Vlak na de renteverhoging door de Federal Reserve werd ook in Saoedi-Arabië, Koeweit en Bahrein de rente verhoogd. Veel olieproducerende landen in het Midden-Oosten hebben hun munt gekoppeld aan de dollar en proberen deze koppeling te verdedigen door het monetaire beleid van de Federal Reserve te volgen.
Eerder dit jaar kwamen deze muntkoppelingen onder druk te staan, omdat olieproducerende landen door de lage olieprijs opeens met een begrotingstekort geconfronteerd werden. Zou de lage olieprijs langer aanhouden, dan zou het voor landen als Saoedi-Arabië veel moeilijker worden om de waarde van hun eigen munt op gelijk niveau te houden als de dollar.
Olieprijs
Eind november bereikten de olieproducerende landen een akkoord over het beperken van de olieproductie, waardoor de olieprijs weer ruim boven de $50 per vat kwam. Dit akkoord kwam voor de Verenigde Staten op een zeer gunstig moment, want de Amerikaanse centrale bank wist dat een renteverhoging de dollar nog sterker zou maken en de druk op de Golfstaten zou verhogen om hun koppeling met de dollar los te laten.
Nu de olieprijs wat hoger staat hebben de Golfstaten meer beweegruimte om de renteverhoging van de Amerikaanse centrale bank te volgen en de muntkoppeling in stand te houden. De verwachting is dat de centrale banken van de Verenigde Arabische Emiraten, Oman en mogelijk ook die van Qatar binnenkort de rente zullen verhogen.
Veel Golfstaten hebben hun munt gekoppeld aan de dollar (Bron: Economist)
Saoedische riyal
In de zomer kwam de Saoedische riyal zo zwaar onder druk te staan dat de toezichthouder van het Arabische land alle beleggingsproducten verbood die het mogelijk maakten om tegen de munt te speculeren. Die zorgen zijn inmiddels naar de achtergrond verdwenen, maar ze zijn nog niet helemaal van de radar. Sterker nog, in november verklaarde de Saudische prins Alwaleed tegenover Bloomberg dat een ontkoppeling van de riyal op de langere termijn nog steeds tot de mogelijkheden behoort.
“Voor wat betreft de ontkoppeling van de dollar en de riyal. Ik denk dat die voorlopig moet blijven zoals die is. Echter, voor twee of drie jaar in de toekomst is het een mogelijkheid. Ik ben niet de gouverneur van de centrale bank, dus ik zal er niet om vragen. Het is nog te vroeg, we hebben genoeg valutareserves en genoeg capaciteit om te lenen. Dat is voldoende voor de komende drie, vier of vijf jaar. Dus de kwestie om de koppeling tussen beide valuta los te laten, daarvoor is het nog te vroeg. “
Voordat Saoedi-Arabië haar koppeling aan de dollar loslaat zal ze misschien eerst nog een deel van haar dollarreserves willen liquideren. Het land heeft na China, Japan en Zwitserland de grootste valutareserves ter wereld. In oktober beschikte de Saudi Arabian Monetary Authority (SAMA) over omgerekend $535 miljard aan valutareserves. Sinds de daling van de olieprijs eind 2014 in gang werd gezet heeft de centrale bank al meer dan 30% van haar valutareserves verbruikt.
Valutareserves Saoedi-Arabië dalen sinds 2014 in hoog tempo (Bron: Trading Economics)
De goudprijs zakte na de renteverhoging van de Federal Reserve met een half procent naar €1.084 per troy ounce en €34.837 per kilogram. De zilverprijs staat op het moment van schrijven ongeveer 2% lager op €507 per kilogram. In dollars was de prijsdaling groter, omdat deze munt sterker werd na het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank.
De Federal Reserve verhoogde de rente met 25 basispunten naar een bandbreedte van 0,50 tot 0,75%. De renteverhoging werd al verwacht, maar zorgde desondanks toch voor wat beweging op de financiële markten. Dat kwam ook doordat de centrale bank haar voornemen uitsprak om in 2017 drie renteverhogingen door te voeren. Tot voor kort hielden beleggers rekening met twee renteverhogingen voor volgend jaar.
Goudprijs daalt na renteverhoging Fed (Bron: Goudstandaard)
Economie herstelt, zorgen blijven
Volgens Fed-voorzitter Yellen laten de Amerikaanse economie en de arbeidsmarkt tekenen van herstel zien, maar zijn er ook redenen tot zorg. Zo maakt de centrale bank zich zorgen over de lager productiviteitsgroei van de Amerikaanse economie. Mede daardoor is het vooruitzicht voor de economie nog steeds onzeker.
Na de vorige renteverhoging eind vorig jaar volgde een periode van grote volatiliteit en onzekerheid op de aandelenmarkten. Aandelen kwamen begin dit jaar uitermate slecht uit de startblokken, terwijl de goudprijs begin dit jaar direct omhoog schoot. Het is nog even afwachten hoe de markt deze renteverhoging zal verteren. De verwachting is dat de impact dit keer minder groot zal zijn dan vorig jaar, omdat de rente de afgelopen weken al sterk gestegen is. We hebben de belangrijkste ontwikkelingen voor u op een rij gezet.
Dollar stijgt tegenover euro
Door de renteverhoging steeg de dollar ten opzichte van bijna alle belangrijke valuta. De dollarindex, die de waarde van de munt afzet tegen een mandje van zes andere belangrijke valuta, steeg met 0,75% naar 102,5. Daarmee bereikte de munt het hoogste niveau sinds 2003. De wisselkoers van de euro ten opzichte van de dollar zakte even onder de $1,05 en kwam daardoor dicht in de buurt van het laagste niveau sinds 2002.
Dollarindex naar hoogste niveau sinds 2003 (Grafiek van Bloomberg)
Amerikaanse aandelen lager
De beurzen in New York zijn woensdag lager gesloten. De Dow Jones index sloot 0,6% lager op 19.792,53 punten en is daarmee weer iets verder verwijderd van het doorbreken van de 20.000 puntengrens. De bredere S&P 500 index verloor 0,8% en sloot op 2.253,28 punten, terwijl de Nasdaq index van technologie-aandelen een half procent lager sloot op 5436,67 punten. De verwachting van een krapper monetair beleid door de Amerikaanse centrale bank zet de aandelenkoersen onder druk.
Aandelenmarkten in Azië onderuit
De meeste aandelenmarkten in Azië openden donderdag lager door de renteverhoging van de Amerikaanse centrale bank. Hoewel een duurdere dollar gunstig is voor de exportpositie van Aziatische economieën maken beleggers zich toch zorgen. Veel Aziatische bedrijven hebben immers geleend in dollars, leningen die bij een waardestijging van de dollar ten opzichte van de lokale munt duurder worden. Dat zal de bedrijfswinsten onder druk zetten. Ook is een kapitaalvlucht richting de dollar zeer ongunstig voor de economieën van opkomende markten.
In China gingen de aandelenkoersen met ongeveer een half procent onderuit, terwijl de beurzen elders in Azië ook licht in de min openden. De grootste verliezen waren zichtbaar op de beurs in Hong Kong. De Hang Seng verloor 1,66%, terwijl de HSCE 2,46% omlaag ging. Ook waren staatsobligaties van opkomende Aziatische economieën minder in trek. De rente steeg en daardoor daalden de koersen.
Good morning from Berlin. Asia mkts except Japan slumping following hawkish FOMC. Dollar DXY hits 14yr high, 10mth peak on yen. Bonds tumble pic.twitter.com/Vj9CYQ9pFV
Good morning from Berlin. Asia mkts except Japan slumping following hawkish FOMC. Dollar DXY hits 14yr high, 10mth peak on yen. Bonds tumble pic.twitter.com/Vj9CYQ9pFV
De rente op Amerikaanse staatsobligaties schoot verder omhoog door het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank. De rente voor een zogeheten ‘Treasury’ met een looptijd van 10 jaar steeg naar 2,6%, het hoogste niveau sinds september vorig jaar. Sinds het dieptepunt in augustus is de lange rente in de Verenigde Staten zelfs bijna verdubbeld.
Opvallend is dat steeds meer beleggers de voorkeur geven aan kortlopende staatsleningen. De rente op schuldpapier met een looptijd van twee jaar steeg naar 1,23%, het hoogste niveau sinds 2009.
Amerikaanse 10-jaars rente gaat verder omhoog tot 2,6% (Bron: Bloomberg)
De berichtgeving in de Westerse media suggereert dat de bevolking in Syrië gebukt gaat onder de terreur van het regeringsleger en dat de bevolking van Aleppo nu in zijn geheel onderworpen is aan het ‘regime’ van Assad. Volgens de Canadese journaliste Eva Bartlett klopt er niets van deze berichtgeving en worden er in Westerse media aan de lopende band leugens verteld over de werkelijke situatie in Syrië.
Bartlett sprak in verschillende Syrische steden met de lokale bevolking, die bevestigen dat de overgrote meerderheid van de bevolking achter het Syrische leger staat en de regering van Assad steunen in hun strijd tegen de terroristen. De suggesties dat de bevolking gebukt gaat onder de terreur van het Syrische en Russische leger is volgens haar precies het tegenovergestelde van de realiteit.
Het zijn de terroristen in de bezette gebieden die burgers gijzelen en vermoorden, terwijl het Syrische leger in samenwerking met de Russen ze juist probeert te bevrijden. Soldaten van het regeringsleger vormden met gevaar voor eigen leven verschillende corridors, zodat de gegijzelde bevolking het bezette gebied kon ontvluchten.
Ook verwijst Bartlett naar een bombardement op een ziekenhuis dat helemaal niet op de satellietbeelden terug te vinden is en over een ander ziekenhuis dat door bommen van Al-Nusra werd opgeblazen, maar waar het Syrische en Russische leger voor verantwoordelijk gehouden worden. We hebben haar verhaal volledig vertaald, de tekst staat onder de video.
“Canada heeft in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een resolutie gepresenteerd die niet draait om mensenrechten en niet om de mensen in Syrië. Het is een resolutie bedoeld om met de beschuldigende vinger naar Rusland en China te kunnen wijzen. Deze resolutie verwijst naar een eerdere resolutie van de Veiligheidsraad waar China en Rusland een paar dagen geleden hun veto over hebben uitgesproken. Die resolutie had betrekking op nog een nutteloos staat-het-vuren in Syrië, die op geen enkele manier iets goeds zou brengen voor de mensen in Syrië en die komt na een week waarin veel gebieden in Aleppo bevrijd werden. Ongeveer 95% van alle gebieden in Aleppo is bevrijd, gebieden die jarenlang bezet werden door terreurgroepering.”
Staakt-het-vuren
“Dus op dit moment, nu honderdduizenden burgers in de bezette gebieden bevrijd zijn, willen partijen in de VN een nieuw staakt-het-vuren afkondigen. En ik wil mensen eraan herinneren waarom dit staakt het vuren zinloos is. Het laatste staakt-het-vuren in september werd vanaf het begin genegeerd door twintig verschillende terreurgroepen, die het staakt-het-vuren in totaal meer dan 300 keer het geschonden hebben.
Het Syrische en Russische leger hielden zich aan staakt-het-vuren, terwijl de Amerikaanse coalitie het staakt-het-vuren geschonden heeft door te bombarderen op stellingen van het Syrische leger. Daarbij kwamen tenminste 83 Syrische soldaten om het leven. Het was een langdurige aanval die bijna een uur duurde en die ISIS in staat stelde de stelling bij Deir ez-Zor over te nemen. Dus, dit is één reden waarom een staakt-het-vuren op dit moment zinloos is.
Er is geen vertrouwen dat de Verenigde Staten en Westerse leiders – die deze terroristen financierden – controle over deze terroristen hebben en dat zij zich aan een staakt-het-vuren zullen houden. De mensen van Aleppo willen dat hun stad volledig bevrijd wordt. Ik ben vier keer in Aleppo geweest en dit is de wens van de mensen in Aleppo.”
Onafhankelijk
"Ik ben sinds 2014 zes keer in Syrië geweest, waarvan twee keer met internationale delegaties en vier keer op eigen gelegenheid met een visum dat ik zelf heb aangevraagd en dat ik zelf betaald heb. Mijn reizen heb ik met eigen geld of met donaties betaald, ik ben op eigen risico gegaan en ik kon vrij bewegen naar de gebieden waar ik heen wou gaan. Ik ben vaak in Homs geweest, in Latakia, in Tartous en in Aleppo. Ik noem deze omdat het belangrijk is dat mensen zich realiseren dat ik in al die plaatsen in het Arabisch met de mensen gesproken heb. En het is waar dat de bevolking het Syrische leger en de regering steunen. Wat je hoort in de media is compleet het tegenovergestelde. En wat je in Westerse media als de BBC, Guardian, New York Times enzovoort over Aleppo hoort is ook het tegenovergestelde van de realiteit.
Sinds 2012 wordt Aleppo bezet door verschillende terreurgroepen, waaronder Al-Nusra en het zogenaamde Free Syrian Army, die dezelfde terreurdaden begaan als Al-Nusra en ISIS, zoals het onthoofden van een 12-jarig kind. En nog steeds worden dat gematigde rebellen genoemd. De bezetting van deze gebieden in Aleppo sinds 2012, die onlangs bevrijd zijn, betekende dat Aleppo als geheel geleden heeft onder belegeringen, het gebrek aan voedsel, medicijnen, elektriciteit en water en de dagelijkse bombardementen door de terroristen. Denk aan mortieren, geïmproviseerde bommen, GRAD raketten die geleverd werden door het Westen, enzovoort...
Omdat er nog steeds door het Westen gesteunde rebellen in Aleppo zijn komen er nog steeds bommen naar beneden waarbij slachtoffers vallen. Daarom is het zo belangrijk dat alle gebieden in Aleppo bevrijd worden, want dat is wat de vrede in Aleppo terug kan brengen. Mijn collega's noemden al de mate van eenheid in Syrië en dat zij zichzelf in eerste plaats zien als Syriërs en niet als lid van een bepaalde groepering."
Manipulatieve berichtgeving
"Dit is belangrijk, omdat onze media en de media in de Golfstaten de indruk wekken dat er sprake is van conflicterende groepen. Dit wordt door de Syriërs zelf ontkend, het is een instrument om mensen in verwarring te brengen. Om mensen te laten geloven dat het de Soennieten zijn tegen Bashar al-Assad, terwijl de realiteit is Aleppo overwegend Soennitisch is en de regering steunt! De bevolking heeft te lijden onder de terroristen, terwijl steeds wordt verklaard dat de terroristen de burgers proberen te bevrijden van het regeringsleger.
Andere punten over Aleppo zijn de aanvallen op ziekenhuizen. Dit zijn ziekenhuizen in gebieden die in handen zijn van de terroristen. Deze verhalen zijn gefabriceerd en ik kan daar een specifiek voorbeeld van noemen. In april was er een ziekenhuis dat volgens alle media zwaar getroffen was door het Syrische ofwel het Russische leger. Maar uit satellietbeelden die Rusland heeft vrijgegeven blijkt dat het ziekenhuis na deze vermeende aanslag nog in dezelfde staat verkeerde als in oktober 2015. Dit ziekenhuis was dus helemaal niet getroffen. Enkele maanden later berichtte de Guardian dat er in dit ziekenhuis nog steeds slachtoffers van chemische aanvallen behandeld werden. Dus zelfs de leugens van de media zijn inconsistent.
Ik ben ook naar een ziekenhuis voor zwangere vrouwen geweest in het centrum van Aleppo, een ziekenhuis dat op 3 maart werd werd aangevallen en waarbij drie vrouwen gedood werden. Je zou denken dat dit iets is waar de Verenigde Naties of Amnesty International aandacht voor zou vragen, maar dat was niet het geval.
In december 2013 werd het Kindi ziekenhuis aangevallen en vernietigd. Dit was het grootste en beste ziekenhuis voor kankerbestrijding in het Midden-Oosten. Het werd gesloopt door een vrachtwagenbom van Al-Nusra. Toch werd in de mediaberichten over Aleppo opnieuw Russische en Syrische luchtaanvallen verantwoordelijk gehouden voor de aanslagen op ziekenhuizen. Fox News had zelfs het lef om een foto van het Kindi ziekenhuis te gebruiken en te doen alsof dit een ziekenhuis in het oosten van Aleppo was en dat werd aangevallen door Russische of Syrische bombardementen. Dit laat zien hoeveel de media vanaf het begin af aan gelogen hebben over Syrië en dat tot op de dag van vandaag blijven doen.
Toen ik naar Aleppo ging sprak ik met de medische organisatie van Aleppo, een team dat bestaat uit 4.160 actieve en geregistreerde dokters. Meer leugens in de media gingen over "de laatste dokter in Aleppo". Onder deze meer dan 4.000 dokters zitten 800 specialisten. Dus je kunt zien dat als de media over Aleppo praat, dat ze het heeft over gebieden die door terroristen bezet werden. Ze negeert het lijden en de wensen van de bevolking in de rest van Aleppo volledig."
Bombardementen
"Toen ik in juli in Aleppo was kreeg ik met een aantal bombardementen van de terreurgroepen te maken. Er was een halve kilometer van mij vandaan een explosie. Ik weet niet hoeveel mensen daarbij om het leven zijn gekomen, maar het leverde een enorme rookwolk op. Ongeveer vijf minuten later werd een explosief afgevuurd uit het gebied dat in handen was van de terroristen, een explosief dat 15 meter bij mij vandaan insloeg. Als dat explosief een geparkeerde auto had geraakt dan had ik hier nu niet gezeten.
Een dag later werd de moeder van een goede vriend van mij vermoord door een dergelijk explosief. Dit is slechts een fractie van het lijden waar de mensen dagelijks mee te maken hebben. Toen ik daar in november met een delegatie van Westerse journalisten van de New York Time, de LA Times enzovoort, was, toen vond er gedurende de dag een reeks van aanvallen met GRAD raketten, explosieve voertuigen en explosieven en scherpschutters plaats.
Aan het eind van de dag waren achttien burgers vermoord en meer dan 200 gewond. We waren bij het nabijgelegen ziekenhuis en daar zagen we de mensen binnenkomen. Dat was een van de vele eindeloze dagen in Aleppo. Op 4 november waren we bij de 'Castello Road' humanitaire oversteek, dit was een dag waarop de mensen in het oosten van Aleppo uit de bezette gebieden geëvacueerd konden worden. En dat was niet voor het eerst. De Russen en het Syrische leger hadden al acht humanitaire corridors opgezet om mensen in staat te stellen te vluchten. Deze corridors werden aangevallen door terreurgroeperingen, zelfs op die 4 november dat wij er waren gebeurde dat twee keer met mortieren. Daarna gebeurde dat nog vijf keer."
Bevolking steunt leger Syrië
"Er is duidelijk een politieke wil en intentie bij het Syrische overheid en de Russische bondgenoot om burgers in staat te stellen te vluchten en het aantal slachtoffers te minimaliseren. De terroristen die zichzelf bevrijders van Syrië noemen willen niet dat burgers weggaan, ze houden mensen gegijzeld. Als je rapporten leest die niet van de BBC of van de New York Times afkomstig zijn, dan zie je tal van getuigenissen van burgers die de afgelopen week bevrijd zijn en die het Syrische leger daar enorm dankbaar voor zijn. Ook zeiden ze dat terroristen het voedsel achter hielden en dit niet wilden verspreiden onder de bevolking. Dat is allemaal gedocumenteerd.
Ook is het gedocumenteerd dat er in de gebieden die bezet zijn door terroristen, waaronder een school, chemicaliën gebruikt werden om wapens te maken. Er zijn hulzen gevonden waar de bommen van gemaakt werden. Eén van deze gebouwen was een fabriek, waar deze bommen gemaakt werden. Ook waren er verklaringen dat het vrije Syrische leger helemaal niet meer bestaat.
De vernietiging van gebouwen in deze gebieden gebeurt omdat de terroristen zich onder de grond in bunkers verstoppen en alleen boven komen om burgers te bombarderen."
Misstanden
"Ik wil nog een paar mythes aanstippen. Zo gaat er een mythe dat het Syrische leger en de overheid de mensen in Aleppo laten verhongeren. Nogmaals, ik verwijs naar getuigenverklaringen van mensen die ik gesproken heb die zeggen dat ze niet mochten vluchten, omdat ze bedreigd werden door terroristen. Ook zijn er beelden van mensen die probeerden te vluchten en die beschermd door het Syrische leger, dat een menselijk schild vormde. Wat we in de media horen is geen correcte weerspiegeling van wat er gaande is in Aleppo. Deze media blijven tot op de dag van vandaag zeggen dat het Syrische leger deze mensen aanvalt, terwijl precies het tegenovergestelde waar is.
Ik wil jullie vragen om te luisteren naar de mensen in Syrië, die klaar zijn met alle leugens en die willen dat de waarheid naar buiten wordt gebracht. De mensen daar zijn zich heel goed bewust van alle leugens die onze media en onze mensenrechtenorganisaties uitdragen. Ze willen een einde aan het geweld en willen niet dat deze oorlog wordt voortgezet. Ze hebben ook niet om deze oorlog gevraagd. Zoals mijn collega benadrukte is Syrië een soeverein land, dat het recht heeft tegen terrorisme te vechten. We weten dat 101 uit 193 lidstaten van de Verenigde Naties terroristen naar Syrië gestuurd hebben...
Syrië voert een oorlog tegen terrorisme en is aan de winnende hand in Aleppo. Hopelijk accepteren de terroristen een afspraak om zich uit de stad terug te trekken en hun wapens neer te leggen. Hopelijk accepteren ze de amnestie die de overheid wil verlenen. Hopelijk stopt de VS met het steunen van deze terreur en deze financiering en komen er inderdaad regels die het onmogelijk maken om de verschillende huurlingen te bewapenen en te financieren."
Nergens in de wereld zijn aandelen dit jaar zo hard gestegen als in Venezuela. Stond de Caracas Stock Exchange begin dit jaar op bijna 15.000 punten, nu staat de index ruim boven de 36.000, een stijging van 149%. Beleggers betalen steeds hogere bedragen voor aandelen, die als een soort veilige haven gezien worden. De vlucht richting aandelen is kenmerkend voor een hyperinflatie, terwijl het eigenlijk helemaal geen goede veilige haven is.
Rekenen we het rendement van de beursindex om naar Amerikaanse dollars, dan slaat het positieve rendement opeens om in een verlies. Uitgedrukt in dollars ging de aandelenmarkt van Caracas dit jaar juist met 43% omlaag. Dat de aandelen in werkelijkheid dalen is overigens niet vreemd, want hyperinflatie heeft een zeer ontwrichtend effect op de economie. Bedrijven kunnen minder goederen en diensten verkopen, omdat een groot deel van de bevolking amper kan rondkomen. De winsten die een bedrijf maakt smelten door de geldontwaarding als sneeuw voor de zon.
Aandelenmarkt Venezuela is dit jaar 149% gestegen (Bron: Bloomberg)
Hyperinflatie
In een hyperinflatie kun je dus beter een stabiele vreemde valuta aanhouden (zoals de euro en de dollar) of goud kopen. Goud is door de geschiedenis heen een uitstekende veilige haven gebleken in iedere valutacrisis, omdat centrale banken en overheden het edelmetaal niet bij kunnen drukken en niet waardeloos kunnen verklaren. Ze kunnen alleen het privé bezit van goud verbieden, wat voor sommige mensen reden is om anoniem goud te kopen.
Het bankbiljet van honderd Australische dollar is mogelijk het volgende slachtoffer in de wereldwijde ‘war on cash’. De Australische minister van Financiën Kelly O’Dwyer zei woensdag op ABC Radio dat de regering wil onderzoeken in hoeverre de bankbiljetten van $100 gebruikt worden om belastingen te ontduiken. Er is al een nieuwe onderzoekscommissie onder leiding van voormalig KPMG-topman Michael Andrew ingesteld, die gaat onderzoeken hoe de zwarte economie het beste aangepakt kan worden. De zwarte economie in het land vertegenwoordigt naar schatting 1,5% van het landelijke bbp.
Kelly O’Dwyer zegt in het radioprogramma dat belastingbetalers en publieke instellingen als scholen en ziekenhuizen benadeeld worden door de zwarte economie. Maar daarmee is niet gezegd dat al het contante geld verdacht is. Er zijn ook legitieme redenen te bedenken om je spaargeld in contant geld te bewaren, bijvoorbeeld als je gesteld bent op je privacy of als je je spaargeld niet aan banken wilt toevertrouwen.
Bankbiljetten uit omloop halen
Er zijn in Australië drie keer zoveel biljetten van $100 als van $5. Toch wordt het grootste bankbiljet zelden in het dagelijkse betalingsverkeer gebruikt. Van de totale waarde van al het briefgeld in omloop bestaat meer dan 90% uit biljetten van $100 en $50 Australische dollar. Volgens O’Dwyer is dat verdacht, aangezien er genoeg manieren zijn om elektronisch te betalen en te sparen. Toch wil ze eerst de resultaten van de onderzoekscommissie afwachten, voordat ze uitspraken doet over het afschaffen van het grootste bankbiljet. “Er is niets verkeerd aan contant geld op zich, het probleem is als mensen het niet aangeven en als ze er geen belasting over betalen”, aldus O’Dwyer.
Niet iedereen is te spreken over het schrappen van het grootste bankbiljet. Volgens de Australische senator David Leyonhjelm maakt vooral de overheid zich zorgen over de grote hoeveelheid contant geld, omdat zij graag meer belastinggeld wil uitgeven. Volgens hem kan de zwarte economie veel effectiever bestreden worden door de belastingdruk te verlagen. “De motivatie voor een cash economie wordt een stuk minder als de belastingen lager waren. Het is een reactie op de hoogte van de belastingen die we betalen”, aldus de senator.
Hoe lang blijft dit bankbiljet van honderd Australische dollar nog wettig betaalmiddel?
Financiële repressie
Wereldwijd wordt het gebruik en bezit van contant geld steeds vaker ingeperkt. Overheden willen meer belastinginkomsten binnenhalen en nemen daarom steeds meer maatregelen om geldstromen en vermogens in kaart te brengen. Door een toenemende belastingdruk en een afnemend vertrouwen in overheden en banken wordt de verleiding steeds groter om contant geld te gebruiken en dat buiten het financiële systeem te bewaren.
Enkele dagen na het verbannen van de 500 en 1.000 roepie bankbiljetten in India kwam de Zwitserse bank UBS met een rapport naar buiten over het afschaffen van de Australische bankbiljetten van 50 en 100 dollar. Dat de Australische regering nu een commissie instelt om het gebruik van contant geld te onderzoeken lijkt slechts een formaliteit richting het afschaffen van het grootste bankbiljet.
Deze bijdrage wordt u aangeboden door Hollandgold, uw adres voor de aankoop van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over goud kopen? Neem dan contact op via [email protected] of bel +31(0)88-4688400.
Rusland en Iran willen het gebruik van hun eigen valuta in de onderlinge handel promoten door de Russische roebel en de Iraanse rial direct verwisselbaar te maken. Dat verklaarde Andrey Melnikov, woordvoerder van de Russische centrale bank, onlangs tegenover Sputnik. Moskou en Teheran willen meer samenwerking op economisch gebied en dat betekent dat er meer in de eigen valuta gehandeld moet worden.
Als de twee valuta rechtstreeks verhandelbaar worden hoeft er geen vertaalslag meer plaats te vinden in de Amerikaanse dollar. Dat maakt het veel goedkoper en veel aantrekkelijker voor bedrijven in Iran en Rusland om de onderlinge handel in hun eigen munteenheid af te rekenen. Volgens Melnikov zijn de centrale banken van beide landen al begonnen met de uitwerking van een nieuw valutapaar. Een jaar geleden zei de Russische minister van Handel en Industrie dat de onderlinge handel tussen beide landen in vijf jaar zal toenemen tot $5 miljard.
Het dagelijkse leven in India wordt volledig ontregeld door het verbieden van twee populaire bankbiljetten. Alle biljetten van 500 en 1.000 roepie moeten voor het einde van dit jaar ingeleverd worden, terwijl deze 86% van de totale hoeveelheid cash geld vertegenwoordigen. In een economie die voor meer dan 90% op contant geld vertrouwt is dat een regelrechte ramp.
De volgende grafiek op basis van de laatste cijfers van de Indiase centrale bank laat zien dat de geldhoeveelheid in het land van 18 biljoen naar iets meer dan 10 biljoen roepies is teruggevallen. Dat is een daling van meer dan 40%. U kunt zich voorstellen wat voor problemen dit oplevert in een land waar men niet zo makkelijk op elektronische betalingen kan overstappen als in Nederland.
India heeft de twee grootste biljetten uit omloop gehaald met het argument dat corruptie en belastingontduiking bestreden moet worden. Dat ondervinden alle 1,3 miljard inwoners nu de gevolgen van.
India heeft al meer dan 40% van het geld uit omloop gehaald (Grafiek via @jp_koning)
‘What would you do with €80 billion per month to stimulate the economy in Europe?’
That was the question posted by the makers of a documentary for Dutch national television (VPRO Tegenlicht) about money creation by the ECB. A few days after the broadcast there would be a Meet Up and the makers called upon the general public to propose alternatives for the current ECB policy of buying bonds for €80 bln a month. I sent the following proposal and was selected to discuss the idea with a panel of economists who –by the end of the discussion – seemed to like the idea.
Does the ECB really create money?
Yes and no. Money as we know it is actually credit – created by banks. The stuff the ECB makes is another type of money that we regularly call ‘reserves’. Whenever we transfer money to someone at another bank, our account is credited by our bank, but in the background they actually transfer reserves to the other bank.
What is more important to understand is that when the ECB buys bonds or other assets from a bank, they rarely transfer wealth to that bank. There may be side effects from that transfer that banks profit from – like increasing prices of certain types of assets – but the essential message is that when the ECB buys bonds for an amount of €80 bln, the sellers hardly get any richer. All that is happening, is that the wealth of the sellers is becoming more liquid. Banks make a slight profit on the sale, but still only a fraction of the €80 bln. So, the ECB does create a particular type of money, but they are not handing it out to banks.
Could the ECB provide people with, for example, a basic income instead?
Luckily not. The ECB is created by governments for the purpose of having a board of smart people to increase or decrease the amount of central bank money to keep prices steady. And, by steady, I mean inflation between 0-2%.
These people are not elected democratically and are not to decide on the way the government spends its wealth. They just convert existing financial assets (mainly government bonds) into central bank money or reverse the process whenever they think it is needed in order to keep prices within the range their mandate prescribes.
Only, people keep believing that the ECB could provide a basic income while they only seem to support banks. And that’s how I ended up at a Meet Up where the audience kept proposing ideas for spending the money on all sorts of social programs. Of course, you could change the statutes of any government body, but there lies no practical value in such debates since people like to see some change happening within their own life time. How about the real alternatives?
Solving a sudoku
You can certainly debate the validity of the objective of economic growth, the practice of government intervention and even about the nature of the Eurozone. But within the paradigm of a Eurozone that seeks growth through monetary policy, the options are limited. Many economists argue for governments to spend more into the private sector to regain more growth but member states don’t want to let go of the 3% ceiling for budget deficits, meaning that not many new government bonds will come into existence while the ECB already bought most of them. Of course this is nothing more than a very large sudoku since all the rules and objectives are man made and subject to change.
The ECB is currently shifting to buying corporate bonds to reach its monthly spending target of €80 bln, but it’s hard to see why that would result in any economic growth. If you want the government to increase spending, but not to increase its debt, then you should buy some of its assets to enable them to spend more money (that can be taxed back in the future).
Buying government’s assets instead of its debt
A government has many assets on its balance sheet, but my proposal at the Meet Up was aimed at one asset in particular. It’s an asset of which it is hard to imagine why a country would still hold any of it, especially when being a member of a currency union. I’m talking about gold, of course. The Eurozone countries hold over 10,000 tonnes of gold, which amounts to about €400 bln. The ECB already has some 50 tonnes of gold and I’d like them to shift their monetary policy to buying the gold of Eurozone countries.
To prevent side effects from irrational behavior my proposal includes that countries would get an option to buy back their own gold for the same price at any later date and that the gold would remain in the member state vaults where it is currently kept. Should there still be any hidden connection between gold reserves and the value of a currency, then you can imagine in this case why that wouldn’t amount to anything substantial since the gold has already accrued on the balance sheet of the ECB through all the government bonds it holds. More important for the value of the euro is how those member states will spend the money they receive from selling the gold.
Mario Draghi and the basic income
Here’s the good news for those in favor of a basic income or other social programs: the money that governments receive can be used to finance such proposals. And if they don’t, you can punish them at the next election. So, don’t blame Mario Draghi for not spending the €80 bln on social programs, but, if anything, blame him instead for not buying gold from Eurozone countries!
Richard van der Linde
Edward Snowden werd onlangs in Moskou geïnterviewd door Katie Couric van Yahoo Global News. In het interview praat hij over zijn verblijf in Rusland, over de inlichtingendiensten in de Verenigde Staten en over de tirannie van de staat. Snowden bracht een paar jaar geleden aan het licht dat de NSA op grote schaal haar eigen bevolking (en regeringsleiders in andere landen) afluistert en deze gegevens verzamelt.
In Frankrijk is een waardetransport met 70 kilo goud overvallen. Op de snelweg in de buurt van Lyon werd een transportwagen met een lading van 70 kilo goud door twee auto’s klemgereden en richting een wegversperring met twee andere auto’s gestuurd. De chauffeur en de bijrijder van de transportwagen werden vastgezet, waarna de criminelen er met de buit vandoor gingen. Voordat ze het plaats delict verlieten staken ze één van de auto’s in brand om zoveel mogelijk sporen uit te wissen.
Het heeft er alle schijn van dat dit een zogeheten ‘inside job’ was. De professionele voorbereiding en uitvoering van de overval doet vermoeden dat de criminelen op de hoogte waren van de route van de transportwagen. De daders die er met de buit van omgerekend €2,5 miljoen vandoor gingen zijn nog steeds spoorloos, de twee werknemers van het transportbedrijf konden op tijd uit hun wagen bevrijd worden.
Overval op geldtransport
Correspondent Eveline Bijlsma merkt op dat het is niet voor het eerst is dat een waardetransport in Frankrijk overvallen wordt. In maart 2015 maakte een bende van vijftien overvallers een buit van €9 miljoen aan juwelen buit. Ook is er in 2012 werd er al eens een geldtransport overvallen. Toen wisten twee mannen op een scooter een koffer met €125.000 buit te maken. In 2009 ging een bewaker van een geldtransport ervandoor met een busje van €11,5 miljoen. Hij werd toen snel snel in de kraag gevat en kreeg vijf jaar gevangenisstraf.
De Chinese yuan is vanaf deze week direct inwisselbaar voor nog zeven valuta, waardoor de dollar minder belangrijk wordt voor internationale handel. Via het China Foreign Exchange Trade System (CFETS) kunnen Chinezen hun eigen munt nu ook rechtstreeks omwisselen voor Noorse, Zweedse en Deense kronen, de Hongaarse forint, Poolse zloty, Mexicaanse peso en Turkse lira. Daarmee groeit het aantal valuta dat rechtstreeks met de yuan omgewisseld kan worden naar 23.
Tot voor kort waren Chinezen genoodzaakt hun munt via de Amerikaanse dollar om te wisselen in de gewenste vreemde valuta. Door meer valuta rechtstreeks verhandelbaar te maken via het CFETS valutaplatform maakt China zich minder afhankelijk van de dollar. Daardoor wordt het voor bedrijven in China goedkoper om betalingen in vreemde valuta te verrichten.
Internationalisering Chinese yuan
China is al jaren bezig om haar eigen munt te promoten als internationale handelsmunt. Door middel van valutaswaps met andere centrale banken wordt het al een stuk eenvoudiger om de Chinese munt te gebruiken voor het internationale betalingsverkeer.
Belangrijke valuta als de euro, dollar en de Japanse yen waren al langer rechtstreeks inwisselbaar via het CFETS valutaplatform. Door daar zeven nieuwe valuta aan toe te voegen kunnen meer bedrijven profiteren van lagere transactiekosten. Daarnaast maakt China zich op deze manier weer iets minder afhankelijk van de Amerikaanse dollar.
China yuan vanaf nu direct inwisselbaar in 23 verschillende valuta (Bron: China Daily)
