Moet Europa investeren of consumeren?

Europa gaat 2015 in als de hekkensluiter van de wereldeconomie. Na zes troosteloze jaren van bezuinigen en nog eens bezuinigen zijn de technocraten er in Brussel eindelijk van overtuigd dat op deze manier de groei niet terugkomt. Maar wat dan, welke weg moet er dan ingeslagen worden? Moet het accent komen te liggen op meer consumeren of op meer investeren?

Zoals de zaken er nu voorliggen, lijkt de nieuwe Europese Commissie onder leiding van Jean-Claude Juncker de weg van de investeringen te kiezen. Daar hebben ze een op het eerste gezicht sterk argument voor. Anno 2014 komen de investeringen in de Eurozone € 400 miljard lager uit dan in 2007. Toch gaat de vergelijking niet echt op, omdat in 2007 de kredietbubbel een hoogtepunt bereikte. Er kwamen investeringen die achteraf bezien beter achterwege hadden kunnen blijven. De Commissie lijkt hier trouwens ook van doordrongen en is intern van mening, dat de kloof met 2007 geen €400 miljard bedraagt maar gecorrigeerd voor de omstandigheden hooguit € 200 miljard bedraagt.

Maar misschien is € 200 miljard nog steeds een schromelijk overdreven bedrag. Er is een fundamentele factor die pleit tegen hoge extra investeringen en dat is de Europese demografie. De beroepsbevolking van de eurozone stabiliseert al sinds 2005 en zal naar verwachting in 2015 echt gaan dalen. De productiviteitsgroei in de eurozone stagneert ook al jaren. Als er in de komende jaren ook nog minder handjes beschikbaar zijn, dan zal de groei bijna automatisch lager gaan uitvallen. Als dat zo is, dan zijn er minder investeringen nodig om een evenwichtige verhouding capital/output te bewerkstelligen. Het is immers niet zo, dat altijd maar weer meer investeringen ook positief is. Overdaad schaadt en te hoge investeringen leveren op den duur minder rendement op. Of het Europese bankensysteem onder de huidige omstandigheden blij zal zijn met veel non-performing loans mag betwijfeld worden.

eurozone-unemployment-cartoon

Bezuinigen of investeren?

Investeren

Zullen de plannen van Juncker op de korte termijn überhaupt een positieve impact hebben? Investeringen vinden toch alleen plaats als de groei aantrekkelijk is of aantrekkelijk kan worden. Een lage rente is bij investeringsbeslissingen van secondair belang. De impact van een beleid gericht op monetaire verruiming kan wel eens heel weinig effect hebben. Zoals de zaken er nu voor staan, is er in de eurozone waarschijnlijk geen gebrek aan funding. Europese banken zitten op een reusachtig vermogen. Het is nog maar de vraag of de €21 miljard die Juncker beschikbaar stelt als garantiekapitaal banken op andere gedachten zullen brengen. Juncker wil bovendien, dat banken krediet beschikbaar stellen voor infrastructurele projecten. Dat zijn projecten met een hoog afbreukrisico, zo bewijst de geschiedenis. Die risico’s zijn niet financieel van aard, maar eerder politiek op nationaal niveau. Belangengroepen in menig land hebben er alle belang bij, dat de status-quo gehandhaafd blijft.

pizzaMet andere woorden, een oproep om meer te investeren klinkt sympathiek en doortastend, maar zal waarschijnlijk weinig uithalen. Het niveau van investeren is niet zo laag als beleidsmakers ons graag willen vertellen. Landelijke en regionale barrières, die het effect van investeringen teniet doen, zijn niet financieel van aard. Misschien moet Europa hier ook weer een voorbeeld nemen aan de Verenigde Staten. Daar is de groei gebaseerd op een herstel van de consumptie. Dat herstel was mogelijk, nadat huishoudens hun financiën op orde hadden gebracht en hun schuldenlast afgebouwd. Toen de consumptie weer toenam, kwamen de investeringen vanzelf!

Cor Wijtvliet

Bron: Daniel Gros, Europe’s misguided investment mania. Project-syndicate, December 11 2014

Over Cor Wijtvliet: Als econoom studeerde Wijtvliet af op economische geschiedenis en kent hij als geen ander de valkuilen en mogelijkheden van crises. Wijtvliet werkte tot de vorige crisis van 2008 als onderzoeker, analist en vermogensstrateeg voor banken en instellingen zoals het Nederlands Instituut voor het Bank- en Effectenbedrijf (NIBE), Centraal Bureau voor de Statistiek, KBW-Wesselius, Friesland Bank Securities en Van Lanschot Bankiers. Die wereld laat hij in 2009 achter zich en vestigt zich succesvol als onafhankelijk analist. Hij schrijft in 2009 onthullende commentaren en vileine columns en wordt regelmatig gevraagd zijn doortastende kijk op geld- en beleggingszaken te geven in de Nederlandse media. Zo was Dr. Wijtvliets opinie onder andere te zien, te horen en te lezen in RTLZ, Business Nieuws Radio (BNR) en Het Financieele Dagblad (FD).

Meer informatie:

Cor Wijtvliet

Cor Wijtvliet is onafhankelijk adviseur en expert voor Crash-Investor en auteur van Wijtvliets Investment Insider. Dr. Cor Wijtvliet is een zeer gerespecteerd, onafhankelijk analist die al 30 jaar succesvol actief is als analist, onderzoeker en adviseur.

7 gedachten over “Moet Europa investeren of consumeren?

  • 16 december 2014 om 12:12
    Permalink

    “Investeren” geschiedt alleen met nieuwe schulden. Consumeren gescvhiedt alleen met… nieuwe schulden. Het probleem is het geldsysteem: voor elke € 1,00 BBP ontstaat er automatisch een schuld groter dan € 1,00.
    Er is geen oplossing in de dimensie investeren-consumeren.
    Oplossing:
    1. soevereine Euro.
    2. bankensplitsing.
    3. massief INVESTEREN op basis van nationaal krediet (geen schuld).

    Beantwoorden
  • 17 december 2014 om 16:07
    Permalink

    De economen die het beleid van keynes volgen, hebben het altijd over geld. Moet er geconsumeerd of geïnvesteerd worden. Alsof meer geld, de oplossing is.
    Om te weten hoe je een ‘ crisis’ bestrijd, moet je eerst weten waar de welvaart en welzijn vandaan komt.
    Dan is het ook nog verstandig om te weten hoe handel in elkaar steekt.
    Bij de meeste sites, ook op deze lees ik altijd, de centrale banken en de overheid moeten de crisis bestrijden. De meeste gebruikte methode is de geldpers en lastenverzwaring bij burgers en bedrijven. Deze oplossingen worden al sinds de crisis van de jaren dertig toegepast. En nu worden wij geconfronteerd met het eindresultaat.
    De basis van bijna elke financiële crisis ligt bij centrale banken en de overheid. Deze partijen zijn de oorzaak, en kunnen dus nooit een oplossing bieden.
    De basis van onze welvaart en welzijn is de ONDERNEMER. Van ons handelsstelsel, het kapitalisme, is het ondernemerschap de belangrijkste pijler. Dus niet het kapitaal, arbeid of machines.
    Hoe goed is het ondernemerschap van de overheid? Ieder jaar een tekort, een te grote staatsschuld, die nooit wordt afgelost. Een systeem dat bekend staat voor wanbeleid, wanprestaties en financiële risico’s aangaat die een bankroet gaan veroorzaken. Ondernemerschap en overheid kun je maar beter gescheiden houden, als je je toekomst van je kinderen lief hebt.
    Met de centrale banken is het niet veel beter. Door de massieve geldcreatie is de munt verwaterd. De dollar heeft al 95% van zijn waarde vanaf 1900 verloren. Met de gulden en de euro was en is het niet beter gesteld.
    Meer geld is niet de oplossing. Welvaart en welzijn komt van het produceren van goederen en diensten, waar de consument en producent behoefte aan heeft. De ondernemer is degene die de behoefte in de markt omzet in actie. Dan gaat het geld rollen, mensen hebben dan werk en machines worden gekocht om te fabriceren.
    Het is net als die hele kleine groep mensen, die nog vertrouwen hebben in de theorie van Karl Marx. Totaal vergetend dat elk land die zijn theorie in de praktijk bracht, bankroet is gegaan. Hetzelfde geldt voor het gedachtegoed van Keynes, een financiële voorstelling van zaken die alleen maar de werken als iedere dag voldaan wordt aan de vonderstellingen die aan zijn theorie aan ten grondslag liggen. Ik heb nog nooit meegemaakt dat een ondernemer het boek van Keynes op in zijn werkkamer had liggen. Ik zie het al voor me, de vraag en aanbod curve van radio’s berekenen!!! En dat zal ik ook nooit gaan zien, want de ondernemer wilt niet bankroet gaan. Ik moet daarbij wel de kanttekening plaatsen dat de meeste economische theorieën over het huishoudboekje van de overheid gaat en niet over het functioneren van de markt.
    De basis van de economie is het menselijk handelen, human action, en niet de overheid en de centrale banken. Gezien de denkwijze van de belangrijkste spelers maar ook bij de bevolking, gaat dit harde en pijnlijke les worden.

    Beantwoorden
      • 18 december 2014 om 10:02
        Permalink

        Het maken van schulden is niet erg. Dit geld kan geïnvesteerd worden, en met het rendement van de investering kun je de schuld aflossen. Alle schulden die zijn aangegaan door de huishoudens en overheid is een wel overwogen beslissing geweest. Daarbij heb ik niemand zien protesteren toen het zo goed ging, of als de overheid WEER eens liet zien, dat zij niet in staat is haar huishoudboekje gezond te houden. Wij hebben met z’n allen op de toekomst geleefd, konden wij het zelf niet betalen of belenen, dan gaven wij de overheid de opdracht om voor de snoepjes te zorgen. En nu worden wij geconfronteerd met de gevolgen van onze verspilde rijkdom. Heel veel mensen hebben een beetje vergeten, dat met geld alleen, geen welvaart of welzijn is te vergaren.
        In dit land hebben burgers en bedrijven besloten dat de overheid dé instelling is, die de problemen in het land kan oplossen. Dus niet de ondernemer, de uitvinder of de productieve medemens is de held, maar de pr-manager, de ambtenaar of de politicus is de held.
        Het maken van schulden is een gevolg en geen oorzaak. Wij kunnen klagen over de gevolgen maar als je de oorzaak niet benoemt of oplost, gaan deze problemen echt niet weg.

        Beantwoorden
        • 18 december 2014 om 22:06
          Permalink

          @Easymoney Moeilijk hé! Hoe lang en uitgebreid moet een uitleg van het geldsysteem zijn totdat je kwartje valt? “Het maken van schulden is niet erg. Dit geld kan geïnvesteerd worden, en met het rendement van de investering kun je de schuld aflossen.” Je “rendement” zijn schulden ergens in het systeem die later weer naar je toe ketsen. Denk erom: het SYSTEEM niet je individuele portemonnaie heeft 3 x meer schulden dan geld. Je individuele portemonnaie is afhankelijk van de rest van het systeem een systeem dat in “crisis” is sinds zijn geboorte. Waarom protesteren de mensen niet toen het “goed” ging? Wel er waren genoeg die protesteerden maar je wilde ze niet jopren. En de rest die niet protesteerden waren net zo goed op de hoogte van het “geldsysteem” als jij nu. Draai a.u.b. niet in je onwetendheidscirkel en bestudeer hoe dit “geldsysteem” de fysieke economie met oneidig groeiende schulden opzadelt.
          Fed bedrog al 101 jaar succesvol – monetaire slavernij gaat door
          http://mario828282.wordpress.com/2013/12/23/fed-bedrog-al-100-jaar-succesvol-monetaire-slavernij-gaat-door/
          https://www.youtube.com/watch?v=5IJeemTQ7Vk

          Beantwoorden
  • 19 december 2014 om 14:51
    Permalink

    Momenteel zit het financieel systeem vast aan de Overheid, en andersom ook. Als een van de partijen omvalt, valt de ander mee.
    Een groot gedeelte van de financiele sector is al failliet, het is de overheid, oftewel de belastingbetaler, die hun nog overeind houdt. Ook dit gaat eindigen, want de beurs van de belastingbetaler begint leeg te raken. Als ik geen geld heb, kan ik ook geen belasting betalen.
    Wil je geen schuld hebben, dan is de oplossing heel simpel, ga geen schulden aan. Maar, ja, dat willen we niet. Via het publieke systeem hebben wij allemaal rechten gekregen, maar ook de verplichtingen, en het eindresultaat is een schuldenberg die in de biljoenen loopt. Wij hebben met z’n allen de welvaart van het verleden, het heden en de toekomst opgevreten.
    Het huidige financieel systeem en de overheid doen niets anders dan creatieve oplossingen verzinnen, die proberen de huidige welvaart in stand te houden. Dit is gedoemd te mislukken.
    Uw oplossing die u geeft de soevereine munt is gedoemd te mislukken. U heeft grote kritiek op de marktsector, en deels heeft u gelijk. Maar, wat mij verbaast is de oplossing die u geeft. De overheid creert de munt en houdt de waarde in stand. Maar, ik lees geen enkele vorm van kritiek, mogelijke bedenkingen of bedreigen van uw oplossing. Ik zal u wat van kritiek voorzien, omdat u schijnbaar als overheidsgelovige niet in staat bent. Religieuze mensen hebben trouwens hetzelfde probleem.
    – ieder jaar te tekort. Resultaat geld lenen.
    – niet in staat de misdaad te bestrijden.
    – onderwijs; je kunt gewoon je diploma’s kopen. De kwaliteit van het onderwijs is zo slecht, dat 3 kwart van de afgestudeerden hun banen verliezen. Om dit probleem te verbergen, hebben de ondernemers de term jobhoppen uitgevonden,
    – het leger stelt niets voor.
    – gezondsheidszorg wordt uitgekleed, ondanks een budget van, schrik niet, 92,5 miljard. Schijnbaar kun je alsnog geen goede zorg voor verstrekken voor dit bedrag.
    – de overheidsprojecten eindigen in tekorten
    – graai praktijken
    – legale corruptie, etc, etc, etc.
    De overheid, is niets anders dan een inefficiente, ineffectieve, wanpresteerde organisatie. Het leuke is, als een overheidsorganisatie slecht functioneert, krijgen zij meer geld. Om deze organisatie als een oplossing te zien, vind ik lachwekkend.
    Denk je nu echt, dat jouw gekozen leiders, jouw als een gelijke zien, als een mens??? Of ben je een onderdaan, een horige, een belastingbetaler, iemand die gestuurd moet worden?! De overheid is een organisatie bemand door mensen. Het zijn geen mystieke wezens, met een toverstafje. Het zijn gewoon mensen, die ook fouten maken, graaien en heel domme dingen doen. Net als in de particuliere sector.
    Wat ga je doen als je soeveriene munt oplossing ook niet werkt? Protesteren?! Kijk maar uit, want de overheid stuurt de ME op je af. Tja, leuke vrienden heb jij.

    Beantwoorden
    • 19 december 2014 om 20:10
      Permalink

      “Wil je geen schuld hebben, dan is de oplossing heel simpel, ga geen schulden aan. ” Bestudeer het huidige geldsysteem.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.