Marketupdate

Blog

  • Een goede week voor zilver

    Ik heb eerder dit jaar geschreven over de zilver/goudratio die zich op een historisch hoogtepunt (of dieptepunt) bevindt, deze ratio lag de afgelopen maanden rond de 80. Wij merkten dat dit voor veel cliënten dé reden was om zilver te kopen of zelfs goud om te wisselen voor zilver. Totnogtoe lijkt dit een goede beslissing te zijn geweest. Zilver steeg de afgelopen week flink, terwijl de goudprijs juist consolideerde.

    Dan wil ik het nog even hebben over de dramatische koersontwikkeling van Deutsche Bank, waar ik vorige week ook al het een en ander over schreef. Een oplettende lezer (waarvoor dank) wees mij erop dat de totale derivatenpositie van deze bank ruim €75 biljoen bedraagt.

    Ter vergelijking: Het bbp van Duitsland is €4 biljoen. U leest het goed! De markt maakt zich hier, gezien de dramatische ontwikkelingen van het aandeel en de hoge kosten om je te verzekeren tegen een faillissement van DB, grote zorgen over. De koersontwikkeling van het aandeel vertoont veel overeenkomst met dat van Lehman Brothers in 2008. We weten allemaal hoe dit afgelopen is… En het is helemaal zorgwekkend als je bedenkt dat Deutsche Bank een veel grotere rol binnen het financiële systeem speelt dan Lehman Brothers destijds in 2008.

    Zilver manipulatie

    Deutsche Bank kwam de afgelopen week ook negatief in het nieuws vanwege een schikking in een rechtszaak die in 2014 werd aangespannen. Deutsche Bank, HSBC en Nova Scotia zouden de zilverprijs gemanipuleerd hebben, waarmee ze winst maakten ten koste van zilverhandelaren. Het blijkt nu dat ze misbruik hebben gemaakt van hun machtspositie, omdat ze betrokken waren bij de dagelijkse fix van de zilverprijs. Ze dienen nu een flinke boete te betalen. Ik vraag me altijd af wie de ‘opbrengst’ van deze boete opstrijkt. De Rabobank bijvoorbeeld is vorig jaar veroordeeld tot een boete voor het manipuleren van de LIBOR rente. Op basis van de LIBOR wordt de hypotheekrente bepaald. Er zijn dus duizenden huizenbezitters gedupeerd door de frauduleuze handelingen van de Rabobank, maar degenen die echt gedupeerd werden ontvingen geen enkele genoegdoening.

    Oplopende spanningen...

    Verder maak ik me zorgen over de toenemende spanningen tussen de VS en Rusland en de rol van de media hierbij. Afgelopen week vond er een incident plaats waarbij Russische gevechtsvliegtuigen vlak langs een Amerikaans gevechtsschip scheerden. De mainstream media uit het Westen berichtten hier nogal eenzijdig over. Na wat langer zoeken bleek het Amerikaanse schip zich zeer dicht bij de Russische kust te bevinden én gebruik te maken van storingsapparatuur. Deze kant van het verhaal werd amper belicht in de Westerse media. Mocht een Russisch oorlogsschip zich vlakbij de Amerikaanse kust bevinden, hoe zullen de VS reageren? Ik hoop echt dat beide partijen het hoofd koel houden en de dialoog aangaan en dat de media onpartijdig blijven berichten door beide kanten van het verhaal te vertellen... Sander Noordhof

    gs-logo-breed

    Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen vrijdag in de nieuwsbrief van Goudstandaard.

  • Centrale banken verkopen dollars

    Centrale banken wereldwijd bezitten nu minder dollarreserves dan drie jaar geleden, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat centrale banken over een periode van drie jaar netto hun dollarreserves verkleinden.

    De daling is voor een groot deel te verklaren door de daling van de olieprijs, waardoor olieproducerende landen hun reserves moesten aanspreken. Ook is China gestopt met het opstapelen van Amerikaanse staatsobligaties. Het resultaat is dat centrale banken wereldwijd nu minder dollars achter de hand houden dan drie jaar geleden (zie de rode lijn op de grafiek).

    Private sector koopt dollars

    Wie financiert dan de Amerikaanse tekorten? Dat zijn vooral beleggingsfondsen, pensioenfondsen, verzekeraars en banken. Die zien de Amerikaanse staatsobligaties als een goede belegging, omdat de dollar de afgelopen jaren in waarde is gestegen en omdat de rente in de VS relatief hoog is in vergelijking met de Eurozone.

    central-banks-selling-treasuries

    Centrale banken verkopen dollars (grafiek via Eric Pomboy)

    central-bank-treasury-purchases

    Dollarreserves krimpen weer (Grafiek via Valuewalk)

  • Grafiek: $315 miljard aan oliedollars verdampt

    De grootste olieproducerende landen hebben een aanzienlijk deel van hun dollarreserves moeten aanspreken om de daling van de olieprijs op te vangen. De 18 olieproducerende landen die zich het afgelopen weekend in Doha verzamelden hebben sinds november 2014, toen de olieprijs begon te dalen, ongeveer $315 miljard van hun dollarreserves verbruikt. Dat blijkt uit berekeningen van Bloomberg.

    De helft van deze daling komt voor rekening van Saoedi-Arabië, het land dat de daling van de olieprijs eind 2014 in gang heeft gezet door de oliekraan verder open te draaien. Dat heeft het land in totaal minstens $138 miljard aan oliedollars gekost, een kwart van haar totale valutareserve. Ook landen als Rusland, Algerije, Libië en Nigeria moesten een deel van hun dollarreserves gebruiken om de dalende opbrengst van olie op te vangen.

    oliedollars-weg

    $315 miljard aan oliedollars verdampt (Grafiek van Bloomberg)

    Lage olieprijs

    De olieprijs zakte in iets meer dan een jaar tijd van $100 naar $35 per vat. De grote olieproducerende landen als Saoedi-Arabië, Rusland en Iran willen de olieprijs niet langer kunstmatig hoog houden en zijn overgestapt op maximale productie. Daar hoort een veel lagere olieprijs bij, want de wereldwijde olieproductie is vandaag de dag veel groter dan het aanbod. Deze drie landen proberen met hun lagere productiekosten hun marktaandeel uit te breiden.

    Van oliedollars naar olie in euro?

    Een lage olieprijs betekent minder vraag naar dollars, want wereldwijd wordt het zwarte goud nog steeds in de Amerikaanse munt afgerekend. Het is nog maar de vraag of de dollarreserves van de olieproducerende landen weer terug komen op het oude niveau, want de opbrengsten zijn bij de huidige olieprijs veel lager. Ook is er al een verschuiving zichtbaar van de dollar naar de euro, want Iran heeft aangegeven olie in euro’s af te rekenen. En dat levert nu al resultaat op, want India koopt nu olie bij Iran in euro’s.

  • Olieprijs onderuit na mislukt OPEC overleg

    De olieprijs is afgelopen nacht met meer dan 5% gedaald, nadat bekend werd dat het topoverleg van olieproducerende landen op een mislukking was uitgelopen. Vertegenwoordigers van een groot aantal OPEC en niet-OPEC landen kwamen het afgelopen weekend in Doha, de hoofdstad van Qatar, bijeen om te praten over het maximaliseren van de olieproductie.

    Er lag een voorstel op tafel om de olieproductie te beperken tot het niveau van januari, een voorstel waar onder andere Rusland mee instemde. Ook Saudi-Arabië was bereid mee te werken, maar alleen als Iran dat ook zou doen. Maar Iran weigert haar productie te beperken, nu ze eindelijk verlost is van de Westerse sancties.

    iran-oil-teaser

    Iran doet niet mee

    Iran heeft de potentie om evenveel olie te produceren als Saoedi-Arabië, tegen vergelijkbaar lage kosten. Een akkoord zonder Iran is daarom zo goed als ondenkbaar. Het beperken van de olieproductie elders in de wereld zou in dat geval alleen voor Iran winst opleveren. Als Iran in staat is de olieproductie verder uit te breiden, dan is er eigenlijk geen effectief kartel meer mogelijk om de olieprijs kunstmatig hoog te houden. Een overvloedige productiecapaciteit bij een stagnerende economie betekent dat de olieprijs nog heel lang op een relatief laag niveau zal blijven.

    Olieprijs omlaag

    De stijging van de olieprijs van de afgelopen weken was voor een belangrijk deel gebaseerd op de verwachting van een gunstige uitkomst van het topoverleg van afgelopen weekend. Dat er geen akkoord gekomen is kwam voor veel handelaren kennelijk als een teleurstelling, want de prijs van een vat WTI olie zakte met 5% naar $38,35. De Brent olie staat op het moment van schrijven 4,8% lager op $41,03 per vat. Van dit soort percentages kijken we al niet meer op, want in de eerste twee maanden van dit jaar waren er meer dan 24 handelsdagen waarop de prijs meer dan 5% fluctueerde. In juni komen de olieproducerende landen opnieuw bijeen. Tot die tijd hoeven we waarschijnlijk geen hogere olieprijs meer te verwachten. Lees ook: https://twitter.com/Schuldensuehner/status/721912671583543296 https://twitter.com/Schuldensuehner/status/721801105970229248 https://twitter.com/WorthWray/status/721706907384172546

  • Deutsche Bank manipuleerde goud- en zilverprijs

    Deutsche Bank heeft een schikking getroffen voor het manipuleren van de zilverprijs, zo schrijft Reuters. Ook geeft de bank toe dat de goudprijs jarenlang door een klein groepje banken gemanipuleerd werd, waaronder Deutsche Bank. Daarmee krijgen zilverbeleggers eindelijk hun gelijk, nadat ze jaren door de Amerikaanse toezichthouder aan het lijntje gehouden werden. Ook opvallend is dat Deutsche Bank de aanklagers gaat helpen, door meer informatie te delen over andere banken die aangeklaagd zijn voor het manipuleren van de edelmetalen.

    In 2014 spande een groep zilverhandelaren een rechtszaak aan tegen Deutsche Bank, Bank of Nova Scotia en HSBC. Volgens de handelaren misbruikten deze banken hun machtspositie in de zilvermarkt, door posities in te nemen tijdens de fixing van de zilverprijs. De banken wisten van tevoren wat de zilverprijs zou gaan doen en konden op basis van die voorkennis oneerlijke winsten behalen ten koste van beleggers.

    Deutsche-Bank-1

    Deutsche Bank erkent manipulatie zilverprijs

    Deutsche Bank treft schikking

    Deutsche Bank is de eerste bank die bereid is een schikking te treffen met gedupeerde beleggers, waarmee ze zich in feite schuldig heeft verklaard aan het manipuleren van de zilverprijs. HSBC en Nova Scotia hebben dat nog niet gedaan en weigerden de pers van commentaar te voorzien. Toch ziet het er naar uit dat ook deze banken een schikking zullen treffen. Deutsche Bank heeft namelijk aangegeven de aanklagers te zullen helpen, door belastend bewijsmateriaal vrij te geven.

    hollandgold-logo

    Lees verder bij Hollandgold

  • China ziet explosieve toename slechte leningen

    Het aantal slechte leningen op de balans van Chinese banken is de afgelopen jaren explosief toegenomen, zo blijkt uit een nieuw rapport van de Australische centrale bank. Sinds 2010 groeide het totaalbedrag aan slechte leningen namelijk van 400 miljard naar meer dan 1,2 biljoen yuan. Ook valt op dat het bedrag aan slechte leningen steeds sneller lijkt toe te nemen.

    Men spreekt van een slechte lening als er een betalingsachterstand is van meer dan 90 dagen en als er een verhoogd risico is dat de schuld niet volledig afgelost zal worden. De schrikbarende toename van het aantal slechte leningen in China is het gevolg van een zwakkere groei van de wereldeconomie. Veel bedrijven in China zijn met schulden gefinancierd en zijn in de problemen gekomen door vraaguitval in binnen- en buitenland.

    china-npl-rising

    Schrikbarende toename slechte leningen in China (Bron: RBA)

    Groeivertraging China

    Vooral de zware industrie in China heeft te maken met overcapaciteit, waardoor fabrieken maar op halve kracht kunnen draaien. Daardoor komt er te weinig geld binnen om alle schuldeisers te kunnen betalen. Het is onvermijdelijk dat er vroeg of laat een afschrijving plaats moet vinden op deze slechte leningen.

    stock-down-chinaChinese bedrijven hebben niet alleen meer moeite om hun leningen te betalen, ook moeten ze steeds langer wachten voordat facturen betaald worden. Gemiddeld duurt het nu 83 dagen voordat facturen betaald worden. Ter vergelijking, in 2005 werden rekeningen gemiddeld binnen 50 dagen voldaan.

    Ook in China begint men de negatieve effecten te zien van een op schuld gedreven economische groei. Het is wachten tot de centrale bank ingrijpt en slechte leningen van Chinese banken overneemt, net zoals dat in 2005 en in 2008 gebeurde.

  • Deze bank verliest geen spaarders door negatieve rente

    Veel spaarders zeggen dat ze bij een negatieve rente hun spaargeld van de bank halen, maar in de praktijk blijkt dat amper te gebeuren. Sinds de Alternative Bank Schweiz vorig jaar november als eerste een negatieve spaarrente aankondigde kreeg ze er netto juist klanten bij. De gevreesde run op spaargeld bleef uit.

    In de eerste twee maanden na aankondiging van de negatieve rente verloor de Zwitserse bank 1.797 klanten, maar tegelijkertijd werden er 1.830 nieuwe bankrekeningen geopend. In januari had de bank dus 33 meer klanten dan in november, een positief verschil dat eind februari verder was opgelopen tot 59.

    Minder spaargeld

    Dat veel spaarders zijn blijven zitten heeft misschien ook wel te maken met de hoogte van de negatieve rente, want die is slechts 0,125%. Kennelijk vinden spaarders het toch teveel gedoe om bij deze boeterente al met geld te gaan schuiven. Misschien dat dat verandert als de rente langdurig laag blijft of meer negatief wordt.

    De negatieve rente heeft niet voor een daling van het aantal rekeninghouders gezorgd, maar wel voor een daling van het totaal beheerde spaarvermogen bij de Alternative Bank Schweiz. Sinds de aankondiging van de negatieve spaarrente daalde het totale spaartegoed van klanten met 54 miljoen Zwitserse franken, omgerekend een daling van 4%. Dat geld verschoof van de spaarrekening richting beleggingen, zo verklaarde de topman van de bank, Martin Rohner, tegenover de Wall Street Journal.

    Negatieve rente

    Verschillende centrale banken hanteren een negatieve rente voor het beheer van de tegoeden van de commerciële banken. Daardoor wordt het voor commerciële banken steeds duurder om reserves aan te houden. Willen zij hun winstgevendheid op peil houden, dan moeten die kosten aan de spaarder doorberekend worden. Daar hoort dus een lagere of zelfs negatieve spaarrente bij. Het is slechts een kwestie van tijd voordat meer banken het voorbeeld van deze Zwitserse bank volgen. Een week geleden liet Gerrit Zalm, topman van de ABN Amro, weten dat hij serieus rekening houdt met een toekomst waarin negatieve spaarrente de norm wordt.

    Alternative-Bank-Schweiz

    Spaarders reageren nauwelijks op negatieve rente bij Alternative Bank Schweiz

  • Iran verkoopt olie aan India in euro

    India betaalt sinds kort met euro’s in plaats van roepies voor Iraanse olie. Dat zei de Iraanse olieminister Bijan Zangeneh na afloop van een bijeenkomst tussen beide landen. Deze overeenkomst versterkt de positie van de euro als wereldhandelsmunt, want India is een belangrijke afnemer van olie uit Iran. Nu de sancties tegen Iran zijn opgeheven kan het land weer makkelijk olie handelen met de groeiende afzetmarkt in India en China. India heeft nog een rekening van $6 miljard open staan voor olie, een rekening die niet betaald kon worden door de boycot van het Iraanse banksysteem. Dit bedrag kan alsnog overgemaakt worden.

    Olie in euro

    Kort na het opheffen van de sancties stuurde Iran een delegatie naar Europa om de handel met het oude continent te intensiveren. Tegelijkertijd wil het land zich minder afhankelijk maken van de Amerikaanse dollar. Het kwam voor insiders dan ook niet als een verrassing toen het land bekendmaakte haar olie wereldwijd alleen nog maar in euro’s af te rekenen. Wereldwijd wordt olie vrijwel volledig in dollars afgerekend, maar dat privilege zou langzaam kunnen verdwijnen. Iran heeft de potentie om evenveel goedkope olie te produceren als Saoedi-Arabië. Wordt al deze olie in euro’s afgerekend, dan zullen de afnemers van deze olie besluiten meer euro’s in hun valutareserves op te nemen.

    Iran-Oil-Export

    Meer dan 60% van de Iraanse olie gaat naar Azië 

  • Spaargeld vlucht in contant geld bij negatieve rente

    Bij een negatieve rente haalt een op de drie spaarders geld van de bank om het als contant geld te kunnen bewaren. Dat blijkt uit een enquête die de Autoriteit Financiele Markten (AFM) hield onder haar eigen consumentenpanel. Een op de vijf respondenten zal het spaargeld in dat geval gebruiken om te gaan beleggen, terwijl een even groot deel zegt schulden versneld af te lossen. Slechts 12% zegt het spaargeld te laten staan, ook als de bank daar een ‘boeterente’ voor vraagt.

    contant-geldOpvallend is dat één op de tien spaarders juist overweegt het geld langer vast te zetten bij de bank. Dat levert weliswaar een hogere rente op, maar daar staat een groter risico tegenover. Vaak zijn het achtergestelde leningen aan de bank, die niet onder het depositogarantiestelsel vallen. Komt een bank in de problemen, dan kun je niet bij je geld komen. En als de bank gered moet worden is er een grote kans dat een achtergestelde lening waardeloos wordt, omdat je claim op de bank bij een bail-in komt te vervallen.

    Spaargeld uitgeven?

    Centrale banken hopen dat consumenten door de lage rente minder gaan sparen en meer geld gaan uitgeven. Toch laat de enquête van de AFM zien dat een negatieve spaarrente amper effect heeft op de consumentenbestedingen. Slechts vijf procent van de respondenten zegt van plan te zijn meer spaargeld uit te geven bij een verdere daling van de rente.

    spaargeld-alternatief

    Spaarders halen geld van de bank bij negatieve rente (Illustratie via de Telegraaf)

  • Bank of Japan bezit een derde van Japanse staatsschuld

    De staatsschuld van Japan is nu al voor een derde deel in handen van de Bank of Japan en door het opkoopprogramma van de centrale bank zal dat percentage alleen maar verder toenemen. Maar er dreigt tegelijkertijd een tekort aan schuldpapier te ontstaan, omdat ook banken, pensioenfondsen en verzekeraars verplicht zijn het schuldpapier als onderpand aan te houden. Er zijn nu al signalen dat het aanbod van schuldpapier opdroogt, zo schrijft Bloomberg. Een week geleden was er zelfs helemaal geen handel in de 30-jaars leningen, omdat niemand van zijn posities af wilde.

    bankofjapanDoor de vlucht naar veiligheid is de rente op 10-jaars obligaties van Japan zelfs negatief geworden, een bizarre gedachte als je beseft dat het land een staatsschuld van meer dan 230% heeft en dat de bevolking van het land vergrijst. Deze daling is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de centrale bank, die sinds 2011 haar balans van 100 naar 350 biljoen yen heeft opgeblazen in een poging de inflatie aan te jagen.

    Vlucht naar cash en goud

    De Bank of Japan introduceerde in januari negatieve rente in een poging de consumentenbestedingen aan te jagen. Maar de Japanse consument speelt dit spelletje niet mee. In plaats van meer geld uit te geven in de winkels kopen Japanners kluizen om contant geld in op te slaan. Ook goud wordt langzaam ontdekt als vluchtroute, want Japanners kochten in het eerste kwartaal 35% meer goudbaren dan in dezelfde periode vorig jaar.

    japan-qe-bonds

    Een derde Japanse staatsobligaties in handen van de Bank of Japan (Bron: Bloomberg)

    japan-bond-yield

    Ondertussen zakt de rente op 10-jaars obligaties onder de nul procent (Bron: Bloomberg)

  • Russische straaljager vliegt rakelings langs Amerikaans gevechtsschip

    De spanningen tussen Rusland en de Verenigde Staten liepen gisteren hoog op in de Baltische Zee. Een Russische SU-24 straaljager vloog meerdere keren rakelings over het Amerikaanse gevechtsschip Donald Cook, dat samen met de marine van Polen een NAVO oefening uitvoerde in de Baltische Zee. De bemanning van het schip maakte beelden van het incident, waarop te zien is dat het gevechtsvliegtuig gevaarlijk laag overvliegt.

    Het Amerikaanse gevechtsschip was vertrokken uit een Poolse haven en bevond zich op het moment van het incident op slechts 70 kilometer afstand van de Russische basis in de buurt van Kalilingrad. Dat ligt in het kleine stukje Rusland dat ingesloten ligt tussen Polen en de Baltische Staten. De Amerikaanse defensie spreekt van een Russische provocatie, die in strijd zou zijn met de professionele militaire normen. De Amerikaanse marine spreekt van een onveilige manoeuvre die kan leiden tot onnodige escalatie van de spanningen tussen beide landen. “Een inschattingsfout kan leiden tot een ongeluk waarbij gewonden of zelfs doden kunnen vallen”, zo oordeelt het US European Command in een verklaring.

    Provocaties in de Baltische Zee

    De actie van de Russische piloot kan gezien worden als een provocatie, maar dat kan ook gezegd worden van de militaire operatie van de NAVO. Vooral de rol van de Verenigde Staten is opmerkelijk, want wat heeft een Amerikaans gevechtsschip te zoeken zo ver buiten haar eigen grondgebied en zo dicht tegen de grens met Rusland?