Marketupdate

Categorie: Nieuws

  • Ook de VS hecht waarde aan haar goudvoorraad

    De Verenigde Staten hebben al decennia lang een goudvoorraad van 8.133 ton, die op de balans van de Federal Reserve gewaardeerd worden tegen een historische prijs van $42,22 per troy ounce. Daarmee wekt de Amerikaanse centrale bank de indruk dat goud geen rol meer speelt in het dollarsysteem en ontkent ze dat de dollar sinds 1973 veel van haar koopkracht verloren heeft ten opzichte van het edelmetaal. Toch overweegt het Amerikaanse ministerie van Financiën -de beheerder van de goudvoorraad – geen moment om een deel van het edelmetaal van de hand te doen. Zelfs niet toen de prijs in 2011 steeg naar een record van $1.920 per troy ounce.

    Goudvoorraad is belangrijk

    Brett Arends, columnist van op MarketWatch, vroeg het Amerikaanse ministerie van Financiën onlangs hoe er binnen het ministerie gedacht wordt over goud. Hij kreeg als antwoord dat het goud absoluut niet gebruikt zal worden om de schulden mee af te lossen. Een woordvoerder zei daar het volgende over: “Het verkopen van goud ondermijnt het vertrouwen in de Verenigde Staten zowel in eigen land als in het buitenland. De verkoop van de goudvoorraad zou het wereldwijde financiële systeem kunnen destabiliseren”.

    Net als Europa hoeven we van de Verenigde Staten ook geen publieke goudverkopen te verwachten. Dat zegt genoeg over de waarde van het goud, want die schatten Westerse landen blijkbaar veel hoger in dan de huidige prijs van ongeveer $1.300 per troy ounce. Ook de centrale banken die de afgelopen jaren goud kochten schatten de waarde van het edelmetaal veel hoger in, want ze bleven hun voorraden ook uitbreiden toen de prijs naar een all-time high van $1.920 per troy ounce klom. Een land als Zuid-Korea heeft veel goud gekocht voor een prijs die hoger lag dan de actuele goudprijs.

    Centrale banken zien waarde in goud

    Ongeacht wat vermogensbeheerders, analisten en economen zeggen en schrijven blijven centrale banken veel waarde toekennen aan hun goudreserve. Ook de Amerikaanse centrale bank zal geen goud verkopen, wetende dat het goud tegen de huidige prijs bijna niets oplevert tegenover de enorme staatsschuld.

    Brett Arends van MarketWatch neemt een neutrale positie in ten aanzien van het bezit van goud, maar hij concludeert dat een goudvoorraad nog steeds van fundamenteel belang is voor het vertrouwen dat financiële markten hebben in de regering.

    Of Mutual Interest Gold Funds

    Een goudreserve blijft van essentieel belang. Dat vindt ook het Amerikaanse ministerie van Financiën 

  • Topman Shell heeft spijt van investeringen in schaliegas

    Topman Shell heeft spijt van investeringen in schaliegas

    Peter Voser, de topman van Shell, heeft tegen de Financial Times gezegd dat hij spijt heeft van de investeringen in schaliegas. De $24 miljard die de oliegigant geïnvesteerd heeft in de exploratie en winning van ‘onconventionele energiebronnen’ (lees: schaliegas) heeft tot nog toe niet het gewenste resultaat opgeleverd.  Het bedrijf heeft al $2,1 miljard moeten afschrijven op investeringen in de Verenigde Staten, omdat de opbrengsten uit winning van schaliegas een stuk lager uitvallen dan eerder werd aangenomen. Zo zijn er al stukken grond in de verkoop gedaan, omdat na onderzoek gebleken is dat de techniek nog niet ver genoeg gevorderd is om op deze locaties winstgevend gas te winnen.

    ‘Schaliegas niet heilig’

    Peter Voser is bijzonder openhartig over het economische aspect van schaliegaswinning. In zijn interview met de Financial Times zei hij dat er in andere landen teveel hype wordt gemaakt van de schaliegas ‘revolutie’ in de Verenigde Staten. In de rest van de wereld staat de winning van schaliegas nog in de kinderschoenen. Voser spreekt van een ‘exploratiefase’ die nog kan uitmonden in ‘negatieve verrassingen’.

    De topman van Shell – die over drie maanden een opvolger krijgt – haalt als voorbeeld China aan. In dat land waren ook hoge verwachtingen van het schaliegas, maar in de praktijk blijken de kosten daar veel hoger uit te vallen in de VS. Ook in Alaska heeft Shell weinig succes geboekt met schaliegas. Nadat een investering van $5 miljard in exploratie moet de eerste installatie nog gebouwd worden. Dat komt door problemen met de plaatselijke wetgeving en door technische problemen. Bij een test van de installatie lekte er olie weg, met alle milieuschade van dien.

    Hoe succesvol is schaliegas?

    We horen steeds meer negatieve geluiden omtrent de schaliegas ‘revolutie’ in de Verenigde Staten. De opbrengst van de installaties loopt snel terug, terwijl er veel water nodig is om het gas vrij te krijgen. Zeker in de droge gebieden van de VS concurreert de industrie met de lokale bevolking om het schaarse aanbod van water. Daar komt nog eens bij dat het drinkwater op veel plaatsen vervuild is geraakt door de gaswinning. Marketupdate heeft daar eind vorig jaar en begin dit jaar al een aantal artikelen over gepubliceerd.

    Schaliegas installatie

    Schaliegas installatie

    Goudstandaard seminar

  • Grafiek: Historisch overzicht van het wereldwijde bbp

    Grafiek: Historisch overzicht van het wereldwijde bbp

    De volgende grafiek is niet nieuw, maar geeft een interessante kijk in de economisch machtsverhoudingen vanaf het begin van onze jaartelling die we u niet willen onthouden. De grafiek laat zien dat landen als India en China vanaf het jaar nul tot en met het jaar 1800 de grootste economie hadden. Dat is niet verwonderlijk, aangezien deze twee landen ook toen al een groot gedeelte van de totale wereldbevolking hadden. In het jaar 1 hadden India en China respectievelijk 1/3 en 1/4 deel van de totale wereldbevolking en was hun aandeel in de wereldwijde economie ook ongeveer zo groot.

    Het wereldwijde bbp van de afgelopen 2000 jaar

    Het wereldwijde bbp van de afgelopen 2000 jaar (Bron: The Atlantic)

    Wereldwijde bbp vanaf 1800

    De samenstelling van het wereldwijde bbp begon vanaf 1800 drastisch te veranderen. Dat kwam niet door een explosieve bevolkingsgroei in Westerse economieën, maar door de industriële revolutie die de economie razendsnel veranderde. Door de stoommachine en door de komst van stoomlocomotieven steeg de productiviteit in Westerse landen enorm, waardoor ons aandeel in de totale wereldeconomie steeds groter werd. Die voorsprong wist het Westen lang te behouden, totdat globalisering nieuwe productietechnieken over de hele wereld wist te verspreiden.

    Wat we ook niet moeten vergeten is dat het BBP een nominaal getal is, gebaseerd op de totale productie van een economie. In hoeverre economische groei gedreven wordt door efficiëntere productie of door schuldcreatie, dat blijkt moeilijk vast te stellen. Wel mag duidelijk zijn dat het bbp van Westerse landen in de twintigste eeuw een gigantische boost heeft gekregen door het fractionele banksysteem en door het loslaten van de koppeling van goud en geld. Dat kan ook de verklaring zijn voor het relatief grote aandeel van de Verenigde Staten in de totale wereldeconomie.

    Wereldwijde bbp vanaf 2000

    Vanaf het millennium heeft met name China een inhaalslag gemaakt. Door de lage lonen en door de toenemende globalisering werd veel productie overgebracht van Westerse landen richting China. Aanvankelijk zorgde dat voor veel organische groei van de Chinese economie, maar de afgelopen jaren levert ook in China de kredietgroei een steeds grotere bijdrage aan het Chinese bbp. Deze grafiek uit een rapport van Bridgewater laat die ontwikkeling mooi zien.

    Wat zegt het bbp?

    De grote vraag is echter in hoeverre deze grafiek een betrouwbaar beeld van de werkelijke economische verhoudingen geeft. Naar welke maatstaf is het bbp omgerekend (dollars?) en in hoeverre speelt de schuldcreatie in het ‘Westen’ een rol in de opkomst van de Verenigde Staten en Europa vanaf 1800 tot en met nu? Wat de grafiek in elk geval wel duidelijk maakt is dat China en India in het verleden ook machtige economieën waren. We moeten dan ook niet vreemd opkijken dat de helft van het jaarlijkse aanbod van goud richting deze twee landen gaat.

    Bron: The Atlantic

  • Goud en zilver report (Week 40)

    De goudprijs zakte afgelopen week van €987,83 naar €967,25, een verlies van 2,08%. Opvallend genoeg deed zilver het een stuk beter, want met een prijsdaling van €517,98 naar €515,39 per kilogram hebben we het over een verlies van slechts 0,5%. Het komt niet vaak voor dat de prijs van goud meer onderuit gaat dan die van zilver, omdat de zilvermarkt veel kleiner is dan de goudmarkt.

    Beide edelmetalen werden afgelopen dinsdag opeens in de aanbieding gedaan, vermoedelijk omdat één handelaar op een gegeven moment een grote hoeveelheid contracten op de markt bracht. Dat gebeurde in een zeer kort tijdsbestek en op een dag waarop de handel in China gesloten was. Door deze samenloop van omstandigheden kon het internet weer volgeschreven worden met berichten dat de goudprijs weer onder de $1.300 per troy ounce stond.

    De goudprijs sloot afgelopen week overigens weer boven die grens, want bij sluiting van de handel was de prijs voor een troy ounce goud $1.310,81. Ten opzichte van de prijs van een week eerder is dat een daling van 1,94%. De zilverprijs zakte van $21,78 naar $21,73 (-0,23%). De Amerikaanse dollar werd wat goedkoper ten opzichte van de euro, want de wisselkoers liep in een week tijd op van 1,3486 naar 1,3558 (+0,53%).

    Goudprijs in euro per troy ounce

    Goudprijs in euro per troy ounce (Bron: Goudstandaard)

    Zilverprijs in euro per kilo

    Zilverprijs in euro per kilo (Bron: Goudstandaard)

    Goud blijft volatiel

    Goud blijft in die zin een volatiel edelmetaal en volatiliteit is in moderne portfolio theorie precies de eigenschap die gekoppeld wordt aan risico. Als de goudmarkt en de zilver daadwerkelijk gemanipuleerd worden, en daar lijkt het wel op met dit soort onlogische koersbewegingen, dan is het kweken van volatiliteit een beproefde methode om het grote geld bij institutionele beleggingsfondsen weg te jagen uit edelmetaal. Een belegging die op dagbasis zo op en neer kan schommelen biedt niet de nominale zekerheid die andere beleggingsinstrumenten mogelijk wel kunnen bieden.

    GLD weer een paar ton lichter

    Dat beleggers een hekel hebben aan volatiliteit en een dalende goudprijs blijkt ook uit het afnemende volume van het edelmetaal in ETF’s als het GLD. Ondanks het feit dat de goudprijs vandaag de dag ruim $100 hoger staat dan het dieptepunt van $1.180 per troy ounce eind juni zit er vandaag de dag bijna 70 ton minder goud in het fonds.

    Kennelijk zijn beleggers minder happig om posities in GLD uit te breiden dan in de afgelopen jaren. Het ETF bevatte afgelopen vrijdag 899,99 ton goud. Begin dit jaar hadden beleggers gezamenlijk bijna 1.350 ton aan goud in handen in de vorm van GLD aandelen. Dit jaar is er veel geel metaal uit de GLD kluis weggehaald, om te voorzien in de toenemende vraag naar fysiek goud in andere delen van de wereld.

    GLD verliest opnieuw goud

    GLD verliest opnieuw goud

    Centrale banken kopen veel goud

    Deze week plaatsten we op Marketupdate een grafiek van Koosjansen. Hij zocht aan de hand van gegevens van de World Gold Council uit hoeveel goud centrale banken sinds 2009 gekocht hebben. Het resultaat lijkt op de grafiek die wij zelf maakten, maar dan met een groter aantal landen en met hogere aantallen op de verticale as…

    Centrale banken kopen veel goud

    Centrale banken kopen veel goud (Bron: Koosjansen)

    Vooruitblik: Herwaardering goudreserve

    We sluiten dit weekrapport af met een vooruitblik op volgende week. Op woensdag 9 oktober zal de ECB de goudvoorraad op de balans van het Eurosysteem opnieuw waarderen naar de marktprijs. Ook andere bezittingen op de balans zullen dan opnieuw gewaardeerd worden naar de koers van dat moment. Vier keer per jaar stelt de centrale bank een nieuwe koers vast waarop het goud van alle eurolanden gewaardeerd wordt. Stijgt de goudprijs, dan neemt ook het balanstotaal van de ECB toe. Daalt de goudprijs, dan zien we de balans inzakken. Dat gebeurde afgelopen jaar dan ook, toen de goudprijs herzien moest worden van €1.377 naar minder dan €1.000 per troy ounce.

    De dalende goudwaarde op de activa zijde van de balans wordt opgevangen met een afboeking op de herwaarderingsreserve aan de passiva zijde van de balans. Een hogere of lagere goudwaarde wordt op deze manier gelijk getrokken in de balans. We zullen op deze dag een nieuwe grafiek publiceren van de reserves van het Eurosysteem. Tot die tijd moeten we het doen met de volgende grafiek.

    Totale reserves eurosysteem

    Totale reserves Eurosysteem vanaf december 1999 t/m eind 2012

  • IMF waarschuwt voor schuldenplafond VS

    IMF waarschuwt voor schuldenplafond VS

    Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft gewaarschuwd dat een schuldencrisis in de Verenigde Staten niet alleen bedreigend kan zijn voor de Verenigde Staten, maar ook voor de wereldeconomie. “De aanhoudende onzekerheid over de begroting en het schuldenplafond helpt niet mee. De government shutdown is al erg genoeg, maar als de Verenigde Staten er niet in slagen het schuldenplafond te verhogen kan het veel slechter aflopen. Dat zou niet alleen schadelijk zijn voor de VS, maar voor de wereldwijde economie”, aldus IMF-directeur Christine Lagarde van het IMF. “Dit is dus een mission-critical die zo snel mogelijk opgelost moet worden”, zo voegde ze eraan toe.

    Meer stimuleren

    Volgens Lagarde moet de VS op korte termijn minder ‘economische aanpassingen’ doen, om dat in een later stadium weer in te halen. Wat bedoelt ze daarmee? Dat de Amerikaanse overheid nu minder nadruk moet leggen op bezuinigen en meer aandacht moet besteden aan economische groei. Wat economische groei maakt de schulden volgens haar op de lange termijn weer houdbaar. Dat bezuinigen komt dan later wel, zo maken we uit haar woorden op.

    Voor Japan heeft Lagarde ook een waarschuwing. Hun staatsschuld is met bijna 250% van het BBP ook veel te groot geworden voor de economie. Japan moet volgens haar het sociale zekerheidsstelsel op de schop nemen en de belasting op consumptie verhogen. “De fiscale en financiele maatregelen moeten aangevuld worden met structurele hervormingen, zodat inspanningen om de vraag de stimuleren samenvallen met inspanningen om het aanbod aan te jagen”, aldus Lagarde.

    IMF weet het ook niet meer

    Uit de woorden van Lagarde kunnen we concluderen dat ook het IMF geen oplossing paraat heeft. We moeten meer stimuleren, terwijl dat aan het begin van deze crisis al zonder succes geprobeerd is. We moeten nog even wachten met bezuinigingen, terwijl we die pijnlijke maatregelen al jaren voor ons uit schuiven. We moeten de lasten voor burgers verzwaren, terwijl de koopkracht door inflatie steeds verder wordt uitgehold. Het IMF draait om de hete brij heen, namelijk het probleem van teveel schulden die niet meer te financieren zijn. Het schuldenplafond zet de problematiek even op de kaart, maar een fundamentele oplossing hoeven we van het IMF blijkbaar niet te verwachten.

    Lagarde waarschuwt de VS voor de schuldenproblematiek

    Lagarde waarschuwt de VS voor de schuldenproblematiek

  • China en Indonesië sluiten handelsovereenkomst

    China en Indonesië sluiten handelsovereenkomst

    Tijdens een staatsbezoek van China aan Indonesië hebben bedrijven uit beide landen voor in totaal $28 miljard aan handelsovereenkomsten gesloten. Chinese bedrijven zullen miljarden investeren in de ontwikkeling van de landbouw, mijnbouw en infrastructuur van Indonesië. Ook zal Indonesië met Chinese kredieten de vliegtuigbouwindustrie verder ontwikkelen. Door de infrastructuur van Indonesië te ontwikkelen zou het land makkelijker buitenlandse investeerders aan kunnen trekken. Daarnaast zorgen de investeringen voor extra werkgelegenheid en economische groei.

    Handelsovereenkomst

    De handel tussen de twee landen bereikte vorig jaar een totale omvang van omgerekend $66,22 miljard, ongeveer vier keer zoveel als in 2005. In de eerste acht maanden van dit jaar werd er voor $33 miljard aan goederen en diensten verhandeld tussen de twee Aziatische landen, waarmee China de tweede grootste handelspartner van Indonesië is geworden. De Indonesische minister van Industrie, Mohamad Hidayat, heeft gezegd dat beide landen ernaar streven om de onderlinge handel op te schroeven naar $80 miljard in het jaar 2015. Deze handelsovereenkomst zal daarbij zeker helpen.

    China en Indonesië hebben tevens afgesproken om onderling meer informatie uit te wisselen ten aanzien van handelsgegevens, de visserij, de registratie van schepen en ten aanzien van de import en export. Volgens de premier van Indonesië, Susilo Bambang Yudhoyono, kunnen Chinese bedrijven een belangrijke rol vervullen in de ontwikkeling van verschillende economische projecten in Indonesië.

    APEC

    De Chinese premier Xi Jinping zal op 7 en 8 oktober ook aanwezig zijn bij het Asia-Pacific Economic Forum (APEC), een bijeenkomst voor de economische leiders van 21 verschillende landen. Tijdens deze bijeenkomst zal gesproken worden over het bevorderen van de onderlinge handel tussen landen, het wegnemen van handelsbarrières en de ontwikkeling van de wereldhandel in het algemeen. In de APEC zijn vooral Aziatische en Zuid-Amerikaanse landen sterk vertegenwoordigd.

    china-indonesie

    China en Indonesië gaan intensiever samenwerken (Foto van AP)

  • Chinese yuan onderdeel van valutareserves Taiwan

    Chinese yuan onderdeel van valutareserves Taiwan

    De Taiwanese centrale bank heeft de Chinese yuan aan haar valutareserves toegevoegd, zo schrijft de South China Morning Post. Volgens Perng Fai-nan, gouverneur van de Taiwanese centrale bank, is dat de erkenning voor het feit dat de Chinese munt steeds vaker gebruikt wordt in internationale transacties. Door de internationalisering van de yuan en door de toenemende handel met China ontstond er een behoefte om structureel valutareserves in yuan aan te houden.

    “Er is een realistische behoefte om deze stap te zetten. China heeft de grootste buitenlandse valutareserve ter wereld en heeft tevens een goede kredietstatus”, zo verklaarde de gouverneur van de centrale bank tegenover het Taiwanese parlement. Hij voegde eraan toe dat elf centrale banken in de wereld al yuan aan hun valutareserves hebben toegevoegd.

    Chinese yuan

    Het vasteland van China is de grootste afzetmarkt voor de Taiwanese economie. Volgens Fai-nan heeft de onderlinge handel inmiddels een omvang van $160 miljard per jaar. Vorig jaar sloten China en Taiwan nog een overeenkomst die directe handel in de eigen valuta aanmoedigt. Sindsdien is de band tussen de twee landen op het gebied van handel en financiën sterker geworden.

    Taiwan wil een belangrijke offshore trading hub worden voor handel in Chinese yuan, net als Hong Kong en Singapore. De Chinese yuan wordt internationaal steeds meer gebruikt en zal naar verwachting de komende tien tot twintig jaar uitgroeien tot één van de meest dominante valuta wereldwijd. Volgens analist Andrew Tsai van KGI Securities is het voor Taiwan beter om er vroeg bij te zijn dan om deze kans te missen.

    De gouverneur van de Taiwanese centrale bank wilde nog niet zeggen hoe groot het aandeel van de Chinese yuan is in haar totale valutareserve. Taiwan heeft als exportland door de jaren heen een aanzienlijke hoeveelheid buitenlandse valuta verzameld. De South China Morning Post schrijft dat het land eind augustus met omgerekend $409,4 miljard de vierde grootste valutareserve heeft van alle landen in de wereld.

    Chinese yuan steeds belangrijker op de valutamarkt

    Chinese yuan steeds belangrijker op de valutamarkt (Afbeelding via AP)

  • Amerikaanse banken stoppen extra geld in pinautomaten

    Amerikaanse banken stoppen extra geld in pinautomaten

    Twee van de tien grootste banken in de Verenigde Staten hebben extra geld in hun pinautomaten gestopt, uit angst voor een situatie waarin ongebruikelijk veel mensen geld van hun bankrekening willen halen. Het hoort bij een draaiboek dat banken ook in augustus 2011 hanteerden, toen er een impasse dreigde over de verhoging van het Amerikaanse schuldenplafond. Amerikanen maakten zich toen blijkbaar ook al zorgen over hun spaargeld bij de banken en besloten daarop meer geld te pinnen.

    Dit verhaal komt niet uit een uithoek van het internet, maar van de Financial Times. Een bankdirecteur vertelde dat zijn bank 20 tot 30 procent extra cash liet aanleveren bij alle pinautomaten, voor het geval klanten in paniek massaal contant geld komen pinnen. Het is een voorzorgsmaatregel, bedoeld om een onnodige stijging in de vraag naar contant geld op te vangen, zo verklaarden de twee banken. Ook voeren verschillende banken volgens de Financial Times nu dagelijks overleg over hoe ze in een eventueel rampscenario moeten handelen.

    Garantiestelsel

    Onder het Amerikaanse depositogarantiestelsel, de Federal Deposit Insurance Corporation, zijn spaartegoeden gegarandeerd tot $250.000. Dit garantiestelsel is gedekt door de Amerikaanse overheid en heeft dus bijna onbeperkte middelen. Op de website van het garantiefonds staat het volgende: “FDIC deposit insurance is backed by the full faith and credit of the United States government”.

    Amerikanen hoeven zich eigenlijk geen zorgen te maken over hun spaargeld, want de Amerikaanse centrale bank is bereid geld bij te drukken als dat nodig is. Dat heeft oud FED-voorzitter Greenspan al eens gezegd en dat heeft zijn opvolger Bernanke met quantitative easing ook al in de praktijk gebracht.

    Amerikaanse banken stoppen extra geld in pinautomaten

    Amerikaanse banken stoppen extra geld in pinautomaten (Bron: Financial Times)

    Goudstandaard seminar

  • Tweet van de dag (4 oktober 2013)

    Henk Krol wil niet tornen aan de pensioenen, maar nu blijkt dat hij zelf jarenlang de pensioenpremie voor zijn personeel heeft achtergehouden. En zo graaft Krol zijn eigen graf, want zonder inleg is er geen pensioen…

     

  • Grafiek: Federal Reserve helpt de aandelenmarkt?

    Grafiek: Federal Reserve helpt de aandelenmarkt?

    Er is een bijzonder sterke correlatie tussen het koersverloop van de S&P 500 index en het balanstotaal van de Federal Reserve, zo blijkt uit onderstaande grafiek. Het is dan ook niet verwonderlijk dat aandelenbeleggers aandachtig luisteren als Bernanke wat te vertellen heeft. Maar in hoeverre is de stijging van de aandelenmarkt ook te verklaren door de expansie van de totale balans van de Amerikaanse centrale bank? De Federal Reserve koopt geen aandelen, maar staatsobligaties en hypotheekleningen. Het geld waarmee ze dat doen komt ook vrijwel niet in de reële economie terecht. Anticiperen beleggers op een oplopende inflatie? Of weerspiegelen de hoge aandelenkoersen de sterk toegenomen bedrijfswinsten?

    Sterke correlatie tussen aandelen en balanstotaal Federal Reserve

    Sterke correlatie tussen aandelen en balanstotaal Federal Reserve (Bron: Global Financial Data, via Ritholtz)

  • Infographic: Stop met de hypotheekrenteaftrek

    Infographic: Stop met de hypotheekrenteaftrek

    Via twitter kwamen we een infographic tegen die laat zien hoeveel we ieder jaar kunnen besparen door de hypotheekrenteaftrek (HRA) af te bouwen. Deze subsidie was vorig jaar een kostenpost van €10,1 miljard, omgerekend iets meer dan €600 per Nederlander. Wat kunnen we met dat geld doen als we deze subsidie zouden afbouwen? Deze infographic geeft alvast een paar suggesties.

    Update 27 januari 2014: Nieuwe versie infographic geplaatst 

    Infographic hypotheekrenteaftrek

    Infographic hypotheekrenteaftrek