Waarom zilver niet terug komt als geld

Een van de redenen die vaak genoemd wordt in om zilver te beleggen is dat het metaal in de toekomst mogelijk weer de status krijgt van monetair metaal. Dat men weer terug zal grijpen naar de zilveren munten als alternatief betaalmiddel voor het ‘waardeloze’ fiat geld, omdat zilver haar waarde door de jaren heen wist te behouden. Toch is het zeer onwaarschijnlijk dat overheden en centrale banken weer zilver gaan gebruiken voor muntgeld. Daarvoor hoeven we alleen maar aandachtig de Amerikaanse ‘Coinage Act’ van 1965 te lezen, een wet die door toenmalig president Lyndon B. Johnson ondertekend werd…

Zilver als geld

Eeuwenlang werd zilver gebruikt als muntgeld, omdat het metaal een aantal gunstige eigenschappen heeft. Zo was de totale voorraad zilver altijd relatief groot ten opzichte van de jaarlijkse mijnbouwproductie, wat een zekere stabiliteit gaf aan de waarde van het metaal. Ook is zilver goed bestand tegen corrosie en heeft het anti-bacteriële eigenschappen, waardoor het  bij uitstek geschikt is voor muntgeld.

Twee generaties geleden werd zilver wereldwijd nog volop gebruikt voor het slaan van muntgeld, maar vandaag de dag is het zilver volledig uit circulatie verdwenen. De zilveren munten zijn er nog wel, maar worden door hun intrinsieke waarde opgepot en voor de zilverprijs verhandeld. In het betalingsverkeer heeft het zilveren muntgeld plaats gemaakt voor muntgeld van basismetalen als zink en nikkel. Ook worden steeds meer kleine bedragen tegenwoordig giraal afgehandeld met een bankpas.

In 1967 stopte de productie van de Nederlandse guldens en rijksdaalders met een zilvergehalte van 72%. In 1970 en in 1973 werden er nog wel zilveren tientjes geslagen, maar sindsdien is het zilvergeld langzaam uit circulatie verdwenen. Door de hogere intrinsieke waarde verdwenen de zilveren munten uit circulatie, met als resultaat dat men anno 2014 nog steeds zakken met Nederlands muntgeld kan kopen tegen de actuele zilverkoers.

Coinage Act

Een paar jaar voordat Nederland definitief afscheid nam van het zilveren muntgeld werd in de Verenigde Staten de Coinage Act ondertekend. Op 23 juli 1965 hield president Johnson een toespraak voor het Amerikaanse Congres. In die toespraak gaf de president aan waarom het besluit genomen werd om niet langer zilveren munten te produceren. De volgende passage uit de toespraak lichten we er graag even uit:

“Al deze veranderingen [lager zilvergehalte voor het Amerikaanse muntgeld] zijn noodzakelijk om één heel simpele reden: zilver is een schaars metaal. Het aantal toepassingen voor zilver blijft toenemen met de groei van de populatie en de economie. Het is een hard feit dat de vraag naar zilver nu twee keer zo groot is als de jaarlijkse zilverproductie. Dus, met een wereldwijd tekort aan zilver in het vooruitzicht, en met een groeiende behoefte aan muntgeld, is de enige verstandige keus om onze afhankelijkheid van zilver voor de productie van munten te verkleinenAls we dat niet hadden gedaan, dan zouden we in de nabije toekomst geconfronteerd worden met een chronisch tekort aan muntgeld.”

De kern van deze passage heb ik dikgedrukt gemaakt. Al in de jaren zestig begon de industriële vraag naar zilver te stijgen, waardoor het minder aantrekkelijk werd om zilver te gebruiken voor muntgeld. Met een dreigend tekort aan zilver zou niet alleen de kostprijs van het muntgeld stijgen, maar ook de kostprijs van alle consumentengoederen en andere producten waar zilver voor gebruikt wordt. Vanuit die gedachte werd besloten de productie van zilveren muntgeld te beëindigen.

Zilver: van monetair naar industrieel metaal

Het feit dat zilver zoveel industriële toepassingen kent is dus problematisch wanneer men ook het muntgeld van zilver wil maken. Anders gezegd: hoe meer zilver er gebruikt wordt in de industrie, hoe onwaarschijnlijker de terugkeer van zilver als muntgeld zal zijn. Want waarom zou men het zilver willen gijzelen in muntstukken, als het metaal zo extreem nuttig is voor waterfilters, computers, laptops, televisies, telefoons, koelkasten, zonnepanelen, accu’s, antibacteriële coatings enzovoort…?

Willen we graag zilveren munten gebruiken, dan moeten we accepteren dan al die producten waar zilver voor gebruikt wordt in prijs stijgen. En waarom zou iemand dat willen, nu blijkt dat fiatgeld (chartaal en giraal) even goed geaccepteerd wordt door de maatschappij. Zoals ik al vaker gezegd heb is geld bovenal een boekhoudkundig systeem. Zo lang de integriteit van dat systeem goed bewaakt wordt kunnen ook banktegoeden en ‘waardeloze’ bankbiljetten en munten als geld circuleren.

Laten we vervolgens eens kijken naar de hoeveelheid zilver die gebruikt wordt voor industriële toepassingen…

Annual-Total-Demand-Silver

Industriële vraag naar zilver vanaf 1977 tot 2009 (Bron: CPM Group)

Zoals je ziet is het gebruik van zilver voor industriële toepassingen vanaf 1980 tot en met 2000 verdubbeld, waarmee de terugkeer naar zilver als muntgeld nog onwaarschijnlijker geworden is. De laatste jaren wordt er weer iets minder zilver gebruikt voor de industrie, maar het is nog altijd een substantieel gedeelte van de jaarlijkse zilverproductie. Vorig jaar was de industriële vraag naar zilver 586,6 miljoen troy ounce, omgerekend 60% van de wereldwijde zilverproductie. Al die industriële vraag zorgt ervoor dat er minder zilver beschikbaar is om munten van te slaan.

Is de monetaire rol van zilver uitgespeeld?

Zilver heeft eeuwen lang de rol van geld vervuld. Waarom zou dat in de toekomst dan niet meer het geval zijn?

Daarvoor wijs ik naar twee veranderingen die de afgelopen decennia hebben plaatsgevonden. Als eerste is het geld zelf onderhevig aan verandering, zoals ik eerder al schreef in mijn column Goud is geen geld en zoals gastcolumnist 24 karaat schreef in zijn ingezonden stuk met de titel Vrijgoud: De ontkoppeling van goud en geld. Wereldwijd is er weinig draagvlak voor een nieuwe koppeling tussen goud en geld, wat ook blijkt uit het feit dat een groot aantal landen haar goudvoorraad waardeert naar de vrije marktprijs van goud. Daarnaast hebben centrale banken en overheden door de jaren heen niet alleen iedere koppeling tussen zilver en geld verbroken, ook hebben ze hun strategische zilvervoorraden van de hand gedaan.

Een kleine minderheid van de bevolking voelt de behoefte terug te keren naar zilveren muntgeld. Een euro op de bankrekening of een bankbiljet werkt immers net zo goed als middel om transacties mogelijk te maken. Dat komt omdat fiat geld haar waarde ontleent aan het feit dat iedereen het accepteert in ruil voor goederen en diensten en door het feit dat belastingen in fiat geld betaald moeten worden.

De tweede verandering van de afgelopen decennia is dat zilver nu voornamelijk gebruikt wordt als industrieel metaal. Dat was ruim honderd jaar geleden nog niet het geval. Voor de technologische revolutie leek zilver meer op goud, in de zin dat het weinig praktische toepassingen had en daarom maar gebruikt werd voor geld. Met alle industriele toepassingen die we de afgelopen decennia ontdekt hebben voor zilver is het gebruik van dit edelmetaal voor geld steeds moeilijker te rechtvaardigen, zoals Johnson ook al aangaf in de hierboven genoemde toespraak uit 1965.

Conclusie

Zilver blijft een bijzonder nuttig en daarom waardevol edelmetaal, maar de dagen dat zilver gebruikt werd als geld ligt definitief achter ons. Beleggers kopen nog steeds veel zilveren munten, omdat die intrinsieke waarde hebben. Fiat geld heeft geen intrinsieke waarde, maar blijkt uitstekend te functioneren voor het dagelijkse betalingsverkeer. De zilverkoers zal op de langere termijn voornamelijk bepaald worden door de industriële vraag en de productie van zilvermijnen.

Volg Marketupdate nu ook via Telegram

Waardeert u de artikelen en analyses op onze site, steun ons dan met een eenmalige of periodieke donatie. Met uw donatie kunnen we mooie artikelen blijven schrijven en worden we minder afhankelijk van inkomsten uit advertenties. Klik hier om te doneren!




12 gedachten over “Waarom zilver niet terug komt als geld

  • 3 september 2014 om 16:09
    Permalink

    Schaarste bij fysieke monetaire metalen zal worden opgelost door een correcte prijs van vraag/aanbod. De gemanipuleerde prijs van dit moment en het “cappen” van prijsstijgingen zorgen ervoor dat zilver niet als een volwaardig monetair metaal gezien wordt maar als soldeersel.

    Ook het bankensysteem ziet zilver en goud als “geld”; monetaire metalen worden immers door grote banken op de currency desk verhandeld, niet op de commodity desk.

    Nmm (en met respect overigens) ga jij veel teveel uit van de integriteit en goede bedoelingen van onze monetaire autoriteiten en financiele leiders. Het ligt helemaal aan de diepte van de crisis die voor ons ligt. Als alles lekker doormoddert en men slaagt erin om de crisis met papier te bedekken (weet niet hoe, maar “stel dat”) heb je kans dat fiat zal overleven.

    Praten we over bail-ins, hyperinflatie, schrijnende armoede, grote werkeloosheid, pensioenen en bankrekeningen die verdwijnen als sneeuw voor de zon, de bevolking op de barricades en politieke onstabiliteit is er geen kans dat de overheid vertrouwen zal genieten en dat het door hen voorgestelde fiat regime enige kans van slagen heeft.

    Een monetaire metaal zit in je zak. Het is van jou! De waarde van fiat geld wordt bepaald door de Staat die elk jaar enkele procenten steelt dmv inflatie. En als je geld op een spaarrekening hebt staan is dit geld ook nog eens een keer van de bank. Hyperinflatie en bail-ins zijn politieke keuzes, maar komen eraan.

    (Het gebrek aan) vertrouwen is het sleutelwoord. Er is geen oplossing voor de crisis anders dan te stelen van de bevolking. Ik wil dan graag zien waar men voor kiest: het fiat voorstel van de politiek of de keiharde zekerheid van een monetair metaal.

    Beantwoorden
    • 3 september 2014 om 20:54
      Permalink

      Ik leen wat wasmiddel van jou, op voorwaarde dat je later ook iets van mij kunt lenen of dat ik in de toekomst iets voor jou doe.

      Hoe leggen we dat vast?

      We zetten bijvoorbeeld een streepje op papier. Eventueel met handtekening op het papiertje, waarmee je later bij mij terug kunt komen.

      Goud en zilver werden dragers van deze streepjes (of punten, zoals je het wilt noemen…) omdat ze moeilijk te vervalsen waren. Nu gebruiken we daar papiergeld en banktegoeden voor.

      Goud is nog steeds een waardevol bezit omdat niemand het bij kan drukken en omdat het niet vergaat.

      Beantwoorden
      • 5 september 2014 om 07:45
        Permalink

        Banktegoeden worden door de bank gecreërd OP VRAAG VAN de private sector. Wij gebruiken deze tegoeden voor onze onderlinge transacties, bijvoorbeeld om van elkaar wasmiddel te kopen. De banken doen dus in feite enkel de clearing of anders gezegd : wij kunnen onze banktegoeden niet omwisselen voor wasmiddel bij de bank. De bank heeft bij ons in eerste instantie ook geen wasmiddel ‘geleend’ maw zij is wasmiddel neutraal.

        Anderzijds kunnen wij onze banktegoeden 1 op 1 omzetten in papiergeld (=uitgegeven door de overheid). Dat overheidsgeld komt in hoofdzaak bij ons terecht als betaling voor (door ons) geleverde goederen en diensten. Dus de overheid is NIET wasmiddel neutraal. Maar als ik met mijn euro’s naar Brussel ga krijg ik daar niets voor in de plaats, zelfs geen wasmiddel!
        Vertrouwt de overheid haar eigen geld niet?
        Of werkt dit OVERHEIDSgeld misschien op een andere manier?
        Enig idee?

        Beantwoorden
  • 7 september 2014 om 10:43
    Permalink

    Waarom noem je de titel niet “Is de monetaire rol van goud uitgespeeld?”
    Precies, net zulke onzin. Geld moet een intrinsieke waarde hebben om eerlijk te zijn. Papier en digitaal hebben dat niet. Die zijn allen gedoemd te falen zoals ook altijd gebeurd. Noem 1 papieren munt die niet omgevallen is? Wil jij dat de toekomst van je kinderen gebouwd is op paieren en/of digitale beloftes? Dacht het niet.

    Je kan met monetaire metalen gewoon met papier / bitjes betalen maar de dekking is beter. Het gaat dus zeker niet om rond te lopen met goud en/of zilveren munten. Dat gaat niet werken.

    Beantwoorden
    • 7 september 2014 om 13:01
      Permalink

      Noem 1 goud/zilver-standaard die er nu nog is.
      Allemaal collapsed.
      Op een bepaald moment is uw goud op en dan kun je de geldhoeveelheid niet meer uitbreiden. Dan moet je uw ganse economie terug gaan afbouwen
      … of je zou uw geld/getallen op iets anders kunnen gaan drukken bv papier of meer moderner : gebruik een computer.

      Beantwoorden
      • 7 september 2014 om 14:46
        Permalink

        De goud standaard is ook door papier verziekt. Maar dan nog liever een goud standaard. In 1971 ging die ter ziele. Wordt tijd voor een nieuw monetair beleid met echte dekking. Iets anders brengt ons allen alleen maar onheil en geen pensioen en dergelijke. Deze effecten van een standaard zonder dekking zal je binnenkort wel voelen. Het piramide spel komt op zijn eind en vergeet niet… Dit wordt de grootste klap aller tijden omdat dit de grootste bubbel en belazerij aller tijden is.

        Verder heeft niemand van ons nu enig benul wat de echte prijs van goud en zilver is aangezien deze al decennia lang gemanipuleerd worden door dat leuke papier.

        En een goud tekort is er nooit. Is een kwestie van de prijs verhogen.

        Beantwoorden
        • 7 september 2014 om 15:07
          Permalink

          Ik kan het nog anders uitleggen. De goudstandaard wordt om zeep geholpen door overheden en banken die meer waardeloos papier willen bijdrukken. Meestal komt dat omdat ze dure oorlogen willen voeren. Die kan je met eerlijk geld niet betalen en maar goed ook.

          Verder moet je mensen maar eens het volgende voorleggen. Stel nu dat jij de eerste bent die geld uitvind. Wat zou dan de belangrijkste eigenschap moeten zijn van dat geld? De meeste zeggen dan dat het zijn waarde moet behouden. Logisch, als je wat spaart dan wil je dat het na 30 jaar nog net zoveel koopkracht heeft. Het systeem waarop valuta is gebaseerd is ongecontroleerd want het heeft van zichzelf geen waarde. Daar wordt steeds meer van bijgeprint en tegen de tijd dat je opa bent geworden is je spaargeld waardeloos.

          Goud heeft zijn waarde nog steeds. Maar voordat je roept dat goud erg fluctueert qua prijs dan vraag ik je dit…

          Zit je dan te kijken naar de goudprijs of de prijs van goud? Beetje moeilijk, dat weet ik. Maar je moet weten hoe de prijs van goud en zilver nu tot stand komt. En je zal ook moeten weten hoe dat eigenlijk moet.

          Nee, ik heb geen vertrouwen is een systeem die alleen maar uit bitjes en papier bestaat. De echte waarde van geld zit in de arbeid en zaken die vervaardigd zijn door echte mensen. Er mag nooit een partij tussen zitten die voor ons het geld mag creeren zonder enige tegenprestatie. Dat leidt tot een corrupte wereld en veel ellende. Dat systeem hebben wij nu.

          Nee, dank u.

          Beantwoorden
  • 7 september 2014 om 18:00
    Permalink

    @E. Wijk
    “Wat zou dan de belangrijkste eigenschap moeten zijn van dat geld?”

    De belangrijkste eigenschap is dat je er je economie mee draaiende kunt houden maw Medium of Exchange. Sparen is een illusie. U verwart het doel met het middel. Uw geld heeft enkel waarde als u er iets voor kunt kopen.
    Als we allemaal met ons achterwerk 30 jaar op goud gaan zitten is dit goud totaal waardeloos omdat er dan niks meer voor te kopen valt. En van de intrinsieke waarde gaat onze honger niet over. Idem voor papiergeld.
    Auto’s en ijskasten groeien simpelweg niet aan bomen, dus zullen we ze zelf moeten fabriceren en daar hebben we een boekhouding voor nodig om bij te houden wie aan wie geleverd/ontvangen heeft.
    Dit noemt men geld = double entry bookkeeping, is het altijd al geweest en zal het altijd blijven, ook onder een goudstandaard.
    Een goudstandaard verschilt hierin dat wij ons een aparte regel opleggen nl dat wij het overheidsgeld (=reserves) op goud drukken (met alle gevolgen vandien). Maar het blijft steeds double entry bookkeeping.
    Het verdrag van Maastricht legt de regels vast voor de euro (met alle gevolgen vandien). De euro gedraagt zich ook als een goudstandaard zonder dat hier gouden munten aan te pas komen.
    Het zijn de opgelegde regels die maken wat goud is, niet goud op zichzelf.
    Het is pas als uw economie in het slop zit dat blijkt of uw (zelf)opgelegde regels nog voldoen of niet. Vandaar dat FDR de regel verandert heeft tijdens de grote depressie. Het overheidsgeld wordt dan gedrukt op papier, hierdoor heeft een overheid meer flexibiliteit en kan zij zelf de economie aanzwengelen als de “vrije markt” hiertoe niet in staat is.
    Net zo zullen we de regels voor de euro moeten aanpassen (wat tot nu toe niet gebeurt) of hij gaat verdwijnen.
    Een free-floating non-convertible currency heeft de meeste flexibiliteit (geen regels of verplichtingen, moet je ze ook niet aanpassen) maar het is aan de politiekers om daar iets van te maken. Tja … maar een goudstandaard lost dit probleem ook niet op.

    Het enige spaarmiddel voor een goed pensioen is een goed functionerende economie EN
    overheidsapparaat. En dat gaan we niet krijgen door enkel te sparen en de overheidsschuld af te bouwen zoals we nu bezig zijn. Dan houden we enkel nog het middel over maar het doel is weg.

    Beantwoorden
    • 8 september 2014 om 10:56
      Permalink

      Ok, hier de attributen waaraan geld moet voldoen (in het Engels):

      1. Medium of exchange
      something that buyers will exchange with a seller when they want to purchase goods or services from the seller.

      2. A unit of account
      something that can be used to value goods and services, record debts, and make calculations. In other words, it’s a measurement for value.

      3. Divisible
      Money should be easily divisible into equal units to accommodate a wide range of transactions.

      4. Portable
      It should be easy to carry around, transport and store.

      5. Durable
      which is why we don’t use wheat or corn or rice.

      6. Fungible
      That is, any one unit of the money should be interchangeable with any other unit. Diamonds, for example, don’t pass the fungibility test since each diamond is unique.

      7. Store of value
      This is perhaps the most important feature of sound money. A functioning economy requires that people are confident that their money will retain its value over time. 2ooo years ago, a one once gold coin could buy a nice toga and a pair of sandals. Today, one ounce of gold can buy a nice suit and a pair of shoes. Contrast that with the US dollar, which has lost 96% of its value since the inception of the Federal Reserve Bank in 1914.

      Money must have all these attributes plus be a store of value over time. Clearly, our currencies are not a store of value, as what we can buy tomorrow with a dollar is less than what we could have bought yesterday.

      You can’t keep currency (it loses purchasing power daily), as it’s not a good store of value. It is only a medium of exchange. Burn this into your brain, as it’s a major difference.

      Ik maak onderscheid tussen valuta en geld. Klein verschil. De scholen leren ons dat valuta = geld. Maar dat is niet waar. Valuta is namelijk geen store of value.

      Sparen is een illusie? Geweldig dat je zo’n voorstander bent van zo’n soort geld systeem. Blijven wij allemaal lekker slaven, raken we constant onze koopkracht kwijt.

      Wij zijn niet geboren in een vrije markt. Was dat maar waar.

      Beantwoorden
      • 8 september 2014 om 18:44
        Permalink

        Uw uitleg mag je klasseren bij het hoofdstuk over Fractional Reserve Banking, hyperventilatie van de dollar,intresten die niet gecreërd zijn en het sprookje van de goudsmid.
        We weten ondertussen hoe juist deze fabeltjes waren.

        Allemaal one-liners.
        In de boekhouding werken ze met een linker EN rechterkant. Altijd 2 transacties : two-liners, debit AND credit.

        https://twitter.com/mikenorman/status/506779833968627712

        Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.