Blog

LIVE: ECB rentebesluit om 14:30

De ECB geeft vandaag haar maandelijkse rentebesluit vanuit het hoofdkantoor van de centrale bank in Frankfurt. We zouden het bijna vergeten, want er is de afgelopen dagen amper gespeculeerd over nieuwe maatregelen van de centrale bank. Eerder dit jaar werd het stimuleringsprogramma verder opgeschroefd van €60 naar €80 miljard per maand en werd de depositorente met tien basispunten verlaagd tot -0,4%.

Vandaag verwacht men geen nieuwe maatregelen van de centrale bank, al zagen we de prijzen van goud en zilver in de aanloop naar het rentebesluit verder oplopen. De zilverprijs bereikte het hoogste niveau in meer dan tien maanden tijd, terwijl de prijs van goud weer boven de €1.100 per troy ounce wist uit te stijgen. Ook de aandelenmarkt zat de afgelopen weken in de lift. Op de valutamarkt verstevigde de euro haar positie ten opzichte van de dollar, de wisselkoers staat voorafgaand aan het rentebesluit op iets meer dan $1,13.

21 april 2016
Zweden gaat nog meer staatsobligaties kopen

De centrale bank van Zweden gaat voor nog eens 45 miljard kronen (€4,9 miljard) aan staatsobligaties kopen, bovenop het bestaande stimuleringsprogramma van 200 miljard kronen. Dat is volgens de centrale bank nodig om de inflatie aan te jagen en om te voorkomen dat de waarde van de Zweedse munt stijgt ten opzichte van andere valuta. De centrale bank heeft zoals verwacht de negatieve rente ongewijzigd gelaten op -0,5%. De Zweedse Riksbank heeft zich als doel gesteld om eind juni een derde deel van alle Zweedse staatsobligaties in handen te hebben.

In een verklaring zegt de Zweedse centrale bank dat er het risico bestaat van een verdere waardestijging van de kroon, met als gevolg dat de inflatie en de economische groei in Zweden verder onder druk komen te staan. Met een relatief dure munt wordt het goedkoper om producten uit het buitenland te importeren, wat te koste kan gaan van de werkgelegenheid in eigen land. Ook hebben dalende importprijzen een drukkend effect op de inflatie, iets dat de centrale bank juist probeert te bestrijden.

Valutaoorlog
Bij een stagnerende wereldeconomie proberen landen economische groei van andere landen te stelen door hun munt goedkoper te maken. Een zwakke valuta versterkt de exportpositie en kan dus zorgen voor meer werkgelegenheid. Geen enkel land wil uit de markt geprijsd worden, met als gevolg dat steeds meer centrale bank monetaire stimulering en negatieve rente zijn gaan toepassen. Het is een race naar de bodem die grote gevolgen kan hebben voor de waarde van uw spaargeld. Dit stimulerende monetaire beleid brengt ook allerlei ongewenste effecten met zich mee. In Zweden zorgt de extreem lage rente voor bubbelvorming in de huizenmarkt. Wereldwijd lokt de extreem lage rente speculatieve bubbels uit, die vroeg of laat weer uiteen zullen spatten. Om de race naar de bodem op de valutamarkt te stoppen is er meer coördinatie nodig tussen centrale banken, zo blijkt uit een studie naar het monetaire beleid van Zweden waar ook de oud Bank of England Gouverneur Mervyn King aan meewerkte.

21 april 2016
Die snelle groei, die komt er niet meer

De financiële crisis van 2008/2009 heeft veel schade toegebracht. Zoveel, dat al snel duidelijk werd dat de weg naar herstel voor de ontwikkelde markten lang zou duren. Daar waren in de geschiedenisboekjes veel teleurstellende voorbeelden van te vinden.

De voorspelling van toen is uitgekomen. De ergste wonden van de crisis zijn geheeld, maar de groei blijft tergend laag. Alle voorwaarden voor een snel herstel lijken aanwezig met als belangrijkste een renteniveau dat bijna 0% bedraagt.

Productiviteit stijgt amper
Er is al veel gespeculeerd over het waarom, maar een sluitende verklaring blijft vooralsnog uit. Misschien moeten we de verklaring wel zoeken in de matige vooruitzichten voor de middellange termijn. Die kunnen wel eens van grote invloed zijn op vraag en aanbod. De stand van zaken op dit moment is niet om over naar huis te schrijven. Voor de ontwikkelde landen is de potentiële groei voor de langere termijn met 0,5% tot 1% verlaagd. Belangrijke factoren daarbij zijn de vergrijzing en een lagere productiegroei. De factor vergrijzing was al ingecalculeerd. Die van de vertragende productiegroei is een factor die pas de laatste jaren veel opgang maakt. De eerste tekenen van de vertragende productie-ontwikkeling waren al zichtbaar voor de crisis. In de jaren voor de crisis liepen de succesvolle implementaties van de ICT-innovaties geleidelijk ten einde. Daaruit zou je mogen concluderen, dat de hoge productiviteit aan het einde van de vorige eeuw en aan het begin van deze eeuw de uitzondering op de regel is. Normaal is een lagere productiviteitsgroei. De huidige vertraging kan wel eens structureel zijn.
Groei wereldeconomie gaat in een slakkengang
Vergrijzing en een geringe productiviteitsgroei is slechts nieuws voor morgen en overmorgen. Het kan ook de trage economische ontwikkeling van dit moment verklaren. Als de vooruitzichten voor de langere termijn niet goed zijn, waarom zou je dan als verstandig gaan investeren in deze magere toekomst. De consument op zijn beurt wordt ook voorzichtiger als de kansen op een gezonde inkomensontwikkeling minder worden. Hij besluit meer te gaan sparen. Dit zou een verklaring voor de huidige vertraging kunnen zijn. De trage groei in de ontwikkelde landen verklaart ook ten dele de vertraging in de opkomende markten. Minder vaart betekent minder export en dus ook minder groei in die landen.
Langdurig lage groei
Als deze lijn van denken correct is, dan moeten we tevreden zijn met een aanhoudend maar wel traag herstel. Er is dan geen grond voor paniekverhalen over een mogelijke nieuwe recessie. Er is evenmin grond voor verregaande experimenten zoals het inzetten van helikoptergeld. Dat kan altijd nog, als gevreesde rampen zich inderdaad voordoen. Als dit verhaal waar is, dan moet dat van invloed zijn op het beleid van centrale banken en overheden. Zij willen die trage groei immers coute que coute opstuwen. Maar dat kan niet! Cor Wijtvliet Deze bijdrage is mogelijk gemaakt door Beurshalte Over Beurshalte: Dagelijks publiceert Beurshalte nieuwsbrieven en columns van leden van de redactie en van gastauteurs over de wereld van beleggen en alles wat ermee samenhangt. Daarnaast publiceert beurshalte wekelijks een nieuwsbrief met unieke inhoud over relevante beleggingsthema’s. Belangstellende lezers kunnen een gratis abonnement nemen. Als u geïnteresseerd bent, kunt u zich hier aanmelden! Bron: Olivier Blanchard, Slow growth is a fact of life in the post-crisis world. Financial Times, April 13 2016

20 april 2016
Consumptief krediet Nederlandse huishoudens daalt verder

Het gemiddelde bedrag dat maandelijks door Monetaire Financiële Instellingen (MFI’s) aan consumptief krediet wordt uitgeleend aan huishoudens kende de afgelopen jaren een enorme daling. Dit blijkt uit een Special Item van MoneyView. Dit is opvallend gezien de lage rentestand en de verschillende doeleinden waarvoor consumptief krediet tegenwoordig kan worden ingezet, zoals het meefinancieren van de hypotheekkosten. De voorwaarden spelen echter nog altijd een grote rol voor zowel de consument als de verstrekker van het consumptief krediet.

Consumptief krediet aan huishoudens daalt 30 procent
Volgens cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB) werd eind 2015, 19,43 miljard euro aan consumptief krediet verstrekt aan Nederlandse huishoudens. Dat bedroeg een jaar eerder nog bijna 20,97 miljard, een daling van ruim 7,3 procent. Op het hoogtepunt in 2010 was het gemiddeld uitstaande bedrag zelfs 28,47 miljard, daarmee komt men over 5 jaar op een daling van 30 procent.

Dalende rentetarieven
De gemiddelde rentetarieven zijn ten opzichte van 2011 ook behoorlijk gedaald. Waar een aantal producten toen nog rentetarieven van 16 procent hanteerde, is dit nu gedaald tot onder de 7 procent voor een doorlopend krediet. Voor persoonlijke leningen kent momenteel nog maar één kredietverstrekker tarieven van boven de 10 procent terwijl dat in 2011 nog gold voor meer dan de helft van de leningen.
Wel of niet verstandig meefinancieren hypotheekkosten
Onlangs waarschuwde de Autoriteit Financiële Markten (AFM) dat consumenten voorzichtig moeten zijn met consumptieve kredieten met als doel de hypotheek aan te vullen. Uit onderzoek van de toezichthouder blijkt dat zo’n 12 procent van de consumenten de hypotheek verlaagt door een consumptief krediet af te sluiten. De AFM waarschuwt om de strakke normen rondom een hypotheekverstrekking niet te omzeilen aangezien zij juist bescherming bieden tegen overkreditering. Volgens Thijs Berndsen van adviesbureau NBG, kan een lening naast een hypotheek in sommige situaties juist zorgen voor lagere maandlasten en sneller aflossen. Hij zegt:
“Sinds begin dit jaar kunnen consumenten een hypotheek afsluiten van maximaal 102% van de woningwaarde. Bij de aanschaf van een woning van € 250.000 kan dus maximaal € 255.000 middels een hypothecair krediet geleend worden."
Met name voor de kosten koper kan het interessant zijn om consumptief krediet af te sluiten. Berndsen geeft aan:
”Consumenten moeten alle kosten behoudens de overdrachtsbelasting zelf betalen. Nu kan het financieel juist interessant zijn om ook de kosten voor de overdrachtsbelasting, die ongeveer € 5.000 bedragen, middels een consumptief krediet te financieren en dit te gebruiken voor verlaging van de hypotheekschuld.”

Prijs en voorwaarden kredietverstrekkers tellen mee
Door middel van een ‘ProductRating’ heeft Moneyview bepaald welke kredietverstrekkers de beste prijs en voorwaarden bieden voor een consumptief krediet. Jaarlijks toetsen zij hiervoor 43 verschillende criteria. Van gunstig rentetarief tot bijvoorbeeld de mogelijkheid tot kwijtschelding van de schuld bij overlijden. Het Doorlopend Krediet van Freo is hierbij voor de zesde opeenvolgende keer met 5 sterren beloond in zowel de categorie prijs als voorwaarden. Dit is tot op heden nog niet eerder voorgekomen. Het rentetarief en de voorwaarden rondom het consumptief krediet spelen zoals gezegd nog altijd een grote rol voor zowel de consument als de verstrekker. Het doeleinde van de krediet aanvraag zal beslissen hoe zwaar deze voorwaarden voor een consument meewegen. Daarnaast zal de kredietverstrekker geen risico willen lopen met het verstrekken van consumptief krediet waardoor ook hier nog altijd de nodige voorwaarden voor moeten worden opgesteld.

20 april 2016
Rusland en China willen handelsplatform voor goud

De centrale banken van Rusland en China willen gezamenlijk een handelsplatform creëren om de goudhandel tussen beide landen te optimaliseren. Zowel China als Rusland spelen een belangrijke rol in de wereldwijde goudmarkt, niet alleen omdat de centrale banken van deze landen verreweg het meeste goud kopen, maar ook omdat beide landen enorme goudmijnsector hebben.

“In China concentreert de goudhandel zich in Shanghai, in Rusland gebeurt dat in Moskou. Ons voorstel is om een koppeling te maken tussen deze handelscentra, zodat er meer transacties tussen deze twee markten kunnen plaatsvinden”, zo verklaarde Sergey Shvetsov, vice-president van de Russische centrale bank, tegenover persbureau TASS.

China en Rusland gaan voor goud
De goudmijnsector van China produceerde vorig jaar 450 ton goud, terwijl de Russische goudmijnen het afgelopen jaar goed waren voor een productie van ongeveer 295 ton. Daarmee zijn deze twee landen goed voor een kwart van de wereldwijde goudwinning. Ook zijn Rusland en China belangrijke afzetmarkten voor het edelmetaal, al is het maar omdat de centrale banken van beide landen zoveel goud kopen. Rusland voegde in 2015 meer dan 200 ton goud aan haar reserves toe, terwijl de People's Bank of China in een half jaar tijd meer dan honderd ton van het gele metaal aan de reserves toevoegde. De verwachting is dat beide landen deze trend ook dit jaar zullen blijven voortzetten. De grote vraag is waar beide landen een dergelijk handelsplatform voor willen gebruiken. Is het uitsluitend bedoeld om de private goudmarkt te bedienen? Of wil Rusland een dergelijk handelsplatform inzetten om goud makkelijker verhandelbaar te maken tussen centrale banken?
Centrale banken breiden goudvoorraad uit
De centrale bank van China heeft volgens de laatste cijfers een officiële goudreserve van bijna 1.800 ton, terwijl Rusland meer dan 1.442 ton van het gele metaal in de kluis heeft liggen. Vorig jaar voegde centrale banken wereldwijd netto 483 ton aan hun reserves toe ter diversificatie van de reserves.

Deze bijdrage is afkomstig van Hollandgold

19 april 2016
Welk land is de grootste bedreiging voor de vrede?

Welk land is de grootste bedreiging voor vrede in de wereld? Die vraag stelde het Amerikaanse onderzoeksbureau Gallup een aantal jaar geleden aan mensen in 68 verschillende landen. Op de eerste plaats komt de Verenigde Staten (24%), gevolgd door Pakistan (8%) en China (6%). De vierde plaats wordt gedeeld door Afghanistan, Iran, Israël en Noord-Korea. Al deze landen werden door 5% van de respondenten aangemerkt als grootste bedreiging voor de wereldvrede. Zo zien de resultaten er op een wereldkaartje uit.

Welk land wordt gezien als grootste bedreiging voor de vrede? (Via The International Spectator)

19 april 2016
Ook negatieve rente in de Verenigde Staten

In grote delen van Europa en in Japan is al sprake van een negatieve rente, maar ook in de Verenigde Staten is de rente eigenlijk al negatief. Niet in nominale zin, want voor een Treasury met een looptijd van 10 jaar krijg je als belegger nog steeds een vergoeding van 1,77%. Maar als je dat rendement corrigeert voor de actuele inflatie van 2,3% – de zogeheten reële rente – dan kom je ook al onder nul uit. Ook aan de andere kant van de oceaan valt er dus niet veel plezier meer te beleven aan staatsobligaties.

Ook negatieve rente op Amerikaanse staatsobligaties, na correctie voor inflatie (Bron: Wall Street Journal)

19 april 2016
Grafiek: OPEC verliest controle over de olieprijs

De dagen van de OPEC zijn geteld, want de belangrijkste olieproducerende landen van het kartel slagen er niet meer in de olieprijs te controleren. De olieprijs staat laag, maar dat weerhoudt de OPEC landen er niet van de productie nog verder op te schroeven. Sterker nog, de productie van het oliekartel is in minstens twintig jaar niet meer zo hoog geweest als begin dit jaar.

De volgende grafiek laat het verschil duidelijk zien tussen 2008 en 2014. In beide gevallen ging de prijs van een vat Brent olie hard onderuit, maar in 2008 reageerde het oliekartel door de productie drastisch te verlagen. Zo kon de olieprijs binnen twee jaar verdubbelen van minder dan $40 naar meer dan $80 per vat. Kijken we dan naar de situatie sinds 2014, dan zien we dat de olieproducerende landen het tegenovergestelde gedaan hebben. In plaats van de prijsdaling te stoppen hebben ze die juist aangejaagd, door de oliekraan verder open te draaien.

OPEC heeft de controle over de olieprijs verloren (h/t @Schuldsuehner)

19 april 2016
China lanceert eigen goudprijs fixing

China heeft sinds vandaag een eigen goudprijs fixing in Chinese yuan. Daarmee is de grootste afzetmarkt van fysiek goud ter wereld niet meer afhankelijk van Londen, waar de goudprijs alleen in euro’s, dollars en ponden wordt vastgesteld. Nu China een eigen referentieprijs voor goud heeft kan ze misschien ook meer invloed uitoefenen op de wereldwijde goudmarkt.

China is de grootste importeur en producent van goud, maar het land heeft nog steeds weinig invloed op de wereldwijde goudprijs. Daar komt langzaam verandering in, want de Shanghai Gold Exchange zal voortaan een referentieprijs in de eigen valuta op de borden zetten. Handelaren hoeven dus geen bedragen meer om te rekenen naar dollars.

De eerste fixing op dinsdag leverde een goudprijs op van 256,92 yuan per gram, dat is omgerekend $39,69 per gram. We weten niet precies op welk tijdstip deze goudprijs bepaald is, maar het ziet er niet naar uit dat de prijs sterk afwijkt van de wereldwijde goudkoers. Er werd al volop gespeculeerd op een groot prijsverschil tussen Londen en Shanghai, maar kennelijk werkt de wereldwijde goudmarkt efficient genoeg dat er toch ongeveer dezelfde prijs uit voortvloeit.

Goudprijs in yuan
De Chinese goudprijs fixing is gebaseerd op een contract van 1 kilogram en zal, net als de fixing in Londen, twee keer per dag worden vastgesteld. Via de Shanghai Gold Exchange kunnen alle achttien deelnemers invloed uitoefenen op de fixing. In Londen werd de prijs tot voor kort door een panel van slechts vijf banken vastgesteld, maar sinds de overstap naar een elektronisch handelsplatform zijn er twaalf deelnemers die kunnen handelen op de Londen fixing. "Dit is een opstapje richting een nieuwe as die bestaat uit Londen, New York en Shanghai. Het signaleert de aanhoudende trend van een goudmarkt die van West naar Oost verschuift", zo zegt Aram Shishmanian van de World Gold Council in een verklaring tegenover Reuters. "De goudmarkt breidt zich uit vanwege de groeiende vraag naar goud in China. Daarmee zal ook de invloed van China op de wereldwijde goudmarkt toenemen."
Deze bijdrage is afkomstig van Goudstandaard

19 april 2016
Zilverprijs naar hoogste niveau sinds oktober 2015

De zilverprijs steeg dinsdagochtend met 2,6% naar het hoogste niveau sinds oktober vorig jaar. Voor een kilo zilver wordt op het moment van schrijven €472 betaald, terwijl de prijs in december een bodem zette op ongeveer €400 per kilo. Daarmee zet zilver de positieve trend van vorige week door, toen het edelmetaal in een paar dagen tijd 6,5% meer waard werd. In het eerste kwartaal van dit jaar deed goud het nog veel beter dan zilver, maar nu maakt het grijze edelmetaal een inhaalslag. Sinds het begin van dit jaar is de goudprijs met 11,5% gestegen, terwijl de zilverprijs al 12,4% hoger staat.

Veel beleggers geven momenteel de voorkeur aan zilver, omdat het edelmetaal nu relatief goedkoop is ten opzichte van goud. De afgelopen decennia kreeg je gemiddeld 40 tot 50 troy ounce zilver voor een troy ounce goud, maar nu krijg je voor hetzelfde goud ongeveer 75 troy ounce zilver. Beleggers verwachten dat de ratio weer zal terugkeren naar het lange termijn gemiddelde en kiezen daarom voor een belegging in zilver.

Zilverprijs is dit jaar meer gestegen dan de goudprijs (Bron: Bloomberg)

Lees verder bij Goudstandaard

19 april 2016
Saoedi-Arabië dreigt met economische sancties tegen VS

Saoedi-Arabië heeft het Amerikaanse Congres en president Obama gewaarschuwd dat ze honderden miljarden aan bezittingen in de Verenigde Staten zal verkopen, indien een omstreden wet wordt aangenomen waarmee Saoedi-Arabië aanspraken gesteld kan worden voor betrokkenheid bij de aanslagen op het World Trade Center op 11 september 2001. Dat schrijft de New York Times.

Nabestaanden van de slachtoffers die vielen bij de aanslagen van 9/11 hebben via de rechtbank geprobeerd het koningshuis van Saoedi-Arabië aansprakelijk te stellen voor mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen. Ook banken en liefdadigheidsinstellingen in Saudi-Arabië worden door families van nabestaanden verdacht van het verlenen van financiële steun aan de terroristen. Deze aanklachten hebben tot op heden weinig effect gehad, omdat het door een Amerikaanse wet uit 1976 heel moeilijk is om een buitenlandse natie aan te klagen.

Omstreden wetsvoorstel
Het Amerikaanse senaat wil de nabestaanden van de terreuraanslagen op 11 september tegemoet komen en heeft daarom een nieuw wetsvoorstel neergelegd waarmee de immuniteit van landen in bepaalde gevallen beperkt wordt. Zo kan een land volgens deze nieuwe wet wél aangeklaagd worden, indien er bewijzen zijn dat het land betrokken is bij terreuraanslagen waarbij Amerikanen op Amerikaans grondgebied om het leven komen. Dit wetsvoorstel wordt voorgelegd aan het Amerikaanse Congres en als die ermee instemmen kan het koningshuis van Saoedi-Arabië daadwerkelijk aangeklaagd worden voor betrokkenheid bij de aanslagen. Het klinkt absurd, aangezien Saoedi-Arabië nog steeds een belangrijke bondgenoot is van de Verenigde Staten. De makers van het wetsvoorstel benadrukken dat deze alleen betrekking heeft op Amerikaanse burgers die op Amerikaans grondgebied door een terreuraanslag om het leven komen. Op die manier wil men voorkomen dat andere landen de Verenigde Staten gaan aanklagen. Toch maakt de regering van Obama zich grote zorgen. Staatssecretaris John Kerry zei in februari dat het wetsvoorstel de Verenigde Staten zou blootstellen aan rechtszaken en dat het een vreselijk slecht precedent kan scheppen. Andrew Exum, een hoge functionaris bij het Pentagon, vertelde tijdens een bijeenkomst achter gesloten deuren dat Amerikaanse troepen die in het buitenland actief zijn hier zelfs door in gevaar zouden kunnen komen.
Saoedi-Arabië dreigt met economische sancties
Volgens Adel al-Jubeir, de minister van Buitenlandse Zaken van Saoedi-Arabië, kan de oliestaat in totaal $750 miljard aan staatsobligaties en andere bezittingen in de Verenigde Staten verkopen. Dat zou de rol van de Amerikaanse dollar kunnen verzwakken. Veel economen twijfelen aan de haalbaarheid van dergelijke economische sancties van Saoedi-Arabië. Edwin M. Truman, econoom van het Peterson Institute for International Economics, legt uit dat het technisch erg lastig is om in korte tijd zoveel bezittingen te verkopen. Ook zou Saoedi-Arabië dan de schuld van zal krijgen van de onrust die hierdoor ontstaat op de financiële markten. In een verklaring tegenover de New York Times legt Truman uit dat het land de Verenigde Staten geen economische sancties op kan leggen, zonder daar ook zelf onder te lijden.
Relatie met de Verenigde Staten bekoeld
Het wetsvoorstel om Saudi-Arabië aan te kunnen klagen zet de verhouding tussen beide landen op scherp. En de relatie was al niet zo goed meer, nadat de Amerikaanse regering Iran tegemoet kwam door de sancties op te heffen. Sindsdien heeft Saoedi-Arabië de oliekraan wagenwijd opengezet, met als doel de olieprijs omlaag te brengen. Daarmee drukken de Saoedi's de Amerikaanse producenten van schalie-olie uit de markt. President Obama vliegt woensdag naar de Saudische hoofdstad Riyad voor een ontmoeting met koning Salman en andere Saoedische functionarissen. Het is onduidelijk of deze gevoelige kwestie over de terreuraanslagen op 9/11 ook op de agenda staat. https://twitter.com/tparsi/status/722172847351848961

18 april 2016