgelopen jaren is de vraag naar zilveren munten sterk toegenomen. Verschillende munthuizen hebben hun productiecapaciteit moeten uitbreiden om de vraag naar de beleggingsmunten bij te kunnen houden. Helaas heeft de hogere zilverprijs van de laatste jaren en de grote vraag naar munten ook minder aangename gevolgen. Vanuit China komen er de laatste jaren ook steeds meer vervalsingen van meest bekende beleggingsmunten op de markt.
Zo lang er al geld bestaat zijn er menen die proberen vervalsingen in omloop te brengen. Ook populaire munten van 1 troy ounce, zoals de Canadese Maple Leaf en de Amerikaanse Eagle munten worden vanwege hun waarde steeds vaker nagemaakt. Zelfs de veel kleinere munten, zoals de oude dollarmunten met een zilvergehalte van 90%, worden in kleine fabriekjes in China nagemaakt voor de export. Dankzij de moderne computertechnologie is het veel gemakkelijker geworden een goede vervalsing te maken van een bestaande beleggingsmunt.
De volledige versie van dit artikel verscheen eerder op een partner blog.
Chinese fabrieken produceren replica's van bekende zilveren beleggingsmunten
De Australische Perth Mint heeft in juli aanzienlijk meer goud en zilver verkocht dan in voorgaande maanden. De verkoop van goud steeg naar 51.088 troy ounce, het hoogste niveau sinds oktober 2014. Ook de zilveren beleggingsmunten van de Perth Mint waren populair, daarvan rolde in totaal 746.700 troy ounce van de band. Dat was het hoogste volume in een maand sinds november vorig jaar.
Ten opzichte van de maand juni wist het munthuis bijna 65% meer goud en zelfs 91% meer zilver te verkopen. Beleggers van over de hele wereld zagen de daling van de goudkoers en de zilverkoers als een goed moment om in te stappen. De goudprijs in dollars bereikte het laagste niveau in ruim vijf jaar, terwijl zilver in zes jaar niet meer zo goedkoop is geweest als nu.
Sinds maart 2012 houdt de Perth Mint bij hoeveel goud en zilver ze iedere maand verkoopt. We hebben deze cijfers verzameld en inzichtelijk gemaakt. Hieruit blijkt dat de volumes goud en zilver dit jaar lager zijn dan in voorgaande jaren, ondanks het feit dat de prijs per troy ounce nu een stuk lager ligt dan in 2012 en 2013.
Verkoop gouden munten Perth Mint
In de eerste zeven maanden van dit jaar heeft de Perth Mint in totaal bijna 220.000 troy ounce goud verkocht. Dat is ongeveer 15% minder dan vorig jaar om deze tijd en ruim 52% minder dan in recordjaar 2013. Van januari tot en met juli heeft het Australische munthuis ruim 3,55 miljoen troy ounce aan zilver verkocht, dat is ongeveer 11% minder vorig jaar en ruim 20% minder dan in recordjaar 2013.
De verkoopcijfers van de Perth Mint komen redelijk overeen met die van het Amerikaanse munthuis, de US Mint. Ook daar steeg de afgelopen maand de verkoop van zowel goud als zilver.
Verkoop zilver bij de Perth Mint
Over de Perth Mint
De geschiedenis van de Perth Mint begint in 1899, toen de Britse Royal Mint een Australische vestiging opende. Zo kon het goud uit Australische goudmijnen direct omgesmolten worden tot gouden Britse ponden van het Britse rijk. Vandaag de dag smelt de Perth Mint vooral goudbaren en zilverbaren voor de Aziatische markt en produceert ze beleggingsmunten in beperkte oplage voor de wereldwijde markt.
De Perth Mint is bij zilverbeleggers vooral bekend van de kilomunten, zoals de Koala, de Kookaburra en de Lunar. Deze munten verschijnen ieder jaar met een nieuw design en zijn vooral populair bij verzamelaars. Maar door de btw-margeregeling zijn deze zilveren kilomunten in aanschaf aanzienlijk voordeliger dan zilverbaren die met 21% btw belast worden. Ook Hollandgold heeft deze zilveren munten in haar assortiment opgenomen.
Europese spaarders en beleggers hebben in het tweede kwartaal meer goud gekocht, zo blijkt uit het nieuwste kwartaalrapport van de World Gold Council. De toegenomen vraag naar goud beperkte zich tot Europa, want elders in de wereld nam de vraag naar gouden sieraden en beleggingsgoud juist wat af. Wereldwijd zakte de vraag naar goud in het tweede kwartaal met 12% naar 914,9 ton. Dat was het laagste niveau in zes jaar tijd.
Vraag naar goud daalde in eerste helft van 2015 met 6% ten opzichte van vorig jaar
Stabiele goudprijs
Door een relatief vlakke goudprijs en een uitzonderlijk lage volatiliteit zagen Westerse beleggers minder reden om goud te kopen. In de twee belangrijkste Aziatische markten speelden andere factoren een rol. De stijging van de Chinese aandelenmarkt dempte de vraag naar het gele metaal, terwijl de vraag naar juwelen in India lager uitviel door een minder goede oogst.
De wereldwijde vraag naar goudbaren en gouden munten zakte in het tweede kwartaal naar 201,4 ton, een daling van 15% ten opzichte van het volume van 237,8 ton in dezelfde periode vorig jaar. Vergeleken met een jaar geleden daalde de vraag naar goud met name in India (-30%), een daling die grotendeels gecompenseerd werd door een toegenomen belangstelling voor beleggingsgoud in Europa (+19%).
Premie op goud Indiase markt omgeslagen in een discount
Europeanen kopen goud
Door de problemen in Griekenland steeg in veel Europese landen de vraag naar gouden munten en kleine goudbaren van 50 tot 250 gram. Het waren dus vooral kleinere beleggers en spaarders die veiligheid zochten in fysiek goud.
Europeanen kochten meer goud vanwege zorgen om Grexit
Uitstroom ETF’s gestopt
Vergelijken we de eerste helft van dit jaar met dezelfde periode van vorig jaar, dan zien we een daling van 6% in de wereldwijde vraag naar goud. Opvallend is dat de vraag naar goud-ETF’s voor het eerst sinds 2012 weer wat aantrekt. In de eerste zes maanden van vorig jaar liquideerden de goud-ETF’s nog 51,6 ton en in dezelfde periode van 2013 was dat zelfs 612 ton. Zorgden de ETF’s de afgelopen twee jaar nog voor extra aanbod van fysiek goud, nu is dat niet meer het geval.
De voorraad goud in ETF’s correleert zeer sterk met de ontwikkeling van de goudprijs. Bij een stijgende prijs neemt de belangstelling voor de ETF’s toe, terwijl beleggers bij een prijsdaling snel weer verkopen.
De correlatie tussen de goudprijs en de vraag naar fysiek goud in de vorm van sieraden, munten en goudbaren is veel minder sterk. Een toegenomen vraag naar fysiek goud gaat vaker gepaard met een plotselinge daling van de goudprijs. Koopjesjagers wachten vaak op een prijsdaling om in te stappen en dat was ook de reden waarom de vraag naar goud in het tweede kwartaal wat lager uitviel.
Centrale banken blijven kopen
Centrale banken hebben in de eerste helft van dit jaar opnieuw goud aan hun reserves toegevoegd. Het meest opvallend was de aankondiging van de Chinese centrale bank dat ze de afgelopen zes jaar meer dan 600 ton goud aan haar reserves had toegevoegd. Ook Rusland voegde weer veel goud aan haar reserves toe.
Vooral Rusland kocht veel goud
De goudvoorraad van China sinds 2001
Vooruitzicht derde kwartaal
De World Gold Council schrijft in haar rapport dat de daling van de goudprijs naar het laagste niveau in meer dan vijf jaar slechts gedeeltelijk in de cijfers van het tweede kwartaal verwerkt is. In juni was er al een toename zichtbaar, maar in juli werd het effect van de lagere goudprijs pas echt goed zichtbaar. Zo verkocht de US Mint in de maand juli 170.000 troy ounce aan gouden munten, het grootste volume in twee jaar tijd. Ook andere munthuizen zagen de vraag naar beleggingsmunten en goudbaren toenemen door de prijsdaling van goud.
De cijfers van het derde kwartaal zullen pas de volledige impact laten zien van de recente stormloop op beleggingsgoud.
Goudstandaard heeft in samenwerking met Slimbeleggen een nieuwe goudgids uitgebracht. In deze goudgids leest u waarom goud een waardevolle toevoeging is aan uw portefeuille en waarom goudmijnaandelen een interessante aanvulling kunnen zijn aan het meer speculatieve deel van uw beleggingsportefeuille.U kunt de goudgids geheel gratis en vrijblijvend downloaden via deze link.
Wilt u beleggen in goudmijnaandelen, dan wijzen we u graag op de Goud & Zilver rapporten van Slimbeleggen. Iedere maand brengen zij een nieuw rapport uit over de meest interessante mijnen in de sector en geven ze hun strategische visie over de ontwikkelingen in de goudmijnsector.
Beleggers reageren uitermate nerveus op de devaluatie van de Chinese yuan. De AEX-index stond woensdagmiddag 3,8% lager op ongeveer 475 punten, terwijl de Duitse Xetra DAX een verlies van bijna 3,5% noteerde en de Belgische BEL 20 index met bijna 3% onderuit ging. Beleggers interpreteren de waardedaling van de Chinese yuan (in twee dagen naar het laagste niveau in vier jaar) als een teken van zwakte van de Chinese economie. Met een zwakkere munt zou het land haar exportpositie willen versterken, al wordt dat door de centrale bank stellig ontkend.
Terwijl de Europese beurzen hard dalen gaan de Amerikaanse aandelen iets minder hard omlaag. De Dow Jones en de Nasdaq noteren op het moment van schrijven een verlies van ongeveer 1,4%, terwijl de breed gedragen S&P 500 index iets meer dan 1% in het rood staat. Waarom de Europese beurzen zoveel harder dalen is moeilijk te zeggen. Wel is het zo dat de euro vandaag sterk in waarde is gestegen ten opzichte van de dollar. De wisselkoers staat momenteel op $1,1176 tegenover de euro, dat is een stijging van 1,22%.
Goud duurder, olie goedkoper
Door de zwakkere dollar steeg de goudprijs in dollars vandaag met 1,2% naar $1.120 per troy ounce, het hoogste niveau in drie weken tijd. De zilverprijs steeg meer dan 1,6% en bereikte een niveau van $500 per kilo. Door de duurdere euro bleef de goudprijs in onze valuta vrijwel onveranderd. Door de zorgen om een wereldwijde groeivertraging daalde de olieprijs vandaag ook hard. Een vat WTI olie werd 4,36% goedkoper en kost op het moment van schrijven $43,08. De prijs van een vat Brent olie daalde 2,5% naar $49,18.
