Blog

Luc Coene: “Er gaan banken verdwijnen in Europa”

De kans is groot dat er in Europa nog een aantal banken zal verdwijnen, om de simpele reden dat er sprake is van een overaanbod aan financiële instellingen. Dat zei Luc Coene, voormalig gouverneur van de centrale bank van België in het tv-programma Z-Talk Goossens. Vooral banken in Zuid-Europese landen als Griekenland, Italië, Spanje en Portugal zullen de komende jaren veel moeite hebben om hun portefeuille van slechte leningen af te bouwen, zo verwacht Coene.

De ECB wil dat Europese banken tempo maken met het opschonen van hun balans en dat zij de komende jaren stappen zetten om slechte leningen van hun balans te halen. Volgens Luc Coene is dat niet de juiste aanpak, omdat deze oplossing veel teveel tijd in beslag zal nemen.

Hij pleit in het programma Z-Talk Goossens voor een snelle oplossing, waarbij de slechte leningen in één keer van de balans gehaald worden. Daarbij zal er onvermijdelijk een beroep gedaan moeten worden op de belastingbetaler, ook al schrijven de Europese regels voor dat spaarders en obligatiehouders hun verlies moeten nemen. Het is volgens Coene onvermijdelijk dat Europa de komende jaren een aantal banken zal laten vallen.

Deutsche Bank opsplitsen

In het tv-programma kreeg Coene ook de vraag voorgelegd hoe het nu verder moet met Deutsche Bank. De bank is zo groot en zo complex dat vrijwel niemand een goede inschatting meer kan maken van de risico’s. Op de beurs staat de waarde van het aandeel onder druk als gevolg van alle onzekerheden die de bank maar niet weg kan nemen. “We zijn nog steeds bezig beter zicht te krijgen op al haar risico’s. Volgens mij zou de bank het beste opgedeeld kunnen worden in verschillende entiteiten.”

19 september 2016
BIS: “Euro wint ook buiten eurozone aan populariteit”

Het stimuleringsprogramma van de ECB heeft niet alleen binnen de Eurozone een stimulans gegeven aan de kredietverlening, maar ook daarbuiten. Dat schrijft de Bank for International Settlements (BIS) in een nieuw rapport dat afgelopen zondag werd vrijgegeven.

Analisten van de bank der centrale banken, zoals de BIS ook wel genoemd wordt, merken op dat de kredietverlening in euro’s buiten de muntunie in het eerste kwartaal van vorig jaar een flinke impuls kreeg. Dat was hetzelfde kwartaal waarop de ECB begon met haar omstreden monetaire stimuleringsprogramma.

“De kredietverlening in euro’s van Zwitserse banken aan Poolse bedrijven en huishoudens kan beïnvloedt worden door het monetaire beleid van de ECB, ondanks het feit dat geen van deze twee landen onderdeel is van de eurozone”, zo merkten onderzoekers Onderzoekers Stefan Avdjiev, Agne Subelyte en Elod Takats op.

“Gezien de uitzonderlijke maatregelen die centrale banken de afgelopen jaren genomen hebben en het grote percentage aan leningen die over de grens verstrekt zijn in een vreemde valuta, concluderen wij dat beleidsmakers goed in de gaten moeten houden in welke valuta er geleend wordt. Dit kan namelijk iets zeggen over de potentiële impact van het monetaire beleid, zowel in de eigen economie als in het buitenland.”

Banken buiten Eurozone verstrekken meer kredieten in euro (Bron: BIS)

Lenen in euro’s

De vraag naar kredieten in euro’s steeg in het eerste kwartaal van 2015 met 5,6%, bijna vier keer zoveel als de kredietgroei in andere valuta. Vooral in ontwikkelde economieën was er een duidelijke voorkeur om te lenen in euro’s in plaats van andere valuta. Door het soepel monetaire beleid van de ECB kunnen banken goedkoper leningen in deze valuta aanbieden. Daar komt bij dat de waardedaling van de euro ten opzichte van andere valuta het aantrekkelijker heeft gemaakt om kredieten in deze valuta af te sluiten.

De BIS concludeert in haar rapport dat de dollar geen monopoliepositie meer heeft als zogeheten ‘funding currency’, maar dat de euro nu ook marktaandeel opeist in de kredietverlening buiten de Eurozone. “De bevindingen uit dit rapport komen overeen met opkomend bewijs dat de euro een aantal eigenschappen van de Amerikaanse dollar overneemt als wereldwijde financieringsmunt.”

19 september 2016
Column: Stand rente is écht belangrijk

De afgelopen jaren is er beleid gevoerd door centrale banken met als doel het creëren van inflatie. Deze inflatie zou alle economische problemen als sneeuw voor de zon doen verdwijnen. Men ging er daarbij van uit dat er door het aanbod van geld te verhogen er vanzelf inflatie zou ontstaan. Op zich is dit, als je kijkt naar het economische principe van vraag en aanbod, logisch.

Er is echter met één belangrijke variabele geen rekening gehouden; menselijke emotie. Het enige wat namelijk belangrijk is voor de vraag naar geld (en dus het aankopen van producten en diensten) is het vertrouwen in het geldsysteem en de economische omstandigheden in de toekomst. Consumenten voelen aan dat de onconventionele maatregelen die genomen zijn onzekerheid met zich meebrengen, grote onzekerheid zelfs. De consument reageert hierop door het geld juist op te potten in plaats van uit te geven, zelfs met negatieve rentes. Hierdoor is het al jaren lang kommer en kwel met economieën wereldwijd, ondanks gigantische stimuleringsmaatregelen van overheden.

Nadat in 2008 – na jaren van kredietexpansie – de kredietcrisis uitbrak ging de rente eerst flink naar beneden en werden de inmiddels bekende stimuleringsprogramma’s en bail-outs opgezet. Dit is vergelijkbaar met het geven van meer drugs aan een drugsverslaafde in de hoop dat de verslaving voorbij zou gaan, zeer naïef op z’n zachtst gezegd.

Centrale banken verlaagden de rente na uitbreken kredietcrisis (Grafiek via Reuters)

Meer schulden, meer mis-allocatie

Deze extreem lage rentestand heeft gezorgd voor totale mis-allocaties van kapitaal. Landen, bedrijven en consumenten (hypotheken) konden zó goedkoop lenen dat achterliggende problemen kortstondig achter de horizon verdwenen. Enorme bedragen gingen naar bijvoorbeeld de huizenmarkten en de aandelenmarkten, obligaties stegen tot nooit geziene hoogtes. Landen moesten flink lenen om deze stimuleringsprogramma’s en bail-outs te kunnen betalen. De Nederlandse staatsschuld verdubbelde deze periode, terwijl die van een land als Spanje zelfs verdrievoudigde. Bedrijven gingen enorme schulden aan omdat het nu zo goedkoop was. Vrijwel al dit geld werd door bedrijven gebruikt om eigen aandelen in te kopen, er waren namelijk bijna geen interessante projecten om in te investeren vanwege de economische malaise.

Het gevolg is nu, acht jaar na het uitbreken van de kredietcrisis, dat de economie maar mondjesmaat groeit, ondanks allerlei stimulering (beschikbare cijfers worden ook nog eens altijd op de meest positieve manier uitgelegd). Maar ondertussen zijn de schulden wereldwijd exponentieel gestegen. Dit wordt momenteel gemaskeerd door de lage rente, waardoor de rentelasten nog wel gedragen kunnen worden. Maar er komt een moment dat de rente ooit weer gaat stijgen. De rente is namelijk niet iets wat de centrale banken bepalen, maar de markt.

En nu komt het woord vertrouwen weer om de hoek kijken. Hoe lang verwacht de markt nog dat acties van centrale banken ook daadwerkelijk leiden tot een verbetering? Dit kunnen we alleen maar afwachten, maar de voortekenen zijn niet goed. Centrale banken hebben gegokt en verloren en hebben in de (nabije) toekomst bijna geen instrumenten meer.

Een stijging (normalisering) van de rente zal vooral enorme negatieve gevolgen hebben voor de obligatiemarkt. Vergis u niet, dit is veruit de grootste en belangrijkste markt van de wereld! Vele malen groter dan de aandelenmarkt. In de obligatiemarkt zit het geld wat u op een spaarrekening heeft staan, daar zit het geld wat voor uw pensioen bedoeld is. Ik heb geen idee hoe dit geschapen ‘monster’ opgelost kan worden. Wel weet ik dat we in het verleden vergelijkbare problemen gehad hebben en het daarna nooit goed afgelopen is. Bent u voorbereid?

Sander Noordhof

Deze column van Sander Noordhof verscheen afgelopen weekend op Goudstandaard. Goudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].

19 september 2016
Rusland: “Amerikaanse luchtaanval Syrië helpt ISIS”

De Verenigde Staten helpen ISIS door bombardementen uit te voeren op het Syrische leger, zo concludeerde de woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken na afloop van een reeks Amerikaanse bombardementen waarbij tientallen soldaten van het Syrische leger om het leven kwamen en meer dan honderd gewonden vielen.

Op 9 september bereikten Rusland en de Verenigde Staten nog een overeenkomst over een wapenstilstand in Syrië, maar afgelopen weekend ging het toch mis. Zonder Rusland te informeren voerden verschillende F-16 en A-10 gevechtsvliegtuigen van de Amerikaanse coalitie vier bombardementen uit op stellingen van het Syrische leger nabij de stad Deir ez-Zor.

“Vrijwel meteen na deze luchtaanval van de Amerikaanse coalitie begonnen de strijders van ISIS aan een nieuw offensief”, aldus de Russische luitenant generaal Vladimir Savchenko die toezicht houdt op de situatie in Syrië. Kort na deze aanslagen voerden Russische gevechtsvliegtuigen bombardementen uit op ISIS strijders om de aanval te neutraliseren.

Rusland: "ISIS krijgt hulp van Verenigde Staten"
Het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken had al vermoedens, maar durft het nu ook hardop te zeggen. De woordvoerder van het ministerie, Maria Zakharova, zei in een verklaring op Rossiya 24 het volgende: "Hadden we eerder al vermoedens dat het Al Nusra Front op deze manier beschermd werd, na de luchtaanvallen van vandaag op het Syrische leger komen we vandaag tot de zeer verontrustende conclusie dat de regering in Washington ISIS verdedigt. We willen een volledige en gedetailleerde uitleg uit Washington. En die uitleg moet gegeven worden in de VN Veiligheidsraad." Het Amerikaanse leger heeft het Russische leger niet op de hoogte gebracht van haar plannen om luchtaanvallen uit te voeren. Volgens het ministerie van Defensie van Rusland ondermijnt de VS met deze luchtaanval het staakt-het-vuren dat op 9 september afgesproken werd. De Russische president Poetin zette zijn vraagtekens bij de intenties van de Amerikaanse coalitie en verdenkt de VS er nog steeds van de oppositietroepen te steunen. Rusland steunt juist de regeringstroepen van de Syrische regering van Assad.
Amerika: "Luchtaanval was een ongeluk"
Volgens de Amerikanen was de luchtaanval een ongeluk. In een verklaring zei het Amerikaanse Centrale Commando dat de Amerikaanse coalitie nooit opzettelijk een bekende Syrische militaire eenheid zou aanvallen. Aan die uitleg wordt door de Russen getwijfeld, want volgens een Amerikaanse officier die niet bij naam genoemd wil worden wisten de Amerikanen heel goed dat de gebombardeerde doelen van het Syrische leger waren. Dagen van tevoren had het Amerikaanse leger al informatie over de locatie verzameld, zo verklaarde de anonieme bron tegenover Reuters. De regering Obama heeft haar spijt betuigd voor het feit dat er onbedoeld zoveel slachtoffers vielen bij de luchtaanvallen.

18 september 2016
Libië wil olie in Egyptische ponden afrekenen

Libië is bereid olie in Egyptische ponden af te rekenen, zo verklaarde de adviseur van generaal Haftar afgelopen vrijdag in een interview met het Egyptische Extra TV. “Egypte moet profiteren van de Libische olie door deze met ponden in plaats van Amerikaanse dollars te betalen.”

Dit bericht komt slechts een paar dagen nadat generaal Haftar de controle kreeg over een vierde oliehaven in Libië. Nu hij controle heeft over een deel van de oliedistributie kan hij eisen dat de olie in een andere valuta afgerekend wordt.

Petrodollar

De overstap van dollars naar andere valuta op olie in af te rekenen komt de Amerikanen erg slecht uit. Zo lang de wereld dollars nodig heeft om olie te kopen zal er vanuit de hele wereld vraag zijn naar de Amerikaanse munt. En op basis van dit principe kan de VS al decennia ver boven haar stand leven en kostbare oorlogen voeren in het Midden-Oosten.

In het verleden probeerde de Irakese leider Saddam Hussein olie in euro’s af te rekenen, terwijl de Libische generaal Gaddafi olie voor goud wilde ruilen.

Het wordt voor de Amerikanen steeds moeilijker om haar petrodollar systeem in stand te houden. Begin dit jaar kondigde Iran aan olie voortaan in euro’s te verhandelen (ook met het 1,3 miljard inwoners tellende India), terwijl ook Gazprom de wens gehoord heeft olie in euro’s af te rekenen.

17 september 2016
Duitse economen: “Gouden munten als alternatief voor de euro”

De voormalige hoofdeconoom van Deutsche Bank Thomas Mayer heeft samen met twee andere economen een nieuw voorstel gepresenteerd voor de invoering van nieuwe gouden munten die als wettig betaalmiddel gebruikt zou kunnen worden. Daarmee kunnen bezorgde spaarders hun geld beschermen tegen de gevolgen van inflatie en negatieve rente en hebben ze een alternatief achter de hand voor het geval de euro uit elkaar valt.

De drie economen zien de introductie van kleine gouden munten als alternatief geldsysteem waar men in tijden van crisis op terug kan vallen. Ze verwachten dat de munten primair de functie van spaarmiddel vervullen, maar in theorie zou het ook mogelijk moeten zijn de muntstukken te gebruiken als alternatief betaalmiddel in crisistijd.

Lees verder bij Argentor

Duitse economen willen gouden munten als alternatief betaalmiddel

16 september 2016
Duitse ambassadeur: “Oekraine niet klaar voor lidmaatschap NAVO”

Oekraïne is niet klaar voor het lidmaatschap van de NAVO en een lidmaatschap staat ook niet op de planning van dit militaire samenwerkingsverband. Dat zei Ernst Wolfgang Reichel, de Duitse ambassadeur in Oekraïne. Tijdens de laatste NAVO bijeenkomst in Warschau in juli werd uitvoerig gesproken over de toekomstige relatie tussen Oekraïne en het trans-Atlantische militaire verbond, maar daar werden nog geen toezeggingen gedaan.

In december 2014 sprak de regering van Oekraïne haar intentie uit om toe te treden tot de NAVO en in september 2015 ondertekende president Poroshenko een militaire doctrine om het land tegen 2020 bewapend te hebben naar het niveau dat hoort bij een NAVO lidstaat. Voormalig NAVO commandant Wesley Clark zei in augustus nog dat de regering in Washington volgens hem een team naar Oekraïne moet sturen om de militaire capaciteiten van het land te beoordelen.

Duitse ambassadeur: “Oekraïne komt voorlopig niet bij de NAVO”

16 september 2016
Saddam Hussein over inval van Irak en olieprijs
Naar schatting 65% van alle wereldwijde oliereserves die nu bekend zijn ligt in het Midden-Oosten. Wil je de olieprijs kunnen controleren, dan moet je dus controle hebben over het Midden-Oosten. Toen Saddam Hussein nog leefde was hij er heel erg duidelijk over: De enige reden waarom de Amerikanen in 2004 Irak binnenvielen was om controle te hebben over de oliebronnen. Een quote van Saddam Hussein, die eind 2006 ter dood werd veroordeeld.

Amerikanen willen controle over het Midden-Oosten om de olieprijs te kunnen bepalen

Lees ook:
16 september 2016
Zwitserse banken moeten gegevens spaarders toch doorgeven

De Zwitserse belastingdienst mag gegevens over Nederlandse spaarders die hun vermogen in Zwitserland parkeren toch doorspelen naar de Nederlandse overheid, zo oordeelde de rechter van de hoogste rechtbank in het Zwitserse Lausanne. De fiscus wilde informatie hebben over Nederlandse klanten van de Zwitserse bank UBS, maar eerder oordeelde een lagere rechter in Zwitserland nog dat een dergelijk verzoek zonder een duidelijke reden niet is toegestaan.

Door de uitspraak van de hoogste rechter moet de Zwitserse bank UBS nu alsnog aanvullende informatie van haar Nederlandse klanten doorspelen naar de Nederlandse belastingdienst. De bank weigerde deze gegevens te verstrekken om haar klanten te beschermen.

Zwitserse bankgeheim verleden tijd

Het ministerie van Financiën liet weten blij te zijn met deze uitspraak, omdat het een doorbraak kan betekenen in het aanpakken van zwartspaarders. Dat zijn spaarders die belastingen proberen te ontwijken door vermogen op Zwitserse bankrekeningen te parkeren. Door deze uitspraak kan de belastingdienst ook verder met het in kaart brengen van vermogen dat Nederlanders bij Credit Suisse geparkeerd hebben. Van het Zwitserse bankgeheim is dus niet veel meer over.

UBS moet gegevens Nederlandse spaarders toch doorspelen naar Belastingdienst

16 september 2016
Deutsche Bank wil boete van $14 miljard niet betalen

Het aandeel van Deutsche Bank verloor vrijdagochtend 7% van haar waarde, nadat bekend werd dat de bank een boete van $14 miljard moet betalen aan het Amerikaanse ministerie van Justitie. De bank krijgt de boete voor het onjuist informeren van klanten over de risico’s van de gebundelde hypotheekleningen.

Verschillende banken hebben zich tijdens de vastgoedbubbel in de Verenigde Staten verrijkt door slechte leningen opnieuw te verpakken en door te verkopen aan met name institutionele beleggers. Deze leningen werden als zeer veilige belegging aangeprezen, maar bleken na het klappen van de vastgoedbubbel vrijwel onmogelijk te waarderen.

Eerder betaalde Bank of America al een boete van $17 miljard voor een soortgelijke aanklacht, maar Deutsche Bank is niet van plan het geld direct op tafel te leggen. In een verklaring zegt de bank geen enkele intentie te hebben om een schikking te treffen die ook maar in de buurt komt van die $14 miljard. Ze zien het bedrag als een startpunt in de onderhandelingen en verwachten op een veel lager boetebedrag uit te zullen komen. Goldman Sachs, dat ook beboet werd voor het doorverkopen van dubieuze mortgage backed securities, kwam uit op een schikking van $5,1 miljard.

€5,5 miljard

Deutsche Bank heeft deze zomer al €5,5 miljard opzij gezet om schadeclaims af te kunnen handelen. Daaruit kunnen we concluderen dat de bank zelf heel goed weet dat ze fout zat met het doorverkopen van dubieuze Amerikaanse hypotheekleningen. Het is de vraag of dit potje van €5,5 miljard genoeg is, want er hangen nog meer donkere wolken boven de bank. Zo wordt Deutsche Bank ook verdacht van wisselkoersmanipulatie en van het manipuleren van de goudprijs.

Deutsche Bank hard onderuit door boete van $14 miljard

16 september 2016
Xetra-Gold wint aan populariteit: meer dan 100 ton in opslag

Onlangs kwam Xetra-Gold nog negatief in het nieuws, omdat fysieke uitlevering van goud opeens niet meer mogelijk was voor klanten van Deutsche Bank. Maar wie dacht dat klanten daardoor massaal zouden weglopen, die heeft het mis! De goudvoorraad van Xetra-Gold nam sindsdien juist toe en passeerde deze week de grens van 100 ton. Dat is meer dan de 90 ton die het fonds beheerde op het moment dat het slechte nieuws naar buiten kwam.

Sinds het begin van dit jaar is de goudvoorraad van Xetra-Gold met meer dan 70% gestegen. Xetra-Gold is een soort aandeel dat via de beurs in Frankfurt verhandeld wordt en dat recht geeft op 1 gram fysiek goud. Op verzoek kunnen klanten hun aandelen omwisselen voor goudbaren, mits hun broker dat mogelijk maakt. In het geval van Deutsche Bank blijkt dat sinds kort dus niet meer mogelijk.

€3,8 miljard

Van alle grondstoffen die via exchange-traded fund verhandeld kunnen worden is goud met afstand het meest populair. In de eerste acht maanden van dit jaar realiseerde Xetra-Gold een omzet van €1,7 miljard. In totaal heeft het fonds momenteel €3,8 miljard aan goud in beheer als onderpand voor alle aandelen. De complete lijst van goudbaren is hier te vinden.

Dat de goudvoorraad van Xetra-Gold de laatste weken juist is toegenomen is te verklaren door een instroom van institutionele beleggers, zo laat het bedrijf via een persbericht weten. Dat zijn bijvoorbeeld pensioenfondsen en verzekeraars, die meestal geen interesse hebben in fysieke uitlevering van goud.

Xetra-Gold ziet goudvoorraad toenemen naar 100 ton

Goud in opslag

Goud kopen is een interessante manier om een deel van uw vermogen buiten het financiële systeem te bewaren. Goud kent immers geen tegenpartij risico en is niet gekoppeld aan een specifieke valuta. U kunt het edelmetaal op ieder moment en in alle denkbare valuta inwisselen. Wil u het goud niet thuis bewaren, dan zijn er in hoofdlijnen twee opties. U kunt kiezen voor fysiek goud in opslag bij een gespecialiseerde partij of u kunt via de beurs een goud-ETF kopen zoals Xetra-Gold.

De eerste optie biedt meer zekerheid, omdat het edelmetaal op naam staat en zowel in economische als in juridische zin uw eigendom blijft. Bij een goud-ETF zoals GLD of Xetra-Gold heeft u die zekerheid niet, omdat u slechts een aandeel bezit van een beleggingsproduct. In de kleine lettertjes staan vaak disclaimers waar de aanbieder van het goud op terug kan vallen als fysieke uitlevering van goud niet meer mogelijk blijkt. In het slechtste geval kunt u een positie in dit soort goudbeleggingen alleen maar inwisselen voor geld, niet voor goud.

Deze bijdrage is afkomstig van Goudstandaard, uw adres voor de aankoop en opslag van edelmetalen

15 september 2016