Blog

Poetin: “ISIS krijgt financiering uit 40 landen”
De Russische president Poetin heeft tijdens het G20 topoverleg in Turkije gezegd dat de terreurdaden van ISIS gefinancierd worden door bedrijven uit in totaal 40 verschillende landen, waaronder een aantal landen die lid zijn van de G20. Rusland toonde op de G20 top satellietbeelden en luchtfoto’s, waarop de omvang van de oliehandel van ISIS te zien zou zijn. “Ik heb de beelden laten zien aan mijn collega’s, beelden waarop de omvang van de illegale oliehandel duidelijk wordt”, zo verklaarde Poetin na afloop van het topoverleg tegenover de verzamelde pers.

ISIS haalt inkomsten uit de verkoop van olie dat geproduceerd wordt in de gebieden die de terreurgroep onder controle heeft. Deze olie wordt volgens eerdere berichtgeving tegen een dumpprijs verkocht aan handelaren in de regio. Business Insider schrijft dat deze oliehandel $1,5 miljoen per dag oplevert, geld waarmee huurlingen betaald worden en waarmee de terreurgroep wapens kan kopen en propaganda kan verspreiden. De Financial Times bracht de oliehandel van de terreurgroep vorige maand al eens in kaart. Klik hier voor meer informatie.

Lees ook:
Poetin: “ISIS haalt financiering uit verkoop olie aan veertig landen”
16 november 2015
Stijging S&P 500 gedragen door handvol bedrijven

De stijging van de Amerikaanse aandelenmarkt wordt gedragen door slechts een handvol bedrijven, zo merkt David Kostin van Goldman Sachs op. De huidige situatie is vergelijkbaar met de technologiebubbel van eind van de jaren negentig, toen een klein aantal populaire aandelen de index naar een recordniveau deed stijgen.

De aandelen die vandaag de dag de beurs omhoog stuwen zijn Amazon, Google, Microsoft, Facebook en General Electric. Deze vijf bedrijven vertegenwoordigen slechts 9% van de totale marktkapitalisatie van de S&P 500, maar ze droegen voor meer dan honderd procent bij aan het koersrendement van de index. Zaten deze vijf bedrijven niet in de S&P 500, dan zou de index voor dit jaar op een rendement van -2,2% staan.

Goldman Sachs houdt al jaren bij hoe breed gedragen het rendement op de aandelenmarkt is. Op de volgende grafiek is goed te zijn dat er in 1999 sprake was van een zeer uitzonderlijke situatie. Gedurende een lange periode was alle winst toe te schrijven aan speculatie op een zeer beperkt aantal aandelen. Op het moment van schrijven staat de index op 1, het laagste niveau in dertig jaar tijd.

Beursrally S&P 500 wordt gedragen door slechts vijf bedrijven (grafiek via Zero Hedge)

Maar wat betekent dit precies? Aan de laatste drie beurscrashes ging steeds een periode vooraf waarin het rendement op de aandelenmarkt gedragen werd door een zeer klein aantal bedrijven. In die zin kan het een indicator zijn voor een nieuwe beurscrash. Maar een betrouwbare indicator is het zeker niet, want er zijn ook veel ‘false positives’. Dat wil zeggen dat deze index vaker scherp daalt, maar dat er lang niet altijd een beurscorrectie op volgt.

16 november 2015
Europa is er voor de bedrijven, niet voor de burger

Deze bijdrage is afkomstig van Beurshalte

In september kwam notabene in de Verenigde Staten naar buiten, dat Volkswagen op grote schaal sjoemelsoftware gebruikte om de metingen van de uitstoot van de diverse ongezonde stoffen te beïnvloeden. Het schandaal heeft zich gestaag uitgebreid. Ook andere automerken lijken sjoemelsoftware te gebruiken om meetresultaten te manipuleren. De publieke verontwaardiging was groot en in de diverse media moest de sector het terecht ontgelden.

Toch is de verontwaardiging tamelijk eenzijdig. Er is nog een partij die ons misprijzen verdient en misschien nog wel meer dan de sector. Het zijn de diverse Europese overheden die een wel zeer laakbaar gedrag aan de dag gelegd hebben en daar onverdroten mee door gaan. In plaats van de sector op het matje te roepen en te eisen dat ze aan de normen moet voldoen, heeft de Europese politiek nagenoeg unaniem de sector in bescherming genomen. In plaats van naleving van bestaande regels af te dwingen heeft de Europese politiek de regels versoepeld. Op die manier is het gemakkelijker om er aan te voldoen. Tot zeker 2017 mogen Europese dieselauto’s 100% meer Nitrogeen oxide uitstoten dan is toegestaan. Na 2017 is er nog een royale transitieperiode voorzien.

Nitrogeen oxide is giftig met noodlottige gevolgen. Mensen kunnen er aan overlijden. Het aantal doden als gevolg van de uitstoot van deze giftige stof schijnt het aantal verkeersdoden te overtreffen. Europa geeft met andere woorden de auto-industrie een license to kill af. Alleen het Europese Parlement kan nog een stokje steken voor deze gang van zaken. Het is echter uiterst twijfelachtig of zulks zal gebeuren.

Figuur 1: Belegger is in ieder geval niet blij met de sjoemelsoftware

Speciale belangen...
Ooit in de jaren vijftig van de vorige eeuw werd de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS) opgericht. Het was van meet af aan een kartel van producenten en dat kartel van producenten heeft zich sindsdien genesteld in de genen van Europa. Het huidige schandaal rondom Volkswagen is daar een prangend bewijs voor. Dat Europa er alleen is voor de grote bedrijven bewijzen ook andere regelingen en wetgeving. Toen Europa een markt afkondigde voor de Europese financiële sector, heeft de burger daar geen baat bij gehad. Hij/zij kan nog steeds geen hypotheek over de grens aanschaffen of een buitenlands kredietje bemachtigen. De regelgeving was louter en alleen bedoeld om banken beter in staat te stellen hun zakelijke activiteiten beter te organiseren. Ergo, als ministers en beleidsmakers bijeenkomen om wetgeving te harmoniseren, dan doen ze dat niet om de belangen van de burger te dienen. Ze doen het evenmin om de belangen van de Europese economie te dienen. Ze doen dat slechts om die van de grote bedrijven te dienen. En dus kunnen VW en zijn concurrenten ongehinderd hun oplichterspraktijken voortzetten. De enige partij, die deze kwalijke gang van zaken kan rechtzetten, is de benadeelde burger. Het is vooral zijn portemonnee die beleidsmakers en bedrijven kan dwingen. Zal de burger na dit grote schandaal nog steeds bereid zijn een premie te betalen voor een VW diesel of zal hij allengs toch liever kiezen voor een hybride of elektrische auto? Of dat daadwerkelijk gaat gebeuren, de tijd zal het leren. Er is echter nog een belangrijke les te leren. De onverhulde pogingen van Europa om emissie-eisen aan te passen aan de wensen van de fabrikanten, is een regelrechte diskwalificatie van die ene Europese markt. Daar hebben bij aanvang in de jaren tachtig hooggestemde ideeën over hebben bestaan. Behalve gif is daar weinig van over gebleven!
Cor Wijtvliet
Hoofdredacteur Beurshalte.nl Over Beurshalte: Dagelijks publiceert Beurshalte nieuwsbrieven en columns van leden van de redactie en van gastauteurs over de wereld van beleggen en alles wat ermee samenhangt. Daarnaast publiceert beurshalte wekelijks een nieuwsbrief met unieke inhoud over relevante beleggingsthema’s. Belangstellende lezers kunnen een gratis abonnement nemen. Als u geïnteresseerd bent, kunt u zich hier aanmelden!

16 november 2015
Goud ETF’s uit de gratie bij beleggers
De voorkeur van beleggers verschuift steeds meer van papiergoud naar fysiek goud. Terwijl de vraag naar goudbaren en munten steeg, daalde de vraag naar aandelen van goud exchange traded funds. Bloomberg schrijft dat beleggers wereldwijd alleen deze maand al voor $1,12 miljard aandelen van goud ETF’s in de verkoop hebben gedaan. In juli verkochten beleggers ook al voor bijna $1,6 miljard aan posities in de vorm van goud ETF’s.

De grote verkoopgolf houdt direct verband met de daling van de goudkoers. In juli zakte de prijs van het gele metaal naar het laagste niveau in vijf jaar tijd en ook deze maand staat de prijs weer onder druk. Beleggers die speculeren op een koersstijging zijn in de regel de beleggers die voor afgeleide producten zoals goud-ETF’s kiezen, terwijl spaarders die zekerheid voor hun vermogen zoeken juist de voorkeur geven aan fysiek goudbezit in de vorm van munten, baren en juwelen.
- Lees verder bij Argentor
16 november 2015
‘Chinese yuan binnenkort opgenomen in SDR’

De Chinese autoriteiten en het Internationaal Monetair Fonds zijn dicht bij een akkoord over de acceptatie van de Chinese yuan als nieuwe wereldmunt. Dat betekent dat de yuan meer erkenning zal krijgen als handelsmunt en dat deze samen met de dollar, de euro, het Britse pond en de Japanse yen wordt opgenomen in het mandje van valuta waar de SDR door gedekt wordt.

De afgelopen tien jaar heeft de Chinese centrale bank stapsgewijs haar financiële markt opengesteld voor het buitenland. Sinds 2005 laat de centrale bank van China de waarde van de munt langzaam stijgen ten opzichte van de dollar en de laatste jaren stimuleert China het gebruik van de yuan in internationale handel door valutaswaps af te sluiten met andere centrale banken en door meer clearing banks te openen buiten de Aziatische regio. Ook heeft China verschillende landen al beperkte toegang gegeven tot de Chinese kapitaalmarkt en laat ze steeds meer buitenlandse banken toe op de binnenlandse markt.

16 november 2015
Column: Meer schulden, meer problemen…

De kans dat de Federal Reserve in december de rente verhoogt wordt door experts ingeschat op meer dan 70%, maar het is natuurlijk ‘eerst zien, dan geloven’. Maar volgens verschillende economen maakt het eigenlijk niet zoveel meer uit. De Federal Reserve is hoe dan ook te laat. De centrale bank heeft al een nieuw kredietmonster tot leven gewekt. Bedrijven wereldwijd hebben zich fors in de schulden gestoken om o.a. eigen aandelen terug te kopen. En dat zal volgens verschillende economen de wereldeconomie opnieuw in een chaos storten…

Centrale bankiers hebben na de crisis van 2008 iedereen succesvol wijsgemaakt dat de schuld bij iedereen lag behalve bij henzelf. Nu de banken meer gereguleerd worden en kapitaalbuffers verhoogd zijn lijkt de markt zich comfortabel te voelen. Maar het soepele monetaire beleid, waardoor de bubbel in de Amerikaanse huizenmarkt kon ontstaan, lag natuurlijk juist ten grondslag aan de crisis.

Meer schulden op balans
Sinds 2013 loopt de netto schuld van bedrijven, ofwel de schuld minus kas op de balans, sterk op. En dat terwijl de winst, gemeten met EBITDA, zelfs iets daalt. De hefboom neemt dus sterk toe. Dat betekent automatisch dat de nettowinsten veel volatieler worden en de risico’s bij een neergang flink toenemen. De winstmarge van een bedrijf hangt natuurlijk onder meer af van de loonkosten. De salarissen stijgen sinds de crisis jaarlijks met zo’n 2%. Maar doordat de inflatie de laatste tijd volledig is weggezakt, zijn de reële lonen (gecorrigeerd na inflatie) fors gestegen.
Winstmarges onder druk
Tegelijkertijd steeg de productiviteit van Amerikaanse bedrijven in het laatste kwartaal met slechts 0,4% op jaarbasis tegen +1,4% vorig jaar. Combineer dat met de loonstijgingen en de winstmarges van bedrijven komen onder zware druk te staan. Al helemaal als je je bedenkt dat bedrijven elkaar op dit moment zwaar beconcurreren op prijs, zoals blijkt uit de druk op de verkoopprijzen (deflatoir). Deze schulden zullen ooit terugbetaald moeten worden. De afloop van dit gecreëerde schuldenmonster zal interessant worden, maar helaas zullen de gevolgen ervan iedereen hard gaan raken. Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen vrijdag in de nieuwsbrief van Goudstandaard.

Meer schulden, meer problemen...

16 november 2015
Explosieve toename slechte leningen in China

Chinese banken hebben de afgelopen jaren heel veel kredieten verstrekt aan bedrijven, maar door de terugval van de wereldeconomie en de groeivertraging in China wordt het terugbetalen van die leningen voor steeds meer bedrijven een probleem. De Chinese toezichthouder maakte bekend dat het totaalbedrag aan slechte leningen in juni met omgerekend $14 miljard was toegenomen tot 1,19 biljoen yuan ($186 miljard). Daardoor steeg de non performing loan (NPL) ratio van 1,50 naar 1,59 procent.

Volgens de officiële statistieken is het aantal slechte leningen, waarop de betalingsachterstand is opgelopen tot meer dan 90 dagen, sinds de zomer van 2013 met meer dan 50% toegenomen. Vooral de afgelopen twaalf maanden kwamen vele Chinese bedrijven in betalingsproblemen, zoals de volgende grafiek laat zien.

Forbes schrijft dat de problemen vooral bij kleinere lokale banken zitten, waar men onder sociale druk vaker geneigd is leningen te verstrekken om de werkgelegenheid in de regio in stand te houden. Maar door de grote vraaguitval zijn deze problemen niet langer voor de buitenwereld te maskeren.

Slechte leningen in China nemen explosief toe

Onbetrouwbare cijfers?

"Chinese banken hebben hun leningenportefeuille de afgelopen jaren met meer dan 30% uitgebreid. We horen van onze analisten dat er nu sprake is van overcapaciteit in een aantal sectoren die overladen zijn met schulden", zo verklaarde vermogensbeheerder Gerardo Zamorano van Brandes Investment Partners uit San Diego tegenover Forbes. "We verwachten dat er nog meer slechte nieuws over de bankensector naar buiten zal komen. Het is moeilijk dat met zekerheid te zeggen, want er is geen transparantie".

De Chinese bankensector had eind september in totaal 2,26 biljoen yuan gereserveerd voor verliezen op slechte leningen. Dat lijkt ruim voldoende, maar volgens insiders is het werkelijke aantal slechte leningen in de Chinese bankensector nog veel hoger dan de cijfers doen suggereren.

Leestip: De New York Times publiceerde afgelopen zomer een uitgebreid artikel over de schuldenproblematiek in het Chinese bedrijfsleven, een aanrader voor iedereen die meer over dit onderwerp wil weten.

16 november 2015
IEA: Olieprijs naar $80 in 2020

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) verwacht dat de olieprijs de komende jaren langzaam zal herstellen tot hooguit $80 per vat in 2020. Dat de olieprijs nog jaren rond de $50 per vat blijft schommelen is volgens Fatih Birol van het IEA een minder waarschijnlijk scenario, omdat hij de wereldwijde vraag naar olie jaarlijks met 900.000 bpd (barrels per day) ziet toenemen. Dat zal op termijn de balans terugbrengen in een markt die nu gekenmerkt wordt door overproductie. Hij verwacht dat geopolitieke onrust de olieproductie in Irak negatief zal beïnvloeden en dat de productie in landen als Brazilië, Canada en Rusland minder sterk zal toenemen dan de afgelopen jaren.

Volgens de IEA speelt het Midden-Oosten nog steeds een cruciale rol in de oliemarkt. Iran kan een aanzienlijke bijdrage leveren aan de wereldwijde olieproductie, maar dat kan alleen als alle sancties worden opgeheven en er voldoende geïnvesteerd wordt in de oliesector van het land. Iran beschikt over een enorme olievoorraad die tegen een zeer lage kostprijs uit de grond gehaald kan worden. Als dit land meer olie gaat produceren kan de olieprijs tot in 2020 op een niveau van $50 per vat blijven.

Investeringen
Door de daling van de olieprijs is er dit jaar 20% minder geïnvesteerd in de olie- en gasindustrie. Dat is een logische reactie, maar het kan op de lange termijn problemen opleveren. De IEA waarschuwt dat het overschot op de oliemarkt kan leiden tot een gemakzucht, waardoor er te weinig geïnvesteerd wordt. "Jaarlijks moet er $630 miljard in de olie- en gasindustrie geïnvesteerd worden om te compenseren voor een dalende olieproductie van bestaande velden en om de toekomstige productie op peil te houden. Het overschot dat we nu hebben mag geen reden zijn voor gemakzucht over de oliemarkt", zo schrijft de IEA in haar rapport.

Vraag en aanbod olie afgezet tegen olieprijs (Via twitter)

13 november 2015
Duitsland leent twee jaar voor -0,37%

De rente op Duitse staatsleningen met een looptijd van twee jaar is naar een nieuw dieptepunt gezakt. De zeer lage inflatie en de vlucht naar veilige havens drukt de rente op alle Europese staatsleningen omlaag, vooral die van Duitsland. Daar komt bij dat de ECB met haar stimuleringsprogramma maandelijks ongeveer €10 miljard aan Duits schuldpapier moet opkopen.

De verwachting van veel beleggers is dat de Federal Reserve in december de rente gaat verhogen, terwijl de consensus is dat de ECB rond diezelfde tijd haar stimuleringsprogramma verder gaat uitbreiden. Dat duwt de rentestanden in de Verenigde Staten en in Europa verder uit elkaar. Het verschil in rente tussen Duitse en Amerikaanse staatsleningen met een looptijd van twee jaar, de zogeheten ‘spread’, bereikte zelfs het hoogste niveau in negen jaar tijd. Momenteel is het verschil in rente 1,24 procentpunt, dat gebeurde voor het laatst in 2006.

Niet alleen Duitsland profiteert van de huidige situatie. Zelfs een land als Italië kan ondanks haar middelmatige kredietscore van BBB- bij Standard & Poor’s lenen tegen een negatieve rente. Ook Spanje is met een rente van 0,06% op 2-jaars staatsleningen niet ver van dit moment verwijderd.

Rente op Duitse staatsleningen met looptijd van 2 jaar naar nieuw dieptepunt (Bron: Bloomberg)

Rente op Duitse en Amerikaanse staatsobligatie loopt verder uit elkaar (Bron: Bloomberg)

De ‘spread’ tussen Duitse en Amerikaanse staatsleningen naar hoogste niveau sinds 2006 (Bron: Bloomberg)

13 november 2015
China ontdekt grote goudreserve op zeebodem
In China is een ondergrondse goudreserve van tenminste 470 ton in kaart gebracht. De goudreserve ligt op twee kilometer onder zeeniveau en werd de afgelopen drie jaar in kaart gebracht met in totaal 67 boorplatformen op zee. Daarbij werd in totaal 120 kilometer aan zeebodem geanalyseerd door een team van in totaal duizend man.

De kans is groot dat er elders op zeebodem meer grote goudaders zitten, maar het probleem is dat er nog geen geschikte technieken zijn om rendabel goud te winnen op deze diepte. De manager van het project, Zhang Junjin, zei dat het boren op meer dan duizend meter onder zeeniveau erg lastig is, omdat men daar nog geen ervaring mee heeft. “In het verleden heeft men al vaker onder zee naar goud gezocht, maar dat gebeurde steeds op minder dan 800 meter diepte. Een goudader die op meer dan 2.000 meter diepte ligt vereist nieuwe boortechnologieën voor de mijnbouw van de toekomst.”

Het zoeken naar goud op de zeebodem spreekt al langer tot de verbeelding. Ongeveer twee derde van het aardoppervlak is zee, wat betekent dat er potentieel nog heel veel grondstoffen gedolven kunnen worden. Toch zijn er nog verschillende obstakels te overwinnen voordat de eerste goudmijn op zee in gebruik kan worden genomen.
- Lees verder bij Doijer & Kalff
13 november 2015
“Goudmijnen zijn geen belegging, maar een gok”
Goudmijnaandelen zijn geen geschikte belegging voor de lange termijn, maar meer een gok voor de korte termijn. Dat schrijft vermogensbeheerder Barry Ritholtz in zijn laatste column voor Bloomberg. Sinds de lancering van de Gold Miners Index in 1993 hebben goudmijnen het achtereenvolgens heel slecht, heel goed en toen weer heel slecht gedaan. Netto staat de index nu 30% lager dan in 1993.

Zat je op het juiste moment in goudmijnaandelen, dat kon je rekenen op een jaarlijks rendement met dubbele cijfers. Stapte je op het verkeerde moment in, dan kon je in een paar jaar zo de helft van je inleg kwijtraken. Ritholtz merkt op dat de goudmijnsector bijna geen jaren kent waarin het rendement niet extreem positief of negatief is.
- Lees verder bij Doijer & Kalff
Rendement goudmijnen zeer grillig, maar op lange termijn niet best
12 november 2015