Marketupdate

Blog

  • Beurzen onderuit door onzekerheid over monetair beleid

    De beurzen in Europa en Azië zijn met een behoorlijk verlies aan de nieuwe handelsweek begonnen. De Japanse Nikkei index verloor 1,73%, terwijl de Hang Seng in Hong Kong met 3,36% onderuit ging. Ook in Europa staan de beurzen op het moment van schrijven gemiddeld bijna 2% lager. Beleggers maken zich zorgen over het monetaire beleid van centrale banken en vrezen een renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank. Afgelopen donderdag was er voor beleggers ook weinig reden tot vreugde, want de ECB kondigde geen nieuwe maatregelen aan.

    Obligaties en aandelen

    Vrijdagavond sloten de Amerikaanse beurzen meer dan 2% lager. Ook op de obligatiemarkt wordt voorgesorteerd op een renteverhoging, want de rente op staatsobligaties ging de afgelopen dagen verder omhoog. Het is opvallend dat aandelen en obligaties in dezelfde richting beweging, want meestal bewegen deze twee markten juist in tegengestelde richting. Traditioneel zijn obligaties de veilige haven en aandelen de meer speculatieve keuze, maar daar lijkt nu geen sprake van te zijn. De correlatie tussen beide bereikte onlangs zelfs het hoogste niveau sinds 2008.

    Hillary Clinton

    Een andere bron van zorgen is de gezondheid van Hillary Clinton. Tijdens de herdenkingsceremonie in New York werd ze na anderhalf uur onwel en verliet ze de bijeenkomst. Volgens de laatste berichtgeving zou ze last hebben van een longontsteking en moet ze een aantal dagen rust nemen. De gezondheidsproblemen van Clinton spelen Donald Trump in de kaart en beleggers schatten in dat de Republikeinse presidentskandidaat meer onzekerheid met zich meebrengt voor de wereldeconomie.

  • Deutsche Bank: “Rally obligaties loopt na 35 jaar ten einde”

    De wereldeconomie staat op een keerpunt en nadert het einde van een 35 jaar lange bull market in staatsobligaties, zo waarschuwen analisten van Deutsche Bank. In een nieuw rapport dat vrijdag verscheen schrijft de bank dat de komende periode van 35 jaar er waarschijnlijk heel anders uit zal zien dan de afgelopen 35 jaar.

    “We verwachten op korte termijn een hervorming van de wereldorde die de economie, politiek, het beleid en prijsvorming van financiële activate vanaf 1980 tot en met vandaag de dag gedicteerd heeft. Het extrapoleren van de afgelopen 35 jaar is het meest gevaarlijke dat beleidsmakers en beleggers op dit moment kunnen doen.”

    Deutsche Bank is somber

    Sinds het begin van de jaren ’80 werd de wereldeconomie gedomineerd door globalisering en door grote veranderingen in de demografie. Dat is volgens analisten van Deutsche Bank van grote invloed geweest op het rendement van financiële activa als aandelen, obligaties en vastgoed. Dat tijdperk loopt nu ten einde, wat betekent dat trends in de politiek, economie en in de prijsontwikkeling van beleggingen weer in een omgekeerde richting kunnen gaan bewegen.

    Deutsche-BankDe analisten van Deutsche Bank constateren dat centrale banken bijna geen middelen meer achter de hand hebben om de economie aan te jagen, terwijl de politiek worstelt met een groeiende weerstand tegen de bezuinigingen en de stagnerende loonontwikkeling. Als dat zo doorgaat dreigt er wereldwijd een nieuwe fase van meer protectionisme aan te breken. In een poging de binnenlandse economie te beschermen en werkgelegenheid te behouden zullen landen wereldwijd meer handelsbelemmeringen opwerpen, zo verwacht de bank.




    Financiële repressie

    De analisten schetsen in hun nieuwe rapport twee mogelijke scenario's, die beide zeer ongunstig zullen uitpakken voor de obligatiemarkt. In het meest gunstige scenario verliezen obligatiehouders voortdurend een klein beetje als gevolg van een negatieve reële rente, een aanpassingsproces dat enkele decennia kan aanhouden. Ze maken de vergelijking met de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog, toen de staatsschulden ook relatief hoog waren. Toen werden deze schulden over een tijdsbestek van 35 jaar langzaam weggewerkt, doordat de groei van de economie voortdurend groter was dan het rendement op staatsobligaties. Obligatiehouders realiseerden in de periode van 1945 t/m 1980 in veel gevallen een teleurstellend rendement, zonder dat er sprake was van grootschalige faillissementen. Ook toen werd financiële repressie toegepast om de lasten over de samenleving te verdelen. Door kapitaalrestricties werden vermogende mensen destijds min of meer gedwongen in de eigen economie te investeren en de staatsschuld te financieren.

    bond-returns-after-ww2

    Rendement op obligaties was na de oorlog zeer teleurstellend (Bron: Deutsche Bank, via Market Watch)

    Hoe onwerkelijk een dergelijk scenario anno 2016 ook mag lijken, het is zeker dat kapitaalcontroles hier een essentieel onderdeel van zullen zijn. Op veel manieren gebeurt dat nu al, want financiële toezichthouders sporen banken, verzekeraars en pensioenfondsen nu al aan om meer in binnenlandse (staats)obligaties te beleggen. Door de verregaande integratie van de financiële markten wereldwijd is het vandaag de dag misschien lastiger om kapitaalcontroles op te leggen, maar dat zal beleidsmakers er volgens Deutsche Bank er niet van weerhouden nieuwe beperkende maatregelen op te leggen. Lukt dat niet, dan kunnen centrale banken een rol spelen door op grote schaal staatsobligaties op te kopen en daarmee een vlucht uit obligaties te voorkomen.

    Faillissementen

    Naast het hierboven geschetste scenario is er ook een andere uitkomst mogelijk, namelijk die van een chaotische schuldenafbouw door een golf van faillissementen en wanbetalingen. Deutsche Bank geeft als voorbeeld een land dat weigert haar schulden te betalen, bijvoorbeeld als een land uit de Eurozone stapt en haar schulden in euro's niet terug kan betalen. Onder dit tweede scenario zullen obligatiehouders plotseling zeer grote verliezen lijden, zeker als centrale banken zich terugtrekken uit hun positie als 'lender of last resort'. Hoe de toekomst er precies uit zal zien blijft een vraagteken, maar de analisten van Deutsche Bank zijn er vrij zeker van dat er een aantal zeer moeilijke decennia voor ons liggen.

    gs-logo-breed

    Deze bijdrage wordt u aangeboden door Goudstandaard, uw adres voor fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Neem dan contant op via [email protected] of via +31(0)88-46 88 488.

  • Maarten van Rossem over 9/11

    Afgelopen zondag was het vijftien jaar geleden dat de aanslagen op de Twin Towers en het Pentagon plaatsvonden. Over het hoe en waarom van deze bizarre aanslagen zijn nog steeds veel vraagtekens, maar wat we na al die jaren misschien wel kunnen concluderen is dat met deze aanslagen de aanzet werd gegeven tot een uitbreiding van de controlestaat en het onder valse voorwendselen starten van een oorlog in Irak.

    Amerikadeskundige Maarten van Rossem maakte zich bij sommige mensen destijds impopulair vanwege zijn nuchtere – en niet altijd politiek correcte – uitlatingen bij de publieke omroep. Zijn analyse van de situatie:

    maarten-van-rossem

    Maarten van Rossem over 9/11 (via Maarten van Rossem op Facebook)


  • Chinezen investeren miljarden in Amerikaanse bedrijven

    Chinese bedrijven proberen steeds vaker hun overtollige dollars te verzilveren door Amerikaanse bedrijven over te nemen. Voor het uitbreken van de financiële crisis ging het slechts op een paar miljard op jaarbasis, maar nu gaat het al om tientallen miljarden. Chinese bedrijven willen niet met teveel dollars blijven zitten en sturen het geld weer terug naar de afzender, in ruil voor belangen in Amerikaanse bedrijven en vastgoed.

    dollars-pixabay-teaserDe volgende grafiek van Bloomberg laat zien hoeveel miljard dollar Chinese bedrijven jaarlijks investeerden in de VS. Hierbij vallen ons twee zaken op. Ten eerste valt op dat de bedragen sinds het uitbreken van de crisis substantieel hoger zijn dan voor de crisis en ten tweede valt de enorme stijging van dit jaar op.

    Willen Chinese bedrijven minder dollars hebben of zien ze opeens meer mogelijkheden om in de Amerikaanse economie te investeren? Of heeft het misschien te maken met verschillende handelsbeperkingen die de Verenigde Staten aan China hebben opgelegd?

    china-takeovers-us-companies

    Chinese bedrijven ruilen meer dollars in voor belangen in Amerikaanse ondernemingen (Bron: Bloomberg)

  • Rente staatsobligaties schiet omhoog

    De rente op Japanse staatsleningen is de afgelopen twee maanden weer sterk gestegen. Deze zomer daalde de 10-jaars rente in Japan nog naar een historisch dieptepunt van bijna -0,30%, maar nu is het rendement weer terug op 0%. Het rendement op schuldpapier met een looptijd van 40 jaar steeg in dezelfde periode van 0,06% naar 0,6%, dat is dus tien keer zoveel.

    japan-bond-yield-40yrBij een extreem lage rente heeft een kleine rentestijging een grote impact op de waarde van de staatsobligatie. De verwachting is dat centrale banken de rente nog langdurig laag zullen houden, maar uiteindelijk is het de markt die de rente bepaalt. Ontstaat er om wat voor reden dan ook onrust op de obligatiemarkt, dan kunnen de verliezen voor beleggers flink oplopen.

    Obligaties een veilige haven?

    Het is niet voor niets dat Bill Gross, voormalig obligatiebelegger bij vermogensbeheerder PIMCO, onlangs nog waarschuwde voor de risico’s van obligaties. Nu de rente vrijwel tot een nulpunt gedaald is zijn er betere alternatieven te vinden die als veilige haven kunnen dienen. Volgens Bill Gross zijn tastbare bezittingen als grond, vastgoed en edelmetalen op dit moment veel interessanter dan obligaties.

    Ook elders in de wereld stijgt de rente op staatsobligaties. In een paar dagen tijd ging de rente voor Duitse staatsleningen met een looptijd van tien jaar van -0,11 naar +0,11 procent, een verschil van 22 basispunten. De Italiaanse 10-jaars rente steeg van 1,08 naar 1,24 procent (+22 basispunten), terwijl de Amerikaanse rente over dezelfde looptijd in een paar dagen van 1,54 naar 1,66 procent steeg (+22 basispunten).

    Lees ook:

  • Afhankelijkheid van elektriciteit

    Wederom een week waarbij er naar mijn mening een aantal zeer belangrijke zaken wereldwijd plaatsvonden die onderbelicht bleven in onze media.

    Vorig week kwam het nieuws naar buiten dat de Duitse overheid haar bevolking heeft geadviseerd om voor minstens 10 dagen eten en water in huis te halen. Bij dit soort berichten lopen de koude rillingen over m’n rug, zeker als vader van twee jonge kinderen. Wat weet de Duitse overheid wat wij niet weten? In navolging van Duitsland kwamen Finland en Tsjechië met soortgelijke adviezen. Sinds de Koude Oorlog zijn dergelijke oproepen niet meer voortgekomen, pas jaren later kwam in de openbaarheid hoe desastreus deze periode had kunnen aflopen. Wat de precieze reden achter de waarschuwing is, komen we in het slechtste geval alleen op hardhandige wijze te weten.

    power-outage-teaserKwetsbaar

    Onze samenleving is sterk ontwikkeld, maar tegelijkertijd zeer kwetsbaar. Iedereen weet dat onze samenleving een langdurige tijd zonder elektriciteit absoluut niet aan kan. Alles zal dan volledig in de soep lopen en volgens onderzoek zal er al na drie dagen anarchie ontstaan in de straten. Stroomuitval kan vele oorzaken hebben, want de infrastructuur van ons elektriciteit netwerk is sterk verouderd. Wat mij in het verleden bij een elektriciteit uitval van enkele uren ergens in Nederland altijd wel een glimlach bezorgd heeft is dat er negen maanden later een geboortegolf plaatsvond. Gezinnen spelen opeens weer spelletjes en praten met elkaar en een ieder is even niet bezig met een realityserie of een programma als The Voice.

    Verder viel me op dat er totaal geen aandacht geschonken is aan een ernstig ongeluk, waarbij de auto van President Poetin betrokken was. Hoewel de Russische president zelf in China zat, is zijn favoriete chauffeur bij dit ongeluk omgekomen. De omstandigheden van dit ongeluk waren op z’n minst vreemd. Als iets soortgelijks zou gebeurd zijn bij Obama, dan hadden we denk ik twee weken lang nergens anders over gehoord en gelezen.




    Hackaanval

    Verder heeft Obama een naar mijn mening een zeer gevaarlijke uitspraak gedaan; hij stelde een buitenlandse aanval van hackers op de VS gelijk aan een militaire aanval. Zeker in het licht bezien van de gehackte mailserver van Hillary Clinton is dit zeer gevaarlijk. De Democratische partij wees namelijk direct met de beschuldigende vinger naar Rusland Het kan dus zo zijn dat er een hack plaatsvindt, er een land hiervan de schuld kan krijgen en dat wij als Nederland in een oorlog verwikkeld raken. Nederland is nu eenmaal lid van de NAVO en zal daarom automatisch de kant van de Verenigde Staten kiezen. Zo’n oorlog zal dus gestoeld zijn op het feit dat er een hack is geweest waarvan vrijwel altijd niet na te gaan is wie er verantwoordelijk voor is. Dit biedt ruimte voor volledige willekeur. Ruim een week geleden kwamen er zeer matige cijfers uit de VS over de stand van zaken van de Amerikaanse economie. Beurskoersen schoten omhoog op de hoop dat de renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank niet doorgaat. Ik kan er niet bij met m’n verstand dat slecht nieuws zo geïnterpreteerd wordt. Gisteren maakte de ECB bekend niks te veranderen aan het huidige beleid (dat reeds zéér ruim is). Koersen daalden omdat er gehoopt werd op nog meer stimulering. Er komt een moment dat centrale banken geen gereedschap meer hebben om iets te doen, ik maak me ernstige zorgen over wat dan daar de gevolgen van zullen zijn. Als laatste heb ik een leestip voor u. Er bestaan veel fabels en feiten over hoe ons geldsysteem nu precies in elkaar zit. Dit artikel heeft het naar mijn mening duidelijk uitgelegd. Ook wil ik u, in lijn met mijn stukje van vorige week, attenderen op een stukje uit de disclaimer (de kleine lettertjes..) van GLD, het grootste goud ETF ter wereld. Ik kan niet genoeg benadrukken aan beleggers; ruil dit beleggingsproduct in voor fysiek goud!

    gldprospectus

    Sander Noordhof

    gs-logo-breed

    Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen vrijdag in de nieuwsbrief van Goudstandaard. Goudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].

  • Actie: Zilver kopen tegen spotprijs!

    Hollandgold stunt met Nederlands zilveren muntgeld, want wij bieden deze munten momenteel als enige in Nederland tegen de spotprijs aan! Wilt u zilver kopen, dan vindt u geen goedkoper alternatief dan deze zilveren munten.

    We verkopen deze zilveren guldens, rijksdaalders en zilveren tientjes in zakken van een kilogram. De munten bestaan voor 72% uit zilver, wat betekent dat iedere zak met munten goed is voor tenminste 720 gram puur zilver. Deze aanbieding geldt zo lang de voorraad strekt!

    hollandgold-logo

    zilverguldensbanner_155832

    Klik hier om deze munten te kopen!

  • Zwitserse centrale bank heeft miljarden in aandelen

    De centrale bank van Zwitserland begint steeds meer op een beleggingsfonds te lijken, want de afgelopen twaalf maanden heeft de centrale bank haar aandelenportefeuille met 41% uitgebreid naar ongeveer 127 miljard Zwitserse frank. Daarmee bezet de centrale bank de achtste plaats in de ranglijst van grootste publieke beleggingsfondsen ter wereld.

    De centrale bank van Zwitserland bezit alleen in de Verenigde Staten al voor $62 miljard aan aandelen in grote bedrijven als Apple, Facebook, Amazon, Google en Microsoft. Met $741 miljoen aan Facebook aandelen heeft ze zelfs een groter belang dan Mark Zuckerberg, zo schrijft de New York Times.

    swiss-national-bank-teaserMonetair beleid

    De groeiende aandelenportefeuille is een bijwerking van het monetaire beleid van de Zwitserse centrale bank. Die wil de waarde van haar eigen munt onderdrukken en doet dat door honderden miljarden aan nieuwe Zwitserse franken in de economie te pompen en om te wisselen voor euro’s en dollars.

    Het grootste deel van die valutareserves stroomt richting de obligatiemarkt, maar door een schaarste aan staatsobligaties belegt de centrale bank een steeds groter deel van haar reserves in aandelen. Was dat in 2010 nog tien procent van de totale reserves, nu is dat al twintig procent.

    Dat een centrale bank vandaag de dag liever aandelen koopt dan staatsobligaties is vanuit een rationaal standpunt goed te begrijpen. Bij een extreem lage rente kunnen de obligatiekoersen sterk fluctueren, zelfs meer dan aandelenkoersen. Ook is het dividend vaak hoger dan het rendement van staatsobligaties. Toch is het bizar dat een centrale bank aandeelhouder wordt van diverse bedrijven.



    Geld uit het niets

    “De Zwitserse centrale bank creëert geld uit Zwitserse alpenlucht. Ze nemen contact op met een broker en kijken rond op de Amerikaanse aandelenmarkt. Ze kopen dan aandelen in bedrijven die reële winsten maken en doen dat met geld dat uit het niets gekomen is”, zo vat James Grant van de Interest Rate Observer samen. Centrale banken wereldwijd creëren geld uit het niets om staatsleningen, bedrijfsobligaties, hypotheekleningen en zelfs aandelen op te kopen. Dit experiment heeft nog nooit eerder op deze schaal plaatsgevonden. Spaarders die zich zorgen maken zoeken alvast een veilige haven op, namelijk goud en zilver. Deze edelmetalen hebben door de eeuwen heen altijd waarde weten te behouden, in tegenstelling tot fiatgeld dat onbeperkt gecreëerd kan worden. Lees ook:

  • Zwitsers stoppen bankbiljetten in kluis door negatieve rente

    Door de negatieve rente wordt het steeds interessanter om contant geld in een kluisje te bewaren. Vooral in Zwitserland, waar de impact van de negatieve rente het grootst is, zien we een duidelijke trend in deze richting. Zwitserse banken brengen de kosten van de negatieve rente nu al in rekening aan bedrijven en vermogende spaarders, kosten die men probeert te ontwijken door contant geld in een kluis te stoppen.

    “Door de lage rente zien we een toenemende vraag naar verzekeringen voor de opslag van contant geld. Er is vraag naar verzekeringen die dekking geven voor bedragen van 100 miljoen tot 500 miljoen Zwitserse frank”, zo verklaarde Philipp Surholt van de Zurich Insurance Group tegenover Bloomberg.




    Negatieve rente in Zwitserland

    De Zwitserse centrale bank introduceerde in 2015 een negatieve rente voor tegoeden die banken willen stallen bij de centrale bank. Deze 'boeterente' van 0,75% wordt door grote banken als UBS en Credit Suisse al (gedeeltelijk) doorberekend aan bedrijven, vermogende particulieren en vermogensbeheerders. Hoeveel negatieve rente zij in rekening brengen is niet bekend, maar het is blijkbaar genoeg om geld van de bank te halen en in een kluis te bewaren. switzerland-1000francsVerzekeraar Helvetia Holding rekent een tarief van 1.000 Zwitserse frank per jaar om een miljoen Zwitserse frank aan bankbiljetten te verzekeren. Dat is slechts 0,1%. Bewaar je het geld op een bankrekening tegen een negatieve rente van 0,75%, dan betaal je daar jaarlijks 7.500 Zwitserse frank aan rente over. Geld in een kluis stoppen lijkt erg aantrekkelijk door de lage verzekeringskosten, maar daar komen natuurlijk ook nog kosten bij voor transport en opslag. Neem je deze mee in de overweging, dan moet je een relatief groot bedrag in de kluis leggen om goedkoper uit te zijn. Dat hoeft overigens niet veel ruimte in beslag te nemen, want met biljetten van 1.000 Zwitserse frank kun je heel veel geld in een klein oppervlak bewaren. Een miljoen Zwitserse frank in biljetten van duizend weegt 1,3 kilogram, terwijl een miljoen euro in biljetten van €500 een stapeltje van 2 kilogram oplevert.

    Contant geld

    Bedrijven die opslag van waardevolle zaken aanbieden krijgen steeds vaker verzoeken om contant geld op te slaan. Dat zegt ook een woordvoerder van vermogensbeheerder Baloise Holdings tegenover Bloomberg. Ook in andere landen met een negatieve rente neemt de vraag naar kluisjes toe, zoals in Japan en Duitsland. Dit is een trend die de komende jaren waarschijnlijk alleen maar sterker zal worden, tenzij centrale banken de rente weer gaan verhogen. "Het hamsteren van contant geld is een probleem voor het monetaire beleid. Hoe meer bedrijven kiezen voor contant geld, hoe lager de effectiviteit van de negatieve rente", zo verklaarde econoom Alexander Koch van Raffeisen Schweiz tegenover Bloomberg. "Het beleid van de Zwitserse centrale bank kan niet iedereen tevreden stellen. In haar poging het beste resultaat te halen voor de Zwitserse economie zijn er verliezers en zijn er ongewenste neveneffecten geweest." Contant geld heeft nog een ander voordeel boven een tegoed op een bankrekening, namelijk dat je geen bank meer als tegenpartij hebt. Iedereen die meer dan €100.000 op een spaarrekening heeft staan in Europa loopt immers het risico geld te verliezen bij een bail-in. Een alternatief voor contant geld is een belegging in fysiek goud en zilver. Daar betaal je ook geen negatieve rente over. Wilt u meer weten over beleggen in edelmetalen, klik dan hier.

    gs-logo-breed

    Deze bijdrage wordt u aangeboden door Goudstandaard, uw adres voor fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Neem dan contant op via [email protected] of via +31(0)88-46 88 488.

  • Video: Bloomberg interview met Poetin

    Begin deze maand sprak Bloomberg een uur lang met de Russische president Poetin. In het gesprek komen verschillende onderwerpen aan bod, zoals de impact van de dalende olieprijs op de Russische economie, de situatie in Europa, de stabiliteit van de euro en de roebel, het beleid van de Russische centrale bank en de laatste politieke ontwikkelingen van de G20.

    De video is in vier delen te bekijken op Youtube, we hebben voor het gemak de vier fragmenten hieronder verzameld.

    Deel 1:

    Deel 2:

    Deel 3:

    Deel 4:

  • Democratie en kapitalisme raken steeds meer op gespannen voet

    Staat het huwelijk tussen democratie en kapitalisme op springen? Je zou het bijna zeggen als je overal in de Westerse wereld autoritaire stromingen aan kracht ziet winnen. Het is niet ondenkbaar dat in een aantal landen deze stromingen aan de macht kunnen komen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

    tny_electioncosts_optVan oudsher bestaat er een bijna natuurlijke band tussen de liberale democratie – stemrecht, persoonlijke en burgervrijheden – en kapitalisme. De laatste staat voor het recht om goederen en diensten, kapitaal en arbeid naar eigen inzicht te kopen of te verkopen. Voor beiden geldt dat de individuele persoon zijn eigen keuzes maakt.

    Er is echter ook meer dan voldoende grond voor spanningen. Democratie is egalitair, kapitalisme is dat zeker niet. Als de economie niet naar behoren functioneert, betekent dat een democratie autoritaire trekjes kan krijgen zoals in de jaren Dertig. Als de opbrengsten van een economie steeds ongelijker verdeeld worden, dan kan dat de rijken aanzetten de democratie in te ruilen voor een plutocratie.

    Gaan democratie en kapitalisme nog steeds hand in hand?

    Tot dusverre zijn de liberale democratieën en het kapitalisme meestentijds gezamenlijk opgetrokken. Daarom zijn in de rijkste landen van de wereld liberale democratieën gegrondvest op een kapitalistische economie. Breed gedeelde economische vooruitgang legitimeerde het kapitalisme en stabiliseerde de economie. Precies hier begint het mis te gaan. Het kapitalisme slaagt er steeds minder in om voor een grote meerderheid de welvaart te verhogen. Integendeel, de ongelijkheid neemt toe en de productiviteit, nodig om de welvaart te verhogen, stagneert. Dit giftig mengsel van feiten dreigt democratieën intolerant te maken en het kapitalisme illegitiem en ongewenst.

    Kapitalisme is globaal van aard. Als de kansen zich wereldwijd voordoen, dan zal het kapitalisme wereldwijde activiteiten ontplooien, los van elke jurisdictie. En dus groeien er wereldomspannende bedrijven! Hier gaat het wringen. Als individuele landen regels stellen, dan gaat dat ten koste van de vrijheid om over de grenzen heen goederen en diensten te kopen en verkopen. Als echter het omgekeerde gebeurt en barrières gesloopt en regelgeving geharmoniseerd, dan gaat dat ten koste van de wetgevende autonomie van landen. Als kapitaal vrijelijk over de wereld kan stromen dan gaat dat ten koste van het vermogen van staten om belasting te heffen en regels voor te schrijven!




    Globalisering en migratie

    Een niet te vermijden onderdeel van het proces van globalisatie is immigratie. Vooral het bedrijfsleven is voorstander van massa-immigratie. Het stelt hen in staat arbeid naar willekeur in te huren. Massa-immigratie kan echter weleens de achilleshiel van de liberale democratie blijken. Dat heeft veel, zo niet alles, te maken met het falen van het hedendaags wereldwijd opererend kapitalisme. De economische prestaties stellen zonder meer teleur. De grote financiële crisis van deze eeuw heeft bovendien een verwoestend effect gehad op het vertrouwen van de burgerij in zijn politieke en economische leiders en dat vertaalt zich weer in een afnemend vertrouwen in de politieke en economische instituties! Ergo, het huwelijk tussen democratie en kapitalisme staat onder zware druk! Wat kan er gebeuren? Het is beslist niet uit te sluiten, dat we aan de vooravond staan van een wereldomspannende plutocratie. Het zou het einde betekenen van de nationale democratieën! Die zouden alleen nog in naam functioneren. Een andere mogelijkheid is de opmars van de dictatuur, vermomd als democratie. De sterke man oefent de facto controle uit over de staat en het kapitalisme. Dat zien we nu gebeuren in Rusland en Turkije en het gebeurde ook in de jaren Dertig van de vorige eeuw.

    robber-barrons-21eeeuw

    Robber barons van de 21ste eeuw

    Burger staat centraal

    Het is maar te hopen, dat de hedendaagse politieke en economische elite zich bewust wordt van deze potentiële gevaren en hiertegen een front vormen. Ze zouden zich de vraag moeten stellen of het wel wenselijk is om steeds maar weer nieuwe internationale verdragen af te sluiten die de nationale bevoegdheden steeds verder inperken en die alleen het bedrijfsleven profijt brengen. Zou het niet zo moeten zijn dat de belangen van de doorsnee burger weer meer centraal moeten komen staan bij het afsluiten van internationale verdragen? De liberale democratie ontleent zijn legitimiteit aan het bevorderen van het welzijn van velen en niet die van de enkeling. Politici moeten er weer van doordrongen worden dat ze eerst en vooral verantwoording schuldig zijn aan de burgerij en niet aan de captains of industry. Gebeurt dat niet, dan moet het huwelijk wel ontsporen met alle gevolgen van dien. Cor Wijtvliet Bron: Martin Wolf, Capitalism and democracy: the strain is showing. Financial Times Deze bijdrage is mogelijk gemaakt door Beurshalte beurshalte-logoOver Beurshalte: Dagelijks publiceert Beurshalte nieuwsbrieven en columns van leden van de redactie en van gastauteurs over de wereld van beleggen en alles wat ermee samenhangt. Daarnaast publiceert beurshalte wekelijks een nieuwsbrief met unieke inhoud over relevante beleggingsthema’s. Belangstellende lezers kunnen een gratis abonnement nemen. Als u geïnteresseerd bent, kunt u zich hier aanmelden! Disclaimer: Bovenstaand artikel is geen professioneel beleggingsadvies en het is ook geen uitnodiging om te gaan beleggen. Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Het artikel is louter de persoonlijke mening van de auteur.